Rh.104 - ‫ﮔﺰﯾﺪه ای از‬...

Info iconThis preview shows page 1. Sign up to view the full content.

View Full Document Right Arrow Icon
This is the end of the preview. Sign up to access the rest of the document.

Unformatted text preview: ‫ﮔﺰﯾﺪه ای از‬ ‫ﻣﺴﺘﻄﺎب ﻟﻄﺎﺋﻒ اﻟﻄﻮاﺋﻒ‬ ‫اﺑـــــــﺮاﻫﯿﻢ ﻧﺒـــــــﻮی‬ ‫‪www.doomdam.com‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﺠﺎزی داﺳﺘﺎن ﻫﺎی ﻓﺎرﺳﯽ‬ ‫‪Www.ketabkhaneh.i8.coM‬‬ ‫‪ketabfarsi@hotmail.com‬‬ ‫١‬ ‫ﮐﺘﺎب ﻣﺴﺘﻄﺎب ﻟﻄﺎﺋﻒ اﻟﻄﻮاﺋﻒ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ آﺛﺎر ﻃﻨﺰ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﯽ اﺳﺖ. اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب در ﻗـﺮن دﻫـﻢ‬ ‫ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻓﺨﺮاﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺻﻔﯽ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﯾﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﯽ ﮔﺮدآوری ﺷﺪه اﺳﺖ. اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ای از‬ ‫ﻟﻄﺎﯾﻔﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻗﺮﻧﻬﺎ ﻗﺒﻞ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه و ﺑﻪ اﺷﮑﺎل ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻣﯿـﺎن ﻧـﺎﻗﻼن ﺣﮑﺎﯾـﺎت ﻃﻨـﺰ رواﯾـﺖ‬ ‫ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻣﻦ اﯾﻦ ﺣﮑﺎﯾـﺎت را ﺑـﻪ ﻓﺎرﺳـﯽ اﻣـﺮوز در آوردم. ﺑﺮﺧـﯽ از ﺣﮑﺎﯾـﺎت را ﮐـﻪ ﺑﯿـﺸﺘﺮ ﺻـﻮرت‬ ‫ﻧﺼﯿﺤﺖ داﺷﺖ ﺣﺬف ﮐﺮدم و اﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ را ﺷﺶ ﺳﺎل ﻗﺒﻞ در اﯾﺮان ﭼﺎپ ﮐﺮدم. ﮔﺰﯾﺪه ای از اﯾﻦ‬ ‫ﮐﺘﺎب را در اﯾﻨﺠﺎ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﯿﺪ ﺑﺨﻮاﻧﯿﺪ.‬ ‫ﻫﺴﺘﮥ ﺧﺮﻣﺎ‬ ‫درﺑﺎرۀ ﻣﺰاحﮔﻮﯾﯽ ﺣﻀﺮت ﻣﺤﻤّﺪ)ص( ﺑﺎ ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ)ع( ﯾﮑﯽ از ﻓﻀﻼ ﮔﻔﺘﻪ در ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺧﻮاﻧﺪه اﺳـﺖ‬ ‫ﮐﻪ روزی ﺣﻀﺮت رﺳﻮل)ص( ﺑﺎ ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ)ع( ﻧﺸـﺴﺘﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺧﺮﻣـﺎ ﻣـﯽﺧﻮردﻧـﺪ. ﻫـﺮ ﺧﺮﻣـﺎﯾﯽ را ﮐـﻪ‬ ‫ﺣﻀﺮت رﺳﻮل ﻣﯽﺧﻮرد، ﻫﺴﺘﻪاش را - ﻃﻮری ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ)ع( ﻧﺒﯿﻨﺪ - ﮐﻨـﺎر او ﻣـﯽﮔﺬاﺷـﺖ. وﻗﺘـﯽ‬ ‫ﺧﺮﻣﺎ ﺗﻤﺎم ﺷﺪ، ﺗﻤﺎم ﻫﺴﺘﻪﻫﺎی ﺧﺮﻣﺎ ﮐﻨﺎرِ ﺣـﻀﺮت ﻋﻠـﯽ)ع( ﺑـﻮد، در ﺣـﺎﻟﯽ ﮐـﻪ ﮐﻨـﺎر ﺣـﻀﺮت ﻣﺤﻤّـﺪ)ص(‬ ‫ﻫﺴﺘﻪای ﻧﺒﻮد. در اﯾﻦ ﻫﻨﮕﺎم رﺳﻮل ﺧﺪا ﺑﻪ ﺷﻮﺧﯽ ﺑﻪ ﺣﻀﺮت ﮔﻔﺖ: ﻣـﻦ ﮐﺜـﺮ ﻧـﻮاه ﻓﻬـﻮ اﮐـﻮل )ﻫـﺮ ﮐـﻪ‬ ‫ﻫﺴﺘﻪﻫﺎی ﺑﯿﺸﺘﺮی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺮﺧﻮرﺗﺮ اﺳﺖ(. ﺣـﻀﺮت ﻋﻠـﯽ)ع( در ﭘﺎﺳـﺦ ﮔﻔـﺖ:‬ ‫ﻣﻦ اﮐﻞ ﻧﻮاه ﻓﻬﻮ اﮐﻞ )ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﻫﺴﺘﻪﻫﺎ را ﻫﻢ ﺧﻮرده ﺑﺎﺷﺪ، ﭘﺮﺧﻮرﺗﺮ اﺳﺖ(.‬ ‫٢‬ ‫ﻓﺮﺷﺘﮥ دوم‬ ‫روزی رﺳﻮل ﺧﺪا)ص( ﺑﻪ ﺑﺎﻻی ﻣﻨﺒﺮ رﻓﺘﻪ ﺑﻮد و ﻣﻮﻋﻈﻪ ﻣﯽﮐﺮد. ﺳـﺨﻦ ﺑـﻪ آﻧﺠـﺎ رﺳـﯿﺪ ﮐـﻪ ﻓﺮﻣـﻮد: ﻫﻨﮕـﺎم‬ ‫وﺿﻊ ﺣﻤﻞِ زﻧﺎن، دو ﻓﺮﺷﺘﻪ ﺣﻀﻮر دارﻧﺪ. ﯾﮑﯽ اول ﻣﯽآﯾﺪ و ﺑﻨﺪ رﺣﻢ و ﻣﺤﻞ ﻣﺨﺼﻮص زﻧﺎن را ﺑﺎز ﻣﯽﮐﻨﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﻃﻔﻞ ﺑﻪ راﺣﺘﯽ ﺑﻪ دﻧﯿﺎ ﺑﯿﺎﯾﺪ و ﺑﻌﺪ از او ﻓﺮﺷﺘﮥ دﯾﮕﺮی ﻣﯽآﯾﺪ و آن ﺑﻨـﺪﻫﺎ را ﻣـﯽﺑﻨـﺪد. در اﯾـﻦ ﻣﯿـﺎن‬ ‫ﯾﮑﯽ از اﺻﺤﺎب ﮔﻔﺖ: ﯾﺎ رﺳﻮل ﺧﺪا در ﺧﺎﻧﮥ ﻣﻦ وﺿﻊ ﺣﻤﻠـﯽ ﺷـﺪ و ﻓﺮﺷـﺘﮥ دوم ﮐـﻪ ﺑﻨـﺪﻫﺎ را ﻣـﯽﺑﻨـﺪد،‬ ‫ﻧﯿﺎﻣﺪ. ﺣﻀﺮت ﻟﺒﺨﻨﺪ زد.‬ ‫ﭼﺸﻢ درد و ﺧﺮﻣﺎ‬ ‫ﺻﻬﯿﺐ روﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد ﭘﺮﻫﯿﺰﮔﺎری و ﭘﺎرﺳﺎﯾﯽ، زﯾﺎد ﻃﻨـﺰ و ﻟﻄﯿﻔﻪ ﻣـﯽﮔﻔـﺖ، ﺗﻌﺮﯾـﻒ ﻣـﯽﮐﻨـﺪ ﮐـﻪ ﻧـﺰد‬ ‫رﺳﻮل ﺧﺪا)ص( رﻓﺘﻢ، ﺣﻀﺮت در ﻗﺒﮥ ﺧﻮد ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮد و ﮐﻨﺎر او ﻧﯿﺰ ﺧﺮﻣﺎی ﺧﺸﮏ و ﺧﺮﻣﺎی ﺗـﺎزه ﮔﺬاﺷـﺘﻪ‬ ‫ﺑﻮدﻧﺪ. ﯾﮏ ﭼﺸﻢ ﻣﻦ ﺧﯿﻠﯽ درد ﻣﯽﮐﺮد و ﻣﻦ ﺑﺪون آﻧﮑﻪ ﭘﺮﻫﯿﺰ ﮐﻨﻢ، ﺧﺮﻣﺎ ﻣﯽﺧﻮردم. ﺣـﻀﺮت ﻓﺮﻣـﻮد: ای‬ ‫ﺻﻬﯿﺐ! ﺧﺮﻣﺎ ﻣﯽﺧﻮری در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﭼﺸﻢ ﺗﻮ درد ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﺑﻪ او ﮔﻔﺘﻢ: ﯾﺎ رﺳـﻮل ﺧـﺪا ﺑـﺎ آن ﻃـﺮف ﭼـﺸﻤﻢ‬ ‫ﻣﯽﺧﻮرم ﮐﻪ درد ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ. ﺣﻀﺮت ﭼﻨﺎن ﺧﻨﺪﯾﺪ ﮐﻪ دﻧﺪانﻫﺎی ﻋﻘﻞ او ﻧﻤﺎﯾﺎن ﺷﺪ.‬ ‫ﺷﮑﺎﯾﺖ ﻧﺎﻣﺮﺑﻮط‬ ‫روزی دو ﻧﻔﺮ )ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ اﻣﺘﺤﺎن( ﻧـﺰد ﺣـﻀﺮت اﻣﯿـﺮ)ع( آﻣﺪﻧـﺪ، ﯾﮑـﯽ از آﻧﻬـﺎ از دﯾﮕـﺮی ﺷـﮑﺎﯾﺖ ﮐـﺮد و‬ ‫ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ ﺷﺨﺺ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺧﻮاب دﯾﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺎدر ﻣﻦ ﺟﻤﺎع ﮐـﺮده و ﻣﺤـﺘﻠﻢ ﺷـﺪه اﺳـﺖ. و ﺑـﻪ‬ ‫٣‬ ‫اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﻪ ﻣﻦ اﻫﺎﻧﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﺣﮑﻢ ﭼﯿﺴﺖ؟ ﺣﻀﺮت ﻓﺮﻣﻮد: او را در آﻓﺘﺎب ﻧﮕﻬـﺪار و ﺑـﺮ ﺳـﺎﯾﮥ او‬ ‫ﺣﺪ ﺑﺰن.‬ ‫ﯾﺎ ﻋﺪل ﯾﺎ ﻋﺰل‬ ‫ﻣﻨﺼﻮر ﺧﻠﯿﻔﮥ اﻣﻮی ﺑﻪ ﯾﮑﯽ از ﮐﺎرﮔﺰاران ﺧﻮد - ﮐﻪ از ﻇﻠﻢ او ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧﺪ - ﻧﻮﺷﺖ: ﯾﺎ ﻋـﺪل ﯾـﺎ‬ ‫ﻋﺰل.‬ ‫ﺗﺎ ﮐﯽ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﯾﺎ ﻏﻼم؟‬ ‫ﻋﺒﺪاﷲﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ، ﻧﺰد ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﻮدم و ﻫﯿﭽﯿﮏ از ﻏﻼﻣﺎن ﻧﺒﻮدﻧﺪ. ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻏﻼﻣﯽ را ﺻﺪا ﮐﺮد ﮐﻪ ﯾﺎ‬ ‫ﻏﻼم، ﯾﺎ ﻏﻼم. ﻧﺎﮔﻬﺎن ﻏﻼﻣﯽ ﺗﺮک از ﮔﻮﺷﻪای ﭘﯿﺪا ﺷﺪ و ﺑﺎ درﺷﺘﯽ ﮔﻔﺖ: ﻏﻼﻣﺎن ﻫﻢ ﺿﺮورتﻫﺎﯾﯽ‬ ‫دارﻧﺪ. ﻏﺬاﺧﻮردن، ﻗﻀﺎی ﺣﺎﺟﺖ ﮐﺮدن، وﺿﻮ ﮔﺮﻓﺘﻦ، ﻧﻤﺎز ﺧﻮاﻧﺪن، و ﺧﻮاﺑﯿﺪن. ﻫﺮﮔﺎه ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﺮورت‬ ‫ﻏﺎﯾﺐ ﺷﺪﯾﻢ ﻓﺮﯾﺎد زدی ﮐﻪ ﯾﺎ ﻏﻼم، ﯾﺎ ﻏﻼم، ﺗﺎ ﮐﯽ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﯾﺎ ﻏﻼم؟ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺳﺮش را ﭘﺎﯾﯿﻦ‬ ‫اﻧﺪاﺧﺖ. ﻋﺒﺪاﷲﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ: ﺑﺎ ﺧﻮدم ﺷﺮط ﺑﺴﺘﻢ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺳﺮش را ﺑﺮدارد، ﺳﺮ ﻏﻼم را ﺑﺮدارد. ﺑﻌﺪ‬ ‫از ﻣﺪﺗﯽ ﺳﺮش را ﺑﻠﻨﺪ ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ: ای ﻋﺒﺪاﷲ، وﻗﺘﯽ اﺧﻼق ﻣﺮد ﺧﻮب ﻣﯽﺷﻮد، اﺧﻼق ﺧﺎدﻣﺎن او ﺑﺪ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد، اﮐﻨﻮن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ اﺧﻼق ﺧﻮد را ﺑﺪ ﮐﻨﯿﻢ ﺗﺎ اﺧﻼق ﺧﺎدﻣﺎن ﺧﻮب ﺷﻮد.‬ ‫ﺳﺮﻗﺖ ﻣﻔﯿﺪ‬ ‫روزی ﮐﺴﺮی ﺟﺸﻨﯽ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد. ﯾﮑﯽ از ﻧﺰدﯾﮑﺎن ﺧﻮد را - ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﯿﮏﻧﺎﻣﯽ ﻣﺸﻬﻮر ﺑﻮد - دﯾﺪ ﮐﻪ ﺟﺎﻣﯽ‬ ‫ﻃﻼﯾﯽ را دزدﯾﺪ و ﺑﻪ دور از ﭼﺸﻢ ﺣﺎﺿﺮان در ﺟﯿﺐ ﺧﻮد ﮔﺬاﺷﺖ. وﻗﺘﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎن رﺳﯿﺪ، ﺳﺎﻗﯽ‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﻫﯿﭻﮐﺲ از ﺳﺎﻟﻦ ﺟﺸﻦ ﺧﺎرج ﻧﺸﻮد ﮐﻪ ﺟﺎﻣﯽ ﻃﻼﯾﯽ ﮔﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺑﺎﯾﺪ ﺟﯿﺐ ﻫﻤﻪ را ﺑﮕﺮدﯾﻢ.‬ ‫ﮐﺴﺮی ﮔﻔﺖ: ﺑﮕﺬار ﺑﺮوﻧﺪ، ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺮد ﺑﺎز ﻧﻤﯽﮔﺮداﻧﺪ و ﮐﺴ ﮐﻪ دﯾﺪ ﺑﺎز ﻧﻤﯽﮔﻮﯾﺪ. ﭼﻨﺪ روز ﺑﻌﺪ ﮐﺴﺮی‬ ‫٤‬ ‫آن ﻣﺮد را دﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﺎج و دﺳﺘﺎر و ﻟﺒﺎس و ﮐﻔﺶ ﻧﻮ ﭘﻮﺷﯿﺪه و ﺷﻤﺸﯿﺮی ﺑﻪ ﮐﻤﺮ ﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ. ﮐﺴﺮی ﺑﺎ‬ ‫اﯾﻤﺎ و اﺷﺎره ﺑﻪ او ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ ﻟﺒﺎسﻫﺎی ﻧﻮ از آن ﻣﻦ اﺳﺖ. آن ﻣﺮد داﻣﻨﺶ را ﮐﻨﺎر زد و ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ‬ ‫ﭘﯿﺮاﻫﻦ و ﺷﻠﻮار و ﮐﻔﺶ ﻧﯿﺰ از آن ﺗﻮﺳﺖ. ﮐﺴﺮی ﺧﻨﺪﯾﺪ و ﮔﻔﺖ: از ﺧﺰﯾﻨﻪدار ﻫﺰار ﻣﺜﻘﺎل زر ﺳﺮخ‬ ‫ﺑﮕﯿﺮ و ﺑﻪ آن اﺿﺎﻓﻪ ﮐﻦ وﻗﺘﯽ ﺗﻤﺎم ﺷﺪ ﺑﺎز ﮔﺮد. آن ﻣﺮد رﻓﺖ و زر را ﮔﺮﻓﺖ و از ﻣﻘﺮﺑﺎن ﮐﺴﺮی ﺷﺪ.‬ ‫اﻣﻮال ﺑﺎدآورده‬ ‫روزی ﺟﻌﻔﺮﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﺮﻣﮑﯽ در ﺻﺤﺮاﯾﯽ در ﮐﻨﺎر ﻫﺎروناﻟﺮﺷﯿﺪ ﺷﺘﺮ ﻣﯽراﻧﺪ، ﻧﺎﮔﻬﺎن ﯾﮏ ﻗﻄﺎر ﺷﺘﺮ‬ ‫ﺑﺎ ﺑﺎر ﻃﻼ ﺟﻠﻮ آﻣﺪ، ﻫﺎروناﻟﺮﺷﯿﺪ ﭘﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮔﻨﺠﯿﻨﻪ از ﮐﺠﺎ ﻣﯽآﯾﺪ؟ ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﻫﺪﯾﻪای اﺳﺖ ﮐـﻪ ﻋﻠـﯽﺑـﻦ‬ ‫ﻋﯿﺴﯽ از وﻻﯾﺖ ﺧﺮاﺳﺎن ﻓﺮﺳﺘﺎده اﺳﺖ - آن زﻣﺎن ﻫﺎرون، ﻋﻠﯽﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ را واﻟـﯽ ﺧﺮاﺳـﺎن ﮐـﺮده و‬ ‫ﻓﻀﻞﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﺮادر ﺟﻌﻔﺮ را ﻋﺰل ﮐﺮده ﺑﻮد - ﻫﺎرون رو ﺑﻪ ﺟﻌﻔﺮ ﮐﺮد و ﺑﺎ ﺳﺮزﻧﺶ ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ ﻣﺎل در‬ ‫زﻣﺎن ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺑﺮادرت ﮐﺠﺎ ﺑﻮد؟ ﺟﻌﻔﺮ ﮔﻔﺖ: در ﮐﯿﺴﻪﻫﺎی ﺻﺎﺣﺒﺎن اﯾﻦ ﻣﺎل.‬ ‫ﻣﺮده زﻧﺪه ﻣﯽﮐﺮد‬ ‫ﺷﺨﺼﯽ ﻧﺰد ﻣﻌﺘﺼﻢ آﻣﺪ و ادﻋﺎی ﭘﯿﻐﻤﺒﺮی ﮐـﺮد. ﻣﻌﺘـﺼﻢ ﮔﻔـﺖ: ﭼـﻪ ﻣﻌﺠـﺰهای داری؟ ﮔﻔـﺖ ﻣـﺮده زﻧـﺪه‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻢ. ﻣﻌﺘﺼﻢ ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻌﺠﺰهای ﮐﻨﯽ، ﺑﻪ ﺗﻮ اﯾﻤﺎن ﻣﯽآورم، ﮔﻔﺖ: ﺷﻤﺸﯿﺮ ﺗﯿﺰ ﺑﯿﺎورﯾﺪ، ﻣﻌﺘﺼﻢ‬ ‫ﻓﺮﻣﺎن داد ﺗﺎ ﺷﻤﺸﯿﺮ ﻣﺨﺼﻮص او را آوردﻧﺪ و ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣـﺪﻋﯽ دادﻧـﺪ. ﮔﻔـﺖ: ای ﺧﻠﯿﻔـﻪ، در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺗـﻮ‬ ‫ﮔﺮدن وزﯾﺮت را ﻣﯽزﻧﻢ و در ﻫﻤﺎن ﺣﺎل زﻧﺪه ﻣﯽﮐﻨﻢ، ﻣﻌﺘﺼﻢ ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ و ﺑﻪ وزﯾﺮ ﺧﻮد رو ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﭼﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ؟ وزﯾﺮ ﮔﻔﺖ: ای ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺗﻦ ﺑﻪ ﮐﺸﺘﻦ، دادن ﮐﺎری ﺳﺨﺖ اﺳﺖ و ﻣﻦ از او ﻫـﯿﭻ ﻣﻌﺠـﺰهای‬ ‫٥‬ ‫ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻢ، ﺗﻮ ﮔﻮاه ﺑﺎش ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﻪ او اﯾﻤﺎن آوردم. ﻣﻌﺘﺼﻢ ﺧﻨﺪﯾـﺪ و ﺑـﻪ او ﺧﻠﻌـﺖ داد و ﻓـﺮدی را ﮐـﻪ‬ ‫ادﻋﺎی ﭘﯿﻐﻤﺒﺮی ﻣﯽﮐﺮد ﺑﻪ ﺷﻔﺎﺧﺎﻧﻪ ﻓﺮﺳﺘﺎد.‬ ‫ﺗﻐﯿﯿﺮات اﺳﺎﺳﯽ‬ ‫اﺳﻤﺎﻋﯿﻞﺑـﻦ ﻣﺤﻤّـﺪ از ﻓﺎﺿـﻼن و زﺑـﺎنآوران زﻣـﺎن ﺧـﻮد ﺑـﻮد و در ﻣﯿـﺎن ﺑﺮﺧـﯽ از ﺧﻠﻔـﺎ، ارج و ﻗﺮﺑـﯽ‬ ‫داﺷﺖ. ﯾﮏﺑﺎر ﺑﻪ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮر آﻣﺪ، از آب و ﻫﻮای ﻧﯿﺸﺎﺑﻮر ﻟﺬت ﺑﺮد و ﻗﻨﺎتﻫـﺎی زﯾـﺎد آن را ﭘـﺴﻨﺪﯾﺪ. -‬ ‫ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ در آن زﻣﺎن، 21 ﻫﺰار ﻗﻨﺎت در ﻧﯿﺸﺎﺑﻮر ﺟﺎری ﺑﻮد - اﻣﺎ از ﻣﺮدم آن ﺷﻬﺮ، ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﮐﻮﺗـﺎﻫﯽ در‬ ‫ﺧﺪﻣﺖ، آزرده ﺧﺎﻃﺮ ﺪ و در ﻫﻤﺎن ﻣﻮﻗﻊ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﻪ او ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ از آب و ﻫﻮا و ﻣـﺮدم آن ﺷـﻬﺮ ﺑـﻪ ﻣـﺎ‬ ‫ﺧﺒﺮی ﺑﺪه، او در ﺟﻮاب ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮر ﺟﺎی ﺧﯿﻠﯽ ﺧﻮﺑﯽ اﺳﺖ اﻟﺒﺘـﻪ ﺑـﻪ ﺷـﺮط آن ﮐـﻪ آﺑـﯽ ﮐـﻪ زﯾـﺮ‬ ‫زﻣﯿﻦ اﺳﺖ روی زﻣﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺮدﻣﯽ ﮐﻪ روی زﻣﯿﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ، زﯾﺮ زﻣﯿﻦ ﺑﺎﺷﻨﺪ.‬ ‫اﺑﻠﻪ ﮐﯿﺴﺖ؟‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﻧﺪﯾﻢ ﺧﻮد ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻧﺎم اﺑﻠﻬﺎن اﯾﻦ ﺷﻬﺮ را ﺑﻨﻮﯾﺲ، ﻧﺪﯾﻢ ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ اﯾﻦ ﺷـﺮط ﮐـﻪ ﻧـﺎم ﻫـﺮ‬ ‫ﮐﺲ را ﮐﻪ ﺑﻨﻮﯾﺴﻢ ﻣﺮا ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ آن ﺳﺮزﻧﺶ و ﺗﻨﺒﯿـﻪ ﻧﮑﻨـﯽ، ﭘﺎدﺷـﺎه ﻗـﻮل داد ﮐـﻪ ﭼﻨـﯿﻦ ﻧﮑﻨـﺪ. اول ﻧـﺎم‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎه را ﻧﻮﺷﺖ. ﭘﺎدﺷﺎه ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ اﺑﻠﻬﯽِ ﻣﻦ را ﺛﺎﺑﺖ ﻧﮑﻨﯽ، ﺗﻮ را ﻣﺠﺎزات ﻣﯽﮐـﻨﻢ. ﻧـﺪﯾﻢ ﮔﻔـﺖ: ﺗـﻮ‬ ‫ﭼﮑﯽ [ ﺑﺮاﺗﯽ ] را ﺑﻪ ﻣﺒﻠﻎ ﺻﺪﻫﺰار دﯾﻨﺎر ﺑﻪ ﻓﻼن ﻧﻮﮐﺮ ﺧﻮد دادی ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﻼن ﺷﻬﺮ دوردﺳﺖ ﺑـﺮود و آن‬ ‫را ﻧﻘﺪ ﮐﺮده و ﺑﯿﺎورد. ﭘﺎدﺷﺎه ﮔﻔﺖ: ﺑﻠﻪ درﺳﺖ اﺳﺖ. ﻧﺪﯾﻢ ﮔﻔﺖ: او در اﯾﻦ ﺷﻬﺮ ﻧﻪ زﻣﯿﻨـﯽ دارد، ﻧـﻪ‬ ‫زﻧﯽ و ﻧﻪ ﻓﺮزﻧﺪی، اﮔﺮ آن ﻣﺒﻠﻎ را ﺑﮕﯿﺮد، ﺑﻪ ﺷﻬﺮ دﯾﮕﺮی رود ﮐﻪ ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ دﯾﮕﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و از ﻗﻠﻤـﺮو‬ ‫٦‬ ‫و اﺧﺘﯿﺎر ﺗﻮ دور ﺑﺎﺷﺪ، ﭼﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ؟ ﭘﺎدﺷـﺎه ﮔﻔـﺖ: اﮔـﺮ او از ﻣـﺎ روی ﻧﮕﺮداﻧـﺪ و ﭘـﻮل را ﺑﯿـﺎورد ﺗـﻮ ﭼـﻪ‬ ‫ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ؟ ﻧﺪﯾﻢ ﮔﻔﺖ: در آن ﺻﻮرت ﻧﺎم ﭘﺎدﺷﺎه را ﺑﺮ ﻣﯽدارم و ﻧﺎم او را ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﻢ.‬ ‫ﺑﺤﺮان رﯾﺶ‬ ‫ﺧﺮدﻣﻨﺪی ﻧﺪﯾﻢ ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ﻏﯿﻮر ﺑـﻮد. وﺳـﻮاس داﺷـﺖ و ﻃﺒـﻖ ﻋـﺎدت ﮔـﺎهﮔـﺎﻫﯽ ﻣـﻮﯾﯽ از رﯾـﺶ ﺧـﻮد را‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﭘﺎدﺷﺎه از وﺳﻮاس او آﮔﺎه ﺷﺪ و اﯾﻦ ﮐﺎر او را ﻧﭙﺴﻨﺪﯾﺪ و ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﺑﺎر دﯾﮕﺮ ﻣﻮی رﯾـﺶ ﺧـﻮد را‬ ‫ﺑﮑﻨﯽ، دﺳﺘﻮر ﻣﯽدﻫﻢ ﺗﺎ دﺳﺖ ﺗﻮ را ﻗﻄﻊ ﮐﻨﻨﺪ. ﻧﺪﯾﻢ ﺗﺮﺳـﯿﺪ و در ﺣـﻀﻮر ﭘﺎدﺷـﺎه ﻣﺮاﻗـﺐ ﺧـﻮد ﺑـﻮد و از‬ ‫ﺑﺲ اﺣﺘﯿﺎط ﻣﯽﮐﺮد، ﻋﯿﺶ ﺑﻪ او ﺣﺮام و اوﻗﺎﺗﺶ ﻣﮑﺪر ﺷﺪ ﭼﻮن ﺗﺮس از آن داﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﺒﺎدا ﺑﺮ ﺣـﺴﺐ‬ ‫ﻋﺎدت ﺧﻄﺎ ﮐﺮده و ﭘﺎدﺷﺎه او را ﻣﺠﺎزات ﮐﻨﺪ. ﺑﻌﺪ از ﭼﻨﺪ روز ﮐﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻪ او ﺗﻨـﮓ ﺷـﺪه ﺑـﻮد، ﭘﺎدﺷـﺎه را‬ ‫ﺧﻮﺷﺤﺎل و ﺳﺮﺣﺎل در ﻣﺠﻠﺲ ﺟﺸﻦ و ﺳﺮور ﯾﺎﻓﺖ، ﻟﻄﯿﻔﻪﻫﺎی ﺷﯿﺮﯾﻦ و دلاﻧﮕﯿﺰی ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﺮد و ﭘﺎدﺷﺎه‬ ‫را ﺑﻪ ﺷﺪت ﺧﻨﺪان و ﻣﺴﺮور ﮐﺮد. ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﻪ او ﮔﻔﺖ: اﻣﺮوز روزی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻗﻄﻌﻪ زﻣﯿﻨﯽ ﺧـﻮب ﺑـﻪ‬ ‫ﺗﻮ ﺑﺪﻫﻢ ﺗﺎ از ﻣﺤﺼﻮل آن اﺳـﺘﻔﺎده ﮐﻨـﯽ و ﺑـﻪ آراﻣـﺶ، روزﮔـﺎر را ﺑﮕـﺬراﻧﯽ، ﺣـﺎل ﻫـﺮ ﻣﺰرﻋـﻪای را ﮐـﻪ‬ ‫دوﺳﺖ داری از ﻣﺎ ﺑﺨﻮاه. ﻧﺪﯾﻢ ﮔﻔﺖ: ای ﭘﺎدﺷﺎه، ﻗﻄﻌﻪای از رﯾﺶ ﻣﺮا ﺑـﻪ ﻣـﻦ ﺑـﺪه ﺗـﺎ ﻫـﺮ ﮐـﺎری ﮐـﻪ‬ ‫ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ ﺑﺎ رﯾﺶ ﺧﻮد ﺑﮑﻨﻢ زﯾﺮا ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ دﺳﺘﻢ از رﯾﺸﻢ ﮐﻮﺗﺎه اﺳﺖ، ﻫـﯿﭻ ﻟـﺬﺗﯽ ﻧﻤـﯽﺑـﺮم. ﭘﺎدﺷـﺎه‬ ‫ﺧﻨﺪﯾﺪ و ﺑﻪ او اﺟﺎزه داد ﺗﺎ ﻣﻮی از رﯾﺶ ﺧﻮد ﺑﮑﻨﺪ و ده آﺑﺎدی ﻫﻢ ﺑﻪ او ﺑﺨﺸﯿﺪ.