Kierunki_handlu_sola_ruska_w_swietle_spi

Kierunki_handlu_sola_ruska_w_swietle_spi - Andrzej...

Info icon This preview shows pages 1–3. Sign up to view the full content.

View Full Document Right Arrow Icon
__ _ Andrzej Janeczek (Warszawa) _______ K ieru n k i handlu solą ruską w świetle spisu gościńców prasolskich z pierwszej połow y X V I w. W śród wielu czynników miastotwórczych, które wzbudziły wielką falę urbanizacyjną, na wschodnich ziemiach Korony osiągającą apogeum w XV-XVI w., miały swoje ważne miejsce handel i drogi1. Możliwość uczestniczenia w działalności handlowej i dogodne usytuowanie na uczęszczanych szlakach ogromnie wzmacniały szanse rozwojowe miasta. Obok licznych ról speł- nianych przez ośrodki miejskie, w tym produkcyjnych, dominialnych i admini- stracyjnych czy kulturowych, handel i obsługa ruchu towarowego należały do tych funkcji, które w największym stopniu mogły przyczynić się do wywołania ożywienia gospodarczego, dając źródło dochodów mieszkańcom, miastu i jego właścicielowi2. Niektóre z towarów będących przedmiotem obrotu miały znamienne dla siebie formy wymiany i własne drogi obiegu, w tym handel wołami i szlaki ich przepę- du3 oraz handel solą i gościńce prasolskie4. Nie były to szlaki osobne, niezależne od ogólnej sieci połączeń handlowych, lecz utarte i wyspecjalizowane w rozwozie soli arterie; od stale krążącego nimi artykułu5 otrzymywały swoje charakteryzujące na- 1 R. Szczygieł, Lokacje miast w Polsce XVI wieku , Lublin 1989, zwłaszcza s. 94 i n. 2 Zwracał na to wielokrotnie uwagę Ryszard Szczygieł w swych studiach nad dziejami poszczególnych ośrodków. 3 E. Westermarin, Zum Handel mit Ochsen aus Osteuropa im 16. Jahrhundert, „Zeitschrift für Ostfroschung“, Jg. 22, 1973, H. 2, s. 2 3 4 -2 7 6 ; J. Baszanowski, Z dziejów handlu polskiego w XVI-XVIII w. Handel wolami , Gdańsk 1977. 4 R. Rybarski, Handel i polityka handlowa Polski w XVI stuleciu, 1.1, Poznań 1928, s. 123 i n. 5 „Gęsto idzie furm an ustawicznie”, z lustracji żupy drohobyckiej 1565 r., Opysy korolmcyn v ruskych zemliach XVI viku , vyd. M. Hrusevs’kyj, Żerela do istoni Ukrainy-Rusy (dalej cyt.: Żerela), t. II, LViv 1897, s. 41.
Image of page 1

Info icon This preview has intentionally blurred sections. Sign up to view the full version.

View Full Document Right Arrow Icon
A ndrzej Janeczek zwy: antiqua via alias goscziniec prasolski, via prasolka,gościniec, który zowią solny , via magna dicta droga solna , via strata svaryczka , soljanyj put>G . Handel solą odznaczał się swoją specyfiką nie tylko z tych powodów. Sól, „elementum jedno, bez którego ludzie żyć nie mogą” , była artykułem pierwszej potrzeby: masowym, niezbędnym i niezastąpionym, o znaczeniu ponadekonomicznym, daleko wybiegającym poza sfe- ry konsumpcji i dystrybucji; jej deficyt na rynku mógł wywołać rozruchy społeczne, jak w Kijowie około 1100 r., a jej cena i dostępność bywały palącą kwestią politycz- ną, podnoszoną na sejmach, jak w czasach panowania Kazimierza Jagiellończyka i w stuleciach następnych. Sól była ponadto regale monarszym, przy tym towarem relatywnie drogim, a jej zbyt przynosił duże zyski. Ta lucrativa mercantia stano- wiła istotny czynnik rozwoju gospodarczego wielu miast, zwłaszcza dysponujących specjalnymi uprawnieniami targowymi, składowymi i celnymi6 7 8 6 9; poza ośrodkami
Image of page 2
Image of page 3
This is the end of the preview. Sign up to access the rest of the document.

{[ snackBarMessage ]}

What students are saying

  • Left Quote Icon

    As a current student on this bumpy collegiate pathway, I stumbled upon Course Hero, where I can find study resources for nearly all my courses, get online help from tutors 24/7, and even share my old projects, papers, and lecture notes with other students.

    Student Picture

    Kiran Temple University Fox School of Business ‘17, Course Hero Intern

  • Left Quote Icon

    I cannot even describe how much Course Hero helped me this summer. It’s truly become something I can always rely on and help me. In the end, I was not only able to survive summer classes, but I was able to thrive thanks to Course Hero.

    Student Picture

    Dana University of Pennsylvania ‘17, Course Hero Intern

  • Left Quote Icon

    The ability to access any university’s resources through Course Hero proved invaluable in my case. I was behind on Tulane coursework and actually used UCLA’s materials to help me move forward and get everything together on time.

    Student Picture

    Jill Tulane University ‘16, Course Hero Intern