xu tri cap cuu - CTHM TPHCM 12 - ÑAËI HOÏC Y DÖÔÏC...

Info iconThis preview shows page 1. Sign up to view the full content.

View Full Document Right Arrow Icon
This is the end of the preview. Sign up to access the rest of the document.

Unformatted text preview: ÑAËI HOÏC Y DÖÔÏC TP.HCM KHOA RAÊNG HAØM MAËT BOÄ MOÂN PHAÃU THUAÄT HAØM MAËT XÖÛ TRÍ CAÁP CÖÙU CHAÁN THÖÔNG HAØM MAËT BS CKII TRAÀN COÂNG CHAÙNH . Beänh Vieän RHM TW. TP.HCM . Khoa RHM, Ñaïi Hoïc Y Döôïc Tp.HCM 2009 1 Caáp Cöùu CTHM 1. 2. 3. MUÏC TIEÂU BAØI GIAÛNG NG Keå vaø phaân loaïi ñöôïc caùc loaïi toån thöông phaàn meàm haøm maët vaø caùc loaïi gaõy xöông khoái maët. Hieåu ñöôïc nhöõng böôùc quan troïng cuûa ng caáp cöùu chaán thöông haøm maët (CTHM). Moâ taû vaø thöïc hieän ñöôïc vieäc xöû trí beänh nh nhaân trong caùc tình huoáng caáp cöùu CTHM ng CTHM thoâng thöôøng. thoâ ng 2 Caáp Cöùu CTHM • NOÄI DUNG I. Phaân loaïi chaán thöông haøm maët : I. Phaâ II. Nhöõng böôùc quan troïng cuûa caáp cöùu II. Nh ng CTHM : CTHM A. Phaân loaïi veát thöông phaàn meàm. B. Phaân loaïi gaõy xöông khoái maët. A. Laøm thoâng ñöôøng thôû: ng - OÁng thoâng khí (Muõi - haàu & Mieäng - haàu). ng Mie ng - OÁng noäi khí quaûn. ng - Môû khí quaûn. 3 Caáp Cöùu CTHM B. Chaän ñöùng chaûy maùu: B. Cha ng - Nheùt baác muõi tröôùc. - Nheùt baác muõi sau. - Caùc chaát caàm maùu toaøn thaân & taïi choã. ta C. Trò choaùng. C. Trò ng D. Kieåm tra caùc veát thöông phoái hôïp. Kie E. Chaån ñoaùn veát thöông haøm maët: E. Cha - Nhìn. - Sôø - Laéc - Chaån ñoaùn hình aûnh nh 4 Caáp Cöùu CTHM III. Xöû trí veát thöông phaàn meàm. IV. Xöû trí gaõy xöông khoái maët: - Gaõy xöông taàng maët giöõa. ng - Gaõy xöông haøm döôùi. *** 5 Caáp Cöùu CTHM I. PHAÂN LOAÏI CHAÁN THÖÔNG HAØM MAËT: I. PHA Taát caû chaán thöông vuøng haøm maët coù theå ng chia laøm hai nhoùm chính: - Veát thöông phaàn meàm. - Toån thöông xöông (Gaõy xöông) 6 Veát thöông phaàn meàm A. PHAÂN LOAÏI VEÁT THÖÔNG PHAÀN MEÀM HAØM A. PHA MAËT DO CHAÁN THÖÔNG: MA Döïa treân hình thaùi toån thöông : coù 6 loaïi co loa - Veát thöông ñuïng daäp (coù hoaëc khoâng coù ng maùu tuï). ). - Veát thöông xaây saùt. - Veát thöông xuyeân. - Veát thöông raùch. ch - Veát thöông loùc da. - Veát thöông thieáu hoång. ng 7 Veát thöông phaàn meàm ÑÒNH NGHÓAVEÁT THÖÔNG PHAÀN MEÀM : 1. Veát thöông ñuïng daäp : 1. Ve ng Laø veát thöông gaây neân do va chaïm bôûi moät vaät ñaàu do va tuø, khoâng laøm raùch da. khoâ ch Vaät ñaäp vaøo gaây phuø neà hoaëc tuï maùu döôùi da. 2. Veát thöông xaây saùt : 2. Ve Laø veát thöông noâng do söï ma saùt cuûa moät vaät cöùng do ma sa ng raùp treân maët da laøm chôït lôùp da beân ngoaøi ñeå loä moät dieän toå chöùc thoâ raùp röôùm maùu. 3. Veát thöông xuyeân : 3. Ve Laø veát thöông gaây ra do moät vaät nhoû, saéc nhoïn do mo sa nhö : muõi duøi, kim chích, dao, teân, maûnh nhoû löïu muõ kim dao teâ ma nh ñaïn, vieân ñaïn v.v.. vieâ 8 Veát thöông phaàn meàm 4. Veát thöông raùch: 4. Ve ch Laø veát thöông gaây ra do caùc vaät beùn nhoïn do ca nhö kim khí, thuûy tinh … Ñaây laø loaïi veát thu thöông phaàn meàm thöôøng gaëp nhaát. ng 5. Veát thöông loùc da : 5. Ve Laø veát thöông aûnh höôûng ñeán toå chöùc döôùi nh ng da hoaëc ôû möùc ñoä treân maøng xöông nhöng ng khoâng maát toå chöùc. 6. Veát thöông thieáu hoång : 6. Ve ng Khi veát thöông gaây maát ñi moät phaàn hoaëc phaù naùt roäng toå chöùc phaàn meàm. ng 9 VEÁT THÖÔNG PHAÀN MEÀM 1. Veát thöông ñuïng daäp 1. Ve ng 2. Veát thöông xaây saùt 2. Ve 3. Veát thöông xuyeân 3. Ve 10 10 VEÁT THÖÔNG PHAÀN MEÀM 4. Veát thöông raùch 5. Veát thöông loùc da 6. Veát thöông thieáu hoång 11 11 Gaõy xöông B. Phaân loaïi gaõy xöông khoái maët: B. Phaâ Theo vò trí gaõy : vò - 1/3 treân khoái maët (taàng maët treân). 1/3 treâ ng - 1/3 giöõa khoái maët (taàng maët giöõa). 1/3 gi ng - 1/3 döôùi khoái maët (taàng maët döôùi hay 1/3 ng hay xöông haøm döôùi). 12 12 Gaõy xöông 1. 1/3 treân khoái maët : 1. treâ Xöông traùn Caùc xoang traùn Ca Xöông thaùi döông Bôø treân oå maét Bô 13 13 2. 