‬ ‫ﻧﺮﺳﯿﺪ و ﻧﺨﻮاﻫﺪ رﺳﯿﺪ‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ از ﺣﺎﺿﺮان ﻣﺠﻠﺲ ﺧﻮد ﻣﻌﻤﺎﯾﯽ ﭘﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ آن ﭼﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﭘﺎرﺳﺎل ﻧﺮﺳﯿﺪ، اﻣﺴﺎل ﻧﻤﯽرﺳﺪ و‬ ‫ﺳﺎل آﯾﻨﺪه ﻫﻢ ﻧﺨﻮاﻫﺪ رﺳﯿﺪ، ﺳﺮﺑﺎزی ﮐﻪ در آن ﻣﺠﻠﺲ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻮد ﮔﻔﺖ: ﻣﻮاﺟﺐ ﻣﻦ اﺳﺖ. ﭘﺎدﺷﺎه‬ ‫ﺧﻨﺪﯾﺪ و دﺳﺘﻮر داد ﺗﺎ ﻣﻮاﺟﺐ دوﺳﺎﻟﮥ او را ﻧﻘﺪاً دادﻧﺪ و ﺣﻘﻮق آﯾﻨﺪهاش را ﻧﯿﺰ دوﺑﺮاﺑﺮ ﮐﺮد.‬ ‫٧‬ ‫ﻣﻘﺎﺑﻠﻪﺑﻪﻣﺜﻞ‬ ‫ﺳﺮﺑﺎزی ﺑﻮد ﮐﻪ وﻗﺘﯽ ﺑﻪ ﺣﻤﺎم ﻣﯽرﻓﺖ، ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻣﯽﮔﻔﺖ: ﻓـﻼن رﺧـﺖ ﻣـﻦ ﮔـﻢ ﺷـﺪه و ﯾـﺎ‬ ‫ﻓﻼن ﭼﯿﺰ ﻏﯿﺒﺶ زده اﺳﺖ، ﯾﺎ آن را ﭘﯿﺪا ﮐﻦ ﯾﺎ ﺗﺎواﻧﺶ را ﺑﺪه و... ﺑﺎﻻﺧﺮه دﻋﻮاﯾﯽ راه ﻣﯽاﻧﺪاﺧﺖ در‬ ‫آﺧﺮ ﻣﺰد ﺣﻤﺎﻣﯽ ﯾﺎ ﻣﺒﻠﻎ اﺻﻼح ﺳﺮ را ﻧﻤﯽداد و ﺑﯿﺮون ﻣﯽرﻓﺖ. ﻫﻤﮥ ﺣﻤﺎمداران او را ﻣﯽﺷـﻨﺎﺧﺘﻨﺪ و ﺑـﻪ‬ ‫ﻫﯿﭻ ﺣﻤﺎﻣﯽ راﻫﺶ ﻧﻤﯽدادﻧﺪ. ﺳﺮﺑﺎز ﺑﯿﭽﺎره ﺑﻪ ﺣﻤـﺎم رﻓـﺖ و ﺑـﻪ ﺣﻤـﺎﻣﯽ ﻗـﻮل داد ﮐـﻪ دﯾﮕـﺮ ﺑـﻪ ﻣـﺮدم‬ ‫ﺗﻬﻤﺖ ﻧﺰﻧﺪ و اﺟﺮت ﺣﻤﺎم و ﺳﺮﺗﺮاش را ﺑﺪﻫﺪ و در اﯾﻦ ﺑﯿﻦ ﭼﻨﺪ ﻧﻔـﺮ ﻫـﻢ ﺷـﺎﻫﺪ ﺑﻮدﻧـﺪ. وﻗﺘـﯽ ﻟُﻨـﮓ‬ ‫ﺑﺴﺖ و ﺑﻪ ﺣﻤﺎم رﻓﺖ، ﺣﻤﺎﻣﯽ ﻟﻨﮓدار را ﺻﺪا ﮐﺮد ﺗﺎ ﻫﻤﮥ ﻟﺒﺎسﻫﺎی ﺳﺮﺑﺎز را ﭘﻨﻬﺎن ﮐﻨﺪ و ﻓﻘـﻂ ﮐَﻤَـﺮ‬ ‫ﺧﻨﺠﺮ و ﮐﻤﺮ ﺷﻤﺸﯿﺮ او را ﺑﺎﻗﯽ ﮔﺬاﺷﺖ. وﻗﺘﯽ از ﺣﻤﺎم ﺑﯿﺮون آﻣﺪ، دﯾﺪ ﮐـﻪ ﻫـﯿﭻ ﮐـﺪام از ﻟﺒـﺎسﻫـﺎﯾﺶ‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ. ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻗـﻮﻟﯽ ﮐـﻪ داده ﺑـﻮد اﻣﮑـﺎن ﺳـﺨﻦ ﮔﻔـﺘﻦ ﻫـﻢ ﻧﺪاﺷـﺖ. ﭼـﺮا ﮐـﻪ ﺷـﺎﻫﺪان ﺣﺎﺿـﺮ ﺑﻮدﻧـﺪ،‬ ‫ﻟﻨﮓدار، ﻟﻨﮓ را از ﺑﺪن او ﺑﺮداﺷﺖ و او ﺑﺮﻫﻨﻪ ﻣﺎدرزاد ﺷﺪ. ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎر ﮐﻤﺮ ﺷﻤﺸﯿﺮ را ﺑﺮ ﮐﻤﺮ ﺑﺴﺖ و ﺑﻪ‬ ‫ﺣﻤﺎﻣﯽ ﮔﻔﺖ ﻣﻦ ﻫﯿﭻ ﭼﯿﺰ ﻧﻤﯽﮔﻮﯾﻢ وﻟﯽ ﺧﻮدت اﻧﺼﺎف ﺑﺪه، ﻣﻦ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺷـﮑﻞ ﺑـﻪ ﺣﻤـﺎم آﻣـﺪه ﺑـﻮدم؟‬ ‫ﺣﻤﺎﻣﯽ و ﺣﺎﺿﺮان ﺧﻨﺪﯾﺪﻧﺪ و ﻟﺒﺎسﻫﺎ را ﺑﻪ او ﭘﺲ دادﻧﺪ و ﺣﻤﺎﻣﯽ ﺑﻪ او ﮔﻔﺖ: ﻣـﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﻫﻔﺘـﻪای ﯾـﮏ‬ ‫ﺑﺎر ﺑﻪ ﺣﻤﺎم ﺑﯿﺎﯾﺪ و ﻣﺰد ﻧﺪﻫﺪ.‬ ‫دﻧﯿﺎ و آﺧﺮت‬ ‫اﺳﺐ ﺳﺮﺑﺎزی را دزدﯾﺪﻧﺪ، دوﺳﺘﺎﻧﺶ ﺑﺮای دﻟﺠﻮﯾﯽ ﺑﻪ او ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﻋﯿﺒﯽ ﻧﺪارد، اﮔﺮ اﺳﺒﺖ در دﻧﯿﺎ ﮔﻢ ﺷﺪ‬ ‫در آﺧﺮت از ﺗﺮازوی ﺗﻮ ﺳﺮ در ﻣﯽآورد. او در ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ دﻧﯿﺎ از آﺧﻮر ﻣـﻦ ﺳـﺮ درﻣـﯽآورد، ﺑﯿـﺸﺘﺮ‬ ‫ﺧﻮﺷﺤﺎل ﻣﯽﺷﺪم.‬ ‫٨‬ ‫ﺑﯿﭽﺎره دزد‬ ‫اﺳﺐ ﺳﺮﺑﺎزی را دزد ﺑﺮده ﺑﻮد. ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻪ او ﮔﻔﺖ: ﺗﻘﺼﯿﺮ ﺧﻮدت ﺑﻮد ﮐﻪ اﺳﺐ را ﺧﻮب ﻧﺒﺴﺘﯽ.‬ ‫دﯾﮕﺮی ﮔﻔﺖ: ﺗﻘﺼﯿﺮ ﻏﻼم ﺗﻮ ﺑﻮد ﮐﻪ درِ ﻃﻮﯾﻠﻪ را ﺑﺎزﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺑﻮد. ﺳﺮﺑﺎز ﮔﻔﺖ: ﻫﻤﻪ ﺗﻘﺼﯿﺮ از ﻣﺎﺳﺖ و‬ ‫دزد ﻫﯿﭻ ﮔﻨﺎﻫﯽ‬ ‫ﻧﺪارد.‬ ‫ﻗﺎﻃﺮ ﻫﺮ ﺟﺎ ﮐﻪ ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﻣﯽرود‬ ‫ﺳﺮﺑﺎزی ﺑﺮ ﻗﺎﻃﺮ ﺳﺮﮐﺸﯽ ﺳﻮار ﺑﻮد. ﻧﺎﮔﻬﺎن از ﭼﯿﺰی رم ﮐﺮد و ﺑﻪ ﺳﻤﺘﯽ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﺴﯿﺮ ﺳﺮﺑﺎز ﻧﺒﻮد.‬ ‫دوﺳﺘﯽ ﺑﻪ او رﺳﯿﺪ و از او ﭘﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﮐﺠﺎ ﻣﯽروی؟ ﮔﻔﺖ: آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻗﺎﻃﺮ دﻟﺶ ﺑﺨﻮاﻫﺪ.‬ ‫ﻟﻌﻨﺖاﻟﻠّﻪ ﯾﺎ رﺣﻤﺖاﻟﻠّﻪ؟‬ ‫ﺳﺮﺑﺎزی در ﺣﺎل ﻓﺮار از ﻣﯿﺪان ﺟﻨﮓ ﺑﻮد. از او ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ ﮐﺠﺎ ﻣﯽروی ای ﻧﺎﻣﺮد؟ ﮔﻔﺖ: ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ‬ ‫ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ ﻓﻼن ﮐﺲ ﻓﺮار ﮐﺮد ﻟﻌﻨﺖاﻟﻠّﻪ ﺗﺎ ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ ﻓﻼن ﮐﺲ ﺷﻬﯿﺪ ﺷﺪ رﺣﻤﮥاﻟﻠّﻪ.‬ ‫ﺣﻮری دﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﻘﺪ‬ ‫ﺳﺮﺑﺎزی زﻧﯽ زﯾﺒﺎ داﺷﺖ ﺑﻪ ﻧﺎم ﺣﻮر. روزی ﺑﻪ ﺟﻨﮓ رﻓﺘﻪ ﺑﻮد. ﺑﻌﺪ از ﻗﯿﺎم ﻣﺮدم ﭘﺎ ﺑﻪ ﻓﺮار ﮔﺬاﺷﺖ.‬ ‫ﮔﻔﺘﻨﺪ: ای ﻧﺎﻣﺮد، ﺑﺮﮔﺮد ﮐﻪ اﮔﺮ ﮐﺎﻓﺮی را ﺑﮑﺸﯽ ﺟﻨﮕﺠﻮ ﻫﺴﺘﯽ و اﮔﺮ ﮐﺎﻓﺮی ﺗﻮ را ﺑﮑﺸﺪ، ﺷﻬﯿﺪ ﻫﺴﺘﯽ و در‬ ‫روز ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﻪ »ﺣﻮرﻋﯿﻦ« دﺳﺖ ﻣﯽﯾﺎﺑﯽ. ﮔﻔﺖ ﻣﻦ ﺧﻮد اﮐﻨﻮن »ﺣﻮر« دارم و ﺑﺮای »ﻋﯿﻦ« ﺧﻮدم را ﺑﻪ‬ ‫ﮐﺸﺘﻦ ﻧﻤﯽدﻫﻢ.‬ ‫ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺮّ‬ ‫از ﺳﺮﺑﺎز ﺗﺮﮐﯽ ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ ﮐﺪام را ﺑﯿﺸﺘﺮ دوﺳﺖ داری، ﻏﺎرت اﻣﺮوز ﯾﺎ ﺑﻬﺸﺖ ﻓﺮدا؟ ﮔﻔﺖ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ‬ ‫اﻣﺮوز دﺳﺖ ﺑﻪ ﻏﺎرت و ﺗﺎراج ﺑﺰﻧﻢ و ﻓﺮدا ﺑﺎ ﻓﺮﻋﻮن و ﻧﻤﺮود ﺑﻪ دوزخ روم.‬ ‫٩‬ ‫ﺗﺮس از ﺧﺪا و ﺗﺮس از ﻧﻌﻠﯿﻦ‬ ‫ﻋﺮﺑﯽ ﺑﺪوی ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﺣﻀﺮت ﻣﺤﻤّﺪ)ص( آﻣﺪ، ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ)ع( در ﻣﺴﺠﺪ ﺑﻮد. ﻋﺮب ﻧﻤﺎزش را ﭼﻨﺎن‬ ‫ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ و ﻋﺠﻠﻪ ﺧﻮاﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﻪ ارﮐﺎن ﻧﻤﺎز را ﺑﻪ درﺳﺘﯽ اﻧﺠﺎم داد و ﻧﻪ ﻗﺮاﺋﺖ درﺳﺘﯽ داﺷﺖ. وﻗﺘﯽ ﮐﻪ‬ ‫ﺧﻮاﺳﺖ از ﻣﺴﺠﺪ ﺑﯿﺮون ﺑﺮود ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ)ع( ﺳﺮش داد ﮐﺸﯿﺪ و ﻧﻌﻠﯿﻦ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺳﻮﯾﺶ ﻧﺸﺎﻧﻪ رﻓﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺮﺧﯿﺰ و ﻧﻤﺎز ﺑﺨﻮان ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﻤﺎزی ﮐﻪ ﺧﻮاﻧﺪی ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻧﻤﯽآﯾﺪ. ﻋﺮب از ﺗﺮس ﻧﻌﻠﯿﻦ ﺣﻀﺮت‬ ‫ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ و ﻧﻤﺎز را ﺑﺎ ﺗﺄﻧﯽ و ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ ﺗﻌﺪﯾﻞ و ﺗﺮﺗﯿﻞ ﺑﻪ ﺟﺎی آورد و در ﺧﻀﻮع و ﺧﺸﻮع ﻫﻢ اﻓﺮاط‬ ‫ﮐﺮد. ﺑﻌﺪ از ﺗﻤﺎم ﺷﺪن ﻧﻤﺎز، ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ)ع( ﻓﺮﻣﻮد: ای ﺑﺪوی، اﯾﻦ ﻧﻤﺎز ﮐﻪ ﺧﻮاﻧﺪی ﺑﻬﺘﺮ ﻧﺒﻮد؟ ﻋﺮب‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﻧﻪ ﺑﻪ ﺧﺪا اﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن. زﯾﺮا ﻧﻤﺎز اول را از ﺗﺮس ﺧﺪا ﺧﻮاﻧﺪم و ﻧﻤﺎز دوم را از ﺗﺮس ﻧﻌﻠﯿﻦ‬ ‫ﺷﻤﺎ.‬ ‫ﺑﻼی آﺳﻤﺎﻧﯽ و ﺑﻼی زﻣﯿﻨﯽ‬ ‫ﻣﻨﺼﻮر ﺧﻠﯿﻔﻪ از ﻋﺮﺑﯽ اﻫﻞ ﺷﺎم ﭘﺮﺳﯿﺪ، ﭼﺮا ﺷﮑﺮ ﭘﺮوردﮔﺎر را ﺑﻪ ﺟﺎی ﻧﻤﯽآوری ﮐﻪ از وﻗﺘﯽ ﻣﻦ ﺣﺎﮐﻢ‬ ‫ﺷﻤﺎ ﺷﺪهام، ﻃﺎﻋﻮن از ﻣﯿﺎن ﺷﻤﺎ رﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﻋﺮب ﮔﻔﺖ: ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎدلﺗﺮ از آن اﺳﺖ ﮐﻪ دو ﺑﻼ ﺑﺮ‬ ‫ﺳﺮِ ﻣﺎ ﻧﺎزل ﮐﻨﺪ. ﻣﻨﺼﻮر از ﺳﺨﻦ او ﺧﯿﻠﯽ ﺧﺠﺎﻟﺖ ﮐﺸﯿﺪ و ﮐﯿﻨﮥ آن ﻋﺮب را ﺑﺮ دل ﮔﺮﻓﺖ. ﺳﺮاﻧﺠﺎم او‬ ‫را ﺑﻪ ﺑﻬﺎﻧﻪای ﮐﺸﺖ.‬ ‫ﻟﻘﻤﮥ ﺷﺒﻬﻪ‬ ‫ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺑﻐﺪاد ﺑﺎ ﻋﺮﺑﯽ ﺑﯿﺎﺑﺎنﻧﺸﯿﻦ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺷﻬﺮ را ﻧﺪﯾﺪه ﺑﻮد و در ﺟﻤﻌﯽ ﻫﻢ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺸﺪه ﺑﻮد، از ﯾﮏ‬ ‫ﻇﺮف ﻏﺬا ﻣﯽﺧﻮرد. ﻧﺎﮔﻬﺎن ﭼﺸﻢ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﻪ ﻟﻘﻤﮥ او اﻓﺘﺎد و ﻣﻮﯾﯽ را در آن دﯾﺪ. ﮔﻔﺖ: ای ﻋﺮب آن‬ ‫ﻣﻮی را از ﻟﻘﻤﻪات درآور، ﻋﺮب ﻟﻘﻤﻪ را زﻣﯿﻦ ﮔﺬاﺷﺖ و از ﺧﻮردن دﺳﺖ ﮐﺸﯿﺪ و ﮔﻔﺖ: از ﺳﻔﺮۀ‬ ‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ آﻧﭽﻨﺎن ﺑﻪ ﻟﻘﻤﮥ ﻣﻬﻤﺎﻧﺶ ﻧﮕﺎه ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻮ را در آن ﺑﺒﯿﻨﺪ، ﻧﻤﯽﺗﻮان ﻏﺬا ﺧﻮرد.‬ ‫٠١‬ ‫دﻟﯿﻞ ﻗﻄﻌﯽ ﺑﺮای ﻓﻀﻮﻟﯽ‬ ‫ﻓﻀﻞﺑﻦ رﺑﯿﻊ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ در ﻣﺠﻠﺲ ﺧﻠﯿﻔﻪ، ﺷﺨﺼﯽ ﻧﻮﺷﺘﻪای ﺑﻪ ﻣﻦ داد و ﮔﻔﺖ: ﻓﻘﻂ ﺧﻮدت ﺑﺨﻮان. ﮐﻨﺎر‬ ‫ﻣﻦ ﻋﺮﺑﯽ ﺷﻬﺮی ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮد. ﻣﻦ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪم و ﻋﺮب ﺑﺎ ﮔﻮﺷﮥ ﭼﺸﻢ ﺑﻪ آن ﻧﮕﺎه ﻣﯽﮐﺮد. ﮔﻔﺘﻢ: ﺑﻪ ﭼﻪ ﻧﮕﺎه‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﯽ؟ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﺎر درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﺷﻨﯿﺪهام ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﺪون اﺟﺎزه ﺑﻪ ﻧﻮﺷﺘﮥ ﺑﺮادر‬ ‫ﻣﺆﻣﻦ ﺧﻮد ﻧﮕﺎه ﮐﻨﺪ ﺑﺮ آﺗﺶ دوزخ ﻣﻄﻠﻊ ﻣﯽﺷﻮد ﭘﺪران ﻣﻦ ﻣﺮدهاﻧﺪ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻢ ﺑﻔﻬﻤﻢ ﮐﻪ آﻧﺎن در ﮐﺪام‬ ‫ﻃﺒﻘﻪ از ﻃﺒﻘﺎت دوزخ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻣﻦ از ﺟﻮاب او ﺧﻨﺪهام ﮔﺮﻓﺖ وﻗﺘﯽ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﺎﺟﺮا را ﻓﻬﻤﯿﺪ، ﺧﯿﻠﯽ ﺧﻨﺪﯾﺪ.‬ ‫دروﻏﮕﻮ، دروﻏﮕﻮ‬ ‫ﻋﺮﺑﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻬﺎدت داد، ﻗﺎﺿﯽ ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ دروغ ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ، ﻋﺮب ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ ﺧﺪا‬ ‫ﮐﻪ دروﻏﮕﻮﯾﯽ ﺧﻮدش را در ﻟﺒﺎس ﻗﺎﺿﯽ ﻣﺨﻔﯽ ﮐﺮده اﺳﺖ، ﻗﺎﺿﯽ ﻣﺘﺄﺛﺮ ﺷﺪ و ﮔﻔﺖ اﯾﻦ ﺳﺰای ﮐﺴﯽ‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺪون ﺟﻬﺖ ﺑﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪا را دروﻏﮕﻮ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ.‬ ‫ﻣﮋدﮔﺎﻧﯽ‬ ‫ﻋﺮﺑﯽ ﺷﺘﺮی ﮔﻢ ﮐﺮده ﺑﻮد، ﻓﺮﯾﺎد ﻣﯽزد ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺷﺘﺮ ﻣﺮا ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪ، ﺑﻪ او دو ﺷﺘﺮ ﻣﮋدﮔﺎﻧﯽ‬ ‫ﻣﯽدﻫﻢ. ﺑﻪ او ﮔﻔﺘﻨﺪ: اﯾﻦ ﭼﻪ ﮐﺎری اﺳﺖ، دو ﺷﺘﺮ ﻣﯽدﻫﯽ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺷﺘﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ ﺑﯿﺎوری؟ در ﭘﺎﺳﺦ‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﺷﻤﺎ ﻟﺬت ﭘﯿﺪا ﮐﺮدن و ﺑﺨﺸﯿﺪن را ﻧﻔﻬﻤﯿﺪهاﯾﺪ.‬ ‫ﭼﻮبﻫﺎی ﺳﻘﻒ ﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺳﺘﺎره را ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﯽ، ﮔﻔﺖ ﭼﻪ ﮐﺴﯽ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮبﻫﺎی ﺳﻘﻒ ﺧﺎﻧﮥ ﺧﻮد را ﻧﺸﻨﺎﺳﺪ؟‬ ‫ﺷﻮرﺑﺎی ﮔﺮم‬ ‫ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﻮرﺑﺎی ﮔﺮم ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﭼﻪ ﻣﯽﺷﻮد؟ ﮔﻔﺖ: ﺳﺨﻮن، ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺷﻮرﺑﺎی ﺳﺮد ﭼﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ؟‬ ‫ﮔﻔﺖ ﻣﺎ ﻫﯿﭽﻮﻗﺖ ﻧﻤﯽﮔﺬارﯾﻢ ﺳﺮد ﺷﻮد ﺗﺎ ﻧﺎﻣﯽ ﺑﻪ آن ﺑﺪﻫﯿﻢ.‬ ‫١١‬ ‫ﭼﻬﺎر ﻣﺎه و ده روز‬ ‫ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻨﺪ: وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮادر ﺗﻮ وﻓﺎت ﮐﺮد، ﺑﺮای زﻧﺶ ﭼﻪ ﭼﯿﺰی را ﺑﻪ ارث ﮔﺬاﺷﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﭼﻬﺎر‬ ‫ﻣﺎه و ده روز ﻋﺪه.‬ ‫... ﻓﻘﻂ ﻋﺮق ﮐﺮده اﺳﺖ‬ ‫ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺳﻌﯿﺪ ﻣﻮﻟﺘﺎﻧﯽ از ﺷﺎﮔﺮدان ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻗﻄﺐاﻟﺪﯾﻦ ﺧﯿﻠﯽ ﺳﯿﺎهﭼﻬﺮه ﺑﻮد. ﺷﺒﯽ ﺷﯿﺸﮥ دوات ﺑﺪون آﻧﮑﻪ‬ ‫ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﻮد روی ﻗﺒﺎی ﺳﻔﯿﺪش رﯾﺨﺖ و ﭼﻨﺪ ﺟﺎی آن ﺳﯿﺎه ﺷﺪ و ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻏﺎﻓﻞ از اﯾﻦ اﺗﻔﺎق، ﺻﺒﺢ‬ ‫ﻗﺒﺎﯾﺶ را ﭘﻮﺷﯿﺪ و ﺑﻪ ﮐﻼس درس آﻣﺪ، دوﺳﺘﺎﻧﺶ ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ: ﻣﻮﻻﻧﺎ ﭼﻪ ﮐﺎر ﮐﺮدهای؟ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻗﻄﺐاﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﺑﻪ ﺟﺎی او در ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺖ: ﻫﯿﭻ ﮐﺎری ﻧﮑﺮده، ﻓﻘﻂ ﻋﺮق ﮐﺮده اﺳﺖ.‬ ‫ﺑﺪﺗﺮﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ‬ ‫ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻗﻄﺐاﻟﺪﯾﻦ در ﻣﺴﯿﺮی ﻣﯽرﻓﺖ، ﻧﺎﮔﻬﺎن ﺷﺨﺼﯽ از ﺑﺎم ﺧﺎﻧﻪای ﭘﺮت ﺷﺪ و روی ﮔﺮدن ﻣﻮﻻﻧﺎ‬ ‫اﻓﺘﺎد ﺑﻪ ﻃﻮری ﮐﻪ ﮔﺮدن او ﺷﮑﺴﺖ و ﭼﻨﺪ روزی ﺑﺴﺘﺮی ﺷﺪ. ﺑﺮﺧﯽ از ﺑﺰرﮔﺎن ﺑﻪ ﻋﯿﺎدت او رﻓﺘﻨﺪ و‬ ‫ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺣﺎﻟﺖ ﭼﻄﻮر اﺳﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﺑﺪﺗﺮ از اﯾﻦ ﺣﺎل ﭼﻪ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺨﺺ دﯾﮕﺮی از ﺑﺎم ﺑﯿﻔﺘﺪ و ﮔﺮدن‬ ‫ﻣﻦ ﺑﺸﮑﻨﺪ؟‬ ‫ﮔﺮدن ﺷﮑﺴﺘﻪ‬ ‫ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﻪ ﻋﯿﺎدت ﻫﻤﺴﺎﯾﻪاش ﮐﻪ ﻣﺮدی ﻣﺴﯿﺤﯽ ﺑﻮد، رﻓﺖ. از او ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﺣﺎﻟﺖ ﭼﻄﻮر اﺳﺖ؟ ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﺗﺐ ﻣﯽﮐﻨﻢ و ﮔﺮدﻧﻢ درد ﻣﯽﮐﻨﺪ، اﻣﺎ اﻣﺮوز ﺗﺒﻢ ﺷﮑﺴﺖ. ﻣﻮﻻﻧﺎ ﮔﻔﺖ: اﻣﯿﺪوارم ﮐﻪ ﮔﺮدﻧﺖ ﻫﻢ ﺑﺸﮑﻨﺪ.‬ ‫ﭘﻨﺠﺎه ﺳﺎل ﻧﺎﻣﺴﻠﻤﺎﻧﯽ‬ ‫روزی ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻗﻄﺐاﻟﺪﯾﻦ ﺑﻪ ﻣﺤﻠﮥ ﯾﻬﻮدﯾﺎن رﻓﺖ و داﻧﺸﻤﻨﺪان ﯾﻬﻮد و ﺑﺰرﮔﺎن آﻧﺎن را ﺟﻤﻊ ﮐﺮد و‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﻣﯽداﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ داﻧﺸﻤﻨﺪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻧﻢ و دﯾﻦ اﺳﻼم ﺑﻪ واﺳﻄﮥ ﻣﻦ ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ اﺳﺖ. ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺑﻠﻪ‬ ‫٢١‬ ‫ﻣﯽداﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﺗﻮ ﺑﯽﻫﻤﺘﺎی زﻣﺎن و ﻧﺎدرۀ دوراﻧﯽ. ﻣﻮﻻﻧﺎ ﮔﻔﺖ: دﻟﻢ از ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﯽ ﺧﻮدم ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. اﮔﺮ‬ ‫ﭼﻬﻞ روز ﺑﻪ ﻣﻦ ﺧﺪﻣﺖ ﮐﻨﯿﺪ و ﺧﻮراﮐﯽﻫﺎ و ﺷﯿﺮﯾﻨﯽﻫﺎﯾﯽ را ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ ﺑﺮاﯾﻢ آﻣﺎده ﮐﻨﯿﺪ، ﺑﻪ دﯾﻦ ﺷﻤﺎ‬ ‫در ﻣﯽآﯾﻢ و آﯾﯿﻦ ﺷﻤﺎ را ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ. آﻧﺎن ﭘﯿﺶ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻨﺪ: اﮔﺮ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻗﻄﺐاﻟﺪﯾﻦ ﺑﻪ دﯾﻦ ﻣﺎ‬ ‫درآﯾﺪ، دﯾﻦ ﻣﺎ ﻗﻮی ﻣﯽﺷﻮد. ﭘﺲ ﻣﻬﻤﺎﻧﯽ و ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ را ﻗﺒﻮل ﮐﺮدﻧﺪ و ﻫﺮ ﺧﻮاﺳﺘﻪای ﮐﻪ داﺷﺖ‬ ‫ﭘﺎﺳﺦ دادﻧﺪ. وﻗﺘﯽ ﭼﻬﻞ روز ﮔﺬﺷﺖ، آﻣﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ وﻋﺪه وﻓﺎ ﮐﻨﯽ. ﻣﻮﻻﻧﺎ ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ ﺣﮑﻢ: »واﺗﻤﻤﻨﺎﺎ‬ ‫ﺑﻌﺸﺮ« )ﺳﻮرۀ اﻋﺮاف - آﯾﮥ 831(، ده روز دﯾﮕﺮ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺿﯿﺎﻓﺖ اﺿﺎﻓﻪ ﮐﻨﯿﺪ ﺗﺎ ﺑﻌﺪ از آن ﺑﻪ دﯾﻦ ﺷﻤﺎ‬ ‫ﺑﯿﺎﯾﻢ. وﻗﺘﯽ ﭘﻨﺠﺎه روز ﮔﺬﺷﺖ و وﻗﺖ آن رﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﯾﻬﻮد اﯾﻤﺎن آورد، ﺗﻤﺎم ﺑﺰرﮔﺎن‬ ‫ﯾﻬﻮد ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻧﺪ و دور او اﯾﺴﺘﺎدﻧﺪ و ﮔﻔﺘﻨﺪ: در ﮐﺎر ﺧﯿﺮ ﺗﺄﺧﯿﺮ ﺟﺎﯾﺰ ﻧﯿﺴﺖ، وﻗﺖ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ وﻋﺪۀ‬ ‫ﺧﻮد وﻓﺎ ﮐﻨﯽ. ﮔﻔﺖ ای ﺟﻬﻮدان ﺷﻤﺎ ﻋﺠﺐ اﺑﻠﻬﺎﻧﯽ ﺑﻮدﯾﺪ، ﻣﻦ ﺑﺎ آﻧﮑﻪ ﭘﻨﺠﺎه ﺳﺎل اﺳﺖ ﮐﻪ ﻏﺬای‬ ‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن را ﻣﯽﺧﻮرم و ﻣﯽﻧﻮﺷﻢ و ﻟﺒﺎس آﻧﺎن را ﻣﯽﭘﻮﺷﻢ، ﻫﻨﻮز ﻣﺴﻠﻤﺎن ﻧﺸﺪهام. ﺑﺎ ﭘﻨﺠﺎه روزی ﮐﻪ‬ ‫ﻏﺬای ﺷﻤﺎ را ﺧﻮردم ﭼﮕﻮﻧﻪ ﯾﻬﻮدی ﺷﻮم؟