abdullah çevik.27 mayıs

abdullah çevik.27 mayıs - 27 MAYISA GDEN SRE GR 1980e...

Info icon This preview shows pages 1–3. Sign up to view the full content.

View Full Document Right Arrow Icon
27 MAYIS’A GİDEN SÜREÇ GİRİŞ 1980’e kadar ülkemizde resmi bayram olarak kutlanan 27 Mayıs 1960 İhtilali Cumhuriyet tarihinin ilk askeri darbesidir. Darbeciler, 3 seçim döneminde de halkın hemen hemen yarısının oyunu alarak iktidara gelmiş bir hükümeti, ülkeyi baskı rejimine ve kardeş kavgasına doğru götürdükleri vb. gerekçelerle alaşağı ettiler. Ülkenin menfaati için yaptıklarını belirttikleri bu darbeyi gerçekleştirirken o ülkenin bireylerine kendi kaderlerini kendileri çizerek, bunu sandık başında yapmalarına müsaade etmediler. Siyaset, basın ve üniversitelerin bir kesimince de desteklenerek 27 Mayıs 1960 günü gerçekleştirilen bu darbe sonrası sanıklara uygulanan insanlık dışı muameleler milletin vicdanında derin izler bırakmış ve bunun sonucu olarak da 1965 seçimlerinde Demokrat Partinin devamı niteliğindeki partiler halktan büyük destek görmüşlerdi. Bu da darbenin halkça desteklenmediğinin bir göstergesidir. TEK PARTİ CHP Sİ VE DP NİN KURULUŞ SÜRECİ 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet’in ilan edilmesiyle beraber Cumhurbaşkanlığı koltuğuna Mustafa Kemal Atatürk, Başbakanlık makamına ise İsmet İnönü getirilmişti. CHP ye ilk muhalefet kalkışması 17 Kasım 1924 tarihinde oldu. Kazım Karabekir Paşa, Hüseyin Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy Paşa ve Dr. Adnan Adıvar önderliğinde Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu. Bu parti çok uzun ömürlü olamadı. Halk Fırkası tarafından Cumhuriyet’e karşı olmakla suçlandı. Parti programı, serbest ticaretten, serbest seçimlerden, yabancı sermayenin gerekliliğinden ve dini inançlara saygılı olmaktan bahsediyordu. 1925 yılında doğuda çıkan Şeyh Sait isyanıyla TCF arasında ilişki olduğu öne sürülerek parti kapatıldı. Ayaklanmanın partiyle ilişkisi olduğu ihtimali uzak gözüküyordu. İşin enteresan tarafı TCF nin doğuda tek bir şubesi bile olmayışıydı (Apuhan, 2007; ss.50). Bundan sonra bir muhalefet partisi daha 1930 da kurulacaktır. Bu parti Atatürk’ün isteği ile Fethi Okyar’a kurdurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası dır. Böylece hem ikinci bir partiyle halkın nabzı ölçülecek, hem de 1929 yılında dünya çapında oluşan ekonomik bunalım sonrası liberalleşme çalışmalarına gidilmiş olacaktı. Ancak daha sonradan bu partiye yoğun bir ilgi olması sebebiyle, Atatürk’ün isteğiyle kurulmuş olan bu parti tekrar Atatürk’ün isteğiyle feshedildi. Aydın’da zengin bir toprak ağası olan Adnan Menderes siyasi hayatına ilk olarak bu partide atıldı. Ancak partinin kısa süre sonra kapatılmasıyla CHF na geçiş yaptı. Halk Fırkası’nın Aydın İl Teşkilatı’nı yeniden kurdu (Apuhan, 2007; ss. 51-53). 1937 yılına kadar Başbakanlık yapan İnönü, Atatürk’le aralarında çıkan bir anlaşmazlık sebebiyle yerini Celal Bayar’a devretti. İnönü’nün devletçi politikalarına karşın, Celal Bayar liberal
Image of page 1

Info iconThis preview has intentionally blurred sections. Sign up to view the full version.

View Full Document Right Arrow Icon
görüşlü bir insandı. Atatürk’ün ölümüne kadar da Başbakanlık görevini yürüttü. İnönü, 11 Kasım 1938
Image of page 2
Image of page 3
This is the end of the preview. Sign up to access the rest of the document.

{[ snackBarMessage ]}

What students are saying

  • Left Quote Icon

    As a current student on this bumpy collegiate pathway, I stumbled upon Course Hero, where I can find study resources for nearly all my courses, get online help from tutors 24/7, and even share my old projects, papers, and lecture notes with other students.

    Student Picture

    Kiran Temple University Fox School of Business ‘17, Course Hero Intern

  • Left Quote Icon

    I cannot even describe how much Course Hero helped me this summer. It’s truly become something I can always rely on and help me. In the end, I was not only able to survive summer classes, but I was able to thrive thanks to Course Hero.

    Student Picture

    Dana University of Pennsylvania ‘17, Course Hero Intern

  • Left Quote Icon

    The ability to access any university’s resources through Course Hero proved invaluable in my case. I was behind on Tulane coursework and actually used UCLA’s materials to help me move forward and get everything together on time.

    Student Picture

    Jill Tulane University ‘16, Course Hero Intern