150 - ANKARA EĞİTİM BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ...

This preview shows page 1 out of 446 pages.

Unformatted text preview: ANKARA EĞİTİM BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ FAKÜLTESİ YAYİNLARİ NO : İSO eğitim sosyolojisi Doç. Dr. Mahmut TEZCAN ANKARA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ YAYINLARI NO : 150 EĞİTİM SOSYOLOJİSİ Doç. Dr. Mahmut TEZCAN ANKARA 1985 Birinci Baskı ikinci Baskı : 1976 : 1981 Üçüncü Baskı : 1984 Dördüncü Baskı : 1985 ANKARA ÜNIVERSITESI BASıMEVI. ANKARA— 1985 D Ö R D Ü N C Ü BASKIYA Ö N S Ö Z Kitabın her yeni baskısında onu daha çok geliştirmek ilkesini sürdürmekteyim. Dikkat ettiğim şey, hem konuya ilişkin teorileri, hem de Türkiye'nin eğitim sorunlarının toplumsal görünümlerine yer vermektir. Ülkemizde bu konulardaki araştırmalar arttıkça, kitabın içeriği de zenginleşmektedir. Kitabımızla, konular yönünden üniversiter düzeyde bir eğitim sosyolojisi geleneği yerleşmiştir. Böylece, her yazılan materyalin, adına eğitim sosyolojisi dense de onun eğitim sosyolojisi olmadığım okuyucu rahatlıkla kavrayacaktır. Kitabın bu baskısında demokrasi ve eğitim, Ziya Gökalp'in eğitim düşüncesi, gençlik, okul ve sınıfa ilişkin yeni yaklaşımlara yer verilmiş, ayrıca diğer bölümlere gerekli eklemeler yapılmıştır. Gelecek baskılarda yine gerekli yeni bölümler ekleyeceğim. Türk eğitim sisteminde artık nitelik ve başarı konularının üzerinde durulması zamanı gelmiştir. Bu alanlarda araştırmaların yapılması ve kitabımızda yer alması, geleceğe ilişkin beklentilerimiz arasındadır. Ankara, Haziran 1985 Doç.Dr.Mahmut T E Z C A N İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM: EĞİTİM SOSYOLOJİSİNİN TANIMI, KONUSU, ÖZELLİKLERİ VE GELİŞİMİ 3 A. Eğitim kavramı ve eğitimbilim 4 B. Sosyoloji 4 C. Eğitim sosyolojisinin gelişimi Emile Durkheimın katkıları Max VVeberin katkıları Kari Mannheimın katkıları 5 6 7 8 D. Eğitsel sosyoloji ve eğitim sosyolojisi ayrımı . . . . 9 1. Eğitim sosyolojisi 9 E. a. însana yönelim 10 b. Araştırma yönelimi 10 c. Toplumsal modeller yönelimi 10 Genel olarak eğitim ve toplum ilişkileri . . . . 10 2. Eğitsel sosyoloji 11 3. Eğitimin toplumsal temelleri 12 Eğitsel sosyolojinin özellikleri ".,... 12 1. Toplumsal gelişme aracı 13 2. Eğitim amaçlarının karşılaştırılmasının temeli 13 3. Uygulamalı sosyoloji 13 4. Toplumsallaşma sürecinin incelenişi 13 5. Eğitimcilerin eğitimi 14 6. Eğitimin toplumdaki yerinin incelenmesi . . . . 