Hoang Anh-Tygia

Hoang Anh-Tygia - PHÂN TÍCH ð NH LƯ NG V THÀNH PH N R...

Info iconThis preview shows page 1. Sign up to view the full content.

View Full Document Right Arrow Icon
This is the end of the preview. Sign up to access the rest of the document.

Unformatted text preview: PHÂN TÍCH ð NH LƯ NG V THÀNH PH N R TI N T VÀ M C ð LINH HO T C A T GIÁ VND GIAI ðO N 1999- 2009 Ph m Th Hoàng Anh H c vi n Ngân hàng Năm 2009 là m t năm ñ y khó khăn và th thách ñ i v i n n kinh t Vi t Nam trong b i c nh cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u tác ñ ng tiêu c c t i t t c các lĩnh v c kinh t - xã h i. M c dù v y, n n kinh t Vi t Nam ñã ph c h i khá n tư ng khi v n duy trì ñư c t c ñ tăng trư ng kinh t m c 5,32%, l m phát m c th p nh t trong vòng 6 năm tr l i ñây (6,88%). Tuy nhiên, nh ng di n bi n v t giá USD/VND trên th trư ng chính th c cũng như th trư ng t do trong năm 2009, ñ c bi t vào 2 tháng cu i năm v n ñ y b t ng , gây tác ñ ng không nh t i s n ñ nh c a h th ng tài chính nói riêng và n n kinh t nói chung. Trong ph n ñ u c a bài báo này, chúng tôi t ng h p di n bi n và ñưa ra m t s nh n ñ nh v t giá USD/VND trên th trư ng chính th c, th trư ng t do cũng như th trư ng ngo i t không chuy n giao (NDF) năm 2009. Trong ph n ti p theo, bài báo s d ng mô hình Frankel and Wei (2008) ñ tìm ra thành ph n và t tr ng c a r ti n t VND t 2/1999-7/2009, cũng như ñánh giá m c ñ linh ho t c a ch ñ t giá VND trong th i gian v a qua. 1. Di n bi n t giá USD/VND trong năm 2009 Trong năm 2009, di n bi n t giá USD/VND trên th trư ng chính th c cũng như trên th trư ng t do ñư c g n v i hai m c th i gian liên quan ñ n s ñi u hành c a Ngân hàng Nhà nư c Vi t Nam (NHNN), ñó là: (i) Ngày 24/3/2009, n i r ng biên ñ dao ñ ng t giá t ±3% lên ±5% (Quy t ñ nh 622/Qð-NHNN); (ii) Ngày 26/11/2009 (Quy t ñ nh 2666/Qð-NHNN), t giá bình quân liên ngân hàng tăng t 17.034 VND/USD lên 17.961 VND/USD (tương ñương v i vi c VND gi m giá chính th c là 5,16%), ñ ng th i NHNN cũng thu h p l i biên ñ dao ñ ng t ±5% xu ng còn ±3%. Như v y, n u tính theo t giá giao d ch c a ngân hàng thương m i (NHTM), ñ i di n là NHTM c ph n Ngo i thương Vi t Nam- VCB, t giá USD ñã tăng t 17.886 VND/USD lên 18.490 VND/USD, tương ñương v i vi c VND gi m giá 3,25%. Căn c vào hai m c th i gian này, chúng ta có th phân chia di n bi n t giá USD/VND trong năm 2009 thành 3 giai ño n như sau: (i) 01/01/2009 - 23/3/2009; (ii) 24/3/2009- 25/11/2009; và 26/11/2009- 31/12/2009. Giai ño n 1 (01/01/2009- 23/3/2009): Cu i năm 2008, NHNN ñã ti n hành ñi u ch nh t giá bình quân liên ngân hàng t 16.494 VND/USD lên 16.989 VND/USD (tương ñương v i VND gi m giá 2,91%). ðây là m c tăng cao nh t c a t giá bình quân liên ngân hàng k t khi nó ra ñ i thay th cho t giá chính th c vào tháng 2/1999. Bi u ñ 1 cho th y, trong 3 tháng ñ u năm 2009, t giá liên ngân hàng dao ñ ng n ñ nh xung quanh m c 16.970-16.980 VND/USD. V i biên ñ quy ñ nh là ±3%, t giá c a các NHTM (thư ng là k ch tr n) ñư c giao d ch quanh m c 17.480-17.490 VND/USD. Tương t như trên th trư ng chính th c, t giá trên th trư ng t do ñư c duy trì khá n ñ nh v i m c chênh l ch tương ñ i th p so v i t giá c a NHTM kho ng 200-300VND. Như v y, ñây là giai ño n khá n ñ nh c a t giá VND/USD trên c th trư ng chính th c l n th trư ng t do k t khi x y ra cu c kh ng ho ng tài chính ti n t toàn c u. Bi u ñ 1. Di n bi n t giá VND/USD trên th trư ng chính th c và th trư ng t do năm 2009 Ngu n: www.sbv.gov.vn, www.vietcombank.com.vn Giai ño n 2 (24/3/2009- 25/11/2009): Sau khi biên ñ dao ñ ng t giá ñư c n i r ng lên ±5% k t ngày 24/3/2009, t giá bình quân liên ngân hàng luôn ñư c NHNN ñi u ch nh gi m, t 16.980 VND/USD (cu i tháng 3) xu ng còn 16.940 VND/USD (gi a tháng 6). T gi a tháng 6, t giá bình quân liên ngân hàng có xu hư ng tăng tr l i, và chính th c vư t m c 17.000 VND/USD vào ngày 10/10/2009 khi NHNN công b t giá 1USD = 17.001 VND. Sau ñó, t giá này ti p t c tăng ñ u ñ n 1-3 VND m t ngày và ñ t m c 1USD = 17.034VND vào ngày 25/11/2009, m t ngày trư c khi VND b gi m giá t i 5,16% theo Quy t ñ nh 2666/Qð-NHNN ngày 25/11/2009. Do t giá c a các NHTM luôn ñư c giao d ch m c k ch tr n (+5%) nên s bi n ñ ng c a t giá NHTM v i NHNN là cùng chi u v i nhau (Bi u ñ 1). T giá NHNN tăng/gi m 1 VND thì t giá NHTM cũng tăng/gi m 1 VND. Trong khi ñó, t giá trên th trư ng t do l i di n bi n b t thư ng, ñ c bi t t cu i tháng 10 ñ n trung tu n tháng 11. C th ngày 23/11, cùng tăng v i giá vàng, giá USD trên th trư ng t do m c a ch m c 19.550 VND/USD, sau kho ng 5 l n thay ñ i giá, ñ n trưa t giá ñã là 19.800- 19.900 VND/USD, th m chí m t vài c a hàng t giá bán ra lên ñ n 20.000 VND/USD. ð ng thái ñi u ch nh tăng t giá bình quân liên ngân hàng (tương ñương v i gi m giá VND) c a NHNN vào ngày 26/11/2009 là m t t t y u, xu t phát t m t s nguyên nhân sau ñây: Th nh t, n u cán cân thương m i c a Vi t Nam liên ti p th ng dư trong 3 tháng ñ u năm (ch y u là do xu t kh u vàng), thì b t ñ u t tháng 4, cán cân này b t ñ u thâm h t, và m c thâm h t này ngày càng gia tăng vào các tháng cu i năm do nhu c u nh p kh u tăng cao vào giai ño n này (Bi u ñ 2). Thâm h t trong 11 tháng năm 2009 ư c tính kho ng 10,5 t USD, ñã t o nên s m t cân b ng l n v cung- c u ngo i t , gây ra s c ép gi m giá VND. Bi u ñ 2. Xu t, nh p kh u và cán cân thương m i c a Vi t Nam theo tháng, năm 2009 Ngu n: Báo cáo hàng tháng c a T ng c c Th ng kê năm 2009, www.gso.gov.vn Th hai, lu ng v n ñ u tư tr c ti p (FDI)1, ñ u tư gián ti p (FII) và ki u h i năm 2009 gi m ñáng k so v i năm 2008 ñã nh hư ng không nh ñ n cân cân t ng th , t ñó gây s c ép t i t giá VND/USD. C th , trong khi lư ng ki u h i năm 2008 ñ t 7,2 t USD, thì năm nay con s này d ki n ñ t 6- 6,3 t USD (s li u ư c tính ñ u tháng 11/2009 c a