SŁAWOMIR SOJAK RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA. Toruń 2003.pdf

SŁAWOMIR SOJAK RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA. Toruń 2003.pdf...

This preview shows page 1 out of 432 pages.

Unformatted text preview: -' SŁAWOMIR SOJAK RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA Toruń 2003 Cl Copyright by Towarzystwo Naukowe Organizacji I Kierownictwa • Stowarzyszenie Wyższej Uiytccznośd .DOM ORGANIZATORA" 87·100 Toruń, ul. Czerwona Droga 8 tel. (+48 56) 62·23-807, 62·22-898, 62·23-342, fax (+48 56) 62-23-123 hltp:// , e-mail:[email protected] SPIS TREŚCI ISBN 83-7285-145-X Prlńted In Poland Toruń WydańleI Druk uko.6czono w 2003 r. ZBIGNIEW CHMIEL MARGITA GRABOWSKA Wstęp 13 Rozdział 17 17 17 19 21 21 23 ....................................................... . I Rachunkowość w gospodarce cynkowej ....................... . 1. Wprowadzenie ................................. „ . . . . . . . . . . . . . 2. Pojęcie rachunkowości ........................................ . 2.1. Rachunkowość finansowa .................................. . 2.2. Rachunkowość zarządcza .................................. . 2.3. Porównanie rachunkowości finansowej i zarządczej ............. . 3. Rozwój rachunkowości zarządczej ............................... . 4. Rola rachunkowości zarządczej w procesie decyzyjnym ............. . 5. Proces podejmowania decyzji ................................... . Literatura wykorzystana i zalecana do dalszego studiowania ............ . Podstawowe pojęcia i definicje ..................................... . Pytania sprawdzające ............................................ . Pytania testowe ................................................. . Rozdział Studio Grafiki Komputerowej ,.ARTPRESS" 88·100 Inowrocław, ul. Poznańska 281 tel./fu (52) 35-49-510 Zakład Połlgnflczno-Wydawnlczy .POZKAL" 88·104 Inowrodaw, ul. Ceglelna 10/12 tel. (52) 35-42-700 wszys!kl~ praW<11astrzelone. :żadna~~ ksląilQ nie mota byt powlełllna ani roljlowszeclllllana za pomocą urządzeń ~lektron!Clnych, mechanlcmych, kopiujących, nagrywatących I Innych. be1 uprzednlel!Q wyraienla zgOOy przei wydawcę I ~uto1ów. II Kryteria klasyfikacyjne kosztów ............................ . 1. Wprowadzenie ............................................... . 2. Kryteria klasyfikacyjne kosztów dla celów sprawozdawczych ......... . 2.1. Układ rodzajowy kosztów .... „ .. „ . . . . . . . . . . . . . . . „ . . . . . . . . 2.2. Układ funkcjonalny kosztów ............. „ . . . . . . . . . „ . . . . . . . 2.3. Kalkulacyjny układ kosztów ................................ . 2.4. Rachunek zysków i strat według metody porównawczej ......... . 2.5. Rachunek zysków i strat według metody kalkulacyjnej .......... . 2.6. Koszty rozliczane w czasie .................................. . 3. Kryteria klasyfikacyjne kosztów dla celów decyzyjnych .............. . 3.1. Zachowanie się kosztów w zależności od wielkości produkcji .... . 3.1.1. Koszty zmienne ...... „ . „ . . . . . . . . . . „ . . . . . . . . . . . . . . . 3.1.2. Koszty stałe ..................................... „ .. 3.1.3. Koszty w warunkach inflacji ........................... . 3.1.4. Koszty 111ieszane .................................... . 3.2. Koszty relewantne ........... , .............. , ............. . 26 29 31 32 33 33 36 36 36 38 39 39 42 44 45 45 46 47 51 54 55 56 3 3.3. Koszty utracone ......... · . · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 3.4. Koszty utraconych możliwości .... · ... · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 3.5. Koszty i przychody krańcowe ... · · . · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · klasyfikacyi·ne kosztów dla celów kontrolnych ... · · · ..... ·. · · 4. Kryt . .. · · ... · · · .. · Literatura wykorzystana i zalecana do dalszego stud"1owan1a Podstawowe pojęcia i definicje ...... · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · Pytania sprawdzające .......... · . · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · . . . . . .. . . . . .. . . . . . . Pytania testowe ............... · . · · · · · · · · · · · · · · Zadama do rozdziału 2 ......... · . · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · Rozdział Ili Pomiar kosztów ł wycena produktów · · . · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 1. Wprowadzenie ............ · · . · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2. Wycena kosztów dla celów sprawozdawczych ... · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2.1. Wycena materiałów .......... · · . · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2.1.1. Metoda FIFO ............ · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2.1.2. Metoda LIFO ......... · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2.1.3. M.etoda HIFO ......... ". · · · ·: · · ·. · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2.1.4. Wycena według ceny średmowazoneJ ... · ... · · · · · · · · · · · · · 2.1.5. Ocena stosowanych metod ...... · .. · · ·: · 2.1.6. Wycena według metody LIFO z uwzględmemem stałej siły nabywczej pieniądza ... · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2.2. Wycena środków trwałych .......... · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2.2.1. Metoda liniowa ............ · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2.2.2. Amortyzacja· w warunkach infla~ji . .' ...... · · · · · · · · · · · · · · · 2.3. Wycena świadczeń produk~ji po01ocn1czeJ . · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2.3.1. Metoda bezpośredma ....... · · .. · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2.3.2. Metoda stopniowa ........ · · · · . · · · · · · · · · · · · · · · · · -, · · · · 2.3.3. Metoda uwzględniania świadczeń wzajemnych po koszcie planowanym .......... · ... · · · · · · · · · · · · · · · · · : · · · · · · · · 2.3.4. Metoda rozliczania wszystkich świadczeń po koszcie planowanym ........... · · .. · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2.3.5. Metoda kolejnych przybliżeń ........ · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2.3.6. Metoda algebraiczna . : ..... · · · .. · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2.4. Wycena produktów ......... · · . : · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · I kontrolnych .. · · · . · · · · · · · · · · 3 . Wycena kosztów dla celów decyzyjnych . 3.1. Cena (wartość) odtworzeniowa ...... ·. · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 3.2. Cena (wartość) likwidacyjna netto .. · · . · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 3.3. Wartość bieżąca ............... · · · · · · · ·: · · · ·: · · · · · · · · · · · · · · Literatura wykorzystana i zalecana do dalszego stud1owan1a . · ... · · · · · · · · Podstawowe pojęcia i definicje .......... · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · Pytania sprawdzające ....... · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · Pytania testowe ............ · · · . · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · Zadania do rozdziału 3 ...... · · . · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · „. ······: ·: ···· Rozdział IV Rachunek kalkulacyjny kosztów . · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 1. Wprowadzenie ........... · .. · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 2. Przedmiot kalkulacji .. · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 56 57 57 58 59 59 61 61 65 69 69 69 70 72 72 73 74 75 76 79 80 80 83 86 86 89 91 93 93 95 96 97 98 98 100 102 104 104 107 110 110 111 3. Rodzaje i metody kalkulacji .................................... . . .............. . 3.1. Kalkulacja podziałowa prosta . . . . . . . . . . . . 3.2. Kalkulacja podziałowa współczynnikowa ..................... . 3.3. Kalkulacja podziałowa odjemna ............................ . 3.4. Kalkulacja podziałowa procesowa ........................... . 3.5. Kalkulacja doliczeniowa ................................... . 3.6. Rachunek kosztów działań ................................. . Literatura wykorzystana 'i zalecana do dalszego studiowania ............ . Podstawowe pojęcia i definicje ................................. „ . • . Pytania sprawdzające ............................................ . Pytania testowe ................................................. . Zadania do rozdziału 4 ........................................... . V Metody szacowania kosztów stałych i zmiennych dla celów decyzyjnych ............................................. . 1. Wprowadzenie ............................................... . 2. Metoda księgowa ............................................. . 