14 7. Okul içindeki ve okul ile topluluk arasındaki toplumsal etkileşimin incelenmesi 15 F. Bilimsel yöntem kullanma 16 G. Yeni eğitim sosyolojisi 17 II. BÖLÜM: EĞİTİM SOSYOLOJİSİNİN ÖNEMİ VE DİĞER BİLİMLERLE İLİŞKİSİ A. ÖNEMİ 19 V B. E Ğ İ T İ M SOSYOLOJİSİNİN DİĞER DAVRANIŞ BİLİMLERİ İLE İLİŞKİSİ 20 C. T Ü R K İ Y E ' D E E Ğ İ T İ M SOSYOLOJİSİ ÖĞRETİMİ 22 1. . . . . . . . . . . . . . . 2. 3. 4. 5. Ziya Gökalp Eğitim Millî Olmalıdır Eğitimin Amacı Eğitimde Ödül ve Ceza Kozmopolit Eğitim Batı Uygarlığı ve Türk Kültürü Gençlik Buhranı Eğitim Türleri Eğitim-Kültür Uygunluğu Öğretim Biçimi Eğitim-Öğretim Ayrımı Kadın Eğitimi Din Eğitimi Aydınlar ve görevleri Sonuç Prens Sabahattin İsmail Hakkı Baltacıoğlu Ethem Nejat Türkiye'de Örgün Eğitim Programlarında Eğitim Şosyolojisi III. BÖLÜM: TOPLUMSALLAŞMA SÜRECİ ÖZELLİK- 36 Tanım . 36 1. Nesnel bakımdan toplumsallaşma 2. Öznel bakımdan toplumsallaşma 37 37 B. Toplumsallaşmanın özellikleri 37 C. Toplumsallaşmanın biyolojik temelleri 38 1. 2. 3. 4. 38 38 38 39 / İçgüdü yoksunluğu Fiziksel bağımlılık Öğrenme kapasitesi Dil II. TOPLUMSALLAŞMA AMAÇLARI VE TİPLERİ . . A. B. Toplumsallaşmanın amaçları Toplumsallaşmanın tipleri 1. Başarılı toplumsallaşma 2. Başarısız toplumsallaşma III. TOPLUMSALLAŞMANIN NÜMLERİ VI 31 34 I. TOPLUMSALLAŞMA KAVRAMI VE LERİ A. 22 22 22 23 23 24 24 25 25 26 27 27 28 28 28 29 30 30 BREYSEL 39 39 39 39 40 GÖRÜ40 A. B. C. Toplumsal bakış çerçevesi Toplumsal kişi Toplumsal öğrenim a. b. c. D. Taklit Telkin Rekabet Bireyselleşme ve ayna benlik IV. TOPLUMSALLAŞMA ARAÇLARI V. YETİŞKİN TOPLUMSALLAŞMASI A. Yetişkin toplumsallaşması B. Yeniden toplumsallaşma 40 41 41 41 42 42 42 43 43 43 44 IV. EĞİTİMDE AMAÇLAR VE TOPLUM I. GENEL AMAÇLAR A. B. Bireye yönelik amaçlar Sosyo-kültürel yönelimli amaçlar 46 46 47 II. E Ğ İ T İ M BİLİMİNE GÖRE AMAÇLAR KONUSUNUN YERİ VE LİTERATÜRDEKİ D U R U M A. B. C. D. Amaçlar hiyerarşisi Amaçların tesbitinde ölçüler 49 50 1. 2. 3. 4. 5. 6. 50 50 51 51 51 51 Toplumsal yeterlik ölçüsü Temel beşerî ihtiyaçlar ölçüsü Demokratik düşünceler, idealler ölçüsü Amaçların kendi içinde tutarlığı ölçüsü Davranışsal yorum ölçüsü Gerçekleşebilecek nitelik taşıma Amaçları belirleyen kimseler Amaçların gruplandırılması a. b. c. d. e. f. Bloom'un taksonomisi L. Smith'in sınıflandırması A.B.D. Millî Eğitim Örgütünün sınıflandırması 52 52 O'Connor'un sınıflandırması B. Russell'in sınıflandırması Batı eğitim sisteminde 53 53 53 III. T Ü R K MİLLÎ E Ğ İ T İ M İ N İ N GENEL AMAÇLARI VE DEĞERLENDİRİLMESİ A. B. 52 52 52 54 1. Türk Millî Eğitiminin amaçları Özel Amaçlar 2. Genel Amaçların değerlendirilmesi 54 55 57 Gelişmiş ülkelerin amaçlarını almak İçerik — amaç çelişkisi 