1/3 giöõa khoái maët (Taàng maët giöõa) 2. gi ng * Gaõy moät phaàn taàng maët giöõa Gaõ ng * Gaõy toaøn boä taàng maët giöõa Gaõ ng GAÕY GAÕ MOÄT MO PHAÀN PHA GAÕY TOAØN BOÄ TAÀNG NG MAËT GIÖÕA GAÕY GIÖÕA – BEÂN GAÕY BEÂN GAÕY GIÖÕA * Gaõy bôø döôùi oå maét Gaõ * Gaõy bôø ngoaøi oå maét Gaõ * Gaõy xöông oå raêng (coøn & maát raêng) Gaõ ma Gaõy xöông a. Gaõy NGANG xöông haøm treân (LE FORT I, GUEÙRIN) (Hình 8A) Gaõ NGANG RIN) b. Gaõy hình thaùp (LE FORT II) Gaõ c. Gaõy doïc : + Gaõy doïc – giöõa Gaõ + Gaõy doïc – beân Gaõ d. * Gaõy xöông muõi Gaõ * Gaõy vuøng muõi – saøng Gaõ ng ng * Gaõy phöùc hôïp muõi – oå maét – saøng (NOE) Gaõ ng Gaõy taùch rôøi toaøn boä soï maët (LE FORT III) ch (Hình 8B) (Hình 8D) (Hình 9) (Hình 8C - 10) 8C a. b. c. d. Gaõy xöông goø maù Gaõy cung tieáp Gaõy xöông haøm – goø maù Gaõy saøn oå maét (Gaõy kieåu buøng vôõ) ng (Hình 11) (Hình 12) (Hình13 A & B &C) (Hình 14) 14 14 Gaõy xöông 3. 1/3 döôùi khoái maët (Xöông haøm döôùi) (Hình 15) 3. a. Gaõy ñöôøng giöõa. a. Gaõ ng b. Gaõy vuøng caèm. b. Gaõ ng c. Gaõy caønh ngang. c. Gaõ nh d. Gaõy goùc haøm. d. Gaõ e. Gaõy caønh cao. e. Gaõ nh f. Gaõy loài caàu f. Gaõ g. Gaõy moõm veït g. Gaõ h. Gaõy xöông oå raêng h. Gaõ 15 15 Hình 7 : Sô ñoà ba taàng cuûa khoái maët (treân, giöõa, döôùi) 16 16 Gaõy xöông Hình 8 : Caùc kieåu gaõy Le Fort: Le Fort I, Le Fort II, Le Fort III 17 17 Gaõy xöông Hình 8A : Sô ñoà gaõy kieåu LEFORT I 18 18 (B) (C) Gaõy xöông Hình 8 B&C : (B) : Sô ñoà gaõy kieåu LEFORT II (C) : Sô ñoà gaõy kieåu LEFORT III 19 19 GAÕY DOÏC XÖÔNG HAØM TREÂN : (Hình 8D) Gaõy xöông Kieåu gaõy naøy coøn coù teân “Taùch rôøi theo ñöôøng giöõa cuûa XHT” raát thöôøng gaëp vôùi ñaø gia taêng cuûa gaõy TMG naëng. ( ROWE vaø KILLEY , 1968) Raùch nieâm maïc khaåu caùi cho Ra ch thaáy coù gaõy xöông beân döôùi treân 1 beänh nhaân gaõy Le Fort I be nh Le keøm gaõy doïc giöõa XHT ke Hình CT cuûa cuøng CT cu ng toån thöông. 20 20 Gaõy xöông Hình 9: GAÕY MUÕI – OÅ MAÉT – SAØNG GAÕ (NOEF : Naso – Orbito – Ethmoidal Fracture) Naso Daây chaèng mi trong Gaõy xöông khoâng toån thöông daây chaèng mi trong Toån thöông daày chaèng mi trong Nguoàn : STRONG E BRADLEY 21 21 Gaõy xöông Gaõ Hình 10 : Gaõy xöông haøm treân kieåu Le Fort III 22 22 Gaõy xöông Hình 11 : Caùc kieåu gaõy cuûa xöông goø maù 23 23 Gaõy xöông Hình 12 : Gaõy cung tieáp 24 24 (A) (B) Gaõy xöông Hình 13 A-B: A. Hình maët traùn (maët tröôùc) cuûa kieåu gaõy phöùc taïp xöông haøm-goø-maù B. Hình maët döôùi caèm – ñænh ñaàu cuûa moät kieåu gaõy phöùc taïp xöông haøm-goø-maù 25 25 Gaõy xöông Hình 13C : Gaõy xöông haøm – goø maù (nhìn tröôùc vaø beân) 26 26 Gaõy xöông Hình 14A : Gaõy kieåu buøng vôõ 27 27 Gaõy xöông Hình 14B : Gaõy kieåu “buøng vôõ” cuûa oå maét Thieát ñoà caét doïc xöông maët cho thaáy söï thoâng thöông vôùi xoang haøm 28 28 Gaõy xöông Hình 15 : Caùc vò trí gaõy cuûa xöông haøm döôùi thöôøng gaëp. 29 29 II. NHÖÕNG BÖÔÙC QUAN TROÏNG CUÛA II. NH NG CAÁP CÖÙU CTHM: CA Söï hieåu bieát veà caùc böôùc caáp cöùu vaø vieäc xöû trí beänh nhaân trong nhöõng tình huoáng, nh ng nhieàu khi hoaøn toaøn baát ngôø (Thí duï bò thöông nhie do tai naïn ngoaøi ñöôøng phoá hoaëc moät ca sau do na ng ca sau moå taïi beänh vieän …) luoân luoân raát quan troïng. nh luoâ ng Trong nhieàu tröôøng hôïp, ñieàu naøy coù Trong ng nghóa nhö ranh giôùi giöõa söï soáng vaø caùi cheát. ng 30 30 Naïn nhaân bò chaán thöông phaûi ñöôïc khaùm, löôïng giaù vaø trò lieäu nhö moät naïn nhaân toång ng ng quaùt. Vieäc caáp cöùu böôùc ñaàu phaûi theo trình töï Vie veà caáp ñoä öu tieân nhö sau : 1. 2. 3. 4. 5. Laøm thoâng ñöôøng thôû. ng Chaän ñöùng chaûy maùu. ng Trò choaùng. ng Kieåm tra caùc veát thöông phoái hôïp. Chaån ñoaùn veát thöông haøm maët. 31 31 Ñöôøng thôû ng A. LAØM THOÂNG ÑÖÔØNG THÔÛ : A. LA THO ÑÖ NG Tröôùc heát, phaûi chuù yù xem beänh nhaân coù pha nh theå thôû ñöôïc deã daøng khoâng ? ng Thoâng thöôøng, maùu, haøm giaû, chaát oùi Thoâ ng ma ha cha möûa, caùc maûnh gaõy cuûa xöông haøm döôùi ca nh hoaëc caùc cuïc maùu tuï ôû ñöôøng hoâ haáp treân ng coù theå laøm ngheõn taét moät phaàn hay toaøn boä hay toa ñöôøng hoâ haáp. ng Haäu quaû laø beänh nhaân bò khích ñoäng döõ Ha nh ng doäi do khoù thôû hoaëc gaàn nhö hoân meâ. do kho 32 32 Ñöôøng thôû ng Luùc ñoù, duøng moät ngoùn tay moùc saâu vaøo hoác du ng mieäng vaø khaåu – haàu thöôøng coù theå laøm thoâng ng ng thoaùng moät caùch nhanh choùng caùc chöôùng ngaïi ng ch ng ng vaät naøy (Hình 16). Hình 16: Moät ngoùn tay moùc saâu nhanh choùng vaøo hoác ng mieäng vaø khaåu - haàu ng thöôøng coù theå laøm thoâng ng thoaùng ñöôøng thôû khoûi caùc ng ng chöôùng ngaïi vaät nhö : haøm ng ha giaû bò gaõy, chaát oùi möûa vaø cha caùc dò vaät khaùc. 