T\u00fcrk \u0130nk\u0131lap Tarihi1 - 3 B\u00d6L\u00dcM M\u0130LL\u00ce M\u00dcCADELE\u2019N\u0130N \u00d6RG\u00dcTLENMES\u0130 VE KUV\u00c2-YI M\u0130LL\u0130YE S\u00fcleyman Beyo\u011flu MONDROS ATE\u015eKES

Tu00fcrk u0130nku0131lap Tarihi1 - 3 Bu00d6Lu00dcM...

This preview shows page 1 - 3 out of 62 pages.

3. BÖLÜM M İ LLÎ MÜCADELE’N İ N ÖRGÜTLENMES İ VE KUVÂ-YI M İ LL İ YE Süleyman Beyo ğ lu MONDROS ATE Ş KES ANTLA Ş MASI’NIN UYGULANMASI: OSMANLI İ MPARATORLU Ğ U’NUN TASF İ YES İ VE YURDUN İŞ GAL İ 1917 yılında Almanya’nın Atlas Okyanusu’ndaki Amerikan bandıralı ticaret gemilerini torpillemesi sonucu ya ş anan krizle beraber Amerika Birle ş ik Devletleri [ABD] de I. Dünya Sava ş ı’na dâhil olmu ş tu. ABD’nin sava ş a katılmasıyla İ tilâf Devletleri ekonomik ve askerî bakımdan üstün bir güç tarafından takviye edilmi ş oldu. İ ttifak Devletlerinin ise hemen bütün ihti yaçlarını Almanya kar ş ılamaktaydı. Ancak Almanya’nın da ekonomisi ve askerî durumu zayıflamı ş tı. Bu sebeple İ tilâf Devletlerinin sava ş ı sürdürecek gücü kalmamı ş , birçok cephede sava ş aleyhlerine geli ş meye ba ş lamı ş tı. Ni tekim Bulgaristan yaptı ğ ı bir ate ş kesle sava ş tan çekilmi ş ti. Böylece İ stanbul ve Bo ğ azlar bölgesi i ş gal tehdidi altına girdi. Almanya ile Osmanlı İ mpara- torlu ğ u’nun karadan ba ğ lantısı kesildi. Bulgaristan ve Osmanlı Devleti’nin sava ş tan çekilmesinin bir di ğ er nedeni de ABD Ba ş kanı Wilson’un açıkladı ğ ı ilkelerdi. Ayrıca Osmanlı Ordularının Filistin ve Irak cephelerinde İ ngiliz- lere kar ş ı ba ş arısızlıkları ate ş kes iste ğ ine yol açtı. Bu geli ş melerle beraber saya ş m sorumlusu ve yürütücüsü olan İ ttihat ve Terakki Partisi kabinesi 8 Ekim 1918’de istifa etti. Yeni kurulan Ahmet İ zzet Pa ş a Hükümeti İ ngiliz lerle görü ş erek ate ş kes giri ş iminde bulundu. Hükümet, İ ngilizlerle görü ş me lerinde Kutü’l-Amere’de esir edilen İ ngiliz Generali Towsnhend’i de arabu lucu olarak görevlendirmi ş ti. Towsnhend’in temasları olumlu sonuçlanınca, ate ş kesin Limni Adası’mn Mondros limanında yapılması kararla ş tırıldı. 4 Temmuz 1918 tarihinde Osmanlı tahtına oturan Sultan Vahdettin ate ş kes görü ş melerine Ş ûra-yı Devlet Reisi ve aynı zamanda eni ş tesi olan Damat Ferit Pa ş a’nm gönderilmesini istiyordu. Çünkü İ tilâf Devletleri ate ş kes gö ş melerinde yönetimde bulunan krallara tahtlarından feragat etmeleri yö nünde baskılar yapmaktaydı. Örne ğ in Bulgaristan’da Kral Ferdinand tahtın-
104 Tiirk İ nkılâp Tarihi dan vazgeçmek zorunda kalmı ş tı. Alman imparatorunun da tahttan çekilmesi için çe ş itli baskılar yapılıyordu. Bu geli ş meler Sultan Vahdettin'i rahatsız etmekteydi. Bu nedenle güvenebilece ğ i bir isim olan Damat Ferit Pa ş a’yı ate ş kes görü ş melerine göndermek istedi ğ ini Sadrazam Ahmet İ zzet Pa ş a’ya bildirdi. Ancak Sadrazam Ahmet İ zzet Pa ş a, bunun büyük bir yanlı ş olaca ğ ı nı söyleyerek bu teklifi kabul etmedi. Bunun üzerine görü ş melerde Bahriye Nazırı Rauf [Orbay], Hariciye Müste ş arı Re ş at Hikmet ve kurmay Yarbay Sadullah Beyler görevlendirildi.1

  • Left Quote Icon

    Student Picture

  • Left Quote Icon

    Student Picture

  • Left Quote Icon

    Student Picture