57 58 VII C. D. E. F. Amaç - uygulama çelişkisi Eğitime olan toplumsal talebin ve nüfusun artışı Öğretmen sorunu Araç-gereç yetersizliği IV. AMAÇLAR BAKIMINDAN E Ğ İ T İ M MİZDE R E F O R M İHTİYACI A. Reform gerektiren hususlar B. 3. Beş Yıllık Plan C. 8. Millî Eğitim Şûrası D. Şûra kararlarının geçerliği SİSTEMİ- V. BÖLÜM: EĞİTİMİN TOPLUMSAL İŞLEVLERİ D. E. F. 59 60 60 61 62 65 I. E Ğ İ T İ M İ N AÇIK İŞLEVLERİ A. B. C. 58 59 59 5g 66 Toplumun kültür mirasının birikimi ve aktarılması Çocuğun toplumsallaştırılması Yenilikçi ve değişmeyi sağlayıcı elemanlar yetiştirmek 66 67 Siyasal işlev 67 1. Ulusal önderler 2. Yersel önderler 68 68 Eğitimin seçme işlevi Eğitimin ekonomik işlevi 69 72 1. Nitel yön 2. Nicel yön 73 73 a. b. c. 67 Denge Orta öğretimin yapısı Mesleksel rehberlik 74 74 74 II. E Ğ İ T İ M İ N GİZLİ İŞLEVLERİ 75 A. B. C. D. E. F. G. Eş seçme Tamdık sağlama Statü kazandırma Çocuk bakıcılığı İşsizliği önleme Çocuğun ekonomik sömürülmesini önleme Temizleyicilik 75 75 76 77 77 77 77 VI. BÖLÜM: KÜLTÜR VE EĞİTİM İLİŞKİLERİ GİRİŞ I. SOSYO-KÜLTÜREL SİSTEMDE TOPLUMSAL BELİRLEYİCİLERİ A. B. C. VIII İdeoloji Teknoloji Toplumsal örgüt 80 DAVRANIŞIN . 80 81 81 82 II. K Ü L T Ü R - E Ğ İ T İ M İLİŞKİLERİ 82 III. K Ü L T Ü R E L G E C İ K M E VE E Ğ İ T İ M 83 IV. TOPLUMSAL DENETİM VE E Ğ İ T İ M 85 V. GELENEK GÖRENEK VE E Ğ İ T İ M 86 VI. K Ü L T Ü R C E YOKSUN ÇOCUKLAR VE E Ğ İ T İ M VII. İLKEL VE ÇAĞDAŞ E Ğ İ T İ M İ N KARŞILAŞTIRILMASI 86 88 VII. BÖLÜM: EKONOMİ VE EĞİTİM I. E K O N O M İ - E Ğ İ T İ M İLİŞKİLERİ 92 II. E Ğ İ T İ M İ N T Ü K E T İ M ÖZELLİĞİ 93 A. Federal ya da merkezî hükümetler 95 B. Eyaletler ya da iller 95 C. Yersel yönetimler ve okul bölgeleri 95 III. E Ğ İ T İ M İ N YATIRIM ÖZELLİĞİ 96 IV. SANAYİDE İŞÇİ E Ğ İ T İ M İ 96 VIII. BÖLÜM: DEMOKRASİ VE EĞİTİM, I. BİR SİYASAL SİSTEM OLARAK VE ÖZELLİKLERİ DEMOKRASİ II. DEMOKRASİ VE E Ğ İ T İ M III. Ü L K E M İ Z D E DEMOKRASİ VE E Ğ İ T İ M UYGULAMASI 99 100 102 IX. BÖLÜM: EĞİTİMDE FIRSAT EŞİTLİĞİ I. E Ğ İ T İ M D E EŞİTLİK KAVRAMI 106 2 • Herkese muayyen düzeyde bir askari öğrenim hakkının sağlanması 106 3. Her bireyin kendi yetenek ve potansiyelinin tamamından yararlanmasını sağlayan bir öğrenime kavuşturulması 107 4. Eğitimin girdi ünitesi 107 II. E Ğ İ T İ M D E FIRSAT EŞİTLİĞİNİ ENGELLEYEN ETMENLER A. 106 1. Herkese en üst basamağa kadar öğretim sağlamak 108 Ekonomik etmenler 109 1. Ailenin geliri ve mesleği 109 a. b. Gelir Meslek 109 109 IX B. C. X. BÖLÜM: 2. Devletin ekonomik gücü 109 Coğrafî etmenler 110 1. Yerleşme düzeni 110 2. Yöresel farklılaşma 111 Toplumsal etmenler 112 1. Cinsiyet ayrımı 112 2. Din ayrımı 113 3. Dil etmeni 113 4. Irk ayrımı 114 5. Nüfus etmeni 115 6. Eğitimsel dengesizlikler 116 D. Siyasal etmenler 116 E. İşlevsel eşitsizlik 116 F. Parasız yatılılık, buıs ve yardım programları . . . 