33 33 Ñöôøng thôû ng M T B NH NHÂN B T T NH, LƯ I R T V PHÍA SAU ðÈ LÊN THÀNH H U, T O S NGH N T C ðƯ NG TH . 34 34 Ñöôøng thôû ng A. NÂNG C M ð NG A ð U T I ðA. B. N M NH HÀM DƯƠI NƠI 2 BÊN GÓC HÀM, KHÔNG C N NG A ð U 35 35 Ñöôøng thôû ng KHI ð U KHÔNG ðƯ C NG A RA, C M – HÀM DƯ I VÀ LƯ I B ð Y VÀO ðƯ NG TH , GÂY RA S NGH N T C. 36 36 Ñöôøng thôû ng KHI ð U C A B NH NHÂN NG A T I ðA, ð NH C M S CÙNG M T PH NG V I BÌNH TAI, NÂNG XƯƠNG HÀM DƯ I VÀ LƯ I KH I THÀNH H U. 37 37 TH C HI N CAÙC BƯ C H TR S NG COØN HI CA TR NG CƠ B N (BLS : BASIC LIFE SUPPORT) (BLS * Caùc bư c c a k thu t HTSCCB : thu P : Positioning Tư th A : Airway ðư ng th ng B : Breathing Nh p th C : Circulation Tu n hoaøn Tu D : Definitive treatment ði u tr cu i cuøng cu ng (Drugs. Defibrillation …) (Drugs. 38 38 SƠ ð DÂY CHUY N C P C U QUY TRÌNH C P C U (Khuy n cáo c a Hi p H i Tim Hoa Kỳ) 1. G i ngay ngư i tr giúp 2. Ti n hành các bư c c p c u ban ñ u theo quy trình A, B, C, D 3. Ti n hành ch ng rung tim s m. 4. H i sinh tim ph i chuyên sâu. 39 39 Ñöôøng thôû ng • Ngay caû khi coù dò vaät hoaëc phuø neà do thanh quaûn hay khí quaûn bò do thanh hay kh toån thöông ñoøi hoûi phaûi phaãu thuaät ngay, bieän phaùp phaãu thuaät cuõng chæ bie tieán haønh sau khi mieäng vaø khaåu-haàu nh ng ñaõ ñöôïc laøm thoâng thoaùng. ng 40 40 Ñöôøng thôû ng ÔÛ beänh nhaân khoù thôû, thænh thoaûng phaûi cho beänh nhaân ngoài daäy ñeå hoï coù theå nhoå maùu vaø chaát tieát vaøo boâ chöùa ôû tö theá hôi nghieâng ngöôøi veà phía tröôùc. ÔÛ beänh nhaân baát tænh hoaëc beänh khoâng theå ngoài daäy ñöôïc do chaán thöông coät soáng, coù theå thöïc hieän caùc böôùc höôùng daãn döôùi ñaây ñeå laáy ñi caùc dòch, ñaøm, nhôùt ….: • - Tö theá naèm nghieâng moät beân (Hình 17) • Hình 17: Tö theá naèm nghieâng moät beân. 41 41 - Huùt saïch chaát ñoïng ôû muõi, hoác mieäng, haàu vaø coù khi caû thanh quaûn, khí quaûn. Ñaët oáng thoâng khí mieäng-haàu (Hình 18) ng ng Hình 18: OÁng thoâng khí mieäng-haàu. ng ng Ñöôøng thôû ng 42 42 Ñöôøng thôû ng 43 43 Ñöôøng thôû ng Neáu caàn thieát hôn, ñoøi hoûi phaûi ñaët oáng muõi-khí quaûn hoaëc mieäng khí-quaûn. Ñaët oáng noäi khí quaûn (NKQ) toát nhaát neân thöïc hieän qua ngoõ muõi – khí quaûn. OÁng NKQ khoâng neân ñeå quaù 48 giôø vì toån haïi vónh vieãn coù theå gia taêng do aùp löïc treân daây thanh aâm vaø vaùch cuûa khí quaûn. Sang thöông cuûa nieâm maïc khí quaûn xuaát hieän trong voøng 12 giôø vaø sau 36 giôø coù theå baét ñaàu thaáy caùc veát loeùt. Sang thöông lan ñeán suïn sau gaàn 48 giôø (RÜGHEIMER, 1997). Neáu tieân löôïng thôøi gian ñaët oáng phaûi keùo daøi, môû khí quaûn coù ích hôn ñaët oáng NKQ. 44 44 Ñöôøng thôû ng ÑAËT OÁNG NOÄI KHÍ QUAÛN. ÑÖA OÁNG NKQ QUA 2 DAÂY THANH AÂM 45 45 Ñöôøng thôû ng MOÄT SOÁ DUÏNG CUÏ ÑAËT NOÄI KHÍ QUAÛN 1. Ñeøn soi thanh quaûn; 2. OÁng noái NKQ & heä thoáng hoâ haáp nhaân taïo; 3. OÁng NKQ coù cuff; 4. Kìm caëp cuff khi caàn.; 5. Noøng thoâng (Mandrin) oáng NKQ; 6. Ñeø löôõi (Canule Mayo).; 7. Kìm Magill. 46 46 Ñöôøng thôû ng Neáu löôõi coù khuynh höôùng tuït ra sau, ng cho beänh nhaân naèm ñaàu ngieâng moät beân vaø cho nh duøng keïp löôõi hoaëc moät muõi chæ xoû qua ñaàu ng qua löôõi keùo löôõi veà phía tröôùc. Trong tröôøng hôïp taát caû caùc bieän ng phaùp caáp cöùu neâu treân ñeàu khoâng mang laïi keát quaû toát, coù theå chæ ñònh môû khí quaûn. co 47 47 MÔÛ KHÍ QUAÛN Veà maët ñònh nghóa, môû khí quaûn laø moät phaãu thuaät taïo moät loã môû vaøo khí quaûn, qua ñoù giuùp beänh nhaân coù theå töï thôû hoaëc ñöôïc giuùp thôû sau khi ñaët moät oáng canun. 48 48 Môû Khí Quaûn NHÖÕNG TRÖÔØNG HÔÏP COÙ CHÆ ÑÒNH MÔÛ NG KHÍ QUAÛN: - Gaõy xöông haøm dư i lam cho löôõi tuït veà phía cho sau, ñaëc bieät kieåu gaõy vuïn xöông haøm döôùi vuøng caèm, ng neáu vieäc saên soùc vaø ñieàu trò töùc thôøi veát thöông chöa theå ne tieán haønh. nh - Toån thöông ôû vuøng thanh quaûn (phuø thanh quaûn; ng veát thöông thanh-khí quaûn). ve - Caàn cho vieäc huùt trong moät thôøi gian ôû nhöõng beänh nhaân coù caùc beänh keøm theo nhö beänh phoåi, daäp nh nh nh da ngöïc hoaëc chaán thöông soï naõo. - Beänh nhaân phaûi ñaët oáng noäi khí quaûn laâu (treân nh ng 48 giôø). 