‬ ‫ﻏﺬای ﺣﺮﻣﺴﺮا‬ ‫ﺧﺒﺮ ﻧﮑﺘﻪﺳﻨﺠﯽ و زﯾﺮﮐﯽ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﻪ ﭘﺎدﺷﺎه وﻗﺖ رﺳﯿﺪ، ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ او ﺻﺤﺒﺖ ﮐﻨﺪ و زﯾﺮﮐﯽای‬ ‫ﺑﮑﻨﺪ. دﺳﺘﻮر داد ﺗﺎ ﻏﺬاﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺗﻬﯿﻪ ﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﺰرﮔﺎن ﺷﻬﺮ را ﺑﻪ ﻣﯿﻬﻤﺎﻧﯽ دﻋﻮت ﮐﺮدﻧﺪ و ﺳﭙﺲ‬ ‫ﻣﻮﻻﻧﺎ را اﺣﻀﺎر ﮐﺮد. وﻗﺘﯽ ﺳﻔﺮه اﻧﺪاﺧﺘﻨﺪ و ﻇﺮفﻫﺎی ﻏﺬا را ﭼﯿﺪﻧﺪ، ﻇﺮﻓﯽ ﺳﺮﭘﻮﺷﯿﺪه ﺑﺮای ﻣﻮﻻﻧﺎ‬ ‫آوردﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﯿﭽﮑﺲ ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ در آن ﭼﯿﺴﺖ. ﭘﺎدﺷﺎه دﺳﺘﻮر داده ﺑﻮد دﻧﺒﻼن ﮔﻮﺳﻔﻨﺪان را ﺟﺪا ﭘﺨﺘﻪ و‬ ‫در آن ﻇﺮف ﻗﺮار دﻫﻨﺪ. وﻗﺘﯽ درِ ﻇﺮف ﻏﺬا را ﺑﺮداﺷﺘﻨﺪ و ﭼﺸﻢ ﺑﺰرﮔﺎن ﺑﻪ داﺧﻞ آن اﻓﺘﺎد، ﻓﻬﻤﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎه ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺑﺎ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻇﺮاﻓﺘﯽ ﺑﮑﻨﺪ، ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻧﮕﺎه ﮐﺮدﻧﺪ و در اﯾﻦ ﻓﮑﺮ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﻔﺖ.‬ ‫وﻗﺘﯽ ﻣﻮﻻﻧﺎ داﺧﻞ ﻇﺮف را دﯾﺪ ﺑﺪون درﻧﮓ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺧﺎدم داد زد: ﭼﺮا اﺷﺘﺒﺎه ﮐﺮدی و ﻇﺮﻓﯽ را ﮐﻪ ﺑﺮای‬ ‫ﺣﺮﻣﺴﺮا آﻣﺎده ﮐﺮده ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﺠﺎ آوردی؟ ﺣﺎﺿﺮان ﺑﺎ ﺷﻨﯿﺪن اﯾﻦ ﭘﺎﺳﺦ، ﭘﻨﻬﺎﻧﯽ ﺧﻨﺪﯾﺪﻧﺪ و ﭘﺎدﺷﺎه‬ ‫ﺧﺠﺎﻟﺖ ﮐﺸﯿﺪ و از ﮐﺎر ﺧﻮد ﭘﺸﯿﻤﺎن ﺷﺪ.‬ ‫٣١‬ ‫ﻗﺎﺿﯽ ﻫﯿﺰ‬ ‫ﻣﺮدی ﻧﺰد ﻗﺎﺿﯽ آﻣﺪ و از زﻧﯽ زﯾﺒﺎ ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ: ای ﻗﺎﺿﯽ دﻟﯿﻞ روﺷﻨﯽ دارم ﺑﻪ روﺷﻨﯽ‬ ‫ﭼﺮاغ. ﻗﺎﺿﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﻮ زﯾﺒﺎﯾﯽ زن ﺷﺪه ﺑﻮد، ﮔﻔﺖ: ﭼﺮاغ را ﺧﺎﻣﻮش ﮐﻦ ﮐﻪ ﺻﺒﺢ ﻃﻠﻮع ﮐﺮده اﺳﺖ.‬ ‫ﮔُﻪ ﻧﺨﻮر‬ ‫ﺷﺨﺼﯽ ﻧﺰد ﻗﺎﺿﯽ ﻣﺤﻤّﺪ آﻣﺪ و ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻓﻼن ﺷﺨﺺ ﺑﻪ ﻣﻦ ﮔﻔﺖ: ﮔُﻪ ﻧﺨﻮر. ﻗﺎﺿﯽ ﮔﻔﺖ: ﻏﻠﻂ‬ ‫ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ، ﺗﻮ ﺑﺮو ﮐﺎر ﺧﻮدت را ﺑﮑﻦ.‬ ‫رو ﺑﻪ ﻗﺒﻠﻪ‬ ‫از اﺑﻮﻣﻨﺼﻮر ﺳﺠﺴﺘﺎﻧﯽ از ﻓﻘﻬﺎی زﻣﺎن ﺧﻮد ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ: وﻗﺘﯽ در ﺻﺤﺮا ﺑﻪ ﭼﺸﻤﻪای ﺑﺮﺳﯿﻢ و ﺑﺨﻮاﻫﯿﻢ ﻏﺴﻞ‬ ‫ﮐﻨﯿﻢ، ﺑﻪ ﮐﺪام ﺟﻬﺖ رو ﮐﻨﯿﻢ. ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ ﺳﻤﺘﯽ ﮐﻪ ﻟﺒﺎسﻫﺎﯾﺘﺎن ﻫﺴﺖ ﺗﺎ دزد ﻧﺒﺮد.‬ ‫ارﺳﻄﻮ: ﺑﻼﻫﺖ و زﯾﺒﺎﯾﯽ‬ ‫ارﺳﻄﻮ در راﻫﯽ ﻣﯽرﻓﺖ، ﺟﻮاﻧﯽ زﯾﺒﺎ دﯾﺪ، ﺣﮑﯿﻢ از او ﺳﺆاﻟﯽﮐﺮد، ﺟﻮان ﺟﻮاﺑﯽ اﺑﻠﻬﺎﻧﻪ داد، ﺣﮑﯿﻢ ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﺧﺎﻧﮥ ﺧﻮﺑﯽ اﺳﺖ اﻟﺒﺘﻪ اﮔﺮ ﮐﺴﯽ در آن ﺳﮑﻮﻧﺖ ﻣﯽﮐﺮد.‬ ‫دﻫﺎن ﺑﺪﺑﻮ‬ ‫ﺟﺎﻫﻠﯽ ﺑﻪ اﻋﺘﺮاض از ﺣﮑﯿﻤﯽ ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﭼﺮا دﻫﺎن ﺗﻮ ﺑﻮی ﺑﺪ ﻣﯽدﻫﺪ؟ ﺣﮑﯿﻢ ﮔﻔﺖ از ﺑﺲ ﮐﻪ ﻋﯿﺐﻫﺎی ﺗﻮ‬ ‫را در ﺳﯿﻨﻪ ﻧﮕﻪداﺷﺘﻪام، ﺑﻪ ﻧﻔﺴﻢ ﺳﺮاﯾﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ.‬ ‫درﺑﺎرۀ ازدواج‬ ‫ﺑﻪ ﺣﮑﯿﻤﯽ ﮔﻔﺘﻨﺪ درﺑﺎرۀ ازدواج ﭼﻪ ﻧﻈﺮی داری؟ ﮔﻔﺖ: ﮐﺪﺧﺪاﯾﯽ ﯾﮏ ﻣﺎه ﺧﻮﺷﺤﺎﻟﯽ دارد و ﯾﮏ ﻋﻤﺮ‬ ‫اﻧﺪوه.‬ ‫٤١‬ ‫ﮔﻨﮓ و ﮐﺮ‬ ‫ﺣﮑﯿﻤﯽ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ: ﺗﺎ ﻣﺎ ﻣﺠﺮد ﺑﻮدﯾﻢ، ﻣﺘﺄﻫّﻼن ﮔﻨﮓ ﺑﻮدﻧﺪ و ﻣﺎ را ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧﺪ اﮐﻨﻮن ﮐﻪ ﻣﺘﺄﻫّﻞ‬ ‫ﺷﺪهاﯾﻢ ﻣﺠﺮّدان ﮐﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ و ﻧﺼﯿﺤﺖﻣﺎ را ﻧﻤﯽﺷﻨﻮﻧﺪ.‬ ‫زﻣﺎن ﻏﺬا ﺧﻮردن‬ ‫از ﺣﮑﯿﻤﯽ ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ: زﻣﺎن ﻏﺬا ﺧﻮردن ﭼﻪ ﻣﻮﻗﻌﯽ اﺳﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﺑﺮای ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪ زﻣﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﺮﺳﻨﻪ‬ ‫ﺷﻮد و ﺑﺮای ﻓﻘﯿﺮ زﻣﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻏﺬاﯾﯽ‬ ‫ﺑﯿﺎﺑﺪ.‬ ‫ﻋﻼج ﺷﮑﻢ درد‬ ‫ﺷﺨﺼﯽ ﻧﺰد ﭘﺰﺷﮏ رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺷﮑﻢ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺷﺪت درد ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﻃﺎﻗﺖ درد ﻧﺪارم، ﻣﻌﺎﻟﺠﻪام ﮐﻦ.‬ ‫ﮔﻔﺖ: اﻣﺮوز ﭼﻪ ﺧﻮردهای؟ ﮔﻔﺖ ﻧﺎن ﺳﻮﺧﺘﻪ زﯾﺎد ﺧﻮردهام ﭘﺰﺷﮏ ﺑﻪ ﻏﻼم ﺧﻮد ﮔﻔﺖ: ﻇﺮف داروی‬ ‫ﭼﺸﻢ را ﺑﯿﺎور ﺗﺎ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ او دارو ﺑﺰﻧﻢ. ﺑﯿﻤﺎر ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ ﺷﮑﻤﻢ درد ﻣﯽﮐﻨﺪ، داروی ﭼﺸﻢ را ﭼﻪ ﮐﺎر ﮐﻨﻢ؟‬ ‫ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﭼﺸﻢ ﺗﻮ ﺑﯿﻨﺎ ﺑﻮد، ﻧﺎن ﺳﻮﺧﺘﻪ ﻧﻤﯽﺧﻮردی.‬ ‫ﺑﯿﻤﺎر ﺑﯽاﺷﺘﻬﺎ‬ ‫ﻣﺮدی ﻧﺰد ﭘﺰﺷﮏ رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: ﺑﯿﻤﺎرم، ﻣﻌﺪهام ﺿﻌﯿﻒ اﺳﺖ، اﺷﺘﻬﺎﯾﻢ ﮐﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻧﺒﻀﻢ را ﺑﮕﯿﺮ‬ ‫و ﻧﺴﺨﻪای ﭼﻬﺎر ﺷﺮﺑﺘﯽ ﺑﺮاﯾﻢ ﺑﻨﻮﯾﺲ ﮐﻪ ﻣﻮاد زاﯾﺪ را از ﺑﺪﻧﻢ ﺧﺎرج ﮐﻨﺪ و اﺷﺘﻬﺎی ﻣﻦ ﺑﺮﮔﺮدد. ﭘﺰﺷﮏ‬ ‫ﭘﺮﺳﯿﺪ: اﻣﺮوز ﭼﻪ ﺧﻮردهای؟ ﮔﻔﺖ: آن ﻗﺪر ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻨﺶ ﺑﯿﺎرزد، ﮔﻔﺖ: ﺑﮕﻮ. ﮔﻔﺖ: ﺻﺒﺢ ﻫﻨﮕﺎم‬ ‫ﻧﺎﺷﺘﺎ، 05 ﻣﻦ ﺧﺮﺑﺰه و ﮔﺮﻣﮏ ﺧﻮردم. ﺑﻌﺪ از آن ﭘﻨﺞ ﻣﻦ ﻧﺎن و ﭘﻨﺞ ﻣﻦ ﻫﺮﯾﺴﻪ و ﺑﻌﺪ از آن ﭘﺎﻧﺰده ﻣﻦ‬ ‫اﻧﺎر و آﺧﺮ ﻫﻢ ﻫﻮس ﺷﺮﺑﺖ ﮐﺮدم، ﻫﺸﺖ ﻣﻦ ﺣﻠﻮای ﮔﺮدو ﺧﻮردم. دﯾﮕﺮ ﭼﯿﺰی ﻧﺨﻮردهام. اﮐﻨﻮن ﻧﺴﺨﮥ‬ ‫ﭼﻬﺎر ﺷﺮﺑﺘﯽ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ. ﭘﺰﺷﮏ ﻗﻠﻢ ﺑﻪ دﺳﺖ ﮔﺮﻓﺖ و ﻧﻮﺷﺖ: دهﻣﻦ ﺷﯿﺮﺧﺸﺖ، ﺑﯿﺴﺖ ﻣﻦ ﺗﺮﻧﺠﺒﯿﻦ،‬ ‫٥١‬ ‫ﺳﯽ ﻣﻦ ﺗﻤﺒﺮﻫﻨﺪی، ﭼﻬﻞ ﻣﻦ آﻟﻮی ﺑﺨﺎرا و ﭘﻨﺠﺎه ﻣﻦ ﮔﻼب و ﺑﻪ دﺳﺖ او داد و ﮔﻔﺖ: ﺑﺮای ﻣﻌﺪهای‬ ‫ﺑﻪ اﯾﻦ ﺿﻌﯿﻔﯽ داروﯾﯽ ﮐﻤﺘﺮ از اﯾﻦ ﻧﻤﯽﺗﻮان داد.‬ ‫ﺑﯿﻤﺎر ﺑﯽاﺷﺘﻬﺎی دﯾﮕﺮ‬ ‫ﻣﺮدی ﻧﺰد ﭘﺰﺷﮏ رﻓﺖ ﮐﻪ ﺳﻪ روز اﺳﺖ ﺑﯿﻤﺎر ﻫﺴﺘﻢ و ﺿﻌﻒ دارم. ﻃﺒﯿﺐ ﻧﺒﺾ او را ﮔﺮﻓﺖ و‬ ‫ﮔﻔﺖ: اﻣﺮوز ﭼﻪ ﺧﻮردهای؟ ﮔﻔﺖ: ﺳﻮءﻫﺎﺿﻤﻪ داﺷﺘﻢ ﺳﻪ روز ﻫﯿﭻ ﭼﯿﺰ ﻧﺨﻮردهام. ﮔﻔﺖ: ﺑﮕﻮ ﭼﻪ‬ ‫ﺧﻮردهای؟ ﮔﻔﺖ: آن ﻗﺪر ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻨﺶ ﺑﯿﺎرزد. ﻣﻮﻗﻌﯽ ﮐﻪ ﺑﺮای ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﻧﺰد ﺗﻮ ﻣﯽآﻣﺪم، ﺑﻪ در‬ ‫دﮐﺎن ﮐﻠﻪﭘﺰی رﺳﯿﺪم. او ﺳﺮ دﯾﮓ را ﺑﺮداﺷﺖ. از ﺑﻮی ﮐﻠﻪ ﺧﻮﺷﻢ آﻣﺪ، از او ﺷﺶ ﮐﻠﻪ ﺧﺮﯾﺪم و ﺧﻮردم،‬ ‫ﺗﻮ ﺳﻪ ﺗﺎ ﮐﻠﻪ ﺑﮕﯿﺮ. ﭼﻬﺎر ﻣﻦ ﻧﺎن ﻟﻮاش ﺑﺎ ﮐﻠﻪ ﺧﻮردم، ﺗﻮ دو ﻣﻦ ﺑﮕﯿﺮ، ﺑﻌﺪ از آن ﻫﻮس ﺷﯿﺮﯾﻨﯽ ﮐﺮدم،‬ ‫ده ﻣﻦ ﺣﻠﻮای ﺑﺎدام روی آﻧﻬﺎ ﺧﻮردم، ﺗﻮ ﭘﻨﺞ ﻣﻦ ﺑﮕﯿﺮ، وﻗﺘﯽ از آﻧﺠﺎ ﮔﺬﺷﺘﻢ ﯾﻪ ﺳﺒﺪ اﻧﮕﻮر دﯾﺪم ﻫﻮس‬ ‫ﮐﺮدم، ﺑﯿﺴﺖ ﻣﻦ اﻧﮕﻮر ﮔﺮﻓﺘﻢ و ﺧﻮردم، ﺗﻮ ده ﻣﻦ ﺑﮕﯿﺮ، ﺑﻌﺪ از آن ﺑﻪ ﻣﻐﺎزۀ ﺧﺮﺑﺰهﻓﺮوﺷﯽ رﺳﯿﺪم و دﻟﻢ‬ ‫از ﺷﯿﺮﯾﻨﯽ آن ﻟﮏ زده ﺑﻮد، ﺷﺼﺖ ﻣﻦ ﺧﺮﺑﺰه ﺧﺮﯾﺪم و ﺧﻮردم، ﺗﻮ ﺳﯽ ﻣﻦ ﺑﮕﯿﺮ، ﭘﺰﺷﮏ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳﺨﻨﺎن‬ ‫را ﺷﻨﯿﺪ ﮔﻔﺖ: ﺗﻮ ﻧﯿﺰ ﺣﺴﺎب را ﻧﮕﻪ دار ﺗﺎ ﻣﻦ ﺑﮕﻮﯾﻢ: ﺷﺶ ﺳﺎل دﯾﻮاﻧﻪ ﻣﯽﺷﻮی، ﺗﻮ ﺳﻪ ﺳﺎل ﺑﮕﯿﺮ، ﺑﻌﺪ‬ ‫ﭼﻬﺎر ﺳﺎل دق ﻣﯽﮐﻨﯽ، ﺗﻮ دو ﺳﺎل ﺑﮕﯿﺮ، ﺑﻌﺪ ﻫﺮ دو ﭼﺸﻤﺖ ﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﺗﻮ ﯾﮏ ﭼﺸﻢ ﺑﮕﯿﺮ، ﺑﻌﺪ ﻫﺮ دو‬ ‫ﭘﺎﯾﺖ ﺷﻞ ﻣﯽﺷﻮد، ﺗﻮ ﯾﮏ ﭘﺎ ﺑﮕﯿﺮ، ﺑﻌﺪ از ﺷﮑﻢ درد ﺧﻮاﻫﯽ ﻣﺮد. وﻗﺘﯽ ﺗﻮ را در ﻗﺒﺮ ﺑﮕﺬارﻧﺪ، ﺻﺪ ﺧﺮوار‬ ‫ﺧﺎک روی ﺳﺮت ﻣﯽرﯾﺰﻧﺪ، ﺗﻮ ﭘﻨﺠﺎه ﺧﺮوار ﺑﮕﯿﺮ.‬ ‫راﺑﻄﮥ ﻣﻨﻄﻘﯽ‬ ‫روزی ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻣﺠﺮّب را ﻧﺰد ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ آوردﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﺸﻤﺶ درد ﻣﯽﮐﺮد، ﻃﺒﯿﺐ ﮔﻔﺖ: ﭘﺎی ﭘﺎدﺷﺎه را ﺣﻨﺎ‬ ‫ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ، ﺧﻮاﺟﻪای آﻧﺠﺎ ﺑﻮد و اﻋﺘﺮاض ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ: ﭼﻪ رﺑﻄﯽ دارد؟ ﭘﺰﺷﮏ ﮔﻔﺖ: ﻫﻤﺎن رﺑﻄﯽ ﮐﻪ ﺧﺎﯾﮥ ﺗﻮ‬ ‫ﺑﺎ ﭼﺎﻧﻪات دارد. وﻗﺘﯽ ﺧﺎﯾﻪات را در آورﻧﺪ، از ﭼﺎﻧﻪات ﻣﻮ ﺑﯿﺮون ﻧﻤﯽآﯾﺪ.‬ ‫ﻧﺎن و ﯾﺦ‬ ‫٦١‬ ‫ﺷﺨﺼﯽ ﻧﺰد ﭘﺰﺷﮏ رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: دردی دارم آن را ﻋﻼج ﮐﻦ. ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﭼﻪ دردی؟ ﮔﻔﺖ: ﭼﻨﺪ روز‬ ‫اﺳﺖ ﻣﻮی ﻣﻦ درد ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﭘﺰﺷﮏ ﻣﺘﻌﺠﺐ ﺷﺪ و ﮔﻔﺖ اﻣﺮوز ﭼﻪ ﺧﻮردهای؟ ﮔﻔﺖ ﻧﺎن و ﯾﺦ. ﭘﺰﺷﮏ‬ ‫ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺣﯿﺮت ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ: ﻧﻪ دردت ﺷﺒﯿﻪ درد ﻣﺮدم اﺳﺖ و ﻧﻪ ﻏﺬاﯾﺖ ﺑﻪ ﻏﺬای ﻣﺮدم ﺷﺒﯿﻪ اﺳﺖ.‬ ‫دﻓﻊ ﻏﻠﻂ‬ ‫ﻣﺮدی ﮐﻪ از دﻫﺎن او ﺑﻮی ﺑﺪ ﻣﯽآﻣﺪ ﻧﺰد ﭘﺰﺷﮑﯽ رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ ﭼﺸﻢ ﻣﻦ ﻣﯽزﻧﺪ، اﺣﺘﯿﺎط ﮐﻦ و ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ‬ ‫رﮔﯽ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪه ﯾﺎ ﭼﯿﺰی در آن اﻓﺘﺎده اﺳﺖ؟ روی ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺰﺷﮏ آورد، ﭘﺰﺷﮏ ﺑﻮی دﻫﺎن او‬ ‫را ﺣﺲ ﮐﺮد و دﻣﺎﻏﺶ از آن ﺑﻮ آﺷﻔﺘﻪ ﺷﺪ. ﮔﻔﺖ ای ﻣﺮد ﭼﺸﻢ ﺗﻮ ﻣﺸﮑﻠﯽ ﻧﺪارد، ﺑﺮو ﻣﻌﺪهات را ﻋﻼج‬ ‫ﮐﻦ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﺑﺎﯾﺪ از ﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮﯾﻦ ﺳﻮراخ دﻓﻊ ﺷﻮد، ﻣﻌﺪۀ ﺗﻮ از راه دﻫﺎن دﻓﻊ ﻣﯽﮐﻨﺪ.‬ ‫ﭘﺰﺷﮏ و داﻣﭙﺰﺷﮏ‬ ‫ﻣﺮدی ﻧﺰد ﭘﺰﺷﮑﯽ رﻓﺖ و از درد ﺷﮑﻢ ﻓﺮﯾﺎد زد. ﭘﺰﺷﮏ ﮔﻔﺖ: ﭼﻪ ﺧﻮردهای، ﮔﻔﺖ: ﺳﻪ ﻣﻦ ﺑﺮﯾﺎن ﮐﺮدۀ‬ ‫ﺳﻮﺧﺘﻪ، ﭘﺰﺷﮏ ﮔﻔﺖ: ﻧﺰد داﻣﭙﺰﺷﮏ ﺑﺮو. زﯾﺮا او ﺣﯿﻮاﻧﺎت را ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﻣﻦ آدﻣﯿﺎن را.‬ ‫ﻋﺬاب وﺟﺪان‬ ‫ﭘﺰﺷﮑﯽ را دﯾﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ وﻗﺖ ﺑﻪ ﮔﻮرﺳﺘﺎن ﻣﯽرﺳﯿﺪ، ردا ﺑﺮ ﺳﺮش ﻣﯽﮐﺸﯿﺪ. ﻋﻠﺘﺶ را ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ. ﮔﻔﺖ:‬ ‫از ﻣﺮدﮔﺎن اﯾﻦ ﮔﻮرﺳﺘﺎن ﺷﺮم ﻣﯽﮐﻨﻢ. زﯾﺮا از ﻫﺮ ﮐﺪام ﮐﻪ ﻣﯽﮔﺬرم، ﺷﺮﺑﺖ ﻣﺮا ﺧﻮرده اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻫﺮ‬ ‫ﮐﻪ ﻧﮕﺎه ﻣﯽﮐﻨﻢ از ﺷﺮﺑﺖ ﻣﻦ ﻣﺮده اﺳﺖ.‬ ‫ﻃﺎﻟﻊ ﻧﺤﺲ‬ ‫ﻣﻨﺠﻤﯽ را ﺑﺮ دار ﮐﺮدﻧﺪ، ﺷﺨﺼﯽ در آﻧﺠﺎ از او ﭘﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﻘﺪﯾﺮ را ﻫﻢ در ﻃﺎﻟﻊ ﺧﻮدت دﯾﺪه ﺑﻮدی؟‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﺑﻠﻨﺪیای ﻣﯽدﯾﺪم اﻣﺎ ﻧﻤﯽداﻧﺴﺘﻢ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺟﺎ اﺳﺖ.‬ ‫٧١‬ ‫دﻟﯿﻞ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﯽ‬ ‫وﻗﺘﯽ اﻣﯿﺮﺗﯿﻤﻮر ﻓﺎرس را ﺗﺼﺮف ﮐﺮد و ﺑﻪ ﺷﯿﺮاز آﻣﺪ و ﺷﺎهﻣﻨﺼﻮر را ﮐﺸﺖ، ﺧﻮاﺳﺘﺎر دﯾﺪن ﺣﺎﻓﻆ ﺷﺪ.‬ ‫ﺣﺎﻓﻆ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﻨﺰوی ﺑﻮد و ﺑﻪ ﻓﻘﺮ و ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﯽ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﺮد. ﺳﯿﺪ زﯾﻦاﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎدی ﮐﻪ ﻧﺰد اﻣﯿﺮ‬ ‫ارزش و ﻗﺮﺑﯽ داﺷﺖ و ﻣﺮﯾﺪ ﺣﺎﻓﻆ ﻫﻢ ﺑﻮد، ﺣﺎﻓﻆ را ﻧﺰد اﻣﯿﺮﺗﯿﻤﻮر ﺑﺮد. اﻣﯿﺮ دﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻓﻘﺮ،‬ ‫رﯾﺎﺿﺖ از ﻇﺎﻫﺮ او ﭘﯿﺪاﺳﺖ. ﮔﻔﺖ: ای ﺣﺎﻓﻆ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺿﺮب ﺷﻤﺸﯿﺮ زﻣﯿﻦ را ﺧﺮاب ﮐﺮدم ﺗﺎ ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ‬ ‫و ﺑﺨﺎرا را آﺑﺎد ﮐﻨﻢ و ﺗﻮ آن را ﺑﻪ ﯾﮏ ﺧﺎل ﻫﻨﺪو ﻣﯽﺑﺨﺸﯽ و ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ:‬ ‫اﮔﺮ آن ﺗﺮک ﺷﯿﺮازی ﺑﻪ دﺳﺖ آرد دل ﻣﺎ را ﺑﻪ ﺧﺎل ﻫﻨﺪوﯾﺶ ﺑﺨﺸﯿﻢ ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ و ﺑﺨﺎرا را‬ ‫ﺣﺎﻓﻆ ﮔﻔﺖ: ﺑﺎ اﯾﻦ ﺑﺨﺸﻨﺪﮔﯽﻫﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﻘﺮ و ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﯽ اﻓﺘﺎدهام.‬ ‫ﻣﺮﺛﯿﻪ ﺧﻮاﺟﮥ ﺧﺴﯿﺲ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮی در ﺳﺘﺎﯾﺶ ﺧﻮاﺟﻪای ﺧﺴﯿﺲ ﻗﺼﯿﺪهای ﮔﻔﺖ و ﺑﺮاﯾﺶ ﺧﻮاﻧﺪ، اﻣﺎ ﺧﻮاﺟﻪ ﻫﯿﭻ ﺻﻠﻪای ﺑﻪ او‬ ‫ﻧﺪاد، ﯾﮏ ﻫﻔﺘﻪ ﺻﺒﺮ ﮐﺮد، ﻗﻄﻌﻪای ﺗﻘﺎﺿﺎﯾﯽ ﺳﺮود و ﺑﺮای ﺧﻮاﺟﻪ ﺧﻮاﻧﺪ، ﺧﻮاﺟﻪ ﺗﻮﺟﻬﯽ ﻧﮑﺮد. ﺑﻌﺪ از ﭼﻨﺪ‬ ‫روزی ﻫﺠﻮ ﺧﻮاﺟﻪ را ﮔﻔﺖ، ﺧﻮاﺟﻪ ﺑﻪ روی ﺧﻮدش ﻧﯿﺎورد. اﯾﻦ ﺑﺎر آﻣﺪ درِ ﺧﺎﻧﮥ ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺸﺴﺖ. ﺧﻮاﺟﻪ‬ ‫ﺑﯿﺮون آﻣﺪ دﯾﺪ ﺑﻪ آﺳﻮدﮔﯽ ﻧﺸﺴﺘﻪ اﺳﺖ، ﮔﻔﺖ: ای ﺑﯽﺣﯿﺎ ﺳﭙﺎس ﮔﻔﺘﯽ، ﻫﯿﭻ ﭼﯿﺰ ﺑﻪ ﺗﻮ ﻧﺪادم، ﺗﻘﺎﺿﺎ‬ ‫ﺧﻮاﻧﺪی ﺗﻮﺟﻪ ﻧﮑﺮدم، ﻫﺠﻮ ﮐﺮدی، ﺑﻪ روی ﺧﻮدم ﻧﯿﺎوردم، دﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﭼﻪ اﻣﯿﺪی در اﯾﻨﺠﺎ ﻧﺸﺴﺘﻪای؟ ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﺑﻪ اﻣﯿﺪ آﻧﮑﻪ ﺑﻤﯿﺮی و ﺑﺮاﯾﺖ ﻣﺮﺛﯿﻪ ﺑﮕﻮﯾﻢ.‬ ‫ﻣﺮدی ﮐﻪ اﻧﻮری را دزدﯾﺪ‬ ‫روزی ﺣﮑﯿﻢ اﻧﻮری در ﺑﺎزار ﺑﻠﺦ راه ﻣﯽرﻓﺖ، ﺟﻤﻌﯽ را دﯾﺪ، ﺟﻠﻮ رﻓﺖ و ﺳﺮش را داﺧﻞ ﺑﺮد ﺗﺎ ﺑﺒﯿﻨﺪ ﭼﻪ‬ ‫ﺧﺒﺮ اﺳﺖ. دﯾﺪ ﻣﺮدی اﯾﺴﺘﺎده و ﻗﺼﯿﺪهﻫﺎی اﻧﻮری را ﺑﻪ ﻧﺎم ﺧﻮد ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ و ﻣﺮدم ﺗﺤﺴﯿﻨﺶ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ.‬ ‫اﻧﻮری ﺟﻠﻮ رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: ای ﻣﺮد اﺷﻌﺎر ﭼﻪ ﮐﺴﯽ را ﻣﯽﺧﻮاﻧﯽ؟ ﮔﻔﺖ: اﺷﻌﺎر اﻧﻮری را. ﮔﻔﺖ: ﺗﻮ اﻧﻮری‬ ‫٨١‬ ‫را ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﯽ؟ ﮔﻔﺖ: ﭼﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ؟ اﻧﻮری ﻣﻦ ﻫﺴﺘﻢ. اﻧﻮری ﺧﻨﺪﯾﺪ و ﮔﻔﺖ: ﺷﻌﺮ دزد ﺷﻨﯿﺪه ﺑﻮدم اﻣﺎ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮدزد ﻧﺪﯾﺪه ﺑﻮدم.‬ ‫ﺧﻮک ﻣﻬﺎﺟﺮ‬ ‫ﻗﺎﺿﯽ ﻏﻮر، ﻣﺮدی ﺳﯿﺎه ﭼﻬﺮه، زﺷﺖ، ﭼﺎق و ﭘﺮﻣﻮ ﺑﻮد و ﻣﺪﺗﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ در ﻫﺮات ﻣﺎﻧﺪه ﺑﻮد. روزی ﺑﻪ او‬ ‫ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﻣﺪتﻫﺎﺳﺖ ﮐﻪ در ﻫﺮات ﻣﺎﻧﺪهای، ﭼﺮا ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺧﻮد ﺑﺎز ﻧﻤﯽﮔﺮدی؟ ﮔﻔﺖ: در وﻻﯾﺖ ﻣﺎ ﺧﻮک‬ ‫زﯾﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ. آﻧﺎن ﮔﻔﺘﻨﺪ: اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ زﻣﺎن ﮐﻤﺘﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ!‬ ‫ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﺑﯽﺷﺮﻣﺎﻧﻪ‬ ‫ﻣﺮدی ﺧﺴﯿﺲ ﮐﻪ ادﻋﺎی ﻧﮑﺘﻪﺳﻨﺠﯽ و ﻟﻄﯿﻔﻪﮔﻮﯾﯽ داﺷﺖ، ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮد و ﻣﯽﮔﻔﺖ: ﺳﻪ ﺳﮑﮥ زر دارم،‬ ‫ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ ﺑﺎ آن ﭼﯿﺰی ﺑﺨﺮم و از آن ﭼﻨﺎن ﺑﺨﻮرم ﮐﻪ ﺳﯿﺮ ﺷﻮم، ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه را ﺑﻔﺮوﺷﻢ و ﻫﻤﺎن ﺳﻪ ﺳﮑﻪ‬ ‫زر را ﺑﻪ دﺳﺖ آورم. ﺑﻪ او ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺑﻪ ﮐﺸﺘﺎرﮔﺎه ﺑﺮو و ﺷﮑﻨﺒﻪای ﺑﻪ ﻗﯿﻤﺖ ﺳﻪ ﺳﮑﻪ زر ﺑﺨﺮ و آﻧﭽﻪ را در‬ ‫آن اﺳﺖ ﺑﺨﻮر و ﺷﮑﻨﺒﻪ را ﺑﻪ ﺳﻪ ﺳﮑﻪ زر ﺑﻔﺮوش.‬ ‫ﺗﻒ ﺑﺮ رﯾﺶ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮی ﺑﯿﻬﻮدهﮔﻮ، ﮔﻔﺖ: دﯾﺸﺐ ﺧﻀﺮ ﻋﻠﯿﻪاﻟﺴﻼم را ﺧﻮاب دﯾﺪم ﮐﻪ آب دﻫﺎن ﻣﺒﺎرﮐﺶ را در دﻫﺎن‬ ‫ﻣﻦ اﻧﺪاﺧﺖ. اﯾﺸﺎن ﮔﻔﺘﻨﺪ: اﺷﺘﺒﺎه دﯾﺪهای، ﺧﻀﺮ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻪ ﮐﻪ روی ﺗﻮ و رﯾﺶ ﺗﻮ ﺗﻒ ﺑﯿﺎﻧﺪازد، ﺗﻮ‬ ‫دﻫﺎﻧﺖ را ﺑﺎز ﮐﺮدهای و در دﻫﺎﻧﺖ اﻓﺘﺎده اﺳﺖ.‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺮ دروازۀ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮی ﭘﯿﺶ اﯾﺸﺎن رﻓﺖ و ﻏﺰﻟﯽ ﺧﻮاﻧﺪ و ﮔﻔﺖ: ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ اﯾﻦ ﻏﺰل را ﺑﻪ دروازۀ ﺷﻬﺮ آوﯾﺰان ﮐﻨﻢ‬ ‫ﺗﺎ ﻣﺸﻬﻮرم ﮐﻨﺪ، اﯾﺸﺎن ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﻣﺮدم از ﮐﺠﺎ ﺑﺪاﻧﻨﺪ ﮐﻪ آن ﺷﻌﺮ ﺗﻮ اﺳﺖ، ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﺗﻮ را ﻫﻢ ﮐﻨﺎر ﺷﻌﺮت‬ ‫آوﯾﺰان ﮐﻨﻨﺪ.‬ ‫٩١‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ ﺑﯿﻬﻮدهﮔﻮ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮی ﺑﯿﻬﻮدهﮔﻮ، ﮔﻔﺖ: وﻗﺘﯽ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﮥ ﮐﻌﺒﻪ رﺳﯿﺪم، دﯾﻮان ﺷﻌﺮ ﺧﻮد را ﺑﺮای ﺗﯿﻤﻦ و ﺗﺒﺮک ﺑﻪ‬ ‫ﺣﺠﺮاﻻﺳﻮد ﻣﺎﻟﯿﺪم، اﯾﺸﺎن ﮔﻔﺘﻨﺪ: اﮔﺮ در آب زﻣﺰم ﻣﯽﻣﺎﻟﯿﺪی ﺑﻬﺘﺮ ﺑﻮد.‬ ‫ﭘﻨﺪارم ﺗﻮﯾﯽ‬ ‫ﯾﮑﯽ از ﺷﯿﺦزادهﻫﺎی ﺷﻬﺮ، ﮐﻪ از ﻋﻘﻞ ﮐﻢ ﺑﻬﺮه ﺑﻮد و ادﻋﺎی ﺷﻌﺮ و ﺷﺎﻋﺮی داﺷﺖ اﯾﻦ ﻏﺰل ﯾﺸﺎن‬ ‫را ﺧﻮاﻧﺪ:‬ ‫ﺑﺲ ﮐﻪ در ﺟﺎن ﻓﮕﺎر و ﭼﺸﻢ ﺑﯿﺪارم ﺗﻮﯾﯽ ﻫﺮ ﮐﻪ ﭘﯿﺪا ﻣﯽﺷﻮد از دور ﭘﻨﺪارم ﺗﻮﯾﯽ‬ ‫و ﺑﻌﺪ اﻋﺘﺮاض ﮐﺮد ﮐﻪ ﺷﻤﺎ در اﯾﻦ ﺷﻌﺮﺗﺎن ﮔﻔﺘﻪاﯾﺪ: ﻫﺮ ﮐﻪ ﭘﯿﺪا ﻣﯽﺷﻮد از دور ﭘﻨﺪارم ﺗﻮﯾﯽ، ﺷﺎﯾﺪ ﺧﺮی‬ ‫ﯾﺎ ﮔﺎوی ﭘﯿﺪا ﺷﻮد، اﯾﺸﺎن ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﭘﻨﺪارم ﺗﻮﯾﯽ.‬ ‫ﺳﺮ ﺗﺎ ﭘﺎ ﻋﺪاﻟﺖ‬ ‫ﺗﻌﺪادی از دﻫﻘﺎﻧﺎن ﺑﺮای دادﺧﻮاﻫﯽ ﻧﺰد ﻣﺄﻣﻮن رﻓﺘﻨﺪ و از ﮐﺎرﮔﺰار ﻇﺎﻟﻢ او ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮدﻧﺪ، ﻣﺄﻣﻮن‬ ‫ﮔﻔﺖ: در ﻣﯿﺎن ﮐﺎرﮔﺰاران ﻣﻦ ﺑﻪ درﺳﺘﯽ و ﻋﺪاﻟﺖ او ﮐﺴﯽ وﺟﻮد ﻧﺪارد. از ﻧﻮک ﭘﺎ ﺗﺎ ﻓﺮق ﺳﺮ او، ﻫﺮ‬ ‫ﻋﻀﻮ ﺑﺪﻧﺶ ﭘﺮ اﺳﺖ از ﻋﺪل و اﻧﺼﺎف. ﯾﮑﯽ از دﻫﻘﺎﻧﺎن ﮔﻔﺖ: ای ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺣﺎل ﮐﻪ اﯾﻨﻄﻮر اﺳﺖ، ﻫﺮ‬ ‫ﻋﻀﻮی از اﻋﻀﺎی او را ﺑﻪ ﺷﻬﺮی ﺑﻔﺮﺳﺖ ﺗﺎ ﻫﻤﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺗﻮ را ﻋﺪل ﻓﺮاﮔﯿﺮد و ﻣﺮدم در رﻓﺎه زﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ.‬ ‫ﭼﻪ ﮐﺴﯽ ﺷﻮم اﺳﺖ؟‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ﺻﺒﺢ زود ﺑﺮای ﺷﮑﺎر ﺑﯿﺮون رﻓﺖ. ﻣﺮدی زﺷﺖ ﺑﺮاﺑﺮ او ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ، آن را ﺑﻪ ﻓﺎل ﺑﺪ ﮔﺮﻓﺖ و‬ ‫دﺳﺘﻮر داد ﺗﺎ او را ﺣﺴﺎﺑﯽ ﺑﺰﻧﻨﺪ. اﺗﻔﺎﻗﺎً ﺷﮑﺎر ﺧﻮﺑﯽ داﺷﺖ و ﺣﯿﻮاﻧﺎت زﯾﺎدی ﺷﮑﺎر ﮐﺮد و ﺧﻮﺷﺤﺎل‬ ‫ﺑﺎزﮔﺸﺖ. ﯾﺎدش آﻣﺪ ﮐﻪ آن ﻣﺮد ﻓﻘﯿﺮ را ﺑﺪون دﻟﯿﻞ اذﯾﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﺮﻓﺖ‬ ‫او را ﺻﺪا ﮐﻨﺪ و از او ﻋﺬرﺧﻮاﻫﯽ ﮐﻨﺪ. دﺳﺘﻮر داد او را ﺣﺎﺿﺮ ﮐﻨﻨﺪ، وﻗﺘﯽ آﻣﺪ، ﭘﺎدﺷﺎه از او ﻋﺬر ﺧﻮاﺳﺖ‬ ‫٠٢‬ ‫و ﺧﻠﻌﺘﯽ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻫﺰار درﻫﻢ ﺑﻪ او داد. ﻣﺮد ﮔﻔﺖ: ای ﭘﺎدﺷﺎه ﻣﻦ ﺧﻠﻌﺖ و اﻧﻌﺎم ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻢ اﻣﺎ اﺟﺎزه‬ ‫ﺑﺪه ﯾﮏ ﺳﺨﻦ ﺑﮕﻮﯾﻢ، ﮔﻔﺖ: ﺑﮕﻮ. ﮔﻔﺖ ﺻﺒﺢ اوﻟﯿﻦ ﮐﺴﯽ را ﮐﻪ ﺗﻮ دﯾﺪی ﻣﻦ ﺑﻮدم و اوﻟﯿﻦ ﮐﺴﯽ را ﮐﻪ‬ ‫ﻣﻦ دﯾﺪم ﺗﻮ ﺑﻮدی، اﻣﺮوزِ ﺗﻮ ﻫﻤﻪ ﺑﻪ ﺷﺎدی و ﻃﺮب ﮔﺬﺷﺖ و روزِ ﻣﻦ ﺑﻪ رﻧﺞ و ﺳﺨﺘﯽ، ﺧﻮدت اﻧﺼﺎف‬ ‫ﺑﺪه، ﺑﯿﻦ ﻣﺎ دو ﺗﺎ ﮐﺪام ﺷﻮمﺗﺮ ﻫﺴﺘﯿﻢ؟‬ ‫ﭘﺲﮔﺮدﻧﯽ‬ ‫روزی ﺳﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﻮد ﻏﺎزی از ﻃﻠﺤﮏ رﻧﺠﯿﺪ و ﺧﻮاﺳﺖ او را ﭼﻮب ﺑﺰﻧﺪ. ﺑﻪ ﻏﻼﻣﺎﻧﺶ ﮔﻔﺖ: ﺑﺮوﯾﺪ ﺑﻪ‬ ‫ﺑﺎغ و از درﺧﺖ ارﻏﻮان ﭼﻨﺪ ﺷﺎﺧﻪ ﺑﯿﺎورﯾﺪ. ﻏﻼﻣﺎن ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﭼﻮب رﻓﺘﻨﺪ. ﺟﻤﻌﯽ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﻃﻠﺤﮏ‬ ‫اﯾﺴﺘﺎده ﺑﻮدﻧﺪ، ﻃﻠﺤﮏ ﮐﻪ دو زاﻧﻮ زده ﺑﻮد ﺑﻪ آﻧﺎن ﮔﻔﺖ: ﺑﯿﮑﺎر ﻧﺒﺎﺷﯿﺪ، ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﭼﻮب ﺑﯿﺎورﻧﺪ، ﺷﻤﺎ‬ ‫ﭘﺲﮔﺮدﻧﯽ ﺑﺰﻧﯿﺪ.‬ ‫ﻃﻠﺤﮏ و ﺟﻼد‬ ‫روزی ﻃﻠﺤﮏ ﺟﺮم ﺑﺰرﮔﯽ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺷﺪ، ﺳﻠﻄﺎن ﺣﮑﻢ ﮐﺸﺘﻦ او را داد و ﮔﻔﺖ: ﭘﯿﺶ ﻣﻦ ﮔﺮدن او را‬ ‫ﺑﺰﻧﯿﺪ. ﺟﻼد ﺗﯿﻎ ﺑﺮﻫﻨﻪ را ﺑﺮای زدن ﺳﺮ او ﺣﺮﮐﺖ ﻣﯽداد و ﻃﻠﺤﮏ ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻀﻄﺮب ﺑﻮد زﯾﺮا ﻣﯽداﻧﺴﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺳﻠﻄﺎن ﻧﺎﻣﺘﻌﺎدل اﺳﺖ، ﯾﮑﯽ از ﻧﺪﯾﻤﻪﻫﺎی ﻣﺠﻠﺲ ﮔﻔﺖ: ای ﻧﺎﻣﺮد ﻣﺮد ﺑﺎش، ﻣﺮدان روزی ﻣﯽآﯾﻨﺪ‬ ‫و روزی ﻣﯽروﻧﺪ. ﻃﻠﺤﮏ ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﺗﻮ ﻣﺮدی و ﺟﮕﺮش را داری ﺑﯿﺎ و ﺟﺎی ﻣﻦ ﺑﻨﺸﯿﻦ ﺗﺎ ﻣﻦ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﻮم.‬ ‫ﺳﻠﻄﺎن ﺧﻨﺪﯾﺪ و او را ﺑﺨﺸﯿﺪ.‬ ‫ﻣﮕﺲﻫﺎ و آدمﻫﺎ‬ ‫روزی از روزﻫﺎی ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ﺳﻠﻄﺎن ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮد و ﻣﮕﺲﻫﺎی زﯾﺎدی اﻃﺮاف او ﭘﺮواز ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و او را‬ ‫آزار ﻣﯽدادﻧﺪ. ﮔﻔﺖ: ﺟﺎﯾﯽ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ در آن ﻣﮕﺲ ﻧﺒﺎﺷﺪ؟ ﻃﻠﺤﮏ ﮔﻔﺖ: ﻫﺮ ﺟﺎ آدم ﺑﺎﺷﺪ ﻣﮕﺲ ﻫﻢ‬ ‫ﻫﺴﺖ و ﻫﺮ ﺟﺎ آدم ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻣﮕﺲ ﻫﻢ ﻧﯿﺴﺖ. ﺳﻠﻄﺎن ﮔﻔﺖ: ﻣﯽﺷﻮد ﺟﺎﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ آدم ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﻣﮕﺲ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ، ﻃﻠﺤﮏ ﮔﻔﺖ: ﻣﺤﺎل اﺳﺖ. ﺳﻠﻄﺎن ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﺟﺎﯾﯽ ﭘﯿﺪا ﺷﻮد ﭼﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ؟ ﻃﻠﺤﮏ ﮔﻔﺖ:‬ ‫١٢‬ ‫ﺧﻮﻧﻢ را ﺣﻼل ﺳﻠﻄﺎن ﮐﻨﻢ. اﻣﺎ اﮔﺮ ﺷﺮط را ﺑﺒﺮم ﺳﻠﻄﺎن ﭼﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ؟ ﺳﻠﻄﺎن ﮔﻔﺖ: دهﻫﺰار دﯾﻨﺎر‬ ‫ﻣﯽدﻫﻢ. ﺳﻠﻄﺎن ﺑﺎ ﺟﻤﻌﯽ از ﻧﺰدﯾﮑﺎن ﺧﻮد از ﺷﻬﺮ ﺑﯿﺮون آﻣﺪ و روی ﺑﻪ ﺻﺤﺮا ﮔﺬاﺷﺖ، ﺑﯿﺮاﻫﮥ زﯾﺎدی‬ ‫رﻓﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺻﺤﺮاﯾﯽ رﺳﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﮐﺲ در آن ﻧﺒﻮد، اﯾﺴﺘﺎدﻧﺪ، ﻧﺎﮔﺎه ﻣﮕﺲﻫﺎ ﻫﺠﻮم آوردﻧﺪ. ﺳﻠﻄﺎن ﺑﻪ‬ ‫ﻃﻠﺤﮏ ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ ﻫﻢ ﻣﮕﺲ، اﯾﻦ ﻫﻢ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ آدﻣﯽ در آن ﻧﺒﻮده اﺳﺖ. ﻃﻠﺤﮏ ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﺷﻤﺎ‬ ‫آدم ﻧﯿﺴﺘﯿﺪ، ﻣﻦ آدﻣﯽزادهام.‬ ‫ﻓﺮزﻧﺪ ﻃﻠﺤﮏ‬ ‫ﺧﺪاوﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻠﺤﮏ ﻓﺮزﻧﺪی داد، ﺳﻠﻄﺎن ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﻓﺮزﻧﺪ ﭘﺴﺮ اﺳﺖ ﯾﺎ دﺧﺘﺮ؟ ﮔﻔﺖ: از ﻓﻘﯿﺮان ﺟﺰ ﭘﺴﺮ ﯾﺎ‬ ‫دﺧﺘﺮ ﭼﻪ ﭼﯿﺰ دﯾﮕﺮی ﺑﻪ دﻧﯿﺎ ﻣﯽآﯾﺪ؟ ﺳﻠﻄﺎن ﮔﻔﺖ: از ﺑﺰرﮔﺎن ﭼﻪ ﻣﯽآﯾﺪ؟ ﮔﻔﺖ: ﺑﺪﮐﺎری، ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎری،‬ ‫ﻇﺎﻟﻤﯽ، ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺮاﻧﺪازی.‬ ‫ﻓﻼن ﺧﺮ‬ ‫روزی ﺳﻠﻄﺎن ﺧﯿﻠﯽ ﻋﺼﺒﺎﻧﯽ ﺑﻮد. اﻣﺮا ﺑﻪ ﻃﻠﺤﮏ ﮔﻔﺘﻨﺪ اﮔﺮ ﺑﺘﻮاﻧﯽ ﺧﺸﻢ او را ﻓﺮوﮐﺶ ﮐﻨﯽ، ﭘﻨﺞﻫﺰار دﯾﻨﺎر‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻮ ﻣﯽدﻫﯿﻢ. ﻃﻠﺤﮏ ﻗﺒﻮل ﮐﺮد، ﭘﯿﺶ‬ ‫ﺳﻠﻄﺎن رﻓﺖ. دﯾﺪ ﺳﻠﻄﺎن داﺧﻞ ﺑﺎغ ﮐﻨﺎر زﻣﯿﻨﯽ ﻧﺸﺴﺘﻪ و ﮐﺎرﮔﺮان زﻣﯿﻦ‬ ‫را ﺻﺎف ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ، ﮔﻔﺖ: در اﯾﻦ زﻣﯿﻦ ﭼﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﮑﺎرﻧﺪ؟ ﺳﻠﻄﺎن در‬ ‫ﻋﯿﻦ ﻋﺼﺒﺎﻧﯿﺖ ﮔﻔﺖ: ﻓﻼن ﺧﺮ، ﻃﻠﺤﮏ ﮔﻔﺖ: ﭘﻨﺎه ﺑﺮ ﺧﺪا، اﯾﻦ زﻣﯿﻦ‬ ‫ﻧﺰدﯾﮏ ﺣﺮﻣﺴﺮا اﺳﺖ، ﮐﻨﯿﺰان ﻧﻤﯽﮔﺬارﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﺮ از زﻣﯿﻦ ﺑﯿﺮون آورد. ﺳﻠﻄﺎن ﺧﻨﺪﯾﺪ.‬ ‫ﺳﺘﺎﯾﺶ ﺑﺰرﮔﺎن‬ ‫اﺑﻮاﻟﻌﯿﻨﺎ ﻧﮑﺘﻪﮔﻮی ﺑﻐﺪاد و اﺑﻦ ﻣﮑﺮم ﻧﮑﺘﻪﮔﻮی ﻣﺼﺮ در ﻣﺠﻠﺲ ﯾﮑﯽ از ﺣﺎﮐﻤﺎن ﮐﻨﺎر ﻫﻢ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ و‬ ‫ﺑﻪ آراﻣﯽ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺣﺮف ﻣﯽزدﻧﺪ. ﺣﺎﮐﻢ ﮔﻔﺖ: دﯾﮕﺮ ﭼﻪ دروغﻫﺎﯾﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﯿﺪ؟ ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺷﻤﺎ را ﺳﺘﺎﯾﺶ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ.‬ ‫٢٢‬ ‫دﯾﻮار ﻣﺴﺠﺪ‬ ‫ﺧﻮاﺟﻪ ﻣﺤﻤﻮد ﺷﻬﺎب وزﯾﺮ اﻣﯿﺮ ﺗﯿﻤﻮر ﺑﻮد. ﺑﻌﺪ از وﻓﺎت او ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﻣﺴﺠﺪ ﻣﺤﻠﮥ ﺧﻮد را ﮐﻪ ﺧﺮاب‬ ‫ﺷﺪه ﺑﻮد، ﺑﺴﺎزد. ﮐﺎرﮔﺮاﻧﯽ را آورد ﺗﺎ دﯾﻮارﻫﺎی ﮐﻬﻨﻪ را ﺑﺸﮑﻨﻨﺪ و ﺧﺮاب ﮐﻨﻨﺪ. ﻧﮑﺘﻪﺳﻨﺠﯽ از آﻧﺠﺎ ﻋﺒﻮر‬ ‫ﻣﯽﮐﺮد، ﮔﺮد و ﻏﺒﺎر زﯾﺎدی دﯾﺪ، ﻋﻠﺖ را ﭘﺮﺳﯿﺪ. ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺧﻮاﺟﻪ ﻣﺤﻤﻮد دﯾﻮار ﻣﺴﺠﺪ را ﺧﺮاب ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﺗﺎ اﻣﯿﺮ زﻧﺪه ﺑﻮد ﺧﺎﻧﮥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن را ﺧﺮاب ﻣﯽﮐﺮد و ﺣﺎﻻ ﮐﻪ ﻣﺮده اﺳﺖ ﺧﺎﻧﮥ ﺧﺪا را وﯾﺮان ﻣﯽﮐﻨﺪ.‬ ‫ﻧﺼﻒ روزه‬ ‫زﯾﺮﮐﯽ از ﻋﺎﻟﻤﯽ ﺷﻨﯿﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ روز ﻋﺮﻓﻪ روزه ﺑﮕﯿﺮد، ﮐﻔﺎرۀ ﮔﻨﺎه ﯾﮑﺴﺎﻟﻪاش ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽآﯾﺪ. او‬ ‫روزه ﮔﺮﻓﺖ، ﻓﺼﻞ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ﺑﻮد و ﻫﻮا ﺧﯿﻠﯽ ﮔﺮم ﺑﻮد. وﻗﺘﯽ ﻇﻬﺮ ﺷﺪ، ﮔﺮﺳﻨﮕﯽ و ﺗﺸﻨﮕﯽ ﺑﺮ او ﻏﻠﺒﻪ ﮐﺮد،‬ ‫روزهاش را ﺑﺎز ﮐﺮد و ﻏﺬا و ﻧﻮﺷﯿﺪﻧﯽ ﺧﻮرد. ﺑﻪ او اﻋﺘﺮاض ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﺮا روزهات را ﮐﺎﻣﻞ ﻧﮕﺮﻓﺘﯽ؟‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﺗﻤﺎم اﯾﻦ روزه، ﮐﻔﺎرۀ ﮔﻨﺎه ﯾﮑﺴﺎﻟﮥ ﻣﻦ اﺳﺖ، ﻣﻦ ﻧﺼﻒ روز را روزه ﮔﺮﻓﺘﻢ، ﮐﻔﺎرۀ ﺷﺶ ﻣﺎه ﻫﻢ‬ ‫ﺑﺮای ﻣﻦ ﮐﺎﻓﯽ اﺳﺖ.‬ ‫ﻣﺎل ﻏﺎﯾﺐ‬ ‫ﯾﮑﯽ از ﻗﺎﺿﯿﺎن ﺧﻮاﺳﺖ ﺑﺎ زﯾﺮﮐﯽ ﺷﻮﺧﯽ ﮐﻨﺪ، ﮔﻔﺖ: از ﺗﻮ ﻣﺴﺄﻟﻪای را ﺳﺆال ﻣﯽﮐﻨﻢ. ﺑﺎﯾﺪ درﺳﺖ‬ ‫ﺟﻮاب دﻫﯽ. ﺳﮕﯽ از ﺑﺎﻣﯽ ﺑﻪ ﺑﺎﻣﯽ ﻣﯽﭘﺮد و ﺑﺎدی از آن رﻫﺎ ﻣﯽﺷﻮد، ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺪام ﺧﺎﻧﻪ ﺗﻌﻠﻖ دارد؟‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﻫﺮ ﺑﺎم ﮐﻪ ﻧﺰدﯾﮏﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ. ﮔﻔﺖ: ﻫﺮ دو ﺑﺎم ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ، ﮔﻔﺖ: ﻧﺼﻔﯽ ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﯾﻦ ﺧﺎﻧﻪ و‬ ‫ﻧﺼﻔﯽ ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺧﺎﻧﮥ دﯾﮕﺮ ﺗﻌﻠّﻖ دارد. ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﻫﺮ دو ﺧﺎﻧﻪ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ ﭼﻪ؟ ﮔﻔﺖ: ﺑﯿﺖاﻟﻤﺎل‬ ‫اﺳﺖ و ﻣﺎل ﻏﺎﯾﺐ ﺑﻪ ﻗﺎﺿﯽ ﺗﻌﻠﻖ دارد.‬ ‫ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻔﺮط ﺑﻪ ﻗﺎﺿﯽ‬ ‫ﺷﺨﺼﯽ ﻧﺰد ﻗﺎﺿﯽ آﻣﺪ و از ﮐﺴﯽ ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮد. ﻗﺎﺿﯽ از او ﮔﻮاه ﺧﻮاﺳﺖ، ﻣﺪﻋﯽ، ﯾﺎوهﮔﻮﯾﯽ را ﺑﺮای‬ ‫ﮔﻮاﻫﯽ آورد. ﻗﺎﺿﯽ از او ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﻫﯿﭻ ﻣﺴﺄﻟﻪای ﻣﯽداﻧﯽ؟ ﮔﻔﺖ: آن ﻗﺪر ﮐﻪ ﻧﺘﻮان ﺷﺮح داد. ﭘﺮﺳﯿﺪ:‬ ‫٣٢‬ ‫ﻗﺮآن ﻣﯽداﻧﯽ؟ ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ ده ﻗﺮاﺋﺖ. ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﺗﺎ ﺣﺎﻻ ﻣﺮدهﺷﻮﯾﯽ ﮐﺮدهای؟ ﮔﻔﺖ: ﻫﻨﺮ آﺑﺎء و اﺟﺪاد ﻣﻦ‬ ‫اﺳﺖ. ﭘﺮﺳﯿﺪ: وﻗﺘﯽ ﻣﺮده را ﻣﯽﺷﻮﯾﯽ و ﮐﻔﻦ ﻣﯽﮐﻨﯽ و در ﺗﺎﺑﻮت ﻣﯽﮔﺬاری ﭼﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ؟ ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ ﺧﻮش ﺑﻪ ﺣﺎل ﺗﻮ ﮐﻪ ﻣُﺮدی و ﺟﺎن ﺑﻪ ﺳﻼﻣﺖ ﺑﺮدی ﺗﺎ ﺑﺮای ﮔﻮاﻫﯽ دادن ﻧﺰد ﻗﺎﺿﯽ ﻧﯿﺎﯾﯽ.‬ ‫ﺳﻦ ﺗﮑﻠﯿﻒ‬ ‫ﯾﮏ ﻣﺴﯿﺤﯽ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺷﺪ. ﻣﺤﺘﺴﺐ ﺑﻪ او ﮔﻔﺖ: اﻻ´ن ﺑﻪ ﮐﺴﯽ ﻣﯽﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ از ﻣﺎدر ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺪهای. ﺑﻌﺪ از‬ ‫6 ﻣﺎه اﻫﻞ ﻣﺤﻞ او را ﻧﺰد ﻣﺤﺘﺴﺐ آوردﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﻮ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﻧﻤﺎز ﻧﻤﯽﺧﻮاﻧﺪ. ﻣﺤﺘﺴﺐ ﮔﻔﺖ: ﭼﺮا در‬ ‫ﻧﻤﺎز ﺧﻮاﻧﺪن ﺗﻨﺒﻠﯽ ﻣﯽﮐﻨﯽ؟ ﮔﻔﺖ: ﻣﮕﺮ ﺗﻮ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺷﺪم ﻧﮕﻔﺘﯽ در اﯾﻦ زﻣﺎن از ﻣﺎدر ﻣﺘﻮﻟﺪ‬ ‫ﺷﺪهای؟ از آن زﻣﺎن ﺷﺶ ﻣﺎه ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻧﮕﺬﺷﺘﻪ و ﻫﯿﭻ وﻗﺖ ﺑﺮ آدم ﺷﺶﻣﺎﻫﻪ ﺗﮑﻠﯿﻒ ﻧﺸﺪه ﮐﻪ ﻧﻤﺎز‬ ‫ﺑﺨﻮاﻧﺪ.‬ ‫آﻟﺖ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‬ ‫اﺑﻮاﻟﻔﺮس ﮐﻪ ﻧﺎﻣﺶ ﻓﺮزدق اﺳﺖ، داروﻏﻪ را ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ دﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﻣﺮدی را - ﺑﻪ اﯾﻦ دﻟﯿﻞ ﮐﻪ‬ ‫در دﺳﺖ او آﻟﺖ ﺷﺮاب اﺳﺖ - ﺗﺎزﯾﺎﻧﻪ ﺑﺰﻧﺪ. ﺑﻪ او ﮔﻔﺖ: ﭼﻪ ﮐﺎرش داری؟ ﺑﮕﺬار ﺑﺮود. ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﻧﻤﯽﮔﺬارم. اﺑﻮاﻟﻔﺮس داﻣﻦ ﺧﻮد را ﺑﻠﻨﺪ ﮐﺮد و آﻟﺖ ﺧﻮد را ﺑﻪ او ﻧﺸﺎن داد و ﮔﻔﺖ: ﺑﯿﺎ ﻣﺮا ﺗﺎزﯾﺎﻧﻪ‬ ‫ﺑﺰن ﮐﻪ آﻟﺖ زﻧﺎ دارم.‬ ‫ﺧﺎﻧﮥ ﺑﯽﺻﺎﺣﺐ‬ ‫ﺧﻮاﺟﮥ ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪی ﺑﺮای ﺧﻮدش ﻣﻘﺒﺮهای ﺳﺎﺧﺖ، ﯾﮑﺴﺎل ﻃﻮل ﮐﺸﯿﺪ ﺗﺎ ﻣﻘﺒﺮه ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد. ﺧﻮاﺟﻪ از اﺳﺘﺎد‬ ‫ﺑﻨﺎ ﮐﻪ ﻣﺮد ﻧﮑﺘﻪﺳﻨﺠﯽ ﺑﻮد ﭘﺮﺳﯿﺪ: اﯾﻦ ﻣﻘﺒﺮه دﯾﮕﺮ ﭼﻪ ﭼﯿﺰی ﻧﯿﺎز دارد؟ ﮔﻔﺖ: وﺟﻮد ﺷﺮﯾﻒ ﺷﻤﺎ.‬ ‫٤٢‬ ‫اﻟﺘﯿﻦ و اﻟﺰﯾﺘﻮن‬ ‫ﻇﺮﯾﻔﯽ در ﺧﺎﻧﮥ ﺑﺨﯿﻠﯽ آﻣﺪ و از ﻻی درز در دﯾﺪ ﮐﻪ ﺧﻮاﺟﻪ ﻇﺮﻓﯽ اﻧﺠﯿﺮ ﺟﻠﻮﯾﺶ ﻫﺴﺖ و ﺑﺎ ﻣﯿﻞ ﺗﻤﺎم‬ ‫ﻣﯽﺧﻮرد. ﺣﻠﻘﻪ ﺑﻪ در زد، ﺧﻮاﺟﻪ ﻇﺮف اﻧﺠﯿﺮ را زﯾﺮ دﺳﺘﺎر ﺧﻮد ﭘﻨﻬﺎن ﮐﺮد و ﻇﺮﯾﻒ دﯾﺪ. ﺧﻮاﺟﻪ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪ، در‬ ‫را ﺑﺎز ﮐﺮد، او وارد ﺧﺎﻧﻪ ﺷﺪ و ﻧﺸﺴﺖ. ﺧﻮاﺟﻪ ﮔﻔﺖ: ﭼﻪ ﮐﺴﯽ ﻫﺴﺘﯽ و ﭼﻪ ﮐﺎری ﺑﻠﺪی؟ ﮔﻔﺖ: ﺣﺎﻓﻆ و‬ ‫ﻗﺎری ﻗﺮآﻧﻢ و ﻗﺮآن را ﺑﻪ ده ﻗﺮاﺋﺖ ﻣﯽﺧﻮاﻧﻢ، ﺻﺪاﯾﯽ ﻫﻢ دارم و آوازی ﻫﻢ ﻣﯽﺧﻮاﻧﻢ. ﺧﻮاﺟﻪ ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﭼﻨﺪ آﯾﻪ از ﻗﺮآن را ﺑﺮای ﻣﻦ ﺑﺨﻮان. ﻇﺮﯾﻒ ﺧﻮاﻧﺪ: واﻟﺰﯾﺘﻮن و ﻃﻮر ﺳﯿﻨﯿﻦ و ﻫﺬااﻟﺒﻠﺪ اﻻﻣﯿﻦ ﺧﻮاﺟﻪ‬ ‫ﮔﻔﺖ: اﻟﺘﯿﻦ ﮐﺠﺎ رﻓﺖ؟ ﮔﻔﺖ: زﯾﺮ دﺳﺘﺎر.‬ ‫ﻋﻤﺮ ﻃﻮﻻﻧﯽ‬ ‫ﻇﺮﯾﻔﯽ ﺑﺮ ﺳﻔﺮۀ ﺧﺴﯿﺴﯽ ﻣﺮغ ﺳﺮخﮐﺮده دﯾﺪ. ﮔﻔﺖ: ﻋﻤﺮ اﯾﻦ ﻣﺮغ ﺑﻌﺪ از ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪن درازﺗﺮ از‬ ‫ﺳﺎلﻫﺎی ﺣﯿﺎت او ﻣﯽﺷﻮد.‬ ‫ﺑﮕﺬار ﺧﻮﺷﺤﺎل ﺑﻤﯿﺮم‬ ‫ﺑﯿﻤﺎری در ﺣﺎل ﻣﺮگ ﺑﻮد، ﮔﺮانﺟﺎﻧﯽ ﮐﻪ دﻫﺎن ﺑﺰرﮔﯽ داﺷﺖ و ﺑﻮی ﺑﺪی ﻣﯽداد ﺑﺎﻻی ﺳﺮ او ﻧﺸﺴﺘﻪ‬ ‫ﺑﻮد و ﻫﺮﺑﺎر ﮐﻪ ﺳﺮش را ﺟﻠﻮ ﻣﯽآورد و ﭼﯿﺰی ﻣﯽﮔﻔﺖ، ﺑﯿﻤﺎر از ﺑﻮی ﺑﺪ دﻫﺎن او ﺣﺎﻟﺶ ﺑﺪ ﻣﯽﺷﺪ و‬ ‫روﯾﺶ را ﺑﺮ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ. آﺧﺮ ﺑﻪ ﺗﻨﮓ آﻣﺪ و ﮔﻔﺖ: ﻣﯽﮔﺬاری ﺧﻮﺷﺤﺎل و ﭘﺎﮐﯿﺰه ﺑﻤﯿﺮم ﯾﺎ ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ ﻣﺮگ‬ ‫ﻣﺮا ﺑﺎ ﺑﺪﺗﺮﯾﻦ و آﻟﻮدهﺗﺮﯾﻦ ﭼﯿﺰﻫﺎ آﻟﻮده ﮐﻨﯽ؟‬ ‫رﻧﺞ ﺑﯿﻤﺎر‬ ‫اﺑاﻟﻌﯿﻨﺎ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺑﺎﻟﯿﻦ ﮔﺮانﺟﺎﻧﯽ آﻣﺪ و ﮔﻔﺖ: ای ﺗﺐ ﺑﺎ اﯾﻦ ﺑﯿﻤﺎر ﭼﻪ ﻣﯽﮐﻨﯽ؟! ﻧﻤﯽداﻧﻢ رﻧﺠﯽ ﮐﻪ ﺗﻮ از‬ ‫ﺑﻮدن ﺑﺎ او ﻣﯽﮐﺸﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ اﺳﺖ ﯾﺎ رﻧﺠﯽ ﮐﻪ او از ﺑﻮدن ﺑﺎ ﺗﻮ ﻣﯽﮐﺸﺪ؟‬ ‫٥٢‬ ‫ﻣﺮدی از ﺑﺎران‬ ‫ﻇﺮﯾﻔﯽ ﺑﺎ ﻋﺮﺑﯽ ﻫﻤﺮاه ﺷﺪ، در اﯾﻦ ﺣﯿﻦ از او ﭘﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ اﺳﻤﺖ ﭼﯿﺴﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﺑﺎران. ﮔﻔﺖ ﮐﻨﯿﻪات؟‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﭘﺪر ﺑﺎران. ﮔﻔﺖ ﻧﺎم ﭘﺪرت؟ ﮔﻔﺖ: ﻓﺮات. ﮔﻔﺖ: ﮐﻨﯿﮥ او؟ ﮔﻔﺖ: ﭘﺪر آب روان، ﮔﻔﺖ: ﻧﺎم‬ ‫ﻣﺎدرت؟ ﮔﻔﺖ: اﺑﺮ، ﮔﻔﺖ ﮐﻨﯿﮥ او؟ ﮔﻔﺖ: ﻣﺎدر درﯾﺎ. ﮔﻔﺖ ﺗﻮ را ﺑﻪ ﺧﺪا ﻟﺤﻈﻪای ﺻﺒﺮ ﮐﻦ ﺗﺎ ﻗﺎﯾﻘﯽ ﭘﯿﺪا‬ ‫ﮐﻨﻢ وﮔﺮﻧﻪ در ﻫﻤﺮاﻫﯽ ﺑﺎ ﺗﻮ ﻏﺮق ﻣﯽﺷﻮم.‬ ‫ﯾﺦ ﮐﻨﯽ‬ ‫ﻇﺮﯾﻔﯽ ﺑﺎ ﻋﺮﺑﯽ ﻫﻤﺮاه ﺷﺪ. از او ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﻧﺎﻣﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﺧﻨﮏ، ﮔﻔﺖ: ﮐﻨﯿﻪات؟ ﮔﻔﺖ: ﭘﺪر ﯾﺦ، ﮔﻔﺖ‬ ‫ﻧﺎم ﭘﺪرت؟ ﮔﻔﺖ: ﭘﺪر ﺑﺮف. ﮔﻔﺖ: ﻧﺎم ﻣﺎدرت؟ ﮔﻔﺖ: ﺳﺮﻣﺎی ﺳﺨﺖ. ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻨﯿﻪاش؟ ﮔﻔﺖ: ﻣﺎدر‬ ‫زﻣﺴﺘﺎن. ﮔﻔﺖ: ﺷﻐﻠﺖ؟ ﮔﻔﺖ ﯾﺦﻓﺮوﺷﯽ. ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ ﮐﺠﺎ ﻣﯽروی؟ ﮔﻔﺖ: دﻧﺒﺎل ﺑﺮف. ﮔﻔﺖ: ﺗﻮ را ﺑﻪ‬ ‫ﺧﺪا ﭼﻨﺪ ﻟﺤﻈﻪ ﺻﺒﺮ ﮐﻦ ﺗﺎ ﭘﻮﺳﺘﯿﻨﯽ ﺑﺨﺮم ﮐﻪ از ﺳﺮﻣﺎ ﻧﺎراﺣﺖ ﻣﯽﺷﻮم و از ﻫﻤﺮاﻫﯽ ﺑﺎ ﺗﻮ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ‬ ‫ﺑﻤﯿﺮم.‬ ‫ﻃﻼ در ﻣﺲ‬ ‫ﻇﺮﯾﻔﯽ در ﺑﯿﺎﺑﺎﻧﯽ راﻫﺶ را ﮔﻢ ﮐﺮده ﺑﻮد، ﺗﻌﺪادی از اﻋﺮاب ﮐﻪ راﻫﺰن ﺑﻮدﻧﺪ او را ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﻗﺒﯿﻠﮥ‬ ‫ﺧﻮد ﺑﺮدﻧﺪ و ﻟﺒﺎسﻫﺎی او را در آوردﻧﺪ و ﮔﻔﺘﻨﺪ: اﯾﻦ ﺷﺨﺺ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ ﻃﺮار ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ‬ ‫ﻃﻼﯾﯽ را ﺧﻮرده ﺑﺎﺷﺪ. دوغ ﺗﺮش آوردﻧﺪ و آﻧﻘﺪر ﺑﻪ ﺧﻮردِ او دادﻧﺪ ﺗﺎ اﺳﻬﺎل ﺷﺪ، ﯾﮑﯽ از آﻧﺎن ﭼﻮﺑﯽ ﺑﻪ‬ ‫دﺳﺖ ﮔﺮﻓﺖ و داﺧﻞ ﻣﺪﻓﻮع او دﻧﺒﺎل ﻃﻼ ﮔﺸﺖ. ﻇﺮﯾﻒ ﺧﻨﺪﯾﺪ. ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﭼﺮا ﻣﯽﺧﻨﺪی؟ ﮔﻔﺖ: در ﺷﻬﺮ‬ ‫ﺧﻮدم ﻗﻨﺪ و ﻧﺒﺎت ﻣﯽﺧﻮردم از ﻣﻦ ﻣﺪﻓﻮع ﻣﯽآﻣﺪ، اﮐﻨﻮن ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺑﯿﺎﺑﺎن دوغ ﺗﺮش ﻣﯽﺧﻮرم، ﭼﮕﻮﻧﻪ‬ ‫ﻃﻼ ﺑﯿﺮون ﺑﯿﺎﯾﺪ؟‬ ‫٦٢‬ ‫ﯾﮏ ﻣﺮد، ﯾﮏ ﺧﺮس‬ ‫ﻣﺮدی ﺷﮑﻤﻮ ﺳﺮش را داﺧﻞ ﺑﺎغ اﻧﮕﻮری ﮐﺮد. دﯾﺪ ﺧﺮﺳﯽ اﻧﮕﻮر ﻣﯽﺧﻮرد، او ﻫﻢ ﻣﺸﻐﻮل ﺷﺪ. ﻧﺎﮔﻬﺎن‬ ‫ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺎغ آﻣﺪ، ﻫﺮ دوی آﻧﺎن را دﯾﺪ. ﭼﻮﺑﯽ ﺑﺮداﺷﺖ و ﺑﻪ ﺳﺮاغ ﻣﺮد آﻣﺪ و او را زد. ﻣﺮد ﻓﺮﯾﺎد ﮐﺸﯿﺪ:‬ ‫اﮔﺮ اﯾﻦ ﮐﺎر را ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻧﮕﻮر ﺧﻮردن ﻣﯽﮐﻨﯽ، ﺧﺮس ﻫﻢ اﻧﮕﻮر ﻣﯽﺧﻮرد و ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻣﻦ ﺧﺮاﺑﯽ ﺑﻪ ﺑﺎر‬ ‫ﻣﯽآورد. ﭼﺮا ﺑﻪ او اﻋﺘﺮاض ﻧﻤﯽﮐﻨﯽ؟ ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺎغ ﻣﺮدی ﻧﮑﺘﻪﺳﻨﺞ ﺑﻮد. ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ اﯾﻦ ﺧﺎﻃﺮ ﮐﻪ ﺧﺮس ﺳﯿﺮ‬ ‫ﻣﯽﺧﻮرد و ﻣﯽرود، ﺗﻮ ﺑﺎ آﻧﮑﻪ ﺳﯿﺮ ﻣﯽﺧﻮری ﺑﺎ ﺧﻮدت ﻫﻢ ﻣﯽﺑﺮی.‬ ‫ﻫﺮ ﭼﻪ ﻋﺎﻖ ﮐﻨﺪ ﻣﻼﻣﺖ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﻣﻄﺮﺑﯽ ﮐﻪ ﺻﺪای ﺑﺪی داﺷﺖ ﺑﺎ آﻫﻨﮕﯽ دﻟﺨﺮاش و ﻧﺎزﯾﺒﺎ، ﻣﺮﺗﺐ اﯾﻦ ﻣﺼﺮع را ﺗﮑﺮار ﻣﯽﮐﺮد: »ﻫﺮ ﭼﻪ‬ ‫ﻋﺎﺷﻖ ﮐﻨﺪ ﻣﻼﻣﺖ ﻧﯿﺴﺖ«. ﺣﺎﺿﺮان از اﯾﻦ ﺻﺪا و ﺗﮑﺮار او ﺧﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻮدﻧﺪ، ﻇﺮﯾﻔﯽ ﺷﻮخﻃﺒﻊ آﻧﺠﺎ ﺑﻮد.‬ ‫ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪ و ﺷﻠﻮارش را ﺑﺎز ﮐﺮد و ﺑﻪ ﺳﺮ ﺗﺎ ﭘﺎی او ادرار ﮐﺮد، او ﻓﺤﺶ دادن را آﻏﺎز ﮐﺮد ﻇﺮﯾﻒ ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﻣﺮا ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﯾﻦ ﮐﺎر ﺳﺮزﻧﺶ ﻧﮑﻦ، ﻣﻦ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﭼﻪ ﺗﻮ ﮔﻔﺘﯽ ﻋﻤﻞ ﮐﺮدم. ﺑﻪ ﺧﺪا ﮐﻪ ﻋﺎﺷﻖ دﺧﺘﺮ‬ ‫ﻫﻤﺴﺎﯾﻪام ﻫﺴﺘﻢ، ﭘﺲ ﻣﻼﻣﺘﻢ ﻧﮑﻦ و ﻋﺬرم را ﺑﭙﺬﯾﺮ.‬ ‫ﺷﻤﺎ ﭼﺮا ﻓﺮﯾﺎد ﻣﯽﮐﺸﯿﺪ‬ ‫ﺟﻮﺣﯽ ﮐﻨﺎر رود دﺟﻠﻪ آﻣﺪ، ﺗﻌﺪادی از ﻧﺎﺑﯿﻨﺎﯾﺎن را دﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ از آب ﻋﺒﻮر ﮐﻨﻨﺪ. ﮔﻔﺖ ﭼﺮا اﯾﻨﺠﺎ‬ ‫ﺟﻤﻊ ﺷﺪهاﯾﺪ؟ ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﻣﯽﺧﻮاﻫﯿﻢ از آب ﻋﺒﻮر ﮐﻨﯿﻢ. ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ راﻫﻨﻤﺎی ﺷﻤﺎ ﺑﺸﻮم ﭼﻪ ﻣﯽدﻫﯿﺪ؟ ﮔﻔﺖ‬ ‫ﺑﺮای ﻫﺮ ﻧﻔﺮ ده ﮔﺮدو. ﮔﻔﺖ: دﺳﺘﺘﺎن را ﺑﻪ ﻫﻢ ﺑﺪﻫﯿﺪ ﺗﺎ ﺷﻤﺎ را از آب ﻋﺒﻮر ﺑﺪﻫﻢ. دﺳﺖ اوﻟﯿﻦ ﻧﻔﺮ‬ ‫آﻧﺎن را ﮔﺮﻓﺖ و وارد آب ﺷﺪ. ﻣﻮج ﺗﻨﺪی آﻣﺪ و ﯾﮑﯽ از ﻧﺎﺑﯿﻨﺎﯾﺎن را ﺑﺎ ﺧﻮد ﺑﺮد، ﻧﺎﺑﯿﻨﺎﯾﺎن ﻓﺮﯾﺎد زدﻧﺪ:‬ ‫ای راﻫﻨﻤﺎ ﯾﮑﯽ از دوﺳﺘﺎن ﻣﺎ را آب ﺑﺮد، او ﮔﻔﺖ: ﺣﯿﻒ از ده ﮔﺮدوی ﻣﻦ، در اﯾﻦ ﺣﯿﻦ، ﯾﮑﯽ دﯾﮕﺮ را‬ ‫آب ﺑﺮد، ﻓﺮﯾﺎد زدﻧﺪ: ﯾﮑﯽ دﯾﮕﺮ را ﻫﻢ آب ﺑﺮد، ﮔﻔﺖ: ﺣﯿﻒ از 02 ﮔﺮدو. ﻧﺎﮔﻬﺎن ﯾﮑﯽ دﯾﮕﺮ را آب ﺑﺎ ﺧﻮد‬ ‫ﺑﺮد. دوﺑﺎره ﻓﺮﯾﺎد زدﻧﺪ و او ﮔﻔﺖ: ﺣﯿﻒ از 03 ﮔﺮدو. ﯾﮏ دﻓﻌﻪ ﻓﺮﯾﺎد زدﻧﺪ: ای ﻧﺎدان اﯾﻦ ﭼﻪ ﺣﺮﻓﯽ‬ ‫٧٢‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ و اﯾﻦ ﭼﻪ راﻫﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽروی؟ از راﻫﯽ ﻣﯽروی ﮐﻪ ﻫﻤﻪ را آب ﺑﺮد. ﮔﻔﺖ: ﺷﻤﺎ‬ ‫ﭼﺮا ﻧﺎراﺣﺘﯿﺪ؟ ﻣﻦ ﺿﺮر ﻣﯽﮐﻨﻢ، از ﻫﺮ ﯾﮏ ﻧﻔﺮی از ﺷﻤﺎ ﮐﻪ ﮐﻢ ﺑﺸﻮد، ده ﮔﺮدو را از دﺳﺖ ﻣﯽدﻫﻢ و ﺑﺎ‬ ‫وﺟﻮد اﯾﻦ ﭼﯿﺰی ﻧﻤﯽﮔﻮﯾﻢ. ﺷﻤﺎ ﭼﺮا ﻓﺮﯾﺎد ﻣﯽﮐﺸﯿﺪ؟‬ ‫ﻧﻤﺎز ﺑﺎ ﮔﯿﻮه‬ ‫ﻣﺮدی از اﻫﺎﻟﯽ ﺷﯿﺮاز ﺑﺎ ﮔﯿﻮه ﻧﻤﺎز ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ، دزدی ﮐﻤﯿﻦ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮد و ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﮔﯿﻮۀ او را ﺑﺒﺮد،‬ ‫وﻗﺘﯽ ﺳﻼم ﻧﻤﺎز را داد، ﺑﻪ او ﮔﻔﺖ: ﺑﺎ ﮔﯿﻮه ﻧﻤﺎز ﺧﻮاﻧﺪن درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ. دوﺑﺎره ﺑﺨﻮان ﮐﻪ ﻧﻤﺎز ﻧﺪاری،‬ ‫او در ﺟﻮاب ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﻧﻤﺎز ﻧﺪارم ﮔﯿﻮه دارم.‬ ‫ﻓﺮار از ﻣﺴﺠﺪ‬ ‫ﻣﺆذﻧﯽ ﺗﮑﺒﯿﺮ ﮔﻔﺖ، ﻣﺮدم ﺑﺎ ﻋﺠﻠﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺴﺠﺪ آﻣﺪﻧﺪ و ﺑﺮای ﺻﻒ ﺑﺴﺘﻦ از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﭘﯿﺸﯽ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ.‬ ‫ﻇﺮﯾﻔﯽ در ﻣﺴﺠﺪ ﺑﻮد، ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ ﺧﺪا ﺳﻮﮔﻨﺪ اﮔﺮ، ﻣﺆذن ﺑﻪ ﺟﺎی ﺣﯽﻋﻠﯽ اﻟﺼﻠﻮۀ، ﺣﯽﻋﻠﯽ اﻟﺰﮐﻮۀ ﻣﯽﮔﻔﺖ‬ ‫ﻣﺮدم ﺑﺮای ﻓﺮار از ﻣﺴﺠﺪ از ﻫﻢ ﭘﯿﺸﯽ ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻨﺪ.‬ ‫ﻏﺬاﻫﺎی ﺳﻨﮕﯿﻦ‬ ‫ﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻣﺮد ﺷﻮخﻃﺒﻌﯽ را دﯾﺪ ﮐﻪ دو ﻧﻮع ﺧﻮراﮐﯽ ﺳﻨﮕﯿﻦ را ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﯽﺧﻮرد، ﺑﻪ او ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ دو ﺧﻮراﮐﯽ‬ ‫ﺑﺎ ﻫﻢ ﺳﺎزﮔﺎری ﻧﺪارﻧﺪ. ﻓﺮدای آن روز ﺑﺎ ﺧﺒﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ آن ﺷﺨﺺ ﺑﯿﻤﺎر ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑﻪ ﺑﺎﻟﯿﻦ او رﻓﺖ و‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﻧﮕﻔﺘﻢ اﯾﻦ دو ﺑﺎ ﻫﻢ ﻧﻤﯽﺳﺎزﻧﺪ؟ و او در ﺟﻮاب ﮔﻔﺖ: اﮐﻨﻮن ﺑﺎ ﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺮا از ﻣﯿﺎن‬ ‫ﺑﺮدارﻧﺪ.‬ ‫ﺑﺎد ﻣﺮد ﺑﺪﺑﺨﺖ‬ ‫ﻣﺮدی ﺧﻮﺷﺒﺨﺖ دﭼﺎر ﺑﺪﺑﺨﺘﯽ ﺷﺪ، در دوران ﺑﺪﺑﺨﺘﯽ، ﻋﻄﺴﻪای زد، ﻋﺪهای ﮐﻪ ﻧﺰدﯾﮏ او ﺑﻮدﻧﺪ ﻓﮑﺮ ﮐﺮدﻧﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎدی از او ﺧﺎرج ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﻪ او ﻓﺤﺶ و ﻧﺎﺳﺰا ﮔﻔﺘﻨﺪ، ﺧﻮدش ﺧﻨﺪﯾﺪ و ﮔﻔﺖ: ﻋﺠﺐ روزﮔﺎری‬ ‫٨٢‬ ‫اﺳﺖ. در اﯾﺎم ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﯽ اﮔﺮ ﺑﺎدی از ﻣﻦ ﺧﺎرج ﻣﯽﺷﺪ، ﻣﺮدم آن را ﻋﻄﺴﻪ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽآوردﻧﺪ و‬ ‫رﺣﻤﮏاﷲ ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ و ﺣﺎل ﮐﻪ در ﺑﺪﺑﺨﺘﯽ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽﺑﺮم، ﻋﻄﺴﮥ ﻣﺮا ﺑﺎد ﻣﯽداﻧﻨﺪ و ﻟﻌﻨﮏاﷲ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ.‬ ‫ﺷﻬﺎدت دروغ‬ ‫ﺑﻪ ﯾﮑﯽ از ﺑﺰرﮔﺎن ﺑﻐﺪاد ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺑﯿﻨﯽ ﺑﺰرگ ﻧﺸﺎندﻫﻨﺪۀ ﺑﺰرﮔﯽ آﻟﺖ ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ ﻣﺮد اﺳﺖ. در آن ﻧﺰدﯾﮑﯽﻫﺎ‬ ‫ﻇﺮﯾﻔﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﯿﻨﯽ ﺑﺰرﮔﯽ داﺷﺖ، او را ﺑﻪ ﺣﺮﻣﺴﺮا ﺑﺮدﻧﺪ [ ... ] اﻣﺎ ﻋﮑﺲ ﻗﻀﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ. ﺻﺒﺢ ﺑﯿﻨﯽ‬ ‫او را ﺑﺮﯾﺪﻧﺪ و از ﺧﺎﻧﻪ ﺑﯿﺮوﻧﺶ ﮐﺮدﻧﺪ ﺗﺎ دﯾﮕﺮی ﻓﺮﯾﺐ ﻧﺨﻮرد، ﻣﺮدم از او ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ: ﺑﯿﻨﯽات ﭼﻪ ﺷﺪه؟‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﺷﻬﺎدت دروغ داد، آن را ﺑﺮﯾﺪﻧﺪ.‬ ‫راﺑﻄﮥ رﯾﺶ و ﮔﻨﺎه‬ ‫ﻓﯿﻠﺴﻮﻓﯽ از ﮔﻨﺎﻫﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺷﺪه ﺑﻮد ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮد و ﻫﻤﺎن زﻣﺎن ﻫﻢ رﯾﺶ ﺧﻮد را ﺗﺮاﺷﯿﺪ. ﺑﻪ او ﮔﻔﺘﻨﺪ:‬ ‫ﭼﺮا اﯾﻨﮑﺎر را ﮐﺮدی؟ ﮔﻔﺖ: ﺑﺮای آﻧﮑﻪ اﯾﻦ رﯾﺶ در دوران ﮔﻨﺎﻫﮑﺎریام در آﻣﺪه ﺑﻮد.‬ ‫ﺳﺘﺎرهﺷﻨﺎس ﻣﺎﻫﺮ‬ ‫ﺟﻮﺣﯽ ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ و ﻣﺎدرم ﻫﺮ دو ﺳﺘﺎرهﺷﻨﺎسﻫﺎی ﻣﺎﻫﺮی ﻫﺴﺘﯿﻢ و در ﺣﮑﻤﯽ ﮐﻪ ﻣﯽدﻫﯿﻢ ﻫﯿﭻ وﻗﺖ‬ ‫ﺧﻄﺎ ﻧﻤﯽﺷﻮد. ﮔﻔﺘﻨﺪ: اﯾﻦ ادﻋﺎی ﺧﯿﻠﯽ ﺑﺰرﮔﯽ اﺳﺖ، از ﮐﺠﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﭼﯿﺰی را ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ؟ ﮔﻔﺖ: از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ‬ ‫وﻗﺘﯽ اﺑﺮی ﻣﯽآﯾﺪ، ﻣﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ: ﺑﺎران ﻣﯽﺑﺎرد و ﻣﺎدرم ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ: ﻧﻤﯽﺑﺎرد. اﻟﺒﺘﻪ ﯾﺎ آﻧﭽﻪ ﻣﻦ ﮔﻔﺘﻢ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد و ﯾﺎ آﻧﭽﻪ ﻣﺎدرم ﮔﻔﺖ.‬ ‫ﭘﯿﺶ از دﯾﮕﺮان‬ ‫از ﺟﻮﺣﯽ ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎل ﺑﺮای ﻫﯿﭻ ﮐﺎری از ﮐﺴﯽ دﯾﮕﺮ ﭘﯿﺸﯽ ﮔﺮﻓﺘﻪای، ﮔﻔﺖ: ﻫﻤﯿﺸﻪ در ﺑﯿﺮون‬ ‫آﻣﺪن از ﻣﺴﺠﺪ، از دﯾﮕﺮان ﭘﯿﺸﺘﺎزم ﭼﻮن ﻣﻦ ﻫﻤﯿﺸﻪ آﺧﺮ از ﻫﻤﮥ آﻧﺎن وارد ﻣﺠﻠﺲ ﻣﯽﺷﻮم.‬ ‫٩٢‬ ‫آﺧﺮﯾﻦ ﺧﻨﺪه‬ ‫ﺷﻮخﻃﺒﻌﯽ ﻣﺪام در ﻣﺠﺎﻟﺲ ﺑﻪ ﺷﻮﺧﯽ و ﺧﻨﺪه ﻣﺸﻐﻮل ﺑﻮد. زاﻫﺪی ﺑﻪ او ﮔﻔﺖ: ﻫﻤﮥ ﻋﻤﺮت را ﺑﻪ‬ ‫ﺑﯿﻬﻮدﮔﯽ و ﻣﺴﺨﺮﮔﯽ ﮔﺬراﻧﺪی، اﯾﻦ ﮐﺎر را ﻧﮑﻦ ﮐﻪ روز ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺗﻮ را واروﻧﻪ در ﺟﻬﻨﻢ آوﯾﺰان ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ.‬ ‫ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ ﻫﻢ ﺧﻨﺪهدار اﺳﺖ.‬ ‫ﭘﯿﺶ از ﻣﻦ و ﺗﻮ...‬ ‫ﻣﺠﺪﻫﻤﮕﺮ، زﻧﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﭘﯿﺮ و ﻣﺴﻦ داﺷﺖ، روزی ﺑﺎ ﻫﻢ دﻋﻮاﯾﺸﺎن ﺷﺪ ﭘﯿﺮزن ﮔﻔﺖ: ﭘﯿﺶ از ﻣﻦ و ﺗﻮ‬ ‫ﻫﻢ ﻟﯿﻞ و ﻧﻬﺎری ﺑﻮده اﺳﺖ، ﻣﺠﺪ در‬ ‫ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺖ: ﺷﺎﯾﺪ ﭘﯿﺶ از ﻣﻦ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎ ﭘﯿﺶ از ﺗﻮ ﻧﺒﻮده‬ ‫اﺳﺖ.‬ ‫ﻣﺮدن از ﺧﻮﺷﯽ‬ ‫ﻣﺮدی ﻧﺰد اﺑﻮاﻟﻌﯿﻨﺎ رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ زﻧﯽ ﺑﺪاﺧﻼق و زﺷﺖ و ﭘﯿﺮ و ﺑﯿﻤﺎر دارم و ده ﺳﺎل اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻨﻄﻮر‬ ‫اﺳﺖ. ﮔﻔﺖ: دوﺳﺖ داری ﺑﻤﯿﺮد و ﺧﺒﺮ ﻣﺮﮔﺶ را ﺑﻪ ﺗﻮ ﺑﺪﻫﻨﺪ؟ ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ ﺧﺪا ﻗﺴﻢ، ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻢ.‬ ‫اﺑﻮاﻟﻌﯿﻨﺎ ﺑﺎ ﺗﻌﺠﺐ ﮔﻔﺖ: ﭼﺮا ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﯽ؟ ﮔﻔﺖ: ﻣﯽﺗﺮﺳﻢ از ﻓﺮط ﺧﻮﺷﺤﺎﻟﯽ ﺑﻤﯿﺮم.‬ ‫ﺷﻮﻫﺮ ﻫﻔﺘﻢ‬ ‫ﻇﺮﯾﻔﯽ زﻧﯽ ﺑﺪﻗﺪم داﺷﺖ ﮐﻪ ﺗﺎ آن ﻣﻮﻗﻊ ﭘﻨﺞ ﺷﻮﻫﺮش ﻣﺮده ﺑﻮدﻧﺪ. ﻧﺎﮔﻬﺎن ﻇﺮﯾﻒ ﻧﯿﺰ در ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺮگ‬ ‫اﻓﺘﺎد. وﻗﺘﯽ آﺧﺮﯾﻦ ﻟﺤﻈﺎت زﻧﺪﮔﯿﺶ را ﻣﯽﮔﺬراﻧﺪ، زن ﺑﺮ ﺑﺎﻟﯿﻨﺶ ﮔﺮﯾﻪ ﻣﯽﮐﺮد و ﻣﯽﮔﻔﺖ: ای ﻫﻤﺴﺮم،‬ ‫ﺗﻮ ﮐﻪ ﺑﻤﯿﺮی ﻣﺮا ﺑﺮای ﮐﻪ ﻣﯽﮔﺬاری؟ ﮔﻔﺖ: ﺑﺮای ﺷﻮﻫﺮ ﻫﻔﺘﻢ.‬ ‫ﻣﺤﻞ ﻋﺰاداری‬ ‫زن دروﯾﺸﯽ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﮥ ﻫﻤﺴﺎﯾﮥ ﺧﻮد رﻓﺖ ﮐﻪ دﭼﺎر ﻣﺼﯿﺒﺘﯽ ﺷﺪه ﺑﻮد. دروﯾﺶ ﮔﻔﺖ: ﮐﺠﺎ ﻣﯽروی؟ زن‬ ‫٠٣‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﻋﺰاداری. دروﯾﺶ ﮔﻔﺖ: در ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺮای ﺑﭽﻪﻫﺎ ﭼﻪ ﮔﺬاﺷﺘﻪای ﺗﺎ ﺑﺨﻮرﻧﺪ؟ زن ﮔﻔﺖ: در ﺧﺎﻧﻪ ﻧﻪ آرد‬ ‫دارﯾﻢ، ﻧﻪ ﻧﻤﮏ و ﻧﻪ ﻫﯿﺰم. ﭼﻪ ﭼﯿﺰی درﺳﺖ ﮐﻨﻢ و ﭼﻪ ﭼﯿﺰی ﺑﮕﺬارم؟ دروﯾﺶ ﮔﻔﺖ: ﭘﺲ ﻋﺰاداری در‬ ‫ﺧﺎﻧﮥ ﻣﺎﺳﺖ، ﺗﻮ ﮐﺠﺎ ﻣﯽروی؟‬ ‫ﮐﺸﻒ ﺣﺠﺎب‬ ‫ﻇﺮﯾﻔﯽ زﻧﯽ داﺷﺖ ﺑﺴﯿﺎر زﺷﺖ و ﺑﺪﭼﻬﺮه. زن ﮔﻔﺖ: ﺑﺮادران و ﻗﻮم و ﺧﻮﯾﺶ ﺗﻮ زﯾﺎدﻧﺪ، ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﮕﻮ‬ ‫ﮐﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﮐﺪاﻣﺸﺎن ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮم و ﭼﻬﺮهام را ﺑﻪ ﮐﺪاﻣﺸﺎن ﻧﺸﺎن دﻫﻢ؟ ﮔﻔﺖ: ﺗﻮ ﺧﻮدت را ﺑﻪ ﻣﻦ ﻧﺸﺎن‬ ‫ﻧﺪه و ﭘﯿﺶ ﻣﻦ ﻧﯿﺎ، ﭘﯿﺶ ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ ﺑﺮو و ﭼﻬﺮهات را ﺑﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ ﻧﺸﺎن ﺑﺪه.‬ ‫اﮔﺮ ﻧﻤﯿﺮی ﭼﻪ ﮐﻨﻢ؟‬ ‫زﻧﯽ زﺷﺖ و ﺑﺪاﺧﻼق ﺑﯿﻤﺎر ﺷﺪ، ﺑﻪ ﺷﻮﻫﺮ ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﻣﻦ ﺑﻤﯿﺮم، ﺗﻮ ﺑﺪون ﻣﻦ ﭼﮕﻮﻧﻪ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﯽ؟‬ ‫ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﻧﻤﯿﺮی ﭼﮕﻮﻧﻪ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﻨﻢ؟