117 TOPLUMSAL TABAKALAŞMA VE EĞİTİM A. Toplumsal farklılaşma kavramı 119 B. Toplumsal tabakalaşma kavramı 119 C. Bazı tabakalaşma teorileri 119 D. 1. Davis ve Moore'a göre tabakalaşma 120 2. Gerhard I.enski'ye göre tabakalaşma 121 3. Vilfrede Pareto'ya göre tabakalaşma 121 Başlıca toplumsal tabakalaşma tipleri 122 1. Kölelik Kölelik ve eğitim 122 123 2. Feodal zümreler Feodalizm ve eğitim 123 125 3. Kastlar Kast sistemi ve eğitim 126 128 XI. BÖLÜM: TOPLUMSAL SINIFLAR VE EĞİTİM I. GENEL OLARAK TOPLUMSAL SINIFLAR II. TOPLUMSAL SINIFLAR VE E Ğ İ T İ M L E İLİŞKİLERİ 136 Durkheim'e Göre Toplumsal Sınıf ve Eğitim Farklılaşması 136 A. Sınıfsal farklılaşma ve eğitim miktarı 137 B. Sınıfsal farklılaşma ve eğitim tipi 141 a. X 134 El işi - zihinsel iş ayrımı 143 i b. Yoksul ya da yeteneksiz çocuklara özgü gelenek 145 c. Yüksek öğrenim yapamama 147 d. Mezunların istihdam edilememesi 148 e. Mezunların sermaye bulamamaları 150 f. Lüks teknik eğitim g. Ders programları ile çevre ihtiyaçları 150 .. 151 C. Toplumsal sınıf ve öğrenci başarısı 151 D. Eğitimsel önlemler 154 1. Toplumsal sınıf farklarının azaltılmasına eğitim yoluyla yardımcı olmak 154 2. Eğitim yoluyla toplumsal hareketliliğin gerçekleştirilmesi 154 X I I . BÖLÜM: AİLE VE EĞİTİM I. AİLENİN İŞLEVLERİ , 157 A. Biyolojik işlev 157 B. Ekonomik işlev 158 C. Sevgi işlevi 158 D. Koruyucu işlev 159 E. Toplumsallaştırma işlevi 159 F. Eğitim işlevi 160 G. Ailenin boş zamanları değerlendirme işlevi 160 II, AİLENİN ÇEŞİTLİ YÖNLERİ VE E Ğ İ T İ M 163 A. Aile büyüklüğü 163 B. Boşanma 163 C. Çalışan kadınlar D. Aile ve okul işbirliği - 166 E. Aile yaşamı için eğitim 167 III. SOSYO - E K O N O M İ K DÜZEYE GÖRE AİLENİN BAŞARIYA ETKİSİ 164 168 A. YABANCI ÜLKELERDEKİ D U R U M B. DİL ETMENİ VE BAŞARI 170 C. ÜLKEMİZDEKİ D U R U M 172 D. ÖNLEMLER 168 174 1. Yaygın aile eğitim programları geliştirmek . . 175 2. Yaygın okul öncesi eğitimi programları düzenlemek 175 XI XIII. B Ö L Ü M : TOPLUMSAL HAREKETLİLİK VE EĞİTİM I. TOPLUMSAL HAREKETLİLİK KAVRAMI 178 II. TOPLUMSAL HAREKETLİLİK TİPLERİ . . ' . . . . . A. Yatay toplumsal hareketlilik B. Dikey hareketlilik 178 178 179 a. Yukarı doğru hareketlilik 179 b. Aşağı doğru hareketlilik 181 III. YUKARI D O Ğ R U HAREKETLİLİK ETMENLERİ A. B. C. D. E. F. G. H. Göç politikası ve uygulamaları Farklı doğurganlık oranları Ayrım gözetmenin ortadan kalkışı Sanayileşme Fırsat eşitliğinin kabulü Yarışmaya yer verme Konumların statüsünde değişmeler Miras yoluyla edinilen toplumsal konumların sayılarındaki değişmeler IV. E Ğ İ T İ M VE TOPLUMSAL HAREKETLİLİK ... 