48 giô - Veát thöông lôùn hoaëc gaõy traàm troïng phaàn treân ng khoái xöông maët. 49 49 Môû Khí Quaûn Boä canun Krishaberg Bo 50 50 Môû Khí Quaûn Tö theá ngöôøi beänh. Ñaàu ngöõa toái ña ra nh sau, moät goái nhoû ñoän döôùi vai (cao mo khoaûng 10cm) ng 51 51 Môû Khí Quaûn V TRÍ C A MÀNG NH N-GIÁP 52 52 Môû Khí Quaûn TIÊM THU C (HO C R CH ) DƯ I S N GIÁP VÀ TRÊN S N NH N 53 53 Raïch da ch Môû Khí Quaûn 54 54 Môû Khí Quaûn Môû khí quaûn theo hình chöõ thaäp Laép canun 55 55 Môû Khí Quaûn Buoäc quanh coå moät voøng baèng baác ñeå giöõ canun khoûi bò tuoät ra. 56 56 Môû Khí Quaûn Baêng veát moå 57 57 Môû Khí Quaûn Caùc giai ñoaïn cuûa moät kyõ thuaät môû khí quaûn (Raïch da theo ñöôøng ngang) Vò trí cuûa canun khí quaûn vôùi phaàn coå oáng ñöôïc bôm phoàng leân. Phaàn coå oáng ñöôïc bôm phoàng 58 58 Caàm Maùu B. CH N ÑÖÙNG CHAÛY MAÙU : B. CH ÑÖÙNG Chaûy maùu töø veát thöông haøm maët, töø moät khoái u boäi nhieãm hoaëc chaûy maùu trong luùc vaø bo sau khi phaãu thuaät thænh thoaûng coù theå gaây ra ng boái roái – thaäm chí hoaûng hoát – cho thaày thuoác ng chuyeân khoa. Tuy nhieân, trong ña soá tröôøng hôïp, ít khi trong ng chaûy maùu thöïc söï laø nguyeân nhaân duy nhaát ñöa ñeán choaùng, ngoaïi tröø nhöõng tröôøng hôïp ng ngoa ng veát thöông do hoûa khí coù taàm saùt thöông gaàn do ho hoaëc chaûy maùu oà aït töø ñoäng maïch haøm, töø ng ch khoang muõi – haàu. 59 59 Caàm Maùu 1. CAÙC KYÕ THUAÄT CAÁP CÖÙU CHAÛY MAÙU : 1. CA Trong gaõy taàng maët giöõa, chaûy maùu oà aït töø ng cha mieäng vaø muõi xaûy ra khi bò ñöùt ñoäng maïch haøm, laø ng ng ch la nhaùnh cuøng cuûa ñoäng maïch caûnh ngoaøi. nh ng ng ch nh Neáu toån thöông hoaëc sang thöông ôû saøn mieäng sang th ng vaø löôõi, seõ coù chaûy maùu töø caùc nhaùnh cuûa ñoäng vaø seõ nh ng tónh maïch löôõi. ch 60 60 Caàm Maùu Trong tröôøng hôïp veát thöông ôû phaàn meàm ng cuûa maët, chaûy maùu thöôøng töø caùc nhaùnh cuûa cha ng nh ñoäng vaø tónh maïch maët. ng ch Toån thöông ñoäng maïch maët, ñoäng maïch ng ch ng ch thaùi döông noâng hoaëc ñoäng maïch goùc maét ng ch ñeàu coù theå chaän ñöùng baèng löïc neùn eùp tröïc ng ng tieáp taïi choã ; tieáp theo laø vieäc buoäc thaét maïch tie ch maùu seõ ñöôïc thöïc hieän ngay nôi veát thöông. 61 61 Caàm Maùu 1.1 NHEÙT BAÁC MUÕI TRÖÔÙC VAØ MUÕI SAU : 1.1 NHE MUÕ Chaûy maùu töø khoang muõi-haàu, coù theå ch n ñöùng co ñöùng baèng nheùt baác muõi sau hoaëc muõi tröôùc (tröø chaûy ng maùu oà aït töø ñoäng maïch haøm). ng ch * Nheùt baác muõi tröôùc : Nhe Hai hoác muõi ñöôïc nuùt ch n baèng nhöõng ñoaïn ba ng baác coù taåm thuoác môõ khaùng sinh nheï (Thí duï : Tinh ng Tinh daàu muø u, Nebacetin…). Ñaàu baác ñaët ôû vuøng treân – u, Nebacetin ng sau, ñi daàn ñeán phaàn giöõa vaø tröôùc cuûa muõi (Hình 19) 62 62 Hình 19 : Nheùt baác muõi tröôùc. Caàm Maùu 63 63 Caàm Maùu Ca * Nheùt baác muõi sau : Nhe Nheùt baác muõi sau (hay coøn goïi laø caàm (hay co maùu kieåu BELLOCQ) laø kyõ thuaät taïo nuùt chaän caàm maùu chaéc chaén taïi phaàn taän cuøng cuûa ng muõi qua vieäc aùp nuùt chaën töø phía sau ôû qua vie khoang muõi-haàu. 64 64 Caàm Maùu Hình 20 : Nheùt baác muõi sau Nhe 65 65 Caàm Maùu Nheùt baác muõi khoâng neân ñeå laâu quaù ba ngaøy. Neáu nheùt baác muõi sau kieåu Bellocq Ne quaù chaët, coù theå xaûy ra hoaïi töû nieâm co maïc muõi. Nguy cô nhieãm truøng tai giöõa hoaëc Nguy ng tai gi xoang caïnh muõi ngaøy nay khoâng coøn laø nh nay khoâ moái ñe doïa lôùn vì coù theå phoøng ngöøa ng baèng khaùng sinh. ng ng 66 66 Caàm Maùu Ca Thoâng thöôøng, chaûy maùu vuøng maët coù ng cha ng nguy cô lôùn nhaát laø khaû naêng gaây ngheõn taét ñöôøng hoâ haáp treân. Vieäc nuoát moät soá löôïng ng ng lôùn maùu chaûy thöôøng gaây ra kích thích daï ng daøy, daãn ñeán noân möûa, do ñoù laïi laøm phöùc daã taïp theâm caùc böôùc xöû trí naïn nhaân. Trong vaán ñeà chaûy maùu, neáu chöa tìm ne ñöôïc ñuùng maïch maùu ñeå coù theå keïp caàm maùu ng ch moät caùch deã daøng, vieäc aùp duïng phöông phaùp ch ng vie ng neùn eùp taïi choã baèng baêng thun giaõn coù theå ng laøm taïm thôøi ngöng chaûy. 67 67 Caàm Maùu Nhöng neáu chaûy maùu töø nhöõng ñoäng maïch lôùn, ng ch löïc neùn eùp baèng baêng thun giaõn nhieàu khi khoâng ñuû. ng Luùc ñoù, duøng löïc neùn eùp tröïc tieáp baèng ngoùn tay Lu du ng ng leân ñoäng maïch caûnh chung toû ra höõu hieäu hôn. ng ch nh Vò trí ñoäng maïch ñöôïc xaùc ñònh giöõa suïn giaùp vaø Vò ng ch bôø tröôùc cuûa cô öùc-ñoøn-chuõm (SCM). Ñoäng maïch (SCM). ng ch ñöôïc neùn vaøo moõm ngang saâu cuûa ñoát soáng coå thöù ng saùu. Löïc neùn eùp naøy phaûi ñöôïc duy trì suoát trong thôøi gian vaän chuyeån naïn nhaân cho ñeán khi coù phöông tieän caàm maùu döùt khoaùt taïi phoøng moå (Hình 21 vaø ng 21 va 22). 