Elestirel_Kuram_Critical_theory.docx - Ömer Faruk ŞEN...

  • No School
  • AA 1
  • 6

This preview shows page 1 - 3 out of 6 pages.

Ömer Faruk ŞEN 153311003 27 KASIM 2015 ELEŞTİREL TEORİ Eleştirel teori 20.yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkmakla birlikte Uluslararası İlişkiler alanında kendisini 1980’lerde görünür kılmıştır. Eleştirel teorinin Uluslararası İlişkiler’de kendini geliştirmesine fırsat veren nedenler, 1970’lerdeki olaylar, güç ilişkilerinde, dünya düzeninin sorunlarına dair yeni gelişmeler olarak görülebilir. (Robert Cox, 1981, 130) Muhteva bakımından; Aydınlanmacı modernizmin ve onun pozitivist yöntemlerin şiddetle sorgulandığı, post-modern dönemin kristalleştiği bir dönemde Marksist düşüncenin izlerini taşıyan bir ekol olarak ortaya çıkmıştır Uluslararası İlişkiler alanında diyebiliriz. Eleştirel teori iki-savaş arası yıllarda T.Adorno, Horkheimer ve Mercuse gibi teorisyenlerin kurduğu Frankfurt Okulu ile ortaya çıkmış, daha sonraları Habermas gibi ikinci kuşak Frankfurt Okulu düşünürlerinin etkisiyle İkinci Dünya Savaşı sonrasında tekrar canlanmıştır. Bu canlılık 1980’li yıllarda Uluslararası İlişkiler’e sıçramış ve Frankfurt Okulu temsilcilerinden Habermas’ın etkisi altında kalan Andrew Linklater ve aynı yıllarda, A.Gramsci’nin düşüncelerini Uluslararası İlişkiler tartışmalarına tahvil eden Robert Cox gibi isimler alanda verimli tartışmaların dönmesine neden olmuştur. (Ali Balcı ve Şaban Kardaş, 2013, Faruk Yalvaç: 213, 215) Eleştirel teori Uluslararası İlişkiler’de varlığını hissettirdiği 1980’li yıllardan itibaren, aşağıda ayrıntılı bir biçimde değineceğimiz üzere epistemoloji, ontoloji, bilgi-iktidar ilişkisi, yapı-yapan ilişkisi, tarihselcilik-evrensencilik çelişkisi, söylem, özgürleşme gibi birçok konuda Uluslararası İlişkiler’de yerleşik olan geleneksel kabulleri sorgulamıştır. Eleştirel teori öncelikle akla (reason) getirdiği yeni bakış açısıyla yeni bir teori kurulum sürecine başlamıştır. Aydınlanma’nın bize sağladığını sandığımız özgürleştirici atmosferin, içerdiği bazı unsurlar/önkabuller aracılığıyla bizzat kendisinin bizim özgürlüğümüzü sınırlayıcı bir anlayışı haiz olduğunu kabul etmektedir. Daha açık bir ifadeyle, aydınlanmacı zihniyetin insanın kendi kaderini kendisinin tayin etmesini, yani akıl sahibi olmayı ve bunu kullanmayı özgürleştirici bir faaliyet olarak görürken; eleştirel kuram aklın özgürleşme değil, bir hakimiyet ve kontrol aracına dönüştüğünü vurgulamaktadır. ( Faruk Yalvaç, 2013: 212) Burada yanlış anlaşılmayı önlemek için belirtmek gerekir ki, eleştirel teori aklın bizzat kendisini hedef almaz, tam tersine onun araçsallığını eleştirerek, akla hak ettiği pozisyonu önerir: eleştirel akıl. İnsan ancak eleştirel akıl sayesinde özgürlüğünün şartlarını yeniden yaratabilir. (Faruk Yalvaç, 2013: 212 ) Yine, Robert Cox’un belirttiği gibi, eleştirel aklın egemen
Image of page 1
olduğu “özgürlükçü teori eleştirel olmak, geleneksel anlayışlara karşı durmak zorundadır.” (Robert Cox,
Image of page 2
Image of page 3

You've reached the end of your free preview.

Want to read all 6 pages?

  • Fall '19

What students are saying

  • Left Quote Icon

    As a current student on this bumpy collegiate pathway, I stumbled upon Course Hero, where I can find study resources for nearly all my courses, get online help from tutors 24/7, and even share my old projects, papers, and lecture notes with other students.

    Student Picture

    Kiran Temple University Fox School of Business ‘17, Course Hero Intern

  • Left Quote Icon

    I cannot even describe how much Course Hero helped me this summer. It’s truly become something I can always rely on and help me. In the end, I was not only able to survive summer classes, but I was able to thrive thanks to Course Hero.

    Student Picture

    Dana University of Pennsylvania ‘17, Course Hero Intern

  • Left Quote Icon

    The ability to access any university’s resources through Course Hero proved invaluable in my case. I was behind on Tulane coursework and actually used UCLA’s materials to help me move forward and get everything together on time.

    Student Picture

    Jill Tulane University ‘16, Course Hero Intern

Stuck? We have tutors online 24/7 who can help you get unstuck.
A+ icon
Ask Expert Tutors You can ask You can ask You can ask (will expire )
Answers in as fast as 15 minutes
A+ icon
Ask Expert Tutors