182 182 182 182 182 183 183 183 183 A. Sanayileşmiş ülkelerdeki durum 183 B. Ülkemizde toplumsal hareketlilik ve eğitim 186 V. KADININ TOPLUMSAL H A R E K E T L İ L İ Ğ İ .... 188 XIV. BÖLÜM: AKRAN GRUPLARI VE EĞİTİMSEL DEĞERİ I. AKRAN GRUPLARININ AYIRDEİDİCİ NİTELİKLERİ II. AKRAN GRUPLARININ T Ü R L E R İ A. B. C. D. Oyun grupları Klikler Çeteler, (Gang grupları) (Özenti grupları - Referans kümeleri) III. AKRAN GRUPLARININ İŞLEVLERİ A. B. Olumlu işlevleri Olumsuz işlevleri IV. AKRAN GRUPLARI KONUSUNDA ARAŞTIRMALAR A. B. XII Yabancı Ülkelerde Türkiye'deki Araştırmalar 190 192 192 192 192 193 193 194 195 196 196 199 XV. BÖLÜM: KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARI VE EĞİTİM I. N İ T E L İ K L E R İ 202 II. İŞLEVLERİ 202 I I I . TELEVİZYON VE E Ğ İ T İ M 203 A. TV'nin yararları 203 B. TV'nin zararları 203 Örnekler 204 IV. W. SCHRAMM'A GÖRE İLETİŞİM ARAÇLARI VE E Ğ İ T İ M İLİŞKİSİ 206 V. İSTEMEDEN ÖĞRENME VE R. MERTON 207 Video ve eğitim 208 XVI. BÖLÜM: TOPLUMSAL DEĞİŞME VE EĞİTİM I. TOPLUMSAL DEĞİŞME KAVRAMI 211 II. E Ğ İ T İ M İ N TOPLUMSAL DEĞİŞMEYE İLİŞKİN İŞLEVLERİ A. B. Eğitimin tutucu işlevi Eğitimin yaratıcı işlevi 211 212 212 III. TOPLUMSAL DEĞİŞME VE E Ğ İ T İ M İLİŞKİLERİ Toplumsal değişme ve eğitim ilişkisinin teorik görünümleri A. Değişme aracı olarak eğitim B. Toplumsal değişmenin koşulu olarak eğitim . . . . C. Toplumsal değişmenin etkileyicisi olarak eğitim D. Max Weber'in toplumsal değişme ve eğitim tipolojisi E. Ottovvay'a göre eğitim ve toplumsal değişim . . . F. Eğitim akımlarına göre toplumsal değişme eğitim ilişkileri 213 A. 1. 2. 3. 4. 213 214 215 216 217 218 221 Özcülük (Essentialism), Kalıcılık (Perennialism) Gelişmecilik (Progressivism) Yeniden Oluşturmacılık (Reconstructionism). . 221 221 222 222 IV. TOPLUMSAL DEĞİŞME VE E Ğ İ T İ M İLİŞKİSİNİN BAŞLICA ALANLARI 223 A. B. C. Bilim ve teknolojideki gelişmeler Kentleşme Demografik değişmeler a. b. İlköğretim Ortaokullar 223 226 227 228 228 XIII c. Liseler 229 d. Meslekî ve teknik öğretim 229 aa. Teknik liseler 230 bb. Endüstri Meslek Liseleri 230 D. Yüksek öğretim 232 E. Özel eğitimin gelişmesi 232 F. Toplumsal hareketlilik aracı olarak eğitim .... 233 G. Aile yaşamında değişmeler, kadın ve çocuk . . . . 