68 68 Hình 21 : Ñieåm neùn eùp baèng ngoùn tay leân ñoäng 21 ng ng maïch caûnh. ch nh Caàm Maùu 69 69 Hình 22A: Hình coå caét ngang Caàm Maùu Hình 22B: AÁn chaän ñoäng maïch caûnh 70 70 Caàm Maùu 2. CAÙC CHAÁT CAÀM MAÙU TOAØN THAÂN 2. CA THA VAØ TAÏI CHOÅ : VA Chaát caàm maùu laø caùc chaát ch n ñöùng söï ñöùng chaûy maùu nhieàu töø veát thöông hoaëc töø mao quaûn vaø tieåu ñoäng maïch bò ñöùt. ng ch Chuùng taïo söï ñoâng maùu saùt beân caùc maïch Chu ng ch maùu, haøn laïi vuøng chaûy maùu ñeå cho pheùp hình ha ng thaønh cuïc maùu ñoâng bình thöôøng trong thaønh nh ng nh caùc maïch maùu bò ñöùt. ch 71 71 Caàm Maùu Toaøn Thaân Ca A. CHAÁT CAÀM MAÙU TOAØN THAÂN : A. CHA 2.1. CHAÁT ADRENOSEM SALICYLATE (ADREÙNOXYL) : 2.1. CHA NOXYL) ADRENOSEM SALICYLATE (hay CARBAZOCHROME ADRENOSEM SALICYLATE). Teân thöông maïi : Adreùnoxyl , laø moät chaát toång Teâ Adre noxyl la ng hôïp; veà maët caáu truùc hoùa hoïc gaàn gioáng nhö EPINEPHRINE ve ng EPINEPHRINE (nhöng laïi khoâng coù taùc duïng giao caûm). ng Theo ROSKAM (1954), Adrenosem khoâng aûnh höôûng ñeán Theo Adrenosem nh ng thaønh phaàn cuûa maùu, huyeát aùp cuõng nhö nhòp tim. nh huye SHERBER (1953) trong moät nghieân cöùu ñaõ keát luaän : SHERBER trong ADRENOSEM laø moät chaát choáng chaûy maùu raát toát trong nhöõng la ng tröôøng hôïp söï toaøn veïn cuûa caùc maïch maùu nhoû bò toån thöông. ng ch 72 72 Caàm Maùu Toaøn Thaân 2.2. TRANSAMIN (ACID TRANEXAMIC): 2.2. TRANSAMIN * Tính chaát : Thuoác phaùt sinh moät taùc duïng choáng Thuo ng ng xuaát huyeát do öùùc cheá caùc hoaït tính huûy fibrin cuûa do ö fibrin cu plasmine. * Daïng : ng Vieân 250mg. Vieâ OÁng thuoác uoáng 1g. ng ng 1g. OÁng thuoác tieâm 0,5g : Tieâm tónh maïch chaäm, khoâng ng 0,5g Tieâ ch khoâ neân tieâm baép. * Lieàu duøng : ng Ngöôøi lôùn : 2 – 4g trong 24 giôø chia 2 – 4 laàn; 4g trong 24 giô la 2 – 3 muõi tieâm oáng 0,5g. muõ ng Treû em: 20mg/kg/ngaøy. y. 73 73 B. CHAÁT CAÀM MAÙU TAÏI CHOà : B. CHA B.1. THROMBIN : B.1. Cô cheá: laøm taêng toác cuïc maùu ñoâng Caàm Maùu Taïi Choã Duøng taïi choã töø mao quaûn hoaëc tónh maïch nhoû keå caû xöông xoáp Daïng boät hoaëc pha loaõng baèng caùch bôm vaøo 1 loï nhoû chöùa 5000dv thrombin 2.5ml dd muoái ñaúng tröông voâ truøng Boät duøng raéc leân mieáng Gelfoam 74 74 Caàm Maùu Taïi Choã B.2. GELFOAM (Gelatin sponge) B.2. GELFOAM Gelfoam laø moät chaát caàm maùu raát hieäu quaû. Neáu ñaët nôi veát thöông seõ chaän ñöùng ngay chaûy Ne ng maùu mao quaûn. Noù thöôøng ñöôïc duøng vôùi dung No ng ng dung dòch thrombin. Trong dung dòch naøy, noù ñaõ ñöôïc dòch thrombin. Trong dung dòch no baûo hoøa, vaø seõ giöõ ñöôïc chaát thrombin taïi choã cho va thrombin ta tôùi khi cuïc maùu ñoâng hình thaønh. nh Öu ñieåm lôùn nhaát cuûa Gelfoam laø noù coù theå ñeå trong veát thöông cho tôùi khi ñöôïc thay theá baèng moâ sôïi hoaëc maø khoâng aûnh höôûng ñeán ng nh ng vieäc laønh thöông. nh 75 75 Caàm Maùu Taïi Choã B.3. OXIDIZED CELLULOSE (OXYCEL, B.3. SURGICEL): SURGICEL) - Duøng 1 mình vaø khoâ - Oxycel daïng gaïc: ñöïng trong loï thuûy tinh loaïi 8 mieáng hoaëc 4 mieáng 76 76 3. TRÒ CHOAÙNG: 3. TRÒ NG Chaán thöông haøm maët ñôn thuaàn ít khi ñöa ñeán choaùng. ng Thoâng thöôøng, veát thöông xuyeân nhaõn Thoâ ng ve caàu hoaëc loùc da, thieáu hoång vuøng maét coù theå thie ng ng laø khôûi ñaàu cuûa choaùng do ñau ñôùn vaø aûnh ng do nh höôûng tri giaùc. ng tri gia Veát thöông lôùn vuøng maët, ngay caû bao goàm Ve ng ngay gaõy xöông khoái maët, hieám khi gaây ra côn ñau hie cöïc ñoä. 77 77 Trò Choaùng Trò ng Trò Choaùng ng Neáu khi khaùm moät beänh nhaân chaán nh thöông haøm maët, phaùt hieän beänh nhaân pha nh ñang trong tình traïng choaùng, ta phaûi ng ng ta nghi ngôø coù caùc veát thöông phoái hôïp vaø phaûi coi ñaây chính laø nguyeân nhaân. 78 78 Trò Choaùng ng TRIEÄU CHÖÙNG LAÂM SAØNG CUÛA CHOAÙNG: NG NG NG: Trieäu chöùng cuûa choaùng xuaát hieän ñoät ngoät, ng ng nhanh choùng : nhanh ng Da xanh, vaõ moà hoâi, laïnh tím caùc ñaàu Da vaõ la nh chi (tay, chaân). chaâ Khaùc : [Choaùng do daõn maïch : da khoâng ng do daõ ch da xanh, coù theå noùng ñaàu chi]. co ng Thôû nhanh vaø noâng. Thô Maïch nhanh, nhoû, khoù baét ñoäng maïch Ma ch nho kho ng ch quay. Nghe tim : Nhòp nhanh, tieáng tim môø. Nghe Nhòp tie ng 79 79 Huyeát aùp tuït vaø keït : Huye HA taâm thu 80 ≤mmHg, coù khi khoâng ño HA taâ 80 mmHg, co ñöôïc. Vôùi BN coù beänh cao HA, HA taâm thu giaûm BN co nh HA, taâ > 25% so vôùi luùc bình thöôøng. 