NHNN). Thêm vào ñó, lư ng v n FDI mà các nhà ñ u tư nư c ngoài gi i ngân năm 2009 cũng s t gi m, ư c ñ t kho ng 7,5- 8 t USD2 1 2 Ch tính s v n gi i ngân t phía ñ i tác nư c ngoài Hai quý ñ u năm 2009, các nhà ñ u tư nư c ngoài gi i ngân kho ng 3,3 t trong t ng s 4 t v n th c hi n c a các d án FDI (năm 2008 là 9,579 t USD). Gi ng như FDI, FII cũng suy gi m khi mà các nhà ñ u tư nư c ngoài cũng có xu hư ng rút v n kh i th trư ng ch ng khoán Vi t Nam (TTCKVN). Tuy nhiên, trong tháng 9 và 10, lu ng v n này có xu hư ng tăng tr l i do s tăng trư ng khá n tư ng c a TTCKVN t i th i ñi m này, nhưng lư ng v n vào v n m c khá th p, kho ng 3-5 tri u USD/ngày. Th ba, sau khi ñ t m c k l c vào tháng 3/2008 (26,4 t USD), d tr ngo i h i c a Vi t Nam gi m d n ñ t 23,8 t USD vào cu i năm 2008 (Bi u ñ 3). Con s này ti p t c gi m ch còn kho ng 16 t USD vào th i ñi m cu i tháng 10/2009, tương ñương v i kho ng 12 tu n nh p kh u, ñã t o nên s c ép gi m giá VND. Bi u ñ 3. D tr ngo i h i c a Vi t Nam theo tháng, 01/2007-10/2009 Ngu n: Th ng kê tài chính qu c t (IFS) c a IMF. Th tư, giá vàng trên th gi i liên t c gia tăng ñã ñ y giá vàng trong nư c tăng theo. Ho t ñ ng ñ u cơ vào vàng cũng gây ra s c ép t i t giá và gây nên nh ng b t thư ng c a t giá trên th trư ng t do trong tháng 11. Th năm, nh ng di n bi n b t thư ng c a t giá trên th trư ng t do t cu i tháng 10/2009 ñ n trung tu n tháng 11, cùng v i ñó là vi c các doanh nghi p nh p kh u g p r t nhi u khó khăn trong vi c tìm ngu n cung USD ñ thanh toán, ñ c bi t vào th i ñi m cu i năm do các doanh nghi p xu t kh u và các t ng công ty l n găm gi ngo i t không bán cho các NHTM. Giai ño n 3 (26/11/2009 - 31/12/2009): Vi c ñi u ch nh tăng t giá bình quân liên ngân hàng lên 17.961 k t ngày 26/11 (tăng 5,16%), ñ ng th i biên ñ dao ñ ng t giá ñư c rút xu ng còn ±3% c ng v i các bi n pháp can thi p m nh trên th trư ng ngo i h i3 ñã khi n cho VND/USD trên th trư ng t do ñã h nhi t, dao (C c ð u tư nư c ngoài -B KHðT). Con s này c ng v i s FDI gi i ngân d ñoán 2 quý cu i năm c a UNCTAD. 3 Các bi n pháp can thi p này bao g m: (i) yêu c u 7 T ng công ty ph i bán ngo i t trên tài kho n không kì h n và có kì h n, ñ ng xung quanh m c 19.400-19.500 VND/USD. Chênh l ch t giá gi a NHTM và th trư ng t do ñã gi m ñáng k t m c k l c 2.000VND xu ng còn trên dư i 1.000VND vào th i ñi m cu i tháng 11. Vào th i ñi m cu i năm, t giá trên th trư ng t do có xu hư ng gi m nh , giao d ch m c 19.360-19.400 VND/USD. Gi ng như các l n tăng t giá trư c ñây c a NHNN (ngày 11/6/2008 và ngày 25/12/2008), sau ngày 26/11, t giá bình quân liên ngân hàng có xu hư ng gi m 1-3VND m i ngày, riêng ngày 2/12 gi m t i 5VND kéo theo t giá giao d ch t i các NHTM cũng gi m theo (Bi u ñ 1). Không nh ng th , NHNN còn gi nguyên t giá bình quân liên ngân hàng m c 17.941 VND/USD t ngày 10/12 ñ n nh ng ngày ñ u năm c a 2010, và t giá bán c a