234 H. Baskı grupları 235 I. Demokratik gelişmeler 236 J. Çağdaşlaşma 236 XVII. BÖLÜM: AZ GELİŞMİŞ ÜLKELER VE EĞİTİMSEL SORUNLARI I. AZ GELİŞMİŞ ÜLKELERİN GENEL ÖZELLİKLERİ 239 II. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN BAZI ORTAKLAŞA EĞİTİMSEL SORUNLARI 240 1. Yeterli öğretmen eksikliği 240 2. Okulların öğrenciyi okulda tutmadaki başarısızlığı 241 3. Müfredat programlarının topluma uymaması 241 4. Köy ve kent gelişmesi arasında dengesizlik 241 5. Eğitimsel 242 gelişmeye kadın katılımı sorunu 6. Eğitim sistemindeki değerlerde tutuculuk ... 7. Çift dil kullanma III. ÖNERİLERİN Ç Ö Z Ü M YOLLARI 242 242 243 A. Eğitime öncelik vermek 244 B. Eğitim ancak canlı ve etken bir işlevsel kadro içinde yapılabilir 245 C. Eğitim üretici olmalıdır 245 D. Eğitim seçici olmalıdır 246 E. Kadroların yetiştirilmesine öncelik vermek 246 XVIII. BÖLÜM: BEYİN GÖÇÜ VE TÜRKİYE GİRİŞ I. BEYİN GÖÇÜ KAVRAMI - GENEL G Ö R Ü N Ü M Ü VE ÇEŞİTLİ ÜLKELERDEKİ D U R U M XIV 248 251 A. Kavram ve genel görünüm 251 B. Çeşitli ülkelerdeki durum 252 1. 2. 3. 4. A.B.D İngiltere Kanada i Filipin ve Kore 252 254 255 255 I I . BEYİN G Ö Ç Ü N Ü N SEBEPLERİ A. Literatürdeki sebepler 255 1. Cazibe kutupları 255 2 . Arz - Talep kavramı 256 3. Çekici - îtici kuvvetler kavramı 256 B Araştırmalarda göç sebepleri 256 C. Eğitimsel yön .. 258 III. BEYİN GÖÇÜ BAKIMINDAN T Ü R K İ Y E 259 A. Doktorlar 259 B. Mühendisler 263 C. Bilim adamlarının göçü 267 1. Meslek deneyimi 268 2. Akademik ünvanlar 268 3. Çekici etmenler 269 4. İtici etmenler 270 5. İş bulma yolları 270 IV. BEYİN GÖÇÜNÜN ÖNLENMESİ A. Ünite projesi 270 270 B. ı Kalkınma planlarında beyin göçü 272 C. Kısıtlayıcı önlemler ve Anayasa 273 D. Öğrencilerle ilgili önlemler 274 XIX. BÖLÜM: SANAYİLEŞMİŞ ÜLKELERİN EĞİTİMSEL SORUNLARI I. SANAYİLEŞMİŞ ÜLKELERİN ZELLİKLERİ BELLİ BAŞLI Ö- II. SANAYİLEŞMİŞ ÜLKELERİN EĞİTİMSEL SORUNLARI A. B. C. D. E. 280 281 Okulun işlevlerindeki artış Ekonominin insangücü istemi Eğitimde bürokrasi Kitle iletişim araçları Makine egemenliği 281 281 282 282 282 1. Boş zaman eğitimi 2. Sanayide daha iyi insan ilişkileri 3. İşi insandan ayırmak 282 283 283 XV F. Öğretmen sorunu 283 G. Eğitimde fırsat eşitsizliği 283 H. Üniversiteler 283 I. Değer değişimleri 283 J. Nüfus artışı 284 III. BAZI GELİŞMİŞ ÜLKELERDEN ÖRNEKLER .. IV. ALVlN TOFFLER'A GÖRE SANAYİLEŞMİŞ ÜLKELERDE GELECEKTE E Ğ İ T Î M 284 285 a. Öğrenme 286 b. İlişki kurma 286 c. Seçme 287 KESİM II ÖĞRETİM SOSYOLOJİSİ (Mıkro Eğitim Sosyolojisi) XX. BÖLÜM: TOPLUMSAL BİR SİSTEM OLARAK OKUL I. O K U L U N TEMEL ÖZELLİKLERİ A. 291 Toplumsal sistem olarak okul ve kültürel özellikleri 291 