25% vô ng Soá löôïng nöôùc tieåu giaûm, daãn ñeán thieåu So ng daã nieäu, voâ nieäu (≤20ml/giôø) voâ Roái loaïn tri giaùc ; BN thôø ô, lô mô, coù Ro tri gia BN thô ô, lô co khi vaät vaõ … Khaùt nöôùc trong choaùng do giaûm theå Kha ng do gia tích. 80 80 Trò Choaùng ng Trò Choaùng ng XÖÛ TRÍ CHOAÙNG : Nhöõng nguyeân taéc chung : UÛ aám cho beänh nhaân. nh Keâ cao chaân BN : taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho maùu Keâ BN ta TM trôû veà tim. TM trô Thoâng thoaùng ñöôøng thôû: Thoâ ng ng Cho thôû O2 : 6 10 lít/phuùt Cho O2 Neáu caàn : laøm hoâ haáp vieän trôï qua oáng NKQ hoaëc Ne la qua ng NKQ hoa môû KQ; huùt ñaøm daõi. KQ; hu 81 81 Trò Choaùng ng CHOAÙNG DO CHAÁN THÖÔNG : NG Luoân luoân phaûi ñöôïc xöû trí theo caùc böôùc sau ñaây : Tìm ra vaø giaûi quyeát nguyeân nhaân gaây choaùng. ng Naâng ñôõ beänh nhaân: nh Taùi laäp khoái löôïng dòch noäi maïch. Ta ng ch Cheá ngöï ñau. Che Baûo toaøn thaân nhieät. Ba Kieåm soaùt tri giaùc. Kie tri gia 82 82 VT Phoái Hôïp VT Pho D. KIEÅM TRA CAÙC VEÁT THÖÔNG PHOÁI HÔÏP: D. KIE Khi ñöôøng thôû ñaõ thoâng thoaùng, chaûy maùu vaø ng ng cha choaùng cuõng ñaõ ñöôïc chaän ñöùng, chuùng ta neân ng ng chu ng kieåm tra caùc veát thöông phoái hôïp coù theå coù cuøng ng vôùi veát thöông haøm maët tröôùc khi tieán haønh vieäc nh trò lieäu chính thöùc ôû vuøng maët. ng Tình traïng cuûa caùc cô quan : tim – phoåi, tieâu ng tim tieâ hoùa vaø thaàn kinh – cô ñeàu coù moät yù nghóa quan heä ñoái vôùi quyeát ñònh choïn löïa caùch trò lieäu veát ch thöông haøm maët. 83 83 VT Phoái Hôïp VT Pho Trong thöïc teá, beänh nhaân khoâng cheát vì chaán Trong be nh thöông haøm maët, nhöng beänh nhaân chaán thöông nh nh haøm maët chaéc chaén cheát vì caùc veát thöông phoái hôïp. Taùc giaû SCHULTZ ghi nhaän trong 1042 beänh Ta SCHULTZ ghi 1042 be nh nhaân chaán thöông haøm maët naëng ñöôïc oâng trò lieäu, ng chæ coù 8 ca töû vong vaø caùc ca töû vong naøy ñeàu do veát ch ca ca do ve thöông phoái hôïp. 84 84 VEÁT THÖÔNG PHOÁI HÔÏP 1 85 85 VEÁT THÖÔNG PHOÁI HÔÏP 2 86 86 VEÁT THÖÔNG PHOÁI HÔÏP 3 87 87 BAÛNG LIEÄT KE VEÁT THÖÔNG: NG Treân 1 BN coù theå ñoàng thôøi coù nhieàu BN co ng thöông toån: CTSN, CT loàng ngöïc, CT buïng, CTSN, lo ng CT bu ng gaõy xöông, ñöùt vôõ maïch maùu … Caùc toån thöông gaõ ñöù ch phoái hôïp vôùi nhau laøm naëng theâm tình traïng ng ng BN. Khaùm BN phaûi coù heä thoáng, traùnh boû soùt BN pha ng tra nh thöông toån. 88 88 Lieät Keâ VT Khaùm vaø phaùt hieän nhanh caùc thöông toån naëng, ñe doïa töû vong : ng CTSN, hoân meâ. hoâ Suy hoâ haáp: Tím, thôû nhanh, vaõ moà hoâi. Suy thô vaõ Truïy maïch, choaùng : Phaùt hieän caùc Tru ch choa ng Pha thöông toån chaûy maùu. Tìm thöông toån vôû taïng, ñöùt vôõ maïch maùu, VT tim. ng ñöù ch VT tim 89 89 Lieät Keâ VT Khaùm vaø phaùt hieän caùc thöông toån ñi keøm : Kha CT loàng ngöïc : Gaõy xöông söôøn, VT ngöïc hôû … lo ng Gaõ VT ng CT buïng : CT vôõ taïng roãng hoaëc taïng ñaëc. bu ng CT vôõ ng ng Caùc thöông toån maïch maùu lôùn : Ñöùt ÑM, TM Ca ch Ñöù M, lôùn. lô Caùc thöông toån gaõy vôõ xöông : Gaõy caùc xöông Ca Gaõ chi; ñaëc bieät : Gaõy xöông ñuøi, vôõ xöông chaäu, chi; Gaõ vôõ gaõy coät soáng. gaõ ng 90 90 BAÛNG ÑIEÅM GLASGOW (GCS) : BA - Do TEASDALE vaø JENNETT laäp naêm 1974. Do va JENNETT la - Cho pheùp löôïng hoùa tình traïng hoân meâ. ng ng - Ñieåm GCS = toång soá ba keát quaû (E + M + V). GCS to ng GCS MAÉT (EYE-E) MÖÙC ÑOÄ ÑIEÅM - Môû maét töï nhieân (ñuùng theo chu ng kyø thöùc/nguû). c/ngu ). 4 - Môû maét khi goïi/ra leänh. i/ra nh 3 - Môû maét khi kích thích ñau. 2 - Khoâng ñaùp öùng. ng 1 91 91 GCS MÖÙC ÑOÄ VAÄN ÑOÄNG NG (MOTOR-M) - Ñaùp öùng ñuùng theo leänh. ng ng nh - Ñaùp öùng khu truù ôû moät phaàn cô theå (taïi ít ng nhaát 2 nôi). nôi - Gaït ñuùng khi gaây ñau. ng - Baèng co chi (maát voû). ng ). - Baèng duoãi chi (maát naõo). ng - Khoâng ñaùp öùng. ng ÑIEÅM 6 5 4 3 2 1 92 92 GCS MÖÙC ÑOÄ LÔØI NOÙI (VERBAL-V) - Traû lôøi ñuùng caâu hoûi. ng - Traû lôøi luù laån, sai. sai - Traû lôøi baèng caùc töø khoâng thích hôïp. ng - Khoâng hieåu noùi gì. - Khoâng traû lôøi. ÑIEÅM 5 4 3 2 1 93 93 GCS Keát quaû : - BN tænh : 15 ñieåm; Hoân meâ saâu : 3 ñ BN 15 Hoâ - Treân 10 ñieåm : Toát. 10 To - Töø 5 ñeán 10ñ : Ñang tieán trieån toát hoaëc xaáu. - Töø 3 ñeán 5ñ : Xaáu (tröø tröôøng hôïp ngoä ñoäc Xa ng thuoác an thaàn, thuoác nguû). an tha thuo ). 