‬ ‫اﮔﺮ ﻫﻤﯿﺸﮕﯽ ﺑﺎﺷﺪ‬ ‫ﺧﺴﺮوﭘﺮوﯾﺰ، ﺑﻪ ﻣﺤﺒﻮب و ﻫﻤﺴﺮ ﺧﻮد ﺷﯿﺮﯾﻦ ﮔﻔﺖ: ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ﭼﯿﺰ ﺧﻮﺑﯽ اﺳﺖ اﮔﺮ ﻫﻤﯿﺸﮕﯽ ﺑﺎﺷﺪ، ﺷﯿﺮﯾﻦ‬ ‫ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻮ ﻧﻤﯽرﺳﯿ.‬ ‫ﺻﺎﺑﺮان و ﺷﺎﮐﺮان‬ ‫ﯾﮑﯽ از ﺑﺰرﮔﺎن ﻋﺮب ﮐﻪ ﺑﻪ زﺷﺘﯽ ﭼﻬﺮه و ﮐﺮﯾﻪﻣﻨﻈﺮی ﻣﻌﺮوف ﺑﻮد، زﻧﯽ ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺒﺎ و ﺧﻮشاﺧﻼق‬ ‫داﺷﺖ، روزی زن ﺑﻪ او ﮔﻔﺖ: ﻣﻄﻤﺌﻨﻢ ﮐﻪ ﻣﻦ و ﺗﻮ ﻫﺮ دو اﻫﻞ ﺑﻬﺸﺖ ﻫﺴﺘﯿﻢ. ﮔﻔﺖ: از ﮐﺠﺎ‬ ‫ﻣﯽداﻧﯽ؟ ﮔﻔﺖ: از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺗﻮ ﭼﻬﺮۀ زﯾﺒﺎی ﻣﺮا ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ و ﺳﭙﺎس ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ و ﻣﻦ ﭼﻬﺮۀ زﺷﺖ ﺗﻮ را‬ ‫ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ و ﺻﺒﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ و ﺻﺎﺑﺮان و ﺷﺎﮐﺮان ﻫﺮ دو اﻫﻞ ﺑﻬﺸﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬ ‫١٣‬ ‫ﺑﺎر ﺳﻨﮕﯿﻦ‬ ‫ﻣﺮدی ﮐﻪ ﺑﯿﻨﯽ ﺑﺰرﮔﯽ داﺷﺖ، ﺑﻪ ﺧﻮاﺳﺘﮕﺎری زﻧﯽ رﻓﺖ و در ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺧﻮد ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ ﻣﺮدی ﻫﺴﺘﻢ ﺻﺒﻮر‬ ‫و ﺑﺎرﮐﺶ. زن ﮔﻔﺖ: راﺳﺖ ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ، اﮔﺮ ﺻﺒﻮر و ﺑﺎرﮐﺶ ﻧﺒﻮدی، اﯾﻦ ﺑﯿﻨﯽ را ﭼﻬﻞ ﺳﺎل ﺗﺤﻤﻞ‬ ‫ﻧﻤﯽﮐﺮدی.‬ ‫ﻋﺬاب اﻟﯿﻢ‬ ‫ﺟﻮﺣﯽ ﺧﯿﻠﯽ زﺷﺖ ﺑﻮد، ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ: روزی ﺳﺮ ﺑﺎزار اﯾﺴﺘﺎده ﺑﻮدم. زﻧﯽ ﺟﻠﻮ آﻣﺪ و ﺑﻪ ﭼﻬﺮۀ ﻣﻦ ﻧﮕﺎه‬ ‫ﮐﺮد. وﻗﺘﯽ ﺑﻪ اﯾﻦ ﮐﺎر اداﻣﻪ داد، ﮔﻔﺘﻢ: ﭼﻪ ﮐﺎر داری ﮐﻪ اﯾﻨﻄﻮر ﻧﮕﺎﻫﻢ ﻣﯽﮐﻨﯽ و ﺧﯿﺮه ﺷﺪهای؟ ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﭼﺸﻢ ﻣﻦ ﮔﻨﺎﻫﯽ ﺑﺰرگ ﮐﺮده ﺑﻮد. ﺧﻮاﺳﺘﻢ او را ﺑﺎ ﭼﯿﺰی ﮐﻪ از آن ﺑﺪﺗﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻋﺬاب دﻫﻢ، ﻫﯿﭻ ﻋﺬاﺑﯽ‬ ‫ﺳﺨﺖﺗﺮ از آن ﻧﺪﯾﺪم ﮐﻪ ﺑﻪ ﭼﻬﺮۀ زﺷﺖ ﺗﻮ ﻧﮕﺎه ﮐﻨﻢ.‬ ‫ﻣﯿﻬﻤﺎﻧﯽ ﺧﺴﯿﺴﺎن‬ ‫دو ﺧﺴﯿﺲ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﺑﻮد و دﯾﮕﺮی اﻫﻞ ﺑﻐﺪاد ﺑﺎ ﻫﻢ دوﺳﺖ ﺑﻮدﻧﺪ، روزی ﺧﺴﯿﺲ ﺑﻐﺪادی ﺑﻪ‬ ‫ﮐﻮﻓﻪ ﺳﻔﺮ ﮐﺮد و ﺑﻪ ﻣﯿﻬﻤﺎﻧﯽ دوﺳﺖ ﺧﻮد رﻓﺖ. ﮐﻮﻓﯽ ﺑﺮای او ﯾﮏ ﺗﺨﻢﻣﺮغ آورد و ﮔﻔﺖ: ﻣﯿﻞ ﮐﻦ ﮐﻪ‬ ‫اﯾﻦ، ﻣﺎدۀ وﺟﻮد ﻣﺮﻏﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ از آن ﺻﺪﻫﺰار ﺗﺨﻢﻣﺮغ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﯽآﯾﺪ و درون ﻫﺮ ﺗﺨﻢ، ﻣﺮﻏﯽ ﺑﺎﻟﻘﻮه‬ ‫وﺟﻮد دارد ﮐﻪ اﮔﺮ آﻧﻬﺎ را ﺗﺮﺑﯿﺖ ﮐﻨﻨﺪ از ﻫﺮ ﮐﺪام ﻣﺮﻏﯽ ﺑﻪ دﻧﯿﺎ ﻣﯽآﯾﺪ. ﭘﺲ در واﻗﻊ ﻣﻦ ﺗﻮ را ﺑﻪ‬ ‫ﺻﺪﻫﺰار ﻣﺮغ ﮐﻮﻓﯽ ﻣﯿﻬﻤﺎن ﮐﺮدهام، ﺑﻐﺪادی ﺗﺨﻢﻣﺮغ را ﺧﻮرد و ﮔﻔﺖ: وﻗﺘﯽ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻣﺎ آﻣﺪی، ﻣﺎ ﻧﯿﺰ‬ ‫ﺧﺪﻣﺖ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ﮐﻨﯿﻢ و آﻧﭽﻪ رﺳﻢ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺟﺎی آورﯾﻢ. از دوﺳﺖ ﮐﻮﻓﯽ ﺧﻮد ﺧﺪاﺣﺎﻓﻈﯽ ﮐﺮد و رﻓﺖ.‬ ‫ﭘﺲ از ﻣﺪﺗﯽ، ﮐﻮﻓﯽ ﺑﻪ ﻫﻮای ﭘﺬﯾﺮاﯾﯽ دوﺳﺖ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺑﻐﺪاد ﺳﻔﺮ ﮐﺮد و ﺑﻪ ﺧﺎﻧﮥ او وارد ﺷﺪ. ﺑﻐﺪادی‬ ‫دﻧﺒﻼﻧﯽ را ﮐﺒﺎب ﮐﺮده و ﺟﻠﻮی او ﮔﺬاﺷﺖ. ﮐﻮﻓﯽ ﺑﻪ آن ﻧﮕﺎه ﻣﯽﮐﺮد و دﺳﺖ ﺑﻪ آن ﻧﻤﯽزد. ﺑﻐﺪادی‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﻣﯿﻞ ﮐﻦ ﮐﻪ اﯾﻦ، ﻣﺎدۀ ﻧﺴﻞ ﺻﺪﻫﺰار ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ اﺳﺖ. ﭘﺲ در واﻗﻊ ﻣﻦ ﺗﻮ را ﺑﻪ ﺻﺪﻫﺰار ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ‬ ‫ﻣﯿﻬﻤﺎن ﮐﺮدهام. ﮐﻮﻓﯽ ﮔﻔﺖ: آﻓﺮﯾﻦ. ﮔﻮاﻫﯽ ﻣﯽدﻫﻢ ﮐﻪ ﺗﻮ از ﻣﻦ ﺑﺨﺸﻨﺪهﺗﺮی، زﯾﺮا ﻣﻦ ﺗﻮ را ﺑﻪ‬ ‫ﺻﺪﻫﺰار ﻣﺮغ ﻣﯿﻬﻤﺎن ﮐﺮدم و ﺗﻮ ﻣﺮا ﺑﻪ ﺻﺪﻫﺰار ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ ﻣﯿﻬﻤﺎن ﮐﺮدی.‬ ‫٢٣‬ ‫ﺧﺴﯿﺲ ﺣﺮﻓﻪای‬ ‫ﺧﺴﯿﺴﯽ اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﺷﻨﯿﺪ ﮐﻪ در ﺑﺼﺮه ﺧﺴﯿﺴﯽ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ در ﺧﺴﺎﺳﺖ ﻫﻤﺘﺎ ﻧﺪارد. ﺑﻪ ﺑﺼﺮه رﻓﺖ ﺗﺎ‬ ‫ﺑﺎ او ﺻﺤﺒﺖ ﮐﻨﺪ و ﻣﯿﺰان ﺑﺨﻞ او را ﺑﺴﻨﺠﺪ. وﻗﺘﯽ او را ﻣﻼﻗﺎت ﮐﺮد، ﮔﻔﺖ ای دوﺳﺖ ﻋﺰﯾﺰ، ﻣﻦ از‬ ‫ﺷﻬﺮی دور ﺑﻪ ﻋﺸﻖ ﺻﺤﺒﺖ ﺑﺎ ﺗﻮ آﻣﺪهام و ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ از ﺗﻮ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺧﺼﻠﺖ ﻣﺸﻬﻮر ﻋﺎﻟﻢ ﻫﺴﺘﯽ‬ ‫ﭼﯿﺰی ﯾﺎد ﺑﮕﯿﺮم. ﺑﺨﯿﻞ ﮔﻔﺖ: ﭼﻮن از راه دور آﻣﺪهای، ﺑﺮ ﻣﻦ واﺟﺐ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻮ را ﻣﯿﻬﻤﺎن ﮐﻨﻢ. ﺑﮕﻮ‬ ‫ﮐﻪ ﭼﻪ ﻏﺬاﯾﯽ دوﺳﺖ داری و دﻟﺖ ﭼﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﺗﺎ ﺑﺮاﯾﺖ ﺑﯿﺎورم؟ ﮐﻮﻓﯽ ﮔﻔﺖ: ﻣﺪتﻫﺎﺳﺖ ﮐﻪ دﻟﻢ‬ ‫ﭘﻨﯿﺮ ﺗﺎزه ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ. ﺑﺼﺮی ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪ و ﻇﺮﻓﯽ را ﺑﺮداﺷﺖ و ﺑﻪ ﺑﺎزار رﻓﺖ ﺗﺎ ﺑﺮای ﻣﯿﻬﻤﺎﻧﺶ ﭘﻨﯿﺮ ﺑﮕﯿﺮد.‬ ‫ﺑﻪ دﮐﺎن ﭘﻨﯿﺮ ﻓﺮوش رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: ﺑﺮای ﻣﻦ از ﮐﻮﻓﻪ ﻣﯿﻬﻤﺎن ﻋﺰﯾﺰی رﺳﯿﺪه اﺳﺖ و از ﻣﻦ ﭘﻨﯿﺮ ﺗﺎزه‬ ‫ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ، ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ ﯾﮏ درﻫﻢ ﭘﻨﯿﺮ ﺗﺎزۀ ﺧﻮب ﺑﺪﻫﯽ. ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ ﺗﻮ ﭘﻨﯿﺮ ﺑﺪﻫﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﺮﺷﯿﺮ. ﮔﻔﺖ: ﭘﺲ‬ ‫ﺳﺮﺷﯿﺮ ﺑﻬﺘﺮ از ﭘﻨﯿﺮ اﺳﺖ. ﺷﺮط ﺟﻮاﻧﻤﺮدی آن اﺳﺖ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ را ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﺑﺮای ﻣﯿﻬﻤﺎن ﺧﻮد ﺑﮕﯿﺮم.‬ ‫ﭘﻨﯿﺮﻓﺮوش را ﮔﺬاﺷﺖ و ﺑﻪ دﮐﺎن ﺳﺮﺷﯿﺮﻓﺮوش رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: ﺳﺮﺷﯿﺮ ﺧﻮب ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ. ﺳﺮﺷﯿﺮﻓﺮوش‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﺳﺮﺷﯿﺮی ﺑﺪﻫﻢ ﮐﻪ از روﻏﻦزﯾﺘﻮن ﺻﺎفﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﮔﻔﺖ: ﭘﺲ روﻏﻦزﯾﺘﻮن ﺑﻬﺘﺮ از ﺳﺮﺷﯿﺮ‬ ‫اﺳﺖ. ﺳﺮﺷﯿﺮﻓﺮوش را ﮔﺬاﺷﺖ و ﺑﻪ دﮐﺎن روﻏﻦﻓﺮوش رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: روﻏﻦزﯾﺘﻮن ﺧﻮب ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ،‬ ‫ﮔﻔﺖ ﺑﻪ ﺗﻮ روﻏﻨﯽ ﺑﺪﻫﻢ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ آب زﻻل ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺼﺮی ﮔﻔﺖ: ﭘﺲ آب زﻻل ﺑﻬﺘﺮ از روﻏﻦزﯾﺘﻮن‬ ‫اﺳﺖ. روﻏﻦﻓﺮوش را ﮔﺬاﺷﺖ و ﮔﻔﺖ: در ﺧﺎﻧﮥ ﺧﻮدم آب زﻻل دارم. ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ آﻣﺪ و ﯾﮏ ﮐﺎﺳﻪ ﭘﺮ‬ ‫آب زﻻل ﺟﻠﻮی ﻣﯿﻬﻤﺎن ﺧﻮد ﮔﺬاﺷﺖ و ﮔﻔﺖ: ﺗﻤﺎم ﺑﺎزار ﺑﺼﺮه را ﮔﺸﺘﻢ و ﺑﻬﺘﺮ از آب ﭼﯿﺰی ﭘﯿﺪا‬ ‫ﻧﮑﺮدم و ﺟﺮﯾﺎن را از اﺑﺘﺪا ﺗﺎ اﻧﺘﻬﺎ ﺑﺮای او ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﺮد. ﮐﻮﻓﯽ دﺳﺖ او را ﺑﻮﺳﯿﺪ و ﮔﻔﺖ: ﮔﻮاﻫﯽ‬ ‫ﻣﯽدﻫﻢ ﮐﻪ ﺗﻮ در اﯾﻦ ﻓﻦ از ﻣﻦ ﺣﺮﻓﻪایﺗﺮ ﻫﺴﺘﯽ.‬ ‫ﺷﺠﺎعﺗﺮﯾﻦ ﺧﺴﯿﺲ‬ ‫از ﺧﺴﯿﺴﯽ ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺠﺎعﺗﺮﯾﻦ ﻣﺮدم ﭼﻪ ﮐﺴﯽ اﺳﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺻﺪای دﻫﺎنﻫﺎﯾﯽ را ﺑﺸﻨﻮد ﮐﻪ‬ ‫٣٣‬ ‫در ﺧﺎﻧﮥ او ﭼﯿﺰی ﻣﯽﺧﻮرﻧﺪ و زﻫﺮهاش ﻫﻢ ﻧﺘﺮﮐﺪ.‬ ‫ﻋﺪاﻟﺖ و ﺧﺴّﺖ‬ ‫دروﯾﺸﯽ ﭘﯿﺶ ﺧﻮاﺟﻪای ﺧﺴﯿﺲ رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: »آدم« ﭘﺪر ﻣﻦ و ﺗﻮ اﺳﺖ و »ﺣﻮا« ﻣﺎدر ﻣﺎﺳﺖ. ﭘﺲ ﻣﺎ‬ ‫ﺑﺎ ﻫﻢ ﺑﺮادر ﻫﺴﺘﯿﻢ. ﺗﻮ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺛﺮوت داری، ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ ﺑﺮادراﻧﻪ ﺳﻬﻢ ﻣﻦ را ﻫﻢ ﺑﺪﻫﯽ. ﺧﻮاﺟﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﻏﻼم ﺧﻮد ﮔﻔﺖ: ﯾﮏ ﻓﻠﻮس )ﺳﮑﻪ( ﺳﯿﺎه ﺑﻪ او ﺑﺪه. دروﯾﺶ ﮔﻔﺖ: ای ﺧﻮاﺟﻪ ﭼﺮا در ﺗﻘﺴﯿﻢ، ﺑﺮاﺑﺮی را‬ ‫رﻋﺎﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﯽ؟ ﮔﻔﺖ: ﺳﺎﮐﺖ ﺑﺎش ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﺮادران دﯾﮕﺮ ﺑﺎﺧﺒﺮ ﺷﻮﻧﺪ اﯾﻦ ﻗﺪر ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺗﻮ ﻧﻤﯽرﺳﺪ.‬ ‫ﯾﺎد ﯾﺎر ﺧﺴﯿﺲ‬ ‫ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻪ ﺧﺴﯿﺴﯽ ﮔﻔﺖ: اﻧﮕﺸﺘﺮت را ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﺪه ﺗﺎ ﻫﺮﮔﺎه ﺑﻪ آن ﻧﮕﺎه ﮐﻨﻢ ﯾﺎد ﺗﻮ ﺑﯿﻔﺘﻢ و ﺑﻪ اﯾﻦ دﻟﯿﻞ‬ ‫ﻫﻤﯿﺸﻪ در ﯾﺎد ﻣﻦ ﺑﺎﺷﯽ، ﮔﻔﺖ: ﻫﺮ وﻗﺖ ﺑﺨﻮاﻫﯽ ﮐﻪ ﻣﺮا ﺑﻪ ﯾﺎدآوری، ﺑﻪ اﯾﻦ ﻓﮑﺮ ﮐﻦ ﮐﻪ وﻗﺘﯽ از ﻓﻼن‬ ‫ﮐﺲ اﻧﮕﺸﺘﺮی ﺧﻮاﺳﺘﻢ، ﺑﻪ ﻣﻦ ﻧﺪاد.‬ ‫وﻗﺘﯽ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﺪﻫﺪ‬ ‫ﻋﺮﺑﯽ ﺑﯿﺎﺑﺎﻧﯽ از ﮐﻨﺎر ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻋﺒﻮر ﮐﺮد، دو ﺳﮓ، ﯾﮑﯽ ﺳﯿﺎه و دﯾﮕﺮی ﺳﻔﯿﺪ را ﮐﻪ ﻗﻼده اﻧﺪاﺧﺘﻪ ﺑﻮد،‬ ‫ﻣﯽﮐﺸﯿﺪ. ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﮔﻔﺖ: ای ﺑﯿﺎﺑﺎﻧﯽ از اﯾﻦ دو ﺳﮓ ﯾﮑﯽ را ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﺪه، ﮔﻔﺖ ﻫﺮ ﮐﺪام را ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ‬ ‫ﺑﯽدرﯾﻎ ﺑﻪ ﺗﻮ ﻣﯽدﻫﻢ. ﮔﻔﺖ: ﺳﮓ ﺳﻔﯿﺪ را ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ، ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ ﺳﮓ را ﺑﯿﺸﺘﺮ دوﺳﺖ دارم، ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﺳﯿﺎه را ﺑﺪه، ﮔﻔﺖ او ﻗﺪرت ﮔﯿﺮﻧﺪﮔﯽاش ﺑﯿﺸﺘﺮ اﺳﺖ.‬ ‫ﻫﺮﮔﺰ از ﻣﻦ ﭼﯿﺰی ﻧﺨﻮاه‬ ‫دروﯾﺸﯽ ﻧﺰد ﺷﻤﺎﻣﻪ - ﮐﻪ در ﺧﺴﯿﺴﯽ ﻣﺸﻬﻮر ﺑﻮد - رﻓﺖ و از او ﺣﺎﺟﺘﯽ ﺧﻮاﺳﺖ. ﺷﻤﺎﻣﻪ ﮔﻔﺖ: ﺗﻮ اول‬ ‫ﯾﮏ ﻧﯿﺎز ﻣﻦ را ﺑﺮآورده ﮐﻦ ﺗﺎ ﻣﻦ ﻫﺮ ﻧﯿﺎزی ﮐﻪ ﺗﻮ داری ﺑﺮآورده ﮐﻨﻢ. دروﯾﺶ ﮔﻔﺖ: ﺑﮕﻮ، ﮔﻔﺖ: اﯾﻨﮑﻪ‬ ‫ﻫﺮﮔﺰ از ﻣﻦ ﭼﯿﺰی ﻧﺨﻮاﻫﯽ.‬ ‫٤٣‬ ‫دﻋﺎی ﭼﺸﻢ زﺧﻢ‬ ‫ﺧﺴﯿﺴﯽ ﺗﮑﻪ زری را ﮐﻪ روی ﯾﮏ ﻃﺮف آن ﮐﻠﻤﮥ »ﺷﻬﺎدت« و ﻃﺮف دﯾﮕﺮش دو ﺳﻪ آﯾﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻮد،‬ ‫داﺧﻞ دﺳﺘﻤﺎﻟﯽ ﮔﺬاﺷﺖ و ﮔﺮه زد. ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺑﺨﺸﻨﺪﮔﺎن زر را در ﺑﻨﺪ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ، ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ زر ﻧﯿﺴﺖ، دﻋﺎی‬ ‫ﭼﺸﻢ زﺧﻢ اﺳﺖ، اﯾﻦ دﻋﺎ را ﺑﺎﯾﺪ ﻧﮕﺎه داﺷﺖ و ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻣﺼﺮف ﮐﺮد.‬ ‫ﺳﺨﺎوت ﺑﯽﻧﻈﯿﺮ‬ ‫ﻋﺪّهای ﻧﺰد ﺧﻮاﺟﻪ ﺧﺴﯿﺲ رﻓﺘﻨﺪ و ﮔﻔﺘﻨﺪ: از ﺧﺎﻧﺪانِ ﺑﺨﺸﻨﺪﮔﺎن ﻫﺴﺘﯽ و ﻣﺎ ﺟﻤﻌﯽ از ﻓﻘﯿﺮان ﺑﻪ اﻣﯿﺪی ﺑﻪ‬ ‫درِ ﺧﺎﻧﮥ ﺗﻮ آﻣﺪهاﯾﻢ و از ﺗﻮ دو ﺣﺎﺟﺖ دارﯾﻢ. ﻣﯽﺧﻮاﻫﯿﻢ ﮐﻪ ﻧﺎاﻣﯿﺪ از اﯾﻦ در ﺑﺎز ﻧﮕﺮدﯾﻢ. ﺧﻮاﺟﻪ ﮔﻔﺖ:‬ ‫آﻧﭽﻪ از دﺳﺖ ﻣﻦ ﺑﺮآﯾﺪ اﻧﺠﺎم ﻣﯽدﻫﻢ. آن دو ﺣﺎﺟﺖ ﮐﺪام اﺳﺖ؟ ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺣﺎﺟﺖ اول آن اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﻫﺰار دﯾﻨﺎر ﺑﻪ رﺳﻢ ﻗﺮض ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﺮد ﺑﺪﻫﯽ ﮐﻪ ﻣﺸﮑﻠﯽ ﺑﺰرگ ﺑﺮای او ﭘﯿﺶ آﻣﺪه اﺳﺖ و ﺑﺎ ﻫﺰار دﯾﻨﺎر‬ ‫ﺣﻞ ﻣﯽﺷﻮد و ﻣﺎ ﻫﻤﻪ ﺿﺎﻣﻦ ﻣﯽﺷﻮﯾﻢ. ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﺣﺎﺟﺖ دوم ﮐﺪام اﺳﺖ؟ ﮔﻔﺘﻨﺪ: آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﺴﺎل ﺑﻪ‬ ‫او ﻣﻬﻠﺖ دﻫﯽ ﻗﺮﺿﺶ را ﺑﺪﻫﺪ زﯾﺮا ادای اﯾﻦ ﻗﺮض ﭘﯿﺶ از ﯾﮑﺴﺎل اﻣﮑﺎنﭘﺬﯾﺮ ﻧﯿﺴﺖ. ﺧﻮاﺟﻪ ﮔﻔﺖ:‬ ‫اﮔﺮ ﮐﺴﯽ از دو ﺣﺎﺟﺖ ﮐﻪاز او ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ ﯾﮑﯽ را ﺑﺮآورد، ﺟﻮاﻧﻤﺮدی ﮐﺮده اﺳﺖ؟ ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺑﻠﻪ. ﮔﻔﺖ: از‬ ‫اﯾﻦ دو ﺣﺎﺟﺖ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺑﺮ ﻣﻦ ﻋﺮض ﮐﺮدﯾﺪ، ﺣﺎﺟﺖ دوم را ﮐﻪ ﻣﻬﻠﺖ اﺳﺖ ﺑﺮ آوردم و ﻗﺒﻮل ﮐﺮدم.‬ ‫ﺷﻤﺎ از ﻣﻦ ﻣﻬﻠﺖ ﯾﮑﺴﺎﻟﻪ ﺧﻮاﺳﺘﯿﺪ، ﻣﻦ ﺑﻪ او ده ﺳﺎل ﻣﻬﻠﺖ ﻣﯽدﻫﻢ. اﮐﻨﻮن ﺑﺮوﯾﺪ و ﺣﺎﺟﺖ اول را از‬ ‫ﮐﺲ دﯾﮕﺮی ﻃﻠﺐ ﮐﻨﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﯿﺶ از اﯾﻦ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻢ ﺳﺨﺎوت ﮐﻨﻢ.‬ ‫ﻋﺴّﻠﯿﮑﻢ‬ ‫ﺷﮑﻤﻮﯾﯽ ﺑﻪ ﻣﺠﻠﺴﯽ وارد ﺷﺪ، دﯾﺪ ﻋﺪهای ﻣﺸﻐﻮل ﺧﻮردن ﻋﺴﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ. وﻗﺘﯽ ﭼﺸﻤﺶ ﺑﻪ ﻋﺴﻞ اﻓﺘﺎد‬ ‫ﺣﺎﻟﺶ ﻋﻮض ﺷﺪ. ﺧﻮاﺳﺖ ﺑﮕﻮﯾﺪ: اﻟﺴﻼم ﻋﻠﯿﮑﻢ، ﮔﻔﺖ: ﻋﺴ‪‬ﻠﯿﮑﻢ.‬ ‫ﭼﻬﺎر ﻧﺎن‬ ‫از ﺷﮑﻤﻮﯾﯽ ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ: دو، دوﺗﺎ ﭼﻨﺪﺗﺎﺳﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﭼﻬﺎرﺗﺎ ﻧﺎن.‬ ‫٥٣‬ ‫ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ‬ ‫ﻋﺪّۀ زﯾﺎدی در ﻣﺤﻠﯽ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ، ﺷﮑﻤﻮﯾﯽ ﺑﻪ ﮔﻤﺎن اﯾﻨﮑﻪ آﻧﺠﺎ ﻏﺬاﯾﯽ ﻫﺴﺖ ﺑﻪ آﻧﺠﺎ رﻓﺖ. آﻧﺎن ﺑﻪ او‬ ‫ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﻣﺎ ﻫﻤﻪ ﮔﺮﺳﻨﻪاﯾﻢ و ﻫﺮ ﮐﺪام ﻣﯿﻞ ﺑﻪ ﻏﺬاﯾﯽ دارﯾﻢ، ﺑﮕﻮ ﺗﻮ ﭼﻪ ﭼﯿﺰی دوﺳﺖ داری؟ ﮔﻔﺖ: ﻫﻤﻪ‬ ‫ﺧﻮردﻧﯽﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ دوﺳﺖ دارﯾﺪ.‬ ‫ﭘﻨﺞ اﻧﮕﺸﺘﯽ‬ ‫ﺷﮑﻤﻮﯾﯽ ﺑﺎ ﺣﺮص و وﻟﻊ زﯾﺎد ﻏﺬا ﻣﯽﺧﻮرد و ﺑﺎ ﭘﻨﺞ اﻧﮕﺸﺖ ﻟﻘﻤﻪ را در دﻫﺎن ﻣﯽﮔﺬاﺷﺖ. ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﭼﺮا ﺑﺎ‬ ‫ﭘﻨﺞ اﻧﮕﺸﺖ ﻏﺬا ﻣﯽﺧﻮری؟ ﮔﻔﺖ: ﭼﻮن ﺷﺶ اﻧﮕﺸﺖ ﻧﺪارم.‬ ‫دﻻﯾﻞ ﻗﻮی ﺑﺎﯾﺪ و ﻣﻌﻨﻮی‬ ‫روزی ﻫﺎروناﻟﺮﺷﯿﺪ از ﻗﺎﺿﯽ اﺑﻮﯾﻮﺳﻒ ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﺑﯿﻦ ﺣﻠﻮای ﻣﻐﺰ ﺑﺎدام و ﻓﺎﻟﻮده ﮐﺪام ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ؟ ﻗﺎﺿﯽ‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ ﻗﺎﺿﯽ ﻫﺴﺘﻢ، ﺑﺮﭼﯿﺰی ﮐﻪ ﻏﺎﯾﺐ ﺑﺎﺷﺪ ﺣﮑﻢ ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ. ﻫﺎرون دﺳﺘﻮر داد ﻫﺮ دو ﺧﻮراﮐﯽ را‬ ‫آوردﻧﺪ، ﻗﺎﺿﯽ ﮐﻤﯽ از اﯾﻦ و ﮐﻤﯽ از آن ﻣﯽﺧﻮرد و ﻫﯿﭻ ﻧﻤﯽﮔﻔﺖ. ﻫﺎرون ﮔﻔﺖ: ﭼﺮا ﺣﮑﻢ ﻧﻤﯽﮐﻨﯽ؟‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﻫﺮﮔﺰ دو دﺷﻤﻦ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺳﺮﺳﺨﺘﯽ ﻧﺪﯾﺪه ﺑﻮدم، ﻫﺮ وﻗﺖ ﺑﺮای ﯾﮑﯽ ﺣﮑﻤﯽ را در ﻧﻈﺮ ﻣﯽﮔﯿﺮم،‬ ‫دﯾﮕﺮی دﻟﯿﻠﯽ ﻣﯽآورد ﮐﻪ در ﻣﯽﻣﺎﻧﻢ.‬ ‫درﻏﮕﻮی ﺳﺎدهدل‬ ‫روزی اﺷﻌﺐ - ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻤﻊﮐﺎری و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺷﻮخﻃﺒﻌﯽ ﻣﺸﻬﻮر ﺑﻮد - از ﮐﻮﭼﻪای ﻋﺒﻮر ﻣﯽﮐﺮد. ﭼﻨﺪ ﺑﭽﻪ‬ ‫ﺑﺎزی ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ. ﮔﻔﺖ: ﭼﺮا اﯾﻨﺠﺎ اﯾﺴﺘﺎدهاﯾﺪ؟ ﺳﺮ ﭼﺎرﺳﻮ ﺷﺨﺼﯽ ﯾﮏ ﺧﺮوار ﺳﯿﺐ ﺳﺮخ و ﺳﻔﯿﺪ آورده و‬ ‫ﺑﺨﺸﺶ ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﮐﻮدﮐﺎن ﺑﺎ ﺷﻨﯿﺪن اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺎزی را رﻫﺎ ﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭼﺎرﺳﻮ دوﯾﺪﻧﺪ، از دوﯾﺪن‬ ‫آﻧﺎن اﺷﻌﺐ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻃﻤﻊ اﻓﺘﺎد و ﺷﺮوع ﺑﻪ دوﯾﺪن ﮐﺮد. ﺑﻪ او ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺑﺮای ﺧﺒﺮ دروﻏﯽ ﮐﻪ ﺧﻮدت‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻪای ﭼﺮا ﻣﯽدوی؟ ﮔﻔﺖ: دوﯾﺪن ﮐﻮدﮐﺎن ﻣﺮا ﺑﻪ ﻃﻤﻊ اﻧﺪاﺧﺖ ﮐﻪ ﻧﮑﻨﺪ ﻗﻀﯿﻪ واﻗﻌﯽ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻦ‬ ‫ﻣﺤﺮوم ﺑﻤﺎﻧﻢ.‬ ‫٦٣‬ ‫ﺧﺮﯾﺪ و ﻓﺮوش ﻋﺎدﻻﻧﻪ‬ ‫دزدی ﻟﺒﺎس ﮐﺴﯽ را دزدﯾﺪ و ﺑﻪ ﺑﺎزار ﺑﺮد و ﺑﻪ دﺳﺖ دﻻل داد ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻔﺮوﺷﺪ. ﻟﺒﺎس را از دﻻل دزدﯾﺪﻧﺪ و دزد دﺳﺖ ﺧﺎﻟﯽ ﻧﺰد دوﺳﺘﺎﻧﺶ‬ ‫ﺑﺮﮔﺸﺖ. ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﻟﺒﺎس را ﭼﻨﺪ ﻓﺮوﺧﺘﯽ؟ ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻗﯿﻤﺖ ﮐﻪ ﺧﺮﯾﺪه‬ ‫ﺑﻮدم.‬ ‫دزد ﮐﯿﺴﺖ؟‬ ‫دزدی ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪای رﻓﺖ و ﻫﯿﭻ ﭼﯿﺰ ﻧﯿﺎﻓﺖ، ﻧﺎﮔﻬﺎن در ﮔﻮﺷﮥ ﺧﺎﻧﻪ ﮐﻤﯽ آﻫﮏ دﯾﺪ و ﮔﻤﺎن ﺑﺮد آرد اﺳﺖ،‬ ‫دﺳﺘﺎرش را وﺳﻂ ﺧﺎﻧﻪ ﭘﻬﻦ ﮐﺮد و رﻓﺖ ﺗﺎ آرد ﺑﯿﺎورد و در دﺳﺘﺎر ﺑﺮﯾﺰد. ﺻﺎﺣﺐ ﺧﺎﻧﻪ آﻧﺠﺎ ﺑﻮد و دﺳﺘﺎر‬ ‫دزد را دزﯾﺪ. دزد وﻗﺘﯽ ﻓﻬﻤﯿﺪ آﻧﭽﻪ دﯾﺪه اﺳﺖ آﻫﮏ اﺳﺖ و ﻧﻪ آرد، ﺑﺮﮔﺸﺖ ﮐﻪ دﺳﺘﺎرش را ﺑﺮدارد‬ ‫دﯾﺪ ﮐﻪ دﺳﺘﺎر را ﺑﺮدهاﻧﺪ. ﮔﺪای ﺣﺮﻓﻪای از ﺧﺎﻧﻪ ﺑﯿﺮون آﻣﺪ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐﺧﺎﻧﻪ ﻓﺮﯾﺎد زد‬ ‫دزد را ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ. دزد روﯾﺶ را ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪ و ﮔﻔﺖ: ﺧﻮدت اﻧﺼﺎف ﺑﺪه ﮐﻪ دزد‬ ‫ﮐﯿﺴﺖ؟‬ ‫ﮔﺪای ﺣﺮﻓﻪای‬ ‫ﻋﺒﺎس دوس از ﮔﺪاﯾﺎن ﻣﺸﻬﻮر ﻋﺮب اﺳﺖ. روزی در ﺣﻤﺎم ﺑﻮد ﮐﻪ دروﯾﺸﯽ ﻧﺰد او رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: ای‬ ‫اﺳﺘﺎد ﻣﻦ ذوق ﮔﺪاﯾﯽ دارم، ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ ﭼﻨﺪ روزی در ﺧﺪﻣﺖ ﺗﻮ ﺑﺎﺷﻢ و ﯾﺎد ﺑﮕﯿﺮم. ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺖ: ای‬ ‫دروﯾﺶ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاﻫﯽ ﻧﯿﺎزی ﻧﯿﺴﺖ، ﮔﺪاﯾﯽ ﺳﻪ اﺻﻞ دارد، اﮔﺮ ﺑﺪاﻧﯽ و ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺒﻨﺪی ﮔﺪای ﮐﺎﻣﻞ ﻫﺴﺘﯽ.‬ ‫ﻣﻦ آن اﺻﻮل را ﺑﻪ ﺗﻮ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ ﺗﺎ ﯾﺎد ﺑﮕﯿﺮی و دﻧﺒﺎل ﮐﺎرت ﺑﺮوی. دروﯾﺶ او را دﻋﺎ ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﺑﻔﺮﻣﺎ. ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺖ: اول: ﺳﺆال ﮐﻨﯽ، ﻫﺮ ﺟﺎ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ. دوم: ﺳﺆال ﮐﻨﯽ از ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺳﻮم: ﺑﮕﯿﺮی ﻫﺮ‬ ‫ﭼﻪ ﺑﺎﺷﺪ. دروﯾﺶ دﺳﺖ ﻋﺒﺎس را ﺑﻮﺳﯿﺪ و ﺑﻪ ﮔﻮﺷﻪای رﻓﺖ. ﻋﺒﺎس از ﺳﺮﺗﺮاش، ﻣﻮیﺗﺮاش‬ ‫ﺧﻮاﺳﺖ و ﺑﻪ دﺳﺘﺸﻮﯾﯽ رﻓﺖ ﺗﺎ ﺳﻨّﺖ ﺑﻪﺟﺎی ﺑﯿﺎورد. دروﯾﺶ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﺒﺎس آﻣﺪ و ﮔﻔﺖ: ﺷَﯿﺎًﷲ.‬ ‫ﻋﺒﺎس ﺳﺮش را ﺑﺎﻻ ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ: ای دروﯾﺶ، ﺣﻤﺎم و ﮔﺪاﯾﯽ؟ دروﯾﺶ ﮔﻔﺖ: ﻫﺮ ﺟﺎ ﺑﺎﺷﺪ. ﮔﻔﺖ از‬ ‫٧٣‬ ‫ﻋﺒﺎس دوس ﻫﻢ؟ ﮔﻔﺖ: از ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﮔﻔﺖ: ﭼﻨﺪ ﻣﻮی از [ ... ] ، ﮔﻔﺖ: ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺖ:‬ ‫آﻓﺮﯾﻦ ﺑﻪ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎﻣﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﯾﮏ آﻣﻮزش، ﮐﺎرش را ﺑﻬﺘﺮ از اﺳﺘﺎد اﻧﺠﺎم داد.‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻮ ﺣﻮاﻟﻪ ﮐﺮد‬ ‫روزی ﮔﺪاﯾﯽ از ﻋﺒﺪاﻟﻤﻠﮏ ﻣﺮوان ﭼﯿﺰی ﺧﻮاﺳﺖ. ﮔﻔﺖ: از ﺧﺪا ﺑﺨﻮاه. ﮔﻔﺖ: ﺧﻮاﺳﺘﻢ اﻣﺎ ﺑﻪ ﺗﻮ ﺣﻮاﻟﻪ‬ ‫ﮐﺮد.‬ ‫ﻓﺮدا ﺑﯿﺎ‬ ‫دروﯾﺸﯽ ﺑﻪ درِ ﺧﺎﻧﮥ ﺧﺴﯿﺴﯽ رﻓﺖ و در زد. ﺧﺴﯿﺲ از درون ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺻﺪای ﺑﻠﻨﺪ ﮔﻔﺖ: ای دروﯾﺶ‬ ‫ﻓﺮدا ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﺗﻌﺪادی از دوﺳﺘﺎﻧﻢ ﻣﯿﻬﻤﺎﻧﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﯽﺗﻮاﻧﻢ ﺑﻪ ﺗﻮ ﺳﻬﻢ ﮐﺎﻣﻞ ﺑﺪﻫﻢ، دروﯾﺶ ﮔﻔﺖ:‬ ‫اﻣﺮوز آﻧﻘﺪر ﻧﺎن ﺑﺪه ﺗﺎ ﻓﺮدا ﺑﺮﺳﻢ.‬ ‫ﮐﺴﯽ ﺧﺎﻧﻪ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫دروﯾﺸﯽ ﺑﻪ در ﺧﺎﻧﮥ ﺧﺴﯿﺴﯽ رﻓﺖ و در زد. ﺧﺴﯿﺲ از درون ﺧﺎﻧﻪ ﮔﻔﺖ: ای دروﯾﺶ ﻋﺬر ﻣﺎ را ﺑﭙﺬﯾﺮ ﮐﻪ‬ ‫ﮐﺴﯽ ﺧﺎﻧﻪ ﻧﯿﺴﺖ. دروﯾﺶ ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ از ﺗﻮ ﮐﻤﯽ ﻧﺎن ﺧﻮاﺳﺘﻢ ﻧﻪ ﻣﺒﺎﺷﺮت اﻫﻞ ﺧﺎﻧﻪ را.‬ ‫ﻣﺮا ﺑﺪون ﮐﻔﻦ دﻓﻦ ﮐﻨﯿﺪ‬ ‫دروﯾﺸﯽ ﺑﯽﺳﺮ و ﭘﺎ ﺑﻪ ﺧﻮاﺟﻪای ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﻣﻦ در ﺧﺎﻧﮥ ﺗﻮ ﺑﻤﯿﺮم ﺑﺎ ﻣﻦ ﭼﻪ ﻣﯽﮐﻨﯽ؟ ﺧﻮاﺟﻪ ﮔﻔﺖ: ﮐﻔﻦ‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻢ و ﺑﻪ ﮔﻮر ﻣﯽﺳﭙﺎرﻣﺖ، ﮔﻔﺖ: اﻣﺮوز در زﻧﺪﮔﯽام ﺑﻪ ﻣﻦ ﭘﯿﺮاﻫﻦ ﺑﺪه و وﻗﺘﯽ ﻣﺮدم ﺑﺪون ﮐﻔﻦ‬ ‫ﺧﺎﮐﻢ ﮐﻦ.‬ ‫ﻏﻠﻂ اﻧﺪر ﻏﻠﻂ‬ ‫ﺧﺮوﺳﯽ را ﮐﻨﺎر ﻟﻮﭼﯽ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ. ﺑﻪ او ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﻫﯿﭻ ﻣﯽداﻧﯽ ﻣﺮدم ﻟﻮچ، ﯾﮑﯽ را دو ﺗﺎ ﻣﯽﺑﯿﻨﻨﺪ؟ ﮔﻔﺖ:‬ ‫اﯾﻦ ﺣﺮف ﮐﺎﻣﻼً ﻏﻠﻂ اﺳﺖ، اﮔﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﻮد ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻦ ﻫﻢ اﯾﻦ دو ﺧﺮوس را ﭼﻬﺎرﺗﺎ ﻣﯽدﯾﺪم.‬ ‫٨٣‬ ‫ﭘﺰﺷﮏ ﻟﻮچ‬ ‫ﻣﺮدی ﻟﻮچ ﻧﺰد ﭘﺰﺷﮏ رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ ﯾﮑﯽ را دو ﺗﺎ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ، ﭼﺸﻢ ﻣﺮا ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﮐﻦ ﮐﻪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺧﺎﻃﺮ‬ ‫زﯾﺎد اﺷﺘﺒﺎه ﻣﯽﮐﻨﻢ و ﻧﮕﺮاﻧﻢ. ﭘﺰﺷﮏ ﺳﺮش را ﺑﻠﻨﺪ ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ ﻫﺮ ﭼﻬﺎر ﻧﻔﺮ ﺷﻤﺎ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﻣﻦ آﻣﺪهاﯾﺪ‬ ‫ﻫﻤﯿﻦ ﺑﯿﻤﺎری را دارﯾﺪ؟ ﻟﻮچ ﮔﻔﺖ: واوﯾﻼ، ﻣﻦ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻓﮑﺮ ﭘﺰﺷﮏ دﯾﮕﺮی ﺑﺎﺷﻢ زﯾﺮا اﮔﺮ ﻣﻦ ﯾﮑﯽ را‬ ‫دوﺗﺎ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ او ﯾﮑﯽ را ﭼﻬﺎرﺗﺎ ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ.‬ ‫ﺳﻌﺎدت ﻧﺪﯾﺪن‬ ‫ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻪ ﺳﯿﺎر اﻋﻤﯽ از ﮐﻮران ﻣﺸﻬﻮر ﻋﺮب ﮔﻔﺖ: ﺧﺪاوﻧﺪ از ﻫﺮ ﮐﻪ ﭼﯿﺰی ﺑﮕﯿﺮد ﺑﻪ او ﻋﻮض آن را‬ ‫ﻣﯽدﻫﺪ. ﭼﺸﻢ ﺗﻮ را ﮔﺮﻓﺖ ﻋﻮض آن ﭼﻪ ﭼﯿﺰ داد؟ ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ ﺳﻌﺎدت ﮐﻪ روی ﺷﻮم ﺗﻮ را ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ.‬ ‫ﮐﺎش زﯾﺒﺎﯾﯽ ﻣﺮا ﻣﯽدﯾﺪی‬ ‫ﻧﺎﺑﯿﻨﺎﯾﯽ زﻧﯽ زﺷﺖ داﺷﺖ. روزی زن ﺑﻪ او ﮔﻔﺖ، ای ﮐﺎش ﺗﻮ ﭼﺸﻢ داﺷﺘﯽ ﺗﺎ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﻣﺮا ﻣﯽدﯾﺪی.‬ ‫ﻧﺎﺑﯿﻨﺎ ﮔﻔﺖ: ﺳﺎﮐﺖ ﺑﺎش ﮐﻪ اﮔﺮ ﺗﻮ زﯾﺒﺎ ﺑﻮدی ﺑﻪ دﺳﺖ ﻧﺎﺑﯿﻨﺎﯾﯽ ﭼﻮن ﻣﻦ ﻧﻤﯽاﻓﺘﺎدی.‬ ‫ﮔﻔﺘﻤﺎن!‬ ‫ﻧﺎﺷﻨﻮاﯾﯽ ﯾﮏ ﺧﺮوار ﮔﻨﺪم ﺑﻪ آﺳﯿﺎ ﻣﯽﺑﺮد. ﺑﻪ ﻟﺐ آﺑﯽ رﺳﯿﺪ و ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﮔﻨﺪم را از آب ﺑﮕﺬراﻧﺪ،‬ ‫ﻧﺎﮔﻬﺎن ﺳﻮاری از دور ﭘﯿﺪا ﺷﺪ، ﻧﺎﺷﻨﻮا ﺑﺎ ﺧﻮد ﮔﻔﺖ: وﻗﺘﯽ اﯾﻦ ﺳﻮار ﺑﺮﺳﺪ، اول ﺳﻼم ﻣﯽﮐﻨﺪ، ﺑﻌﺪ‬ ‫ﻣﯽﭘﺮﺳﺪ: ﺑﻠﻨﺪی آب ﭼﻪ ﻗﺪر اﺳﺖ؟ ﺑﻌﺪ ﻣﯽﭘﺮﺳﺪ: اﯾﻦ ﮔﻨﺪم ﭼﻨﺪ ﻣﻦ اﺳﺖ؟ وﻗﺘﯽ ﺳﻮار رﺳﯿﺪ، ﭘﺮﺳﯿﺪ:‬ ‫ای ﻣﺮدک ﺑﻠﻨﺪی آب ﭼﻘﺪر اﺳﺖ؟ ﻧﺎﺷﻨﻮا ﮔﻔﺖ: و ﻋﻠﯿﮏاﻟﺴﻼم و رﺣﻤﮥاﷲ و ﺑﺮﮐﺎﺗﻪ. ﺳﻮار ﺧﻨﺪﯾﺪ و‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﺳﺮت ﺑﺮﯾﺪه ﺷﻮد. ﮔﻔﺖ: ﺗﺎ ﺑﻪ ﮔﺮدن. ﺳﻮار ﮔﻔﺖ: ﺧﺎﮐﺖ ﺑﻪ دﻫﻦ، ﮔﻔﺖ: ﻫﺸﺘﺎد ﻣﻦ.‬ ‫ﮔﻔﺘﻤﺎن دوّم‬ ‫ﻧﺎﺷﻨﻮاﯾﯽ ﺑﻪ ﻋﯿﺎدت ﺑﯿﻤﺎری رﻓﺖ. در راه ﺑﺎ ﺧﻮد ﮔﻔﺖ: وﻗﺘﯽ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺑﺎﻟﯿﻦ او ﺑﻨﺸﯿﻨﻢ و ﺑﮕﻮﯾﻢ ﺣﺎﻟﺖ‬ ‫٩٣‬ ‫ﭼﻄﻮر اﺳﺖ؟ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ: ﺑﻬﺘﺮم. ﻣﯽﭘﺮﺳﻢ ﻏﺬا ﭼﻪ ﻣﯽﺧﻮری؟ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ: ﻓﻼن ﭼﯿﺰ. ﻣﯽﭘﺮﺳﻢ: ﭘﺰﺷﮏ ﺗﻮ‬ ‫ﮐﯿﺴﺖ؟ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ: ﻓﻼن. ﭘﺲ ﺑﺮ ﺑﺎﻟﯿﻦ ﺑﯿﻤﺎر رﺳﯿﺪ. اﺗﻔﺎﻗﺎً ﺑﯿﻤﺎر از او ﻗﻬﺮ ﮐﺮده ﺑﻮد: ﻧﺎﺷﻨﻮا ﮔﻔﺖ: ﺣﺎﻟﺖ‬ ‫ﭼﻄﻮر اﺳﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﺣﺎل ﻣﺮگ. ﮔﻔﺖ: اﻟﺤﻤﺪاﷲ. ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﻏﺬا ﭼﻪ ﻣﯽﺧﻮری؟ ﮔﻔﺖ: زﻫﺮ و زﻗﻮم. ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﻧﻮش ﺟﺎﻧﺖ. ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﭘﺰﺷﮏ ﺗﻮ ﭼﻪ ﮐﺴﯽ اﺳﺖ. ﮔﻔﺖ: ﻣﻠﮏاﻟﻤﻮت. ﮔﻔﺖ: ﻗﺪﻣﺶ ﻣﺒﺎرک ﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫ﺗﻔﺎﻫﻢ ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ‬ ‫ﻣﺮد ﻧﺎﺷﻨﻮاﯾﯽ زﻧﯽ، دﺧﺘﺮی و ﮐﻨﯿﺰی داﺷﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﻧﺎﺷﻨﻮا ﺑﻮدﻧﺪ. روزی ﻣﺮد ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ آﻣﺪ و ﺑﻪ زن‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﺧﯿﻠﯽ ﮔﺮﺳﻨﻪام، اﮔﺮ ﻏﺬاﯾﯽ داری زود ﺑﯿﺎور، زن ﮔﻔﺖ: ﻋﺠﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻬﺮﺑﺎن ﺷﺪی، ﻣﻦ از ﺗﻮ‬ ‫ﺑﻪ ﻟﺒﺎس ﭘﻨﺒﻪای ﻫﻢ راﺿﯽ ﺑﻮدم ﺣﺎﻻ ﮐﻪ ﺗﻮ اﻃﻠﺲ ارﻏﻮاﻧﯽ ﺧﺮﯾﺪهای و ﺑﻪ ﺧﯿﺎط دادهای و آﺳﺘﺮ ﮐﺘﺎن‬ ‫زده اﺳﺖ، ﭼﮕﻮﻧﻪ از ﺗﻮ راﺿﯽ ﻧﺒﺎﺷﻢ؟ ﺧﺪا از ﺗﻮ راﺿﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﻣﺮد ﻫﻢ ﺗﺼﻮر ﮐﺮد ﮐﻪ ﻏﺬا آﻣﺎده اﺳﺖ.‬ ‫زن ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪ و ﻧﺰد دﺧﺘﺮش رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: ﻫﯿﭻ ﺧﺒﺮداری؟ ﭘﺪرت ﺑﺎ ﻣﻦ ﻣﻬﺮﺑﺎن ﺷﺪه و ﻟﺒﺎس اﻃﻠﺲِ‬ ‫ارﻏﻮاﻧﯽِ آﺳﺘﺮ ﮐﺘﺎﻧﯽ ﺑﺮاﯾﻢ ﺧﺮﯾﺪه و ﺑﻪ ﺧﯿﺎط داده اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺪوزد. دﺧﺘﺮ ﮔﻔﺖ: ﺧﺪا ﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﺷﻤﺎ ﺑﺮﮐﺖ‬ ‫دﻫﺪ. اﮔﺮ ﻣﺮا ﺑﻪ ﻋﻘﺪ ﻏﻼﻣﯽ ﮔﻮش ﺑﺮﯾﺪه ﻫﻢ در آوری، اﺧﺘﯿﺎر ﺑﺎ ﺷﻤﺎﺳﺖ. ﭘﺲ ﺑﺎ ﺧﻮﺷﺤﺎﻟﯽ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪ و‬ ‫ﻧﺰد ﮐﻨﯿﺰک آﻣﺪ و ﮔﻔﺖ: ﺧﺒﺮ داری ﮐﻪ ﺑﺨﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ روی آورده اﺳﺖ و ﺧﻮاﺟﻪزادهای ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪ، زﯾﺒﺎ‬ ‫ﺧﻮشاﺧﻼق ﺑﻪ ﺧﻮاﺳﺘﮕﺎری ﻣﻦ آﻣﺪه اﺳﺖ و اﻣﺸﺐ ﻣﺮا ﺑﺎ او ﻋﻘﺪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ؟ ﮐﻨﯿﺰک ﮔﻔﺖ: ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﮐﻪ‬ ‫ﺗﻮ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻣﮋدۀ آزادیام را دادی، ﻓﺮﺷﺘﻪ ﺑﻪ ﺗﻮ ﻣﮋده دﻫﺪ و ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ ﭘﺪر و ﻣﺎدر ﺗﻮ ﻣﺮا آزاد ﮐﺮدﻧﺪ،‬ ‫ﺧﺪاوﻧﺪ آﻧﺎن را از آﺗﺶ دوزخ آزاد ﮐﻨﺪ.‬ ‫ﭘﺴﺮی ﭼﻮن ﻣﻦ‬ ‫اﺑﻮاﻟﻌﯿﻨﺎ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ: در ﺑﺮاﺑﺮ ﻫﯿﭽﮑﺲ ﺑﯽﭘﺎﺳﺦ ﻧﻤﺎﻧﺪم ﻣﮕﺮ ﭘﺴﺮی ﺧﺮدﺳﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻋﺒﺪاﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ‬ ‫اﺑﯽاﻟﺮﺟﺎء، روزی ﺑﻪ او ﮔﻔﺘﻢ: آﯾﺎ ﭘﺪرت ﺗﻮ را ﺑﻪ ﻣﻦ ﻣﯽﻓﺮوﺷﺪ ﺗﺎ ﭘﺴﺮی ﻣﺜﻞ ﺗﻮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻢ؟ ﮔﻔﺖ:‬ ‫٠٤‬ ‫ﻓﺮوﺧﺘﻦ ﻣﻦ ﻏﯿﺮﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ اﻣﺎ اﮔﺮ ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ، ﭘﺪرم را ﭘﯿﺶ زن ﺧﻮدت ﺑﺒﺮ ﺗﺎ ﺑﺮای ﺗﻮ ﭘﺴﺮی ﻣﺜﻞ‬ ‫ﻣﻦ ﺑﮑﺎرد.‬ ‫ﻋﻘﻞ ﺑﺎ ﮐﯿﺴﺖ؟‬ ‫ﮐﻮدﮐﯽ از اﻫﺎﻟﯽ ﺑﻨﯽﻫﺎﺷﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﯾﮑﯽ از ﺑﺰرﮔﺎن ﺑﯽادﺑﯽ ﮐﺮد. از او ﺑﻪ ﻋﻤﻮﯾﺶ ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮدﻧﺪ و از‬ ‫او ﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ ﮐﻮدک را ادب ﮐﻨﺪ. ﮔﻔﺖ: ای ﻋﻤﻮ، آﻧﭽﻪ را اﻧﺠﺎم دادم ﺑﻪ دﻟﯿﻞ آن ﺑﻮد ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﺑﺎ ﻣﻦ‬ ‫ﻧﺒﻮد. اﮐﻨﻮن ﺗﻮ ﮐﺎری را ﮐﻪ ﻗﺼﺪ اﻧﺠﺎم آن را داری، ﻧﮑﻦ ﭼﻮن ﻋﻘﻞ ﺑﺎ ﺗﻮ ﻫﺴﺖ.‬ ‫ﻓﻘﯿﻪ ﮔﺪا‬ ‫روزی اﻋﻤﺶ از ﺧﺎﻧﻪ ﺑﯿﺮون آﻣﺪ و ﻣﯽﺧﻨﺪﯾﺪ، ﺷﺎﮔﺮداﻧﺶ ﺳﺒﺐ ﺧﻨﺪهاش را ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ. ﮔﻔﺖ: وﻗﺘﯽ از‬ ‫ﺧﺎﻧﻪ ﺑﯿﺮون ﻣﯽآﻣﺪم، دﺧﺘﺮک ﭼﻬﺎرﺳﺎﻟﻪام ﺟﻠﻮﯾﻢ را ﮔﺮﻓﺖ و ﯾﮏ درﻫﻢ ﺧﻮاﺳﺖ. ﮔﻔﺘﻢ: ﻧﺪارم. رو ﮐﺮد ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺎدرش و ﮔﻔﺖ: در ﻫﻤﮥ دﻧﯿﺎ ﻫﯿﭻ ﮐﺲ ﻧﺒﻮد ﮐﻪ زن او ﺷﻮی؟ ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﭼﮕﻮﻧﻪ زن اﯾﻦ ﻓﻘﯿﻪ ﮔﺪا‬ ‫ﺷﺪی؟‬ ‫ﻇﺮاﻓﺖ ﮐﻮدﮐﺎﻧﻪ‬ ‫اﺑﻮاﻟﻌﺼﺮ از ﻇﺮﯾﻔﺎن ﻋﺮب، از ﮐﻮدﮐﯽ ﺧﻮشﻃﺒﻊ و ﻧﮑﺘﻪﺳﻨﺞ ﺑﻮد. روزی ﭘﺪرش او را ﺑﻪ ﺑﺎزار ﻓﺮﺳﺘﺎد ﺗﺎ‬ ‫ﮐﻠﮥ ﭘﺨﺘﻪ ﺑﺨﺮد و ﺑﯿﺎورد. رﻓﺖ و ﮐﻠﻪای ﺧﺮﯾﺪ و ﮔﻮﺷﻪای ﻧﺸﺴﺖ و ﺗﻤﺎم ﭘﻮﺳﺖ و ﮔﻮﺷﺖ و ﻣﻐﺰ آن را‬ ‫ﺧﻮرد و اﺳﺘﺨﻮان ﺧﺎﻟﯽاش را در ﻧﺎن ﭘﯿﭽﯿﺪ و ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺮد. ﭘﺪر ﮐﻪ ﻧﺎن را ﺑﺎز ﮐﺮد، اﺳﺘﺨﻮاﻧﯽ ﺧﺎﻟﯽ از‬ ‫ﮔﻮﺷﺖ دﯾﺪ، از او ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﭼﺸﻤﻬﺎﯾﺶ ﮐﺠﺎﺳﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﮐﻮر ﺑﻮد، ﮔﻔﺖ: ﮔﻮﺷﻬﺎﯾﺶ، ﮔﻔﺖ: ﮐﺮ ﺑﻮد. ﮔﻔﺖ:‬ ‫زﺑﺎﻧﺶ، ﮔﻔﺖ: ﻻل ﺑﻮد. ﮔﻔﺖ: اﯾﻨﻬﺎ درﺳﺖ، ﻣﻐﺰ او ﭼﻪ ﺷﺪ؟ ﮔﻔﺖ: ﭘﯿﺶ از آﻧﮑﻪ ﮐﺮ و ﻻل و ﮐﻮر ﺷﻮد،‬ ‫ﻣﻌﻠﻢ ﮔﻮﺳﻔﻨﺪان ﺑﻮد و ﻣﻐﺰ ﺳﺮش را ﺑﺮای ﺑﭽﻪﻫﺎی ﮔﻮﺳﻔﻨﺪان ﺧﺎﻟﯽ ﮐﺮده ﺑﻮد. ﭘﺪرش ﮔﻔﺖ اﯾﻦ ﮐﻠﻪ را‬ ‫ﺑﺒﺮ و ﺑﻪ ﮐﻠﻪﭘﺰ ﺑﺪه ﮐﻪ ﻣﻦ ﮐﻠﻪ ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻢ. اﺑﻮاﻟﻌﺼﺮ ﮔﻔﺖ: از ﻣﻦ ﭘﺲ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد، ﭼﻮن آن را ﺑﺎ ﻫﻤﮥ‬ ‫ﻋﯿﺐﻫﺎﯾﺶ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻓﺮوﺧﺖ.‬ ‫١٤‬ ‫ﺑﻪ ﺧﺎﻧﮥ ﻣﺎ ﻣﯽآورﻧﺪ‬ ‫روزی ﺟﻮﺣﯽ در ﺧﺎﻧﮥ ﺧﻮد ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮد و دﺧﺘﺮک ﭼﻬﺎرﺳﺎﻟﻪاش ﻫﻢ ﭘﯿﺶ او ﺑﻮد. ﻧﺎﮔﻬﺎن ﺟﻨﺎزهای از دور‬ ‫ﭘﯿﺪا ﺷﺪ ﮐﻪ دﺧﺘﺮک ﺗﺎ آن زﻣﺎن ﻧﺪﯾﺪه ﺑﻮد. ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ ﭼﯿﺴﺖ؟ ﮔﻔﺖ: آدﻣﯽ ﻣﺮده اﺳﺖ. ﮔﻔﺖ: او را‬ ‫ﺑﻪ ﮐﺠﺎ ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ؟ ﮔﻔﺖ: ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺷﻤﻊ و ﭼﺮاغ اﺳﺖ، ﻧﻪ ﻓﺮش و روﺷﻨﺎﯾﯽ، ﻧﻪ ﻧﻮر و ﺻﻔﺎ، ﻧﻪ ﺧﻮرش و‬ ‫ﭘﻮﺷﺶ، ﻧﻪ آب و ﻧﺎن، ﮔﻔﺖ: ﭘﺲ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﮥ ﻣﺎ ﻣﯽآورﻧﺪ.‬ ‫ﻣﺜﻠﺚ و ﻣﺮﺑﻊ‬ ‫ﻋﻄﺎری ﺑﺮای ﺧﻮاﺟﻪای ﺑﺨﻮری ﻣﺮﮐﺐ از ﻋﻮد و ﻋﻨﺒﺮ و ﺻﻨﺪل درﺳﺖ ﮐﺮده ﺑﻮد و ﺑﻪ اﯾﻦ دﻟﯿﻞ ﺑﻪ آن‬ ‫ﻣﺜﻠﺚ ﻣﯽﮔﻔﺖ. روزی ﺧﻮاﺟﻪ ﮐﻪ ﻗﺼﺪ داﺷﺖ ﺑﻪ ﻣﯿﻬﻤﺎﻧﯽ ﺑﺮود ﺑﻪ ﮐﻨﯿﺰ ﺧﻮد ﮔﻔﺖ آﺗﺸﺪاﻧﯽ درﺳﺖ ﮐﻦ‬ ‫و از ﻣﺜﻠﺚ ﺑﺨﻮری زﯾﺮ ﻟﺒﺎﺳﻢ ﺑﺴﻮزان ﺗﺎ ﻟﺒﺎسﻫﺎﯾﻢ ﺧﻮﺷﺒﻮ ﺷﻮد، ﮐﻨﯿﺰ آﺗﺸﺪاﻧﯽ آورد و زﯾﺮ داﻣﻦ ﺧﻮاﺟﻪ‬ ‫ﮔﺬاﺷﺖ و ﮔﻠﻮﻟﮥ ﮐﻮﭼﮑﯽ از ﻣﺜﻠﺚ را روی آﺗﺶ اﻧﺪاﺧﺖ، در اﯾﻦ ﻣﻮﻗﻊ ﺧﻮاﺟﻪ دﻓﻊ ﻧﻔﺨﯽ ﮐﺮد و ﺑﻮی ﺑﺪ‬ ‫آن ﺑﻪ ﻣﺸﺎم ﺧﻮدش رﺳﯿﺪ. ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ ﻣﺜﻠﺚ را ﺑﺪ ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻮی ﺑﺪی دارد، ﮐﻨﯿﺰ ﮔﻔﺖ: ای ﺧﻮاﺟﻪ‬ ‫اﯾﻦ ﺑﺨﻮر ﺗﺎ ﻣﺜﻠﺚ ﺑﻮد ﺧﻮب ﺑﻮد وﻗﺘﯽ آن را ﻣﺮﺑﻊ ﮐﺮدی ﺑﺪ ﺷﺪ.