các NHTM ñ t m c tr n là 18.479 VND/USD. V i n l c nh m bình n th trư ng ngo i h i, ngày 30/12/2009, NHNN ñã ban hành Thông tư hư ng d n th c hi n vi c mua- bán ngo i t c a 7 t ng công ty Nhà nư c theo Quy ñ nh t i Văn b n s 2578/TTg-KTTH ngày 23/12/2009 c a Th tư ng Chính ph . Quy ñ nh này ñư c kì v ng s góp ph n gi m b t áp l c cung c u ngo i t trên th trư ng ngo i h i. Di n bi n t giá VND/USD trên th trư ng ngo i h i kì h n không chuy n giao4 (Non-Deliverable Forward Market- NDF) có nhi u nét tương ñ ng v i di n bi n trên th trư ng t do t i Vi t Nam (Bi u ñ 4). Sau m t th i gian giao d ch tương ñ i n ñ nh (tháng 6-10/2009), t giá NDF ñ i v i VND dao ñ ng r t m nh, ñ c bi t là vào trung tu n tháng 11. Nhìn vào bi u ñ 4, chúng ta có th th y r ng giá c a các h p ñ ng NDF ñ c bi t cao các kì h n dài cho th y s kì v ng c a các nhà ñ u cơ trên th trư ng th gi i vào s gi m giá c a VND trong tương lai. Ví d , t i th i ñi m gi a tháng 11/2009, t giá c a h p ñ ng NDF 1 tháng là 20.000 VND/USD, h p ñ ng 3 tháng là 20.500 VND/USD, trong khi ñó, t giá c a h p ñ ng 6 tháng và 1 năm tương ng lên t i 21.000 và 22.000 VND/USD. cũng như ngo i t thu ñư c t các giao d ch vãng lai cho TCTD ñư c phép; (ii) các TCTD ph i báo cáo s dư ti n g i ngo i t và dư n vay ngo i t c a các T ng công ty; (iii) NHNN h tr bán ngo i t cho các TCTD có tr ng thái ngo i t t -5% tr xu ng; (iv) 8 ngân hàng l n cam k t ñáp ng ñ , k p th i các nhu c u mua ngo i t chính ñáng c a cá nhân như ñi h c, ch a b nh… và doanh nghi p ñ nh p kh u ph c v s n xu t; (v) các DN vay ngoai t ñ ph c v xu t kh u nhưng s dung trong nư c thì ph i bán s ngo i t vay ñó cho TCTD cho vay; ñ i v i các trư ng h p khác mu n vay ngo i t ph i có s ch p thu n c a NHNN . 4 T i th i ñi m ñáo h n (Settlement date) c a h p ñ ng NDF, các bên tham gia không ti n hành trao ñ i ti n t v i nhau mà h ch thanh toán cho nhau b ng USD ph n chênh l ch gi a t giá theo h p ñ ng NDF (NDF exchange rate) và t giá giao ngay (Prevailing spot exchange rate) t i th i ñi m mà h p ñ ng ñã n ñ nh (Fixing date). Xem thêm Ph m Th Hoàng Anh (2008). Bi u ñ 4. Di n bi n t giá VND/USD trên th trư ng ngo i h i kì h n không chuy n giao (NDF) năm 2009 1-month VND NDF Outright 3-month VND NDF Outright 6-month VND NDF Outright 1-year VND NDF Outright Ngu n: www.bloomberg.com Như v y, di n bi n t giá VND/USD trên th trư ng chính th c cũng như th trư ng t do trong năm 2009, ñ c bi t vào 2 tháng cu i năm có nhi u bi n ñ ng b t thư ng cho dù n n kinh t Vi t Nam ñã ph c h i khá n tư ng sau cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u (tăng trư ng kinh t ñ t 5,32%, l m phát m c th p nh t trrong 6 năm tr l i ñây, m c 6,88%)5. Tuy nhiên, theo chúng tôi, năm 2010 s ti p t c là m t năm khó khăn trong vi c ñi u hành t giá VND/USD do s c ép gi m giá VND v n còn. 2. Xác ñ nh r ti n t c a Vi t Nam d a trên s bi n ñ ng c a t giá