3. Metody statystyczne .......................................... . 3.1. Przygotowanie materiału. statystycznego w oparciu o dane historyczne w warunkach inflacji .............. , ............. . 3.2. Szacowanie kosztów stałych i zmiennych ..................... . 3.2.1. Metoda wielkości ekstremalnych ....................... . 3.2.2. Metoda wizualna .................................... . 3.2.3. Analiza regresji liniowej ........ „ . . . . • • . . . • . „ . . . . . . . . Literatura wykorzystana i zalecana do dalszego studiowania ............ . Podstawowe pojęcia i definicje ........................ , ............ . Pytania sprawdzające ............................................ . Pytania testowe ................................................. . Zadania do rozdziału 5 ........................................... . 111 115 125 127 132 137 142 147 148 149 150 152 Rozdział Rozdział VI Modele. rachunku kosztów . , .............................. . Wprowadzenie ............................................... . Rachunek kosztów pełnych .................................... . Rachunek kosztów zmiennych .................................. . Absorpcyjny rachunek kosztów ................................. . 4.1. Wykorzystanie absorpcyjnego rachunku kosztów do celów sprawozdawczych ......................................... . 5. Ocena przydatności analizowanych modeli rachunku kosztów ....... . 6. Wielostopniowy i wieloblokowy rachunek kosztów i wyników ........ . Literatura wykorzystana i zalecana do dalszego studiowania ............ . Podstawowe pojęcia i definicje ..................................... . Pytania sprawdzające ............................................ ,' Pytania testowe ................................................. . Zadania do rozdziału 6 ........................................... . 1. 2. 3. 4. Rozdział VII Analiza progu rentowności ............................... . 1. Wprowadzenie ............................................... . 159 159 160 160 161 163 163 165 166 169 170 171 172 174 180 180 180 181 192 200 203 204 210 211 211 212 218 225 225 5 4 2. Ilościnwy i wartościowy próg rentowności ......................... . Graficzna interpretacja progu rentowności ....................... . 3. 4. Inne zastosowania analizy progu rentowności ..................... . 5. Modyfikacje podstawowego modelu analizy progu rentowności ...... . 5.1. Próg rentowności z wyłączeniem kosztów o charakterze niepieniężnym ........................................... . 5.2. Próg rentowności w przypadku występowania zapasów produkcji niesprzedanej ................................... . 5.3. Uwzględnianie podatku dochodowego w analizie progu rentowności . 6. Wykorzystanie analizy progu rentowności do planowania (budżetowania elastycznego) .......... „ .... · · .. · .. „ · · „ · · · · · · · · · · · · · · · · „ · · 7. Analiza progu rentowności dla kilku okresów .......... : .......... . 8. Analiza progu rentowności produkcji wieloasortymentowej ..... .' .... . 9. Ograniczenia i założenia przyjęte przy analizie progu rentowności .... . Literatura wykorzystana i zalecana do dalszego studiowania ............ . Podstawowe pojęcia i definicje ..................... · ..... · . · · .. · . · · · Pytania sprawdzające ............................................ . Pytania testowe ......................................... · .. · .... · Zadania do rozdziału 7 ................................... · ....... · Rozdział VIII Analiza progu rentowności w warunkach inflacji ............ . 1. Wprowadzenie ............................................... . 2. Analiza progu rentowności przy uwzględnieniu ogólnego poziomu inflacji .............................. · ....... · · ..... · · · 3. Analiza progu rentowności przy uwzględnieniu indywidualnych poziomów zmian cen ..................... · .. · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 4. Analiza progu rentowności w warunkach inflacji dla kilku okresów Literatura wykorzystana i zalecana do dalszego studiowania ............ . Podstawowe pojęcia i definicje ................................ · .... · Pytania sprawdzające ....................................... · .... · Pytania testowe ................................ · · · · · .. · · · · · · · · · · · Zadania do rozdziału 8 .......................... · · ...... · · · · . · · · · · IX Analiza wrażliwości zysku ...................... · .. · .. · · . · · 1. Wprowadzenie ......................................... · .... · · 2. Ustalanie wielkości granicznych ....................... · . · · ..... · · 3. Margines bezpieczeństwa ...................................... . 4. Dźwignia operacyjna ................................ · ........ · · 5. Dźwignia finansowa ............................. · · .. · . · · · · · . · · · 6. Dźwignia połączona „ „ . . . . „ „ .. „ .. „ . . . . . . . „ „ . · „ · . . . . · · . 7. Dźwignia finansowa a rentowność kapitałów własnych .............. . 8. Mnożniki zysku .................................... · . · · · · 1 • • • • Literatura wykorzystana i zalecana do dalszego studiowania .......... · · . Podstawowe pojęcia i definicje ............................ · . · · ... · · · Pytania sprawdzające .................................. · · · · · · · . · · · Pytania testowe ................................ · .. · .. · · · · · · · · · · · · 2',adania do rozdziału 9 ............................. · .. · · · · · · · · · · · · Rozdział Rozdział 225 230 234 238 238 239 241 X Koszty i przychody relewantne podejmowanych decyzji ......... . 1. Wprowadzenie .................. , ... , ........................ . 2. Koszty relewantne - podstawowe zasady klasyfikowania kosztów ..... . 2.1. Koszty utracone „ „ . . . . „ . . . . . . . . . . . . . . . . . „ . „ . . . . . . . . . . . 2.2. Dochody utracone „ „ .... „ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . „ .. 3. Wykorzystanie kosztów relewantnych w podejmowaniu decyzji specjalnych .................................................. . 3.1. Decyzja typu: czy rozpocząć produkcję nowego wyrobu? ........ . 3.2. Decyzja typu: rozpocząć produkcję według wariantu A ~ITT 244 246 247 257 259 259 260 260 268 274 274 ................................................ . 3.2.1. Próg kosztów obojętnych ze względu na wybrany wariant produkcji ........ „ .......................... „ .... . 3.3. Decyzje typu: produkować samemu czy kupować? ............. . 3.4. Decyzje w przypadku ograniczonych zdolności wytwór~ch ..... . 3.5. Decyzje typu: sprzedawać~ przetwarzać dalej? .............. . 3.6. Decyzje typu: przyjąć~ odrzucić dodatkowe zamówienie? ..... . 3.7. Decyzje typu: wymiana środków trwałych ..................... . 3.8. Decyzje typu: produkować~ wstrzymać produkcję ........... . Literatura wykorzystana i zalecana do dalszego studiowania ............ . Podstawowe pojęcia i definicje ..................................... . Pytania sprawdzające .. „ .............. „ .. „ . „ . . . . . . „ . . . . „ „ .. Pytania testowe ................................................. . Zadania do rozdziału 10 ........................................... 274 XI Decyzje cenowe .......................................... . 1. Wprowadzenie ............................................... . ;· Elastyczność popytu ....... „ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . „ .. „ „ ... „ . . Orientacje firmy .............................................. . 4. Optymalna cena sprzedaży „ . . . . . . . „ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . „ „ . 4.1. Metoda graficzna . „ .. „ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . „ . 4.2. Budżetowanie elastyczne .................................. . 4.3. Rachunek marginalny ..... „ . „ .. „ . „ . „ . „ . . . . „ ... „ „ „ 5. Kosztowe formuły cen ......................................... . 5.1. Koszty calkowite plus marża ..... „ . . . . „ . „ .. „ . . . . „ . . . . . . 5.2. Thchniczny koszt wytworzenia plus marża ................... . 5.3. Koszt zmienny plus marża ................................. : 5.4. Koszt plus zysk od kapitału „ . . . . . . . . . . . . . „ . „ „ . . . . 5.5. Koszty relewantne - dolne granice cen ............... : . : . : : : : : 6. Inżynieryjna metoda ustalania cen z wykorzystaniem macierzy Boston Consulting Group ............................................ . ~· Ustalanie cen w warunkach inflacji .............................. . . Ceny a cykl życia produktu „ . . . . . . . „ . „ . „ . „ .. „ . „ . . . . . Literatura wykorzystana} zalecana do dalszego studiowania ....... : : : : : . Podstawowe pojęcia i definicje .................................... . :ytania sprawdzające .. „ . . . . . . . . . . . . . . „ . . . . „ .. „ . . . . . . . . . . . . . . . ytania testowe ................................................. . Zadania do rozdziału 11 ................ . Rozdział 277 282 288 289 289 289 292 296 296 296 301 303 310 317 320 324 336 337 338 339 344 348 348 348 350 351 352 353 360 362 366 367 368 372 376 378 383 384 385 385 390 400 400 401 403 406 408 413 413 415 415 417 417 421 422 424 429 431 433 434 435 435 443 7 6 xn Krótkoterminowe decyzje optymalizacyjne .................. . 1. Wprowadzenie ............................................... . 2. Decyzje optymalizacyjne w przypadku występowania ograniczenia jednego czynnika produkcyjnego ............................. „ .. 3. Decyzje optymalizacyjne w przypadku wystąpienia ograniczeń większej liczby czynników produkcji. Programowanie liniowe ................ . Literatura wykorzystana i zalecana do dalszego studiowania ............ . Podstawowe pojęcia i definicje ..................................... . Pytania sprawdzające .. „ „ „ . . . . . „ . . . . . . . . . . . „ .. „ ... „ . . . . . . . . Pytania testowe ................................................. . Zadania do rozdziału 12 ........ „ . . . . . . . . . „ ... „ . . . . . . . „ . . . . . . . . Rozdział Rozdział XIII Decyzje inwestycyjne. Wartość bieżąca netto (NPV) .......... . 1. Wprowadzenie ............................................... . 2. Wartość bieżąca netto (NPV) „ . . . . . . „ . . . . . . „ .. „ .. „ . . . . . . . . „ 2.1. Wpływy pieniężne netto „ .. „ .... „ . „ .. „ ... „ .. „ . „ . . . . . 2.2. Koszt kapitału ... „ . „ . . . . . , „ ... „ „ .... „ . . . . . „ ....... . 2.2.1. Koszt kapitału własnego „ „ ... „ ........ „ .. „ ...... . 2.2.2. Koszt kapitału obcego .. „ „ ... „ . . . . . . . . „ ....... „ .. 2.2.3. Średnioważony koszt kapitału ............. „ . . . . . . „ .. 2.3. Etapy ustalania wartości bieżącej netto ...................... . 2.4. Analiza wrażliwości projektu inwestycyjnego .................. . 2.5. NPV w przypadku ograniczonych zasobów kapitałowych. Stopa zyskowności inwestycji .................................... . 2.6. Wieczna renta ........................................... . 3. Modyfikacje NPV „ . . . . . . . . „ . „ „ .. „ „ . . . . „ . . . . . . . . . . „ ... . Literatura wykorzystana i zalecana do dalszego studiowania ............ . Podstawowe pojęcia i definicje ..................................... . Pytania Sprawdzające ............................................ . Pytania testowe ................................................. . Zadania do rozdziału 13 „ „ „ ........ „ ... „ „ . . . . . . . . . . „ . . . . „ .. Rozdział XIV Decyzje inwestycyjne. NPV w warunkach inflacji ............ . 1. Wprowadzenie ............................... ~ ............... . 2. Koszt kapitału w warunkach inflacji ............................. . 3. NPV przy uwzględnieniu ogólnego poziomu inflacji ................ . 4. NPV przy uwzględnieniu indywidualnych poziomów zmian cen ...... . 5. NPV przy inwestycjach finansowanych kapitałami obcymi ........... . 6. Błędy w ocenie projektów inwe...
View Full Document

  • Fall '11
  • Tomasz Budrys

{[ snackBarMessage ]}

What students are saying

  • Left Quote Icon

    As a current student on this bumpy collegiate pathway, I stumbled upon Course Hero, where I can find study resources for nearly all my courses, get online help from tutors 24/7, and even share my old projects, papers, and lecture notes with other students.

    Student Picture

    Kiran Temple University Fox School of Business ‘17, Course Hero Intern

  • Left Quote Icon

    I cannot even describe how much Course Hero helped me this summer. It’s truly become something I can always rely on and help me. In the end, I was not only able to survive summer classes, but I was able to thrive thanks to Course Hero.

    Student Picture

    Dana University of Pennsylvania ‘17, Course Hero Intern

  • Left Quote Icon

    The ability to access any university’s resources through Course Hero proved invaluable in my case. I was behind on Tulane coursework and actually used UCLA’s materials to help me move forward and get everything together on time.

    Student Picture

    Jill Tulane University ‘16, Course Hero Intern