1. Biçimsellik 293 2. Bürokratlaşma 293 3. Öğrenci etkileşimi 295 Okulun toplumsallaştırma özelliği 296 II. J . DEVVEY'E GÖRE O K U L U N İŞLEVLERİ 298 B. A. Basitleştirme 298 B. Temizleme 298 C. Denge kurma 298 III. O K U L U N R O L YAPISI 298 A. Müdür 299 B. Uzmanlar, (Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlar) 299 C. Öğretmenler 300 D. Öğrenciler 301 IV. O K U L U N E T K E N L İ Ğ İ 301 XXI. BÖLÜM: OKUL - ÇEVRE İLİŞKİLERİ I. O K U L T İ P O L O J İ L E R Î XVI 303 A. Geleneksel okul 303 B. Topluluğun bir modeli olarak okul 304 - C. Topluluk okulu . 305 II. ÜLKEMİZDE O K U L - ÇEVRE İLİŞKİLERİ A. B. C. D. E. .... 307 Okul - aile birlikleri Okul koruma dernekleri Yaygın eğitim etkinlikleri Eğitimcilerin tutumu Yetişkin eğitiminde okul 308 308 308 309 309 X X I I . BÖLÜM: BOŞ ZAMAN EĞİTİMİ VE OKUL I. BOŞ ZAMAN E Ğ İ T İ M İ N İ N ANLAMI VE GENEL E Ğ İ T İ M D E N FARKLILIKLARI 311 II. BOŞ ZAMAN E Ğ İ T İ M İ N İ N AMACI III. GENEL OLARAK OKULLARIN E Ğ İ T İ M İ N D E K İ İŞLEVLERİ BOŞ 312 ZAMAN 314 A. Olumlu görüşü savunanlar 315 B. Olumsuz görüşü savunanlar 315 IV. OKULLARIN BOŞ ZAMAN E Ğ İ T İ M İ N D E UYGULADIKLARI ÇEŞİTLİ YÖNTEMLER 315 A. Resmî müfredat programlarına bazı dalları almak 315 B. İnformal eğitim biçiminde 316 C. Okul merkezli topluluk boş zaman değerlendirme programlan 316 D. Diğer kurumlar tarafından sağlanan topluluk boş zaman değerlendirme olanaklarını yerine getirmek 317 Okullar, boş zaman değerlendirme personelinin mesleksel hazırlığında temel rolü oynarlar 317 E. V. ÜLKEMİZDEKİ D U R U M A. Genel olarak B. Eğitsel kollar 318 318 ... 318 VI. G Ü N Ü M Ü Z OKULLARINDA BOŞ ZAMAN EĞİTİM İ N İ GEREKTİREN SEBEPLER 320 A. Eğitim amaçlarının gerçekleştirilmesi için 320 B. Toplumsallaşma süreci için 321 C. Kültür aktarma yönünden 321 D. Eğitimcilerin eğitimi için 321 E. Okul içi ve okul dışı etkileşimin gerçekleşmesi . . 321 F. Okul başarısını tayin yönünden 321 G. Oyunun eğitsel bir araç olarak ele alınışı yönünden 322 XVII H. Sosyo-kültürel bütünleşmeyi sağlamak için 322 I. Toplumsal statü elde etmek için 322 VII. Ü L K E M İ Z D E BOŞ ZAMAN FAALİYETLERİNİN SOSYOLOJİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE BOŞ ZAMAN E Ğ İ T İ M İ N İ N GEREKLERİ 322 X X I I I . BÖLÜM: MESLEK OLARAK ÖĞRETMENLİK I. MESLEKLEŞME KOŞULLARI 325 A. Uzmanlık bilgisi-örgün öğrenimden geçme B. Giriş denetimi 325 326 C. Meslek ahlâkı 326 D. Çalışma özgürlüğü 327 E. Meslek kuruluşları 327 F. Hizmet koşulları 328 G. Toplumca meslek olarak tanınma 328 II. Ö Ğ R E T İ M MESLEĞİNİN T İ P İ K ÖZELLİKLERİ A. Meslek