t 02/1999-7/2009 2.1. Mô t mô hình Phương pháp xác ñ nh t tr ng ng m ñ nh c a m t r ti n t d a trên s bi n ñ ng c a t giá ñư c 2 nhà nghiên c u kinh t Frankel và Wei ñưa ra năm 2007 và hoàn thi n năm 2008. Phương pháp này ñư c s d ng khá hi u qu nh m tìm ra thành ph n và t tr ng c a r ti n t khi mà ph n l n các qu c gia trên th gi i coi ñây là ñi u t i m t trong ñi u hành chính sách t giá. Ngoài ra, v i các k t qu thu ñư c t mô hình, chúng ta có th ñánh giá m c ñ linh ho t c a ch ñ t giá mà m t qu c gia theo ñu i trong th c t , khi so sánh nó v i nh ng công b mang tính 5 Báo cáo tình hình KT-XH năm 2009 c a T ng c c Th ng kê, http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=413&thangtk=12/2009 chính th c c a NHTW. Phương pháp này ñư c xác ñ nh d a theo phương trình sau: (1) Trong ñó: : Giá tr c a n i t ñư c bi u th thông qua ti n t ñ nh giá (terms currency ho c numeraire currency); trong ñó SDR (Quy n rút v n ñ c bi t), CHF (Franc Th y sĩ) thư ng ñư c l a ch n là ti n t ñ nh giá. : Giá tr c a ti n t j trong r ti n t l a ch n ñư c bi u th thông qua ti n t ñ nh giá. : T tr ng c a các ti n t trong r v i ñi u kiên b t bu c là các ph i dương và t ng c a chúng b ng 1. : Là h s xác ñ nh m c ñ linh ho t c a ch ñ t giá. Theo ñó, n u hàm ý là qu c gia này theo ñu i ch ñ t giá th n i hoàn toàn b i vì s thay ñ i trong d tr ngo i h i b ng 0 (t c là không có ho t ñ ng can thi p trên th trư ng ngo i h i). Còn n u ñi u ñó có nghĩa là qu c gia ñó ñang theo ñu i ch ñ t giá n m gi a 2 giá tr này. c ñ nh. Th c t cho th y ph n l n giá tr c a h s EMP: Ch s áp l c th trư ng ngo i h i (Exchange Market Presure- EMP). Thu t ng này ñư c ñưa ra l n ñ u tiên trong bài báo c a Girton và Roper năm 1977 nh m ño lư ng m c chênh l ch gi a cung- c u c a m t ti n t trên th trư ng ngo i h i qu c t . M c chênh l ch cung- c u ñ i v i ti n t c a m t qu c gia trên th trư ng qu c t b ng chênh l ch gi a t ng giá tr xu t kh u và nh p kh u c a chính qu c gia ñó. S m t cân ñ i cung- c u ti n t trên th trư ng ngo i h i s b lo i tr thông qua s bi n ñ ng c a t giá h i ñoái ( ) và s thay ñ i trong d tr ngo i h i qu c gia ( ). Ch s này có th ñư c xác ñ nh theo 2 cách sau ñây: (i) T l bi n ñ ng (%) c a n i t th i ñi m t so v i (t-1) c ng v i t l thay ñ i trong d tr ngo i h i (%) t i th i ñi m t so v i th i ñi m (t-1): (2a) (ii) T l bi n ñ ng c a n i t th i ñi m t so v i (t-1) c ng v i t l thay ñ i trong d tr ngo i h i t i th i ñi m t trên lư ng ti n cung ng t i th i ñi m (t-1): (2b) Trong ñó: : D tr ngo i h i qu c gia t i th i ñi m t; : Lư ng cung ti n M2 t i th i ñi m t. Ngh ñ nh 160/2006/Nð-CP quy ñ nh chi ti t thi hành Pháp l nh Ngo i h i ghi rõ “Cơ ch t giá h i ñoái c a ñ ng Vi t Nam là cơ ch t giá th n i có qu n lý do NHNN xác ñ nh trên cơ s r ti n t c a các nư c có quan h thương m i, vay, tr n , ñ u tư v i Vi t Nam phù h p v i m c tiêu kinh t vĩ mô