This preview has intentionally blurred parts. Sign up to view the full document

View Full Document

Unformatted Document Excerpt

KOMPTER TEXNKASININ SASLARI Qeyd etdiyimiz kimi, informatikanm sas al ti kompterdr. Kompter informasiyamn saxlanmas, axtar, emal v ks etdirilm si prosesbrini yerin yetirir. nformatikamn sas t rk ib hss si olan kompter texnikas kompterl rin yaranmas v inkiaf m rh l l rini, t snifatm v arxitekturasm, aparat v proqram vasit l rini hat edr. KOMPTER TEXNKASININ YARANMA TARX V NKAF M RH L L R Hazrda beyn lxalq termin kimi il dil n "kompter" ingilis sz (conputer) olub hesablayc (man m nasnda) dem kdir. Bu sz dilimiz g lm zd n vv l onun yerin "r q msal hesablama mam-RHM". "elektron hesablama mam - EHM" v ya "hesablama mam - HM" sz birl m l rind n istifad olunurdu. Kompter texnikasmn yaranma tarixi proqramla idar olunan ilk universal kompterin yaradld vaxtdan (1946-c il) balamr. Bundan xeyli vv l is hesab m ll rinin yerin yetirilm si n mexaniki v elektromexaniki qurular yaradlmdr. lk d f olaraq m hur fransz alimi Blez Paskal c ml yici man hazrlamdr (1642-ci il). 1673-c ild Vilhelm Leybnis hesab m ll rini yerin yetir n mexaniki arifmometr yaratmdr. XIX srd n balayaraq arifmometrl rd n geni istifad olunmaa baland. 1830-cu ild ingilis riyaziyyats arlz Bebic proqramla il y n, y ni insamn itirak olmadan hesablama aparan hesablama mam (analitik man) yaratmaa c hd gst rdi. Mana proqramn perfokartlardan daxil edilm si, veril nl rin v n tic l rin is "anbarda" (yaddada) saxlanmas n z rd tutulurdu. Lakin o vaxtk texnikamn s viyy si bu cr mr kk b mam yaratmaa imkan verm di. Bebicin fikirl ri sonradan universal kompterl rin yaradlmasmn sasm qoydu. Yaddal v proqramla idar olunan universal kompterl rin yaradlmasmn n z ri saslar 1930-cu ild A.Trinq (ngilt r ) v E.Post (AB) t r find n inkiaf etdirildi. R q m hesablama manlarmn yaradlmasmn sas prinsipl ri Amerika aliml ri Con Fon Neyman, Q.Qoldteyn v A.Beris t r fnd n verilmidir. Bu n z ri saslarn praktiki realladrlmas is ilk d f olaraq 1946-c ild AB-da elektron lampal elementl rd qurulan EMAK adl universal kompterin yaradlmas l h yata keirildi. Bu vaxtdan balayaraq kompter texnikas yks k sr tl inkiaf etm y balad. Kompter texnikasmn yarand vaxtdan indiy q d r kediyi inkiaf tarixini h r biri m yy n xsusiyy tl r s ciyy l n n m rh l l r (n sill r ) blm k olar. ... View Full Document

End of Preview

Sign up now to access the rest of the document