grubu olarak özellikler 329 B. Müşteriler ve müşterilerle ilişkiler 331 C. Mesleğin icrası yönünden özellikleri 332 III. Ö Ğ R E T M E N L İ K MESLEĞİNİN SEÇİMİ 333 XXIV. BÖLÜM: OKULDA VE SINIFTA ĞRETMEN I. OKULDA Ö Ğ R E T M E N 337 A. Okul imajı 337 B. Öğretmeni etkileyen güçler 338 1. Dış güçler 338 2. iç güçler 339 3. Karşılıklı güçler 340 II. SINIFTA Ö Ğ R E T M E N 340 A. Toplumsal bir sistem olarak sınıf 340 B. Küçük grup dinamizmi 341 C. Öğrenci-öğretmen ilişkilerinde toplumsal sınıf etmeni 343 D. Ülkemizde öğretmen öğrenci ilişkileri 344 X X V . BÖLÜM: SOSYAL BİR SİSTEM OLARAK SINIF I. T A L C O T T PARSONS'A GÖRE SINIF II. SINIFIN BÜYÜKLÜĞÜ XVIII 346 347 III. YETENEK GRUPLAMALARI (Türdeşlik) 347 IV. SINIF ÎÇI İLETİŞİM 348 V.. Ö D Ü L SİSTEMİ 349 VI. KARMA E Ğ İ T İ M 350 VII. SINIF R O L YAPISI VE R O L İLİŞKİLERİ a. b. c. d. 351 Öğrenci rolü Öğretmenin Rolü Öğretmenlerin Etkenliği Öğretmenin Etkenliğini Belirleyen Nesnel Ölçütler 352 352 353 353 XXVI. BÖLÜM: ÖĞRETMENİN STATÜSÜ I. TOPLUMSAL STATÜ KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİ A. Tanım 356 1. Verilen statüler 356 2. Kazanılan statüler 357 B. Saygınlık 357 C. Statü ölçütleri 358 D. Kilit statü 358 E. Statü simgeleri 358 II. Ö Ğ R E T M E N İ N STATÜSÜ A. 359 Cinsiyet 359 B. Öğrencilerin statüsü ve yaşı 360 C. Genel ücret düşüklüğü 360 D. Öğretmenlerin öğrenim derecesi 360 E. Okutulan konu 361 F. öğretmenin toplumsal kökeni 361 G. Kıdem ve yaş 361 H. Bağımlılık 362 X X V I I . BÖLÜM: ÖĞRETMENİN ROLÜ I. R O L KAVRAMI-SINIFLANDIRILMASI ŞİTLERİ VE ÇE364 A. Rol kavramı 364 B. Rollerin sınıflandırılması 364 a. Tayin edilmiç roller-kabul edilmiş roller 364 b. İdeal rol-gerçek rol 365 c. Basit rol-karmaşık rol 365 d. İtibarh-itibarsız rol 365 XIX e. C. f. Büyük sorumluluk-hafif sorumluluk gerektiren roller Temel rol-ikincil rol 365 365 g. Kilit rol-genel rol 365 Çeşitli rol kavramları 366 1. Rollerin içe dönüşümü 366 2. Rol anlaşması 366 3. Rol takımı 366 4. Rol uzmanlaşması 366 5. Rol beklentileri 367 6. tnformal rol davranışları 367 ıı. ÖĞRETMENIN ROLÜ ' A. B. 368 Okuldaki rolü 368 1. Öğrenciler yönünden öğretmenin rolleri 368 a. Bilgi yayıcılık 368 b. Disiplincilik 369 c. Yargıçlık 369 d. Sırdaşlık 369 e. Ana babalık rolü 369 f. Toplumsallaştırma 369 g. Metodolojist olarak öğretmen 369 ğ. Önderlik 370 h. Nasihatçilik 370 1. Moral atmosfer yaratıcılığı 370 2. öğretmenin yöneticiler bakımından rol...
View Full Document

  • Left Quote Icon

    Student Picture

  • Left Quote Icon

    Student Picture

  • Left Quote Icon

    Student Picture