trong t ng th i kỳ”. Chính vì v y, thành ph n c a r ti n t ñưa vào mô hình ñư c l a ch n d a trên t tr ng thương m i và ñ u tư c a các ñ i tác có quan h v i Vi t Nam (căn c vào s li u năm 2008). Các ti n t bao g m ðô la Mĩ (USD), ti n t chung châu Âu (EUR), Yên Nh t (JPY), B ng Anh (GBP), Nhân dân t (CNY), Won Hàn qu c (KRW), ðô la Singapore (SGD), Ringgit Malaysia (MYR), ðô la H ng Kông (HKD), ðô la Úc (AUD), ðô la Canada (CAD), Baht Thái Lan (THB)6. S li u v t giá c a các ti n t v i SDR là ti n t ñ nh giá; s li u v d tr ngo i h i và lư ng cung ti n (M2) c a Vi t Nam ñư c thu th p t Th ng kê Tài chính qu c t c a IMF theo tháng trong giai ño n t tháng 02/1999- 7/2009. S li u v t giá c a các ti n t v i CHF là ti n t ñ nh giá ñư c thu th p t The Pacific Exchange Rate Services (Sauder School of Business, University of British Colombia, http://fx.sauder.ubc.ca/data.html). Ngoài ra, ñ phân tích kĩ hơn s tác ñ ng c a Pháp l nh Ngo i h i, các l n ñi u ch nh biên ñ dao ñ ng t giá và cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u t i thành ph n cũng như t tr ng các ti n t trong r VND, tác gi s d ng chu i s li u theo ngày (daily data) giai ño n t 01/6/2006- 26/11/2009. B s li u theo ngày ñư c thu th p t i website c a NHNN (sbv.gov.vn). 2.2. K t qu c a mô hình giai ño n 02/1999- 7/2009 Tháng 02/1999, v i 2 Quy t ñ nh 64, 65 có tính b n l ñã ñánh d u m t s chuy n ñ i l n trong cơ ch ñi u hành t giá c a VND. Theo ñó, hàng ngày NHNN s công b t giá bình quân trên th trư ng ngo i t liên ngân hàng và biên ñ dao ñ ng xoay quanh t giá liên ngân hàng- ñây chính là cơ s ñ các NHTM xác ñ nh t giá kinh doanh c a mình. Chính vì v y, tác gi ñã ch n ñây là th i ñi m cho mô hình nghiên c u c a mình. Thêm vào ñó, do Pháp l nh Ngo i h i có hi u l c vào ngày 01/6/2006, nên giai ño n 02/1999- 7/2009 ñư c chia thành 2 giai ño n nh bao g m 02/1999- 5/2006 và 6/2006- 7/2009 ñ ñánh giá s thay ñ i trong thành ph n và t tr ng c a r ti n t VND. Ki m ñ nh ADF (Augmented Dickey-Fuller) cho th y các chu i s li u g c dư i d ng logarit ñ u không d ng (non-stationary), tuy nhiên sai phân b c 1 c a các chu i s li u này ñ u d ng (stationary) m c 1%. Như v y, vi c h i quy sai phân b c 1 c a các s li u này theo phương trình (1) là phù h p. K t qu c a phương trình h i quy (1) ñư c th hi n B ng 1 và 2. 6 Ph m Th Hoàng Anh (2009b) B ng 1. T tr ng các ti n t trong r v i ti n t ñ nh giá là SDR, 02/1999- 7/2009 Các bi n s D(LOG(MYR)) D(LOG(USD)) D(LOG(GBP)) D(LOG(JPY)) D(LOG(EUR)) D(LOG(AUD)) D(LOG(KRW)) D(LOG(SGD)) D(LOG(CAD)) D(LOG(THB)) D(LOG(CNY)) EMP1 EMP2 Kð Wald Kð Wald R-squared S quan sát 2/1999-7/2009 EMP1 EMP2 2/1999-5/2006 EMP1 EMP2 6/2006-7/2009 EMP1 EMP2 0.075 0.877*** -0.008 -0.067 -0.04 -0.026 0.024 0.055** 0.015* Bác b Ho* Ch p nh n Ho 0.064545 0.92*** 0.067** 0.042 0.040 -0.029 -0.019 0.017 0.038* 0.128*** Bác b Ho*** Ch p nh n Ho 0.039 0.939