‬ ‫ﺑﺎز از ﻗﻔﺲ ﭘﺮﯾﺪ‬ ‫ﺑﺎزی از دﺳﺖ ﺑﮑﺎرﺑﻦ ﻋﺒﺪاﻟﻤﻠﮏﺑﻦ ﻣﺮوان ﮐﻪ ﺑﻪ اﺣﻤﻖ ﺑﻮدن ﻣﺸﻬﻮر اﺳﺖ ﭘﺮواز ﮐﺮد. ﺑﻪ ﻧﻮﮐﺮاﻧﺶ‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ ﺗﺎﺧﺖ ﺑﺮوﯾﺪ و ﺑﻪ دروازهﺑﺎﻧﺎن ﺑﮕﻮﯾﯿﺪ ﺗﺎ زود دروازهﻫﺎ را ﺑﺒﻨﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺎز از ﺷﻬﺮ ﺑﯿﺮون ﻧﺮود،‬ ‫ﭼﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ از ﺷﻬﺮ ﺑﯿﺮون رود، دﯾﮕﺮ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻢ او را ﺑﮕﯿﺮم.‬ ‫ﺑﺎز ﻫﻢ ﻗﺎﺿﯽ ﻧﺎدان‬ ‫در ﻗﺰوﯾﻦ ﻗﺎﺿﯽ داﻧﺸﻤﻨﺪ و دﯾﻦداری ﻓﻮت ﮐﺮد. از او ﭘﺴﺮی ﻧﺎدان و‬ ‫درس ﻧﺨﻮاﻧﺪه ﺑﺮﺟﺎی ﻣﺎﻧﺪ. ﺑﺮای ﻣﻼﺣﻈﮥ ﺣﻘﻮق ﭘﺪر، ﭘﺴﺮش را ﻗﺎﺿﯽ‬ ‫٢٤‬ ‫ﮐﺮدﻧﺪ. از او ﮐﻠﻤﺎت ﻋﺎﻣﯿﺎﻧﻪ و ﯾﺎ ﺣﺮﮐﺖﻫﺎی ﺟﺎﻫﻼﻧﻪ ﺳﺮ ﻣﯽزد، ﺑﻌﻀﯽ‬ ‫از ﻧﺰدﯾﮑﺎن ﻗﺎﺿﯽ ﺑﺮای رﻓﻊ اﯾﻦ ﻣﺸﮑﻞ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺑﺮاﯾﺶ ﻣﻌﻠﻤﯽ‬ ‫ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻋﺮﺑﯽ را ﻧﺰد او ﺑﯿﺎﻣﻮزد. ﻣﻌﻠﻢ ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ ﺗﺮﮐﯿﺐ را ﯾﺎد‬ ‫ﺑﮕﯿﺮ: »ﺿﺮب زﯾﺪ ﻋﻤﺮوا«، ﺿﺮب ﻓﻌﻞ اﺳﺖ، زﯾﺪ ﻓﺎﻋﻞ، ﻋﻤﺮو ﻣﻔﻌﻮل و‬ ‫ﻣﻌﻨﯽ آن اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ »زد زﯾﺪ ﻋﻤﺮو را«، ﻗﺎﺿﯽزاده ﮔﻔﺖ: ﭼﺮا زﯾﺪ ﻋﻤﺮو را‬ ‫زد؟ ﻣﮕﺮ ﻋﻤﺮو ﮔﻨﺎﻫﯽ ﮐﺮده ﺑﻮد و ﺣﺪی ﺑﺮ او ﻻزم ﺑﻮد؟ ﻣﻌﻠﻢ ﮔﻔﺖ: ﻧﻪ. زدن واﻗﻌﯽ ﮐﻪ ﻧﯿﺴﺖ، اﯾﻦ‬ ‫ﻣﺜﺎﻟﯽ در ﻋﻠﻢ ﻧﺤﻮ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﮥ آن ﻗﺎﻋﺪه را ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪ. ﻗﺎﺿﯽزاده ﮔﻔﺖ: وﮐﻼ را ﺑﺨﻮاﻫﯿﺪ ﺗﺎ‬ ‫ﺑﺮوﻧﺪ و زﯾﺪ را ﺑﯿﺎورﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺮدی ﻋﺎﻟﻢ و ﺻﺎﻟﺢ ﺷﻬﺎدت ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ او ﻋﻤﺮو را زده اﺳﺖ. ﻓﻮراً وﮐﻼ‬ ‫ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺪﻧﺪ، ﺑﺎز ﻣﻌﻠﻢ ﮔﻔﺖ: ای ﻗﺎﺿﯽزاده، اﯾﻦ زﯾﺪ را ﺧﺪا ﻧﯿﺎﻓﺮﯾﺪه، اﯾﻦ ﻋﻤﺮو از ﻣﺎدر ﻧﺰاده اﺳﺖ.‬ ‫ﻗﺎﺿﯽزاده ﻋﺼﺒﺎﻧﯽ ﺷﺪ و ﮔﻔﺖ: ﺗﻮ از اﯾﻦ زﯾﺪ رﺷﻮه ﮔﺮﻓﺘﻪای و ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ ﻗﻀﯿﻪ را ﺑﭙﯿﭽﺎﻧﯽ، ﻣﻦ‬ ‫ﻧﻤﯽﮔﺬارم ﮐﻪ در دوران ﻣﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻇﻠﻢﻫﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﮐﺴﯽ ﺷﻮد. ﺑﻪ ﻧﻮﮐﺮاﻧﺶ ﮔﻔﺖ: اﯾﻦ ﮐﺎﺳﺐ ﻋﻠﻢ را ﺑﻪ‬ ‫زﻧﺪان ﺑﯿﺎﻧﺪازﯾﺪ ﺗﺎ ﻣﻦ در اﯾﻦ ﺑﺎره ﺗﺤﻘﯿﻖ ﮐﻨﻢ. دوﺳﺘﺎن ﻗﺎﺿﯽ رﻧﺞ ﺑﺴﯿﺎر ﮐﺸﯿﺪﻧﺪ ﺗﺎ او را از دﺳﺖ‬ ‫ﻗﺎﺿﯽزاده ﺧﻼص ﮐﺮدﻧﺪ.‬ ‫ﯾﮑﺎل ﺑﻌﺪ‬ ‫از ﻣﻌﻠﻤﯽ ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﻮ ﺑﺰرﮔﺘﺮی ﯾﺎ ﺑﺮادرت؟ ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ ﺑﺰرﮔﺘﺮم اﻣﺎ ﯾﮑﺴﺎل دﯾﮕﺮ ﺳﻦ ﺑﺮادرم ﺑﺮاﺑﺮ‬ ‫ﺳﻦ ﻣﻦ ﻣﯽﺷﻮد.‬ ‫ﻏﺴّﺎل ﺑﯿﺎورﯾﺪ‬ ‫ﭘﺴﺮ ﻣﻌﻠﻤﯽ ﺑﯿﻤﺎر ﺷﺪ و ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﺮگ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﻌﻠﻢ ﮔﻔﺖ: ﻏﺴﺎل ﺑﯿﺎورﯾﺪ ﺗﺎ ﭘﺴﺮم را ﺑﺸﻮﯾﺪ. ﮔﻔﺘﻨﺪ:‬ ‫ﻫﻨﻮز ﻧﻤﺮده اﺳﺖ، ﮔﻔﺖ: اﺷﮑﺎﻟﯽ ﻧﺪارد ﺗﺎ آن زﻣﺎن ﮐﻪ ﻏﺴﻞ او ﺗﻤﺎم ﺷﻮد، ﻣﯽﻣﯿﺮد.‬ ‫ﮐﻔﻦ ﮐﻬﻨﻪ‬ ‫٣٤‬ ‫ﻣﻌﻠﻤﯽ ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﺮگ ﺑﻮد ﮔﻔﺖ: ﺑﮕﺮدﯾﺪ ﺑﺒﯿﻨﯿﺪ ﮐﻔﻦ ﮐﻬﻨﻪ ﭘﯿﺪا ﻣﯽﮐﻨﯿﺪ؟ ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺑﺮای ﭼﻪ؟ ﮔﻔﺖ: ﺑﺮای‬ ‫آن ﮐﻪ ﭘﺲ از ﻣﺮگ ﻣﺮا در آن ﺑﭙﯿﭽﻨﺪ و در ﮔﻮر ﺑﮕﺬارﻧﺪ. ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺑﻪ ﭼﻪ دﻟﯿﻞ؟ ﮔﻔﺖ: وﻗﺘﯽ ﻣﻨﮑﺮ و ﻧﮑﯿﺮ‬ ‫ﺑﯿﺎﯾﻨﺪ و ﮐﻔﻦ ﮐﻬﻨﻪ را ﺑﺒﯿﻨﻨﺪ، ﮔﻤﺎن ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺮده ﻗﺪﯾﻤﯽ اﺳﺖ و دﯾﮕﺮ ﺳﺆال و ﺟﻮاب ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ.‬ ‫ﺷﮑﻢ روش‬ ‫ﻣﺮدی ﻧﺰد ﭘﺰﺷﮏ اﺑﻠﻬﯽ رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ ﻣﻦ داروﯾﯽ ﺑﺪه ﺗﺎ ﺷﮑﻢ ﻣﻦ ﮐﺎر ﮐﻨﺪ، ﭘﺰﺷﮏ ﺑﻪ او داﻧﻪای‬ ‫داد و ﺑﯿﻤﺎر آن را ﺧﻮرد و ﺻﺪﺑﺎر ﺷﮑﻤﺶ ﮐﺎر ﮐﺮد و ﺑﻌﺪ از آن ﻣﺮد. ﺧﺎﻧﻮادۀ او آﻣﺪﻧﺪ و ﭘﺰﺷﮏ را ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و‬ ‫ﻧﺰد ﻗﺎﺿﯽ ﺑﺮدﻧﺪ و ﮔﻔﺘﻨﺪ: داروﯾﯽ ﺑﻪ او داده ﮐﻪ ﺻﺪﺑﺎر ﺷﮑﻤﺶ ﮐﺎر ﮐﺮده و ﺑﻌﺪ ﻣﺮده اﺳﺖ. ﻃﺒﯿﺐ‬ ‫ﮔﻔﺖ: ﮔﻨﺎه از ﺧﻮدش ﺑﻮد، اﮔﺮ ﻧﻤﯽﻣﺮد، 002 ﺑﺎر ﻫﻢ ﺷﮑﻤﺶ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮد.‬ ‫ﻋﺮض ﻃﻨﺎب‬ ‫روزی ﭘﺰﺷﮑﯽ ﺑﻪ ﭘﺴﺮ اﺑﻠﻪ ﺧﻮد ﮔﻔﺖ: ﺑﺮو ﺑﺎزار و ﻃﻨﺎﺑﯽ ﺑﺮای ﭼﺎه ﺑﺨﺮ ﮐﻪ ﻃﻮﻟﺶ 02 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ. ﭘﺴﺮ رﻓﺖ‬ ‫و ﺑﻌﺪ از ﻣﺪﺗﯽ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﮐﻪ ای ﭘﺪر ﻃﻮل ﻃﻨﺎب را ﮔﻔﺘﯽ وﻟﯽ ﻋﺮض آن را ﻧﮕﻔﺘﯽ. ﮔﻔﺖ: ﻋﺮﺿﺶ‬ ‫ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺪر ﺑﺲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﻼی اﺑﻠﻬﯽ ﻣﺜﻞ ﺗﻮ ﮔﺮﻓﺘﺎر ﺷﺪهام.‬ ‫آزﻣﺎﯾﺶ ادرار‬ ‫اﺑﻠﻬﯽ ﭘﺴﺮ ﭼﻬﺎردهﺳﺎﻟﻪاش ﺑﯿﻤﺎر ﺷﺪ، ادرار او را ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ ﻧﺰد ﭘﺰﺷﮏ ﺑﺒﺮد. در راه ﭼﻨﺪ ﺗﻦ از‬ ‫دوﺳﺘﺎﻧﺶ را دﯾﺪ. آﻧﺎن او را ﺑﻪ ﺷﺮاﺑﺨﺎﻧﻪ ﺑﺮدﻧﺪ، ﺳﻪ ﺷﺒﺎﻧﻪروز آﻧﺠﺎ ﻣﺎﻧﺪ، ﺑﻌﺪ ﺷﻨﯿﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﺎن روز اول‬ ‫ﭘﺴﺮش ﻓﻮت ﮐﺮده اﺳﺖ. ادرار را ﺑﺎ ﻋﺠﻠﻪ ﻧﺰد ﭘﺰﺷﮏ ﺑﺮد، ﭘﺰﺷﮏ ادرار را دﯾﺪ و ﮔﻔﺖ ﭼﻨﺪ روز اﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﭘﺴﺮت ﺑﯿﻤﺎر اﺳﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﺳﻪ روز اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮده اﺳﺖ.‬ ‫ﺑﺰ ﻧﺮ رﺳﯿﺪه‬ ‫اﺑﻠﻬﯽ ﻧﺰد ﺳﺘﺎرهﺷﻨﺎﺳﯽ رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: ﻃﺎﻟﻊ ﻣﺮا ﺑﺒﯿﻦ. ﮔﻔﺖ: ﺳﺘﺎرهات ﭼﯿﺴﺖ ﺗﺎ ﺑﺮاﺳﺎس آن ﻃﺎﻟﻌﺖ‬ ‫٤٤‬ ‫را ﺑﮕﻮﯾﻢ؟ ﮔﻔﺖ: ﺗَﯿﺲ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺰ ﻧﺮ رﺳﯿﺪه. ﺳﺘﺎرهﺷﻨﺎس ﮔﻔﺖ: ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺮﺟﯽ در ﻓﻠﮏ ﻧﯿﺴﺖ. ﮔﻔﺖ: ده‬ ‫ﺳﺎل ﭘﯿﺶ ﺳﺘﺎرهﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﻪ ﻣﻦ ﮔﻔﺖ: ﺑﺮج ﺗﻮ ﺟﺪی اﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺰﻏﺎﻟﻪ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﻌﺪ از ده ﺳﺎل ﺑﺎﯾﺪ‬ ‫ﺑﺰرگ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﺑﺰ ﻧﺮ رﺳﯿﺪه ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫ﺟﺴﺘﺠﻮی ﻣﻔﯿﺪ‬ ‫اﺑﻠﻬﯽ ﺳﻮزﻧﯽ را در ﺧﺎﻧﻪاش ﮔﻢ ﮐﺮده ﺑﻮد و در ﮐﻮﭼﻪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎﻟﺶ ﻣﯽﮔﺸﺖ. ﮔﻔﺘﻨﺪ: دﻧﺒﺎل ﭼﻪ ﻫﺴﺘﯽ؟‬ ‫ﮔﻔﺖ: دﻧﺒﺎل ﺳﻮزﻧﯽ ﮐﻪ در ﺧﺎﻧﻪ ﮔﻢ ﮐﺮدهام. ﮔﻔﺘﻨﺪ: ای اﺑﻠﻪ ﭼﯿﺰی را ﮐﻪ در ﺧﺎﻧﻪ ﮔﻢ ﮐﺮدهای در ﮐﻮﭼﻪ‬ ‫ﺟﺴﺖوﺟﻮ ﻣﯽﮐﻨﯽ؟ ﮔﻔﺖ: ﭼﻪ ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺗﺎرﯾﮏ اﺳﺖ و ﭼﺮاغ ﻧﺪارم.‬ ‫ﻧﮑﻨﺪ ﮔﺰﯾﺪه ﺑﺎﺷﺪ‬ ‫روزی زﻧﺒﻮری ﺑﺮ ﮔﺮدن اﺑﻠﻬﯽ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮد. اﻣﺎ ﺧﻮدش ﻧﻔﻬﻤﯿﺪ ﺑﻠﮑﻪ دوﺳﺘﺎﻧﺶ ﺑﻪ او ﮔﻔﺘﻨﺪ. ﺑﺎ آﺳﺘﯿﻨﺶ‬ ‫زﻧﺒﻮر را از ﺧﻮد دور ﮐﺮد. ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﺗﮏﺗﮏ آﻧﺎن ﮔﻔﺖ: ﻣﺮا ﻧﮕﺎه ﮐﻨﯿﺪ ﻧﮑﻨﺪ ﻣﺮا ﮔﺰﯾﺪه ﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫ﺷﺒﯿﺨﻮن‬ ‫ﺳﻮاری اﺑﻠﻪ در ﻣﯿﺎن ﻟﺸﮑﺮی ﺑﻮد، ﻧﯿﻢﺷﺐ ﺑﻪ آن ﻟﺸﮑﺮ ﺷﺒﯿﺨﻮن زدﻧﺪ و اﺑﻠﻪ ﭼﻨﺎن ﺗﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ وﻗﺘﯽ‬ ‫ﺧﻮاﺳﺖ ﺑﺮ ﺳﺮ اﺳﺐ ﻟﮕﺎم ﺑﺰﻧﺪ، ﺑﻪ اﺷﺘﺒﺎه ﻟﮕﺎم را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﮐﻔﻞ و دم اﺳﺐ آورد و ﺑﺎ ﺗﻌﺠﺐ ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﮔﯿﺮم ﮐﻪ ﺳﺮ ﺗﻮ ﺑﺰرگ و ﭘﯿﺸﺎﻧﯽ ﺗﻮ ﭘﻬﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻣﻮی ﭘﯿﺸﺎﻧﯽات ﭼﺮا اﯾﻨﻘﺪر دراز ﺷﺪه اﺳﺖ؟‬ ‫ﭼﻨﺪان ﻫﻢ ﻧﺮ ﻧﺒﻮد‬ ‫ﻣﺮدی ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ در ﮐﺎرواﻧﯽ ﺧﺮش را ﮔﻢ ﮐﺮده ﺑﻮد، ﺧﺮ دﯾﮕﺮی را ﮔﺮﻓﺖ و ﺑﺎر زد. ﺻﺎﺣﺐ ﺧﺮ آﻣﺪ و ﮔﺮدن‬ ‫ﺧﺮ ﺧﻮدش را ﮔﺮﻓﺖ و ﺑﺎرش را ﺑﻪ زﻣﯿﻦ اﻧﺪاﺧﺖ. ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ اﺑﺘﺪا ﺳﺮ و ﺻﺪا ﮐﺮد، ﻣﺮدم ﺑﻪ او ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺧﺮ‬ ‫ﺗﻮ ﻧﺮ ﺑﻮد ﯾﺎ ﻣﺎده؟ ﮔﻔﺖ: ﻧﺮ، ﮔﻔﺘﻨﺪ: اﯾﻦ ﺧﺮ ﻣﺎده اﺳﺖ. ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ ﮔﻔﺖ: ﺧﺮ ﻣﻦ ﭼﻨﺪان ﻫﻢ ﻧﺮ ﻧﺒﻮد.‬ ‫٥٤‬ ‫درﻏﮕﻮی ﺑﺎ ﺻﺪاﻗﺖ‬ ‫از دروﻏﮕﻮﯾﯽ ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ: ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎل راﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪای؟ ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﺑﻠﻪ، دروغ ﮔﻔﺘﻪام.‬ ‫ادﻋﺎی آﻫﻨﮕﺮی‬ ‫ﺷﺨﺼﯽ ﻧﺰد ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺧﺪا ﻫﺴﺘﻢ ﺑﻪ ﻣﻦ اﯾﻤﺎن ﺑﯿﺎور. ﭘﺎدﺷﺎه ﮔﻔﺖ: ﻣﻌﺠﺰۀ ﺗﻮ‬ ‫ﭼﯿﺴﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺨﻮاﻫﯽ. ﭘﺎدﺷﺎه ﻗﻔﻞ ﻣﺸﮑﻞﮔﺸﺎﯾﯽ ﺟﻠﻮی او ﮔﺬاﺷﺖ و ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ راﺳﺖ‬ ‫ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ، اﯾﻦ ﻗﻔﻞ را ﺑﺪون ﮐﻠﯿﺪ ﺑﺎز ﮐﻦ. ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ ادﻋﺎی ﭘﯿﻐﻤﺒﺮی دارم ﻧﻪ ادﻋﺎی آﻫﻨﮕﺮی.‬ ‫ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎ ﺧﻮب اﺳﺖ‬ ‫در زﻣﺎن ﯾﮑﯽ از ﺧﻠﯿﻔﻪﻫﺎی ﺑﻐﺪاد، ﺷﺨﺼﯽ ﮐﻪ از ﺳﺮ ﺑﺪﺑﺨﺘﯽ ﻋﻘﻠﺶ را از دﺳﺖ داده ﺑﻮد، ادﻋﺎی‬ ‫ﭘﯿﺎﻣﺒﺮی ﮐﺮد. او را ﻧﺰد ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﺮدﻧﺪ. ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﭼﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ؟ ﮔﻔﺖ: ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻫﺮ ﺳﻪ روز ﯾﮏ ﺑﺎر ﺑﻪ ﻣﻦ ﻧﺎزل‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد، ﺧﻠﯿﻔﻪ ﮔﻔﺖ: ﻣﻌﺠﺰهات ﭼﯿﺴﺖ؟ ﮔﻔﺖ: از ﻧﻔﺴﻢ ﺑﻮی ﻣﺸﮏ ﺧﺎﻟﺺ ﻣﯽآﯾﺪ. ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﻪ او رﺣﻢ‬ ‫ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ: ﻣﻐش آﺳﯿﺐ دﯾﺪه اﺳﺖ، او را ﺑﻪ آﺷﭙﺰﺧﺎﻧﻪ ﺑﺒﺮﯾﺪ و ﻫﺮ روز ﺑﻪ او آب زﻋﻔﺮان ﺧﻮﺷﺒﻮ‬ ‫ﺑﺪﻫﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺮغ ﻓﺮﺑﻪای ﭘﺨﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﺻﺒﺢ و ﺷﺐ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ او ﺷﺮﺑﺖﻫﺎی ﺧﻮﺷﺒﻮ ﺑﺪﻫﯿﺪ. ﺑﻌﺪ از ده‬ ‫روز او را ﺧﻮاﺳﺖ. ﮔﻔﺖ: ای دروﯾﺶ ﺣﺎﻟﺖ ﭼﻄﻮر اﺳﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﺑﻪ ﻟﻄﻒ ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﻬﺘﺮم. ﮔﻔﺖ:‬ ‫ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﺑﺮ ﺗﻮ ﻧﺎزل ﻣﯽﺷﻮد؟ ﮔﻔﺖ: ﻗﺒﻼً ﻫﺮ ﺳﻪ روز ﯾﮏ ﺑﺎر ﻧﺎزل ﻣﯽﺷﺪ، اﻣﺎ اﯾﻦ روزﻫﺎ ﻫﺮ روز ﺳﻪ ﺑﺎر‬ ‫ﻣﯽآﯾﺪ. ﮔﻔﺖ: ﭼﻪ ﭘﯿﻐﺎﻣﯽ دارد؟ ﮔﻔﺖ: ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﺟﺎی ﺧﻮﺑﯽ ﭘﯿﺪا ﮐﺮدهای، ﺣﻮاﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺗﮑﺎن ﻧﺨﻮری و‬ ‫از اﯾﻨﺠﺎ ﺑﯿﺮون ﻧﺮوی ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﮐﺠﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﺟﺎﯾﯽ ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽﮐﻨﯽ.‬ ‫ﭼﻬﺎر روز ﻣﻬﻠﺖ‬ ‫ﺷﺨﺼﯽ ﻧﺰد ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺑﻐﺪاد رﻓﺖ و ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮم. ﺧﻠﯿﻔﻪ ﮔﻔﺖ: ﻣﻌﺠﺰۀ ﺗﻮ ﭼﯿﺴﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﻫﺮ ﭼﻪ‬ ‫اراده ﮐﻨﯽ. ﮔﻔﺖ: ﺗﺨﻢ ﺧﺮﺑﺰه را ﭘﯿﺶ ﻣﻦ ﺑﮑﺎر ﺗﺎ ﻓﻮراً ﺳﺒﺰ ﺷﻮد و ﮔﻞ دﻫﺪ و ﺧﺮﺑﺰه ﺷﻮد و ﺑﺮﺳﺪ. ﮔﻔﺖ:‬ ‫٦٤‬ ‫ﺑﻪ ﻣﻦ ﭼﻬﺎر روز ﻣﻬﻠﺖ ﺑﺪه. ﮔﻔﺖ: ﻣﻬﻠﺖ دادﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ. ﮔﻔﺖ: ای ﺑﯽاﻧﺼﺎف، ﺑﻪ ﺧﺪای ﻋﺰوﺟﻞ ﺑﺎ‬ ‫وﺟﻮد ﻗﺪرت ﮐﺎﻣﻠﺶ ﭼﻬﺎرﻣﺎه ﻣﻬﻠﺖ ﻣﯽدﻫﯽ ﺗﺎ ﺧﺮﺑﺰه ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ، ﺑﻪ ﻣﻦ ﭼﻬﺎرروز ﻣﻬﻠﺖ ﻧﻤﯽدﻫﯽ؟‬ ‫دﯾﻮاﻧﻪﮐﺸﺎن‬ ‫روزی ﻫﺎروناﻟﺮﺷﯿﺪ از ﮐﻨﺎر ﮔﻮرﺳﺘﺎن ﻋﺒﻮر ﻣﯽﮐﺮد، ﺑﻬﻠﻮل و ﻋﻠﯿﺎن ﻣﺠﻨﻮن را دﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻧﺸﺴﺘﻪاﻧﺪ و‬ ‫ﺣﺮف ﻣﯽزﻧﻨﺪ. ﺧﻮاﺳﺖ ﺑﺎ آﻧﺎن ﺷﻮﺧﯽ ﮐﻨﺪ، دﺳﺘﻮر داد ﻫﺮ دو را آوردﻧﺪ. ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ اﻣﺮوز دﯾﻮاﻧﻪ‬ ‫ﻣﯽﮐﺸﻢ، ﺟﻼد را ﺻﺪا ﮐﻨﯿﺪ. ﺟﻼد ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺷﻤﺸﯿﺮ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺪ. ﻋﻠﯿﺎن را ﻧﺸﺎﻧﺪ ﺗﺎ ﮔﺮدن ﺑﺰﻧﺪ، ﮔﻔﺖ: ای‬ ‫ﻫﺎرون ﭼﻪ ﻣﯽﮐﻨﯽ؟ ﮔﻔﺖ: اﻣﺮوز دﯾﻮاﻧﻪ ﻣﯽﮐﺸﻢ. ﮔﻔﺖ: ﭘﻨﺎه ﺑﺮ ﺧﺪا، ﻣﺎ در اﯾﻦ ﺷﻬﺮ دو دﯾﻮاﻧﻪ ﺑﻮدﯾﻢ و‬ ‫ﺗﻮ دﯾﻮاﻧﮥ ﺳﻮم ﺷﺪی. اﮔﺮ ﺗﻮ ﻣﺎ را ﺑﮑﺸﯽ ﭼﻪ ﮐﺴﯽ ﺗﻮ را ﺑﮑﺸﺪ.‬ ‫دوﺳﺘﯽ ﻧﺴﯿﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮد‬ ‫ﻫﺎروناﻟﺮﺷﯿﺪ از ﺑﻬﻠﻮل ﭘﺮﺳﯿﺪ: ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ دوﺳﺖ ﺗﻮ ﭼﻪ ﮐﺴﯽ اﺳﺖ؟ ﮔﻔﺖ: ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺷﮑﻢ ﻣﺮا ﺳﯿﺮ ﮐﻨﺪ.‬ ‫ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﻣﻦ ﺷﮑﻢ ﺗﻮ را ﺳﯿﺮ ﮐﻨﻢ، ﻣﺮا دوﺳﺖ داری؟ ﮔﻔﺖ: دوﺳﺘﯽ ﻧﺴﯿﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮد.‬ ‫زﯾﺮدﺳﺖ‬ ‫روزی وزﯾﺮ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﻪ ﺑﻬﻠﻮل ﮔﻔﺖ: دﻟﺖ را ﺧﻮش ﮐﻦ ﮐﻪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺗﻮ را ﺗﺮﺑﯿﺖ ﮐﺮده و ﺑﺮ ﺧﻮک و ﺧﺮس‬ ‫ﺣﺎﮐﻢ ﮐﺮده اﺳﺖ. ﺑﻬﻠﻮل ﮔﻔﺖ: ﭘﺲ از اﯾﻦ ﭘﺲ ﻣﻮاﻇﺐ رﻓﺘﺎرت ﺑﺎش و از دﺳﺘﻮر ﻣﻦ ﺳﺮﭘﯿﭽﯽ ﻧﮑﻦ‬ ‫ﮐﻪ زﯾﺮ دﺳﺖ ﻣﻦ ﻫﺴﺘﯽ.‬ ‫در ﺑﺎرﮔﺎه ﻋﺰﯾﺰ ﻣﺼﺮ‬ ‫ﯾﮑﯽ از ﻋﻠﻤﺎی ﺑﺰرگ ﻣﺼﺮ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ: ﻣﺮا ﻋﺰﯾﺰ ﻣﺼﺮ ﻧﺰد ﻫﺮﮐﻞ ﺑﺰرگ روم ﻓﺮﺳﺘﺎد. وﻗﺘﯽ ﺑﻪ‬ ‫ﺑﺎرﮔﺎه او رﺳﯿﺪم، ﭘﯿﺶ ﺗﺨﺖ او دﯾﻮاﻧﻪای را دﯾﺪم ﮐﻪ ﯾﮏ ﺳﺮِ زﻧﺠﯿﺮ ﻃﻼﯾﯽ را ﺑﻪ ﭘﺎی او و ﯾﮏ ﺳﺮ زﻧﺠﯿﺮ‬ ‫را ﺑﻪ ﭘﺎﯾﮥ ﺗﺨﺖ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ. ﺣﺮﮐﺎت زﯾﺒﺎ و رﻓﺘﺎر ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ اﻧﺠﺎم ﻣﯽداد، وﻗﺘﯽ ﻫﺮﮐﻞ ﻣﺸﻐﻮل ﮐﺎری ﺑﻮد،‬ ‫٧٤‬ ‫زﺑﺎﻧﻢ را ﺑﺮاﯾﺶ در آوردم و ﺣﺮﮐﺖ دادم. او ﺑﺎ ﺻﺪای ﺑﻠﻨﺪ ﮔﻔﺖ: ﺧﺪاﯾﺎ ﭼﻪ ﮐﺴﯽ را ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ و ﭼﻪ ﮐﺴﯽ‬ ‫را ﺑﺎز ﮔﺬاﺷﺘﻪاﻧﺪ.‬ ‫٨٤‬ ...
View Full Document

This note was uploaded on 10/04/2010 for the course ENGINEERIN 22453175 taught by Professor Heydari during the Spring '08 term at Punjab Engineering College.

Ask a homework question - tutors are online