94 94 GCS Neáu BN ñang ngaäm oáng NKQ, thay cho lôøi noùi : -Tieáp xuùc bình thöôøng vôùi thaày thuoác : 5 ñieåm. - Nghi ngôø baát thöôøng - Khoâng tieáp xuùc vôùi thaày thuoác : 3 ñieåm. : 1 ñieåm. 95 95 GCS Baûng ñieåm Glasgow giuùp theo doõi söï ng Glasgow giu tieán trieån, ñaùnh giaù ñoä hoân meâ, tieân löôïng. nh tieâ ng Thí duï : 1 BN CTSN ñang tænh, ñoät BN nhieân ñieåm GCS giaûm xuoáng coøn 7-8ñ, GCS gia ng phaûi nghó ñeán tuï maùu ngoaøi maøng cöùng ñe pha ng ng doïa tuït naõo. Do ñoù, caàn phaûi can thieäp Do ca can thie ngoaïi khoa ngay. 96 96 Chaån Ñoaùn VTHM E. CHAÅN ÑOAÙN VEÁT THÖÔNG HAØM MAËT: E. CHA Cuoái cuøng, sau khi oån ñònh ñöôïc toång traïng ng sau ng ng cuûa beänh nhaân, veát thöông haøm maët seõ ñöôïc ñaùnh nh ve nh giaù vaø trò lieäu. Phaûi thöïc hieän vieäc khaùm, chaån ñoaùn toaøn Pha cha dieän cuøng vôùi phaân loaïi veát thöông tröôùc khi baét ng tay vaøo trò lieäu. 97 97 Chaån Ñoaùn VTHM Khaùm vaø chaån ñoaùn toaøn dieän bao goàm caùc böôùc : * Nhìn Nh * Sôø Sô * Laéc La * Chaån ñoaùn hình aûnh (Chuïp phim tia X). Cha nh 98 98 III. XÖÛ TRÍ VEÁT THÖÔNG PHAÀN MEÀM: III. Laøm saïch. Caét loïc. Khaâu veát thöông. 99 99 XÖÛ TRÍ VEÁT THÖÔNG PHAÀN MEÀM Tröôøng hôïp veát thöông thieáu hoång: - Gheùp da - Taïo hình baèng vaït vi maïch (vi phaåu) 100 100 101 101 GHEÙP DA 102 102 103 103 104 104 105 105 106 106 107 107 108 108 109 109 110 110 111 111 IV. XÖÛ TRÍ GAÕY XÖÔNG KHOÁI MAËT: IV. A. Gaõy Xöông Taàng Maët Giöõa: Gaõ ng 1. Naén chænh: - Baèng tay - Baèng löïc keùo 2. Baèng phaãu thuaät: 112 112 GAÕY LEFORT I Gaõy khoâng vuïn cho pheùp duøng neïp nhoû hôn (1.5) 113 113 GAÕY LEFORT I COÙ CHEÛ DOÏC KHAÅU CAÙI Coá ñònh khaåu caùi baèng neïp sieâu nhoû qua ñöôøng raùch nieâm maïc Naác baäc thang ôû maët nhai haøm treân 114 114 GAÕY LEFORT II Coá ñònh treo ôû truï traùn chæ ñònh khi gaõy vuïn hoaëc gaõy phöùc taïp. 115 115 GAÕY LEFORT III VAØ GAÕY GOØ MAÙ – OÅ MAÉT 116 116 GAÕY LEFORT NHIEÀU MÖÙC ÑOÄ – GAÕY GAÕ ÑA TAÀNG KHOÁI MAËT NG Coá ñònh nôi gaõy böôùm – Co goø maù vaø cung tieáp giuùp taùi taïo chính xaùc khung xöông phía tröôùc. Cuoái cuøng vieäc taùi taïo Cuo ng phaàn giöõa maët hoaøn taát. 117 117 Xöû trí 118 118 Xöû trí 119 119 Xöû trí 120 120 Xöû trí 121 121 Xöû trí 122 122 B. GAÕY XÖÔNG HAØM DÖÔÙI: B. GAÕ Gaõy xöông haøm döôùi vuøng caèm 123 123 GAÕY XÖÔNG HAØM DÖÔÙI Gaõy XHD vuøng caèm + Gaõy döôùi loài caàu 2 beân 124 124 GAÕY XÖÔNG HAØM DÖÔÙI Gaõy XHD vuøng caèm (T) + Gaõy goùc haøm XHD (P) 125 125 GAÕY XÖÔNG HAØM DÖÔÙI Gaõy vuïn xöông haøm döôùi 126 126 ÑIEÀU TRÒ GAÕY XÖÔNG HAØM DÖÔÙI 1. Chænh hình 2. Phaãu thuaät 127 127 ð NG VÀO NGÁCH L I PHÍA TR C ð NG R CH 2 N C N C 1: N C 2: TÁCH BÓC CƠ C M 128 128 ð NG VÀO NGÁCH L I PHÍA TR C ð NG R CH 2 N C TÁCH BÓC D I MÀNG XƠNG B CL TH N KINH C M 129 129 KHÂU ðÓNG 2 L P 130 130 NHÁNH C M V TRÍ NGO I BIÊN 131 131 CÀNH NGANG/ NHÁNH LÊN XƠNG HÀM D I ð NG R CH NGÁCH L I PHÍA NGOÀI 132 132 VÙNG C M – K T H P XƠNG: 2 N P CÀNH NGANG/ NHÁNH LÊN: 1 N P NƠI ð NG LÝ T NG 133 133 N P NH 2.0 (MINI PLATE 2.0) K T H P XƠNG NƠI GÓC HÀM XHD 134 134 H N CH C A PHƠNG PHÁP X TRÍ 135 135 H N CH C A PHƠNG PHÁP X TRÍ 136 136 X TRÍ GÃY GÓC HÀM XƠNG HÀM D I PH I 137 137 GÃY CÀNH NGANG XƠNG HÀM D I C ð NH XƠNG V NG CH C TRONG GÃY XƠNG HÀM D I TR EM (RĂNG H N H P) 138 138 GÃY PH C T P XƠNG HÀM D I 139 139 ðƯ NG VÀO PH U THU T KH P THÁI DƯƠNG – HÀM: 1. ðư ng r ch trư c tai 2. ðư ng r ch m r ng lên vùng thái dương 3. ðư ng r ch m r ng “d u h i” 4. ðư ng r ch dư i hàm (ñ ti p c n c l i c u) 140 140 ÑÖÔØNG VAØO SAU HAØM DÖÔÙI Hình v cho th y ñư ng vào ph u thu t sau hàm dư i ñ ti p c n l i c u. ðư ng r ch ñ ng song song v i các nhánh c a TK m t và tách bóc b ng kéo ñ u tù tránh b t kỳ t n thương nào ñ n c u trúc này. 141 141 ÑÖÔØNG VAØO SAU HAØM DÖÔÙI A. nh ch p ñư ng r ch sau hàm dư i ñ ti p c n l i c u. ðư ng v b phía sau nhánh lên XHD phía trư c c a ñư ng r ch ph u thu t. B. Tách bóc sâu t i xương, n n ch nh ñư ng gãy c l i c u và ñ t 2 n p nh . T t c ñ u dư i quan sát tr c ti p. 142 142 ðư ng ngoài m t Nhaùnh bôø haøm döôùi 143 143 TM thái dương nông ðM thái dương nông ðM hàm ðM c nh ngoài ðM và TM thái dương nông, ch y ngay dư i mô dư i da, ñ i v i s n bình tai v phía trư c 144 144 TÀI LI U THAM KH O THAM 1. Contemporary Oral and Maxillofacial Surgery LARRY J. PETERSON 4th Ed Mosby 2003 2. Facial Injuries R.C. SCHULTZ 1990 3rd Ed 3. Facial Surgery Plastic and Reconstructive 3. MACK L. CHENEY William & Wilkins Co. 1997 MACK 4. Fractures of the Facial Skeleton PETER BANKS & ANDREWS BROWN 1st Ed REED EDU. and PROF. PUBLISH. Ltd. 2001 5. Illustrated Anatomy of the Head and Neck MARGARET J. FEHRENBACH & SUSAN W. HERRING W.B. Saunders Co. 2002 6. Oral and Maxillofacial Surgery Vol. 1 & 2 JONATHAN PEDLAR & JOHN W. FRAME Vol. JONATHAN Harcourt Pub. Ltd. 2001 145 145 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO 7. Oral and Maxillofacial Traumatology 7. Vol. 1 & 2 E. KRUGER & W. SCHILLI E. Quintessence Pub. Co., Inc. 1982 8. Oral and Maxillofacial Trauma 8. Oral Vol. 1 & 2 R.J FONESCA & R.V. WALKER Vol. R.J W.B Saunders Co. 1991 9. Oral Surgery K.H. THOMA 9. K.H. C.V. Mosby Co. 4th Ed. 1963 10. Oral Surgery W.H. ARCHER 10. W.H. W.B. Saunders Co. 4th Ed. 1966 11. Oral Surgery G.W. PEDERSEN 11. G.W. W.B. Saunders Co. 4th Ed. 1988 12. Plastic Surgery W.C. GRABB & J.W. SMITH Little & Brown and Co. 1968 146 146 13. Plastic and Reconstructive Surgery of the 13. Orbitopalpebral region Orbitopalpebral D.MONTADON & F. MAILLARD & D.MONTADON S. MORAX & L.J. GAREY S. P.G. LIM PTE. Ltd. 1990 14. Practical Oral Surgery 14. H.B CLARK Jr. H.B LEA & FEBIGER Co. 1970 15. Principles of Oral and Maxillofacial Surgery Vol. 1, 2 & 3 L.J. PETERSON A.T. INDRESANO A.T. INDRESANO J.B. Lippincott Co. 1992 J.B. Lippincott 16. Atlas gi i ph u ngư i ph ng F.H. NETTER & .H. GS. NGUY N QUANG QUY N GS. QUANG NXB Y H c 1997 17. Bài gi ng gi i ph u h c ng ph T p 1 GS. NGUY N QUANG QUY N QUANG NXB Y H c 1990 18. Bài gi ng ph u thu t t o hình ng thu nh B môn Ph u thu t T o hình môn thu ðH Y Hà N i, 2000 & 2004 ðH i, TAØI LIEÄU THAM KHAÛO 147 147 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO 19. C m nang c p c u nang GS. VŨ VĂN ðÍNH VĂN NXB Y H c Hà N i, 2000 2000 20. Gi i ph u ngư i ph ng B môn Gi i ph u Trư ng ðH Y Dư c TP. HCM môn ph Tr ng TP. NXB ðH Qu c Gia Hà N i, 1999 Gia 1999 21. Gi i ph u h c lâm sàng ph lâm HARROLD ELLIS BS NGUY N VĂN HUY (d ch) (d ch) NXB Y H c Hà N i, 2001 2001 22. K thu t vii ph u m ch máu - th n kinh: thu v ch kinh: Th c hii n và ng d ng lâm sàng Th h ng ng GS.TS. NGUY N HUY PHAN HUY NXB Khoa h c và K thu t Hà N i, 1999 thu i, 148 148 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO 23. Răng hàm m t 23. hà T p2 NXB Y H c 1979 1979 24. Illustrated Dictionary of Dentistry STANLEY JABLONSKI W.B. Saunders Co. 1982 25. Mosby's Dental Dictionary THOMAS J. ZWEMER Mosby 1998 149 149 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO 26. Gruss J, Baback P, Egbert M: Craniofacial fractures, an algorithm to optimize results. Clin Plast Surg 1992;19:195206. 27. Manson P, Crawley W, Yaremchuck M, et al: Midface fractures: Advantages of immediate extended open reduction and bone grafting. Plast Reconstr Surg 1985;76:1 28. Raveh J, Vuillemin T: The surgical one stage management of combined craniomaxillofacial and frontobasal fractures. J Craniomaxillofac Surg 1988;16:168-172. 29. Markowitz B, Manson P: Panfacial fractures: Organization of treatment. Clin Plast Surg 1989;16:105-114. 150 150 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO 30. Advanced Trauma Life Support for Doctors. Chicago: American College of Surgeons, 1997. 31. Stoll P, Schilli W: Primary reconstruction with AO miniplates after severe craniomaxillofacial trauma. J Craniomaxillofac Surg 1988;16:18-21. 32. Marciani R, Gonty A: Principles of management of complex craniofacial trauma. J Oral Maxillofac Surg 1993;51:535. 33. Spiessl B: Internal Fixation of the Mandible. New York: Stringer-Verlag, 1989, p 230. 34. Ellis E, Theranon W: Facial width problems associated with rigid fixation of mandibular fracture. J Oral Maxillofac Surg 1992;50:94. *** 151 151 Xin caùm ôn söï theo doõi cuûa Quyù ñoàng nghieäp vaø caùc baïn. 152 152 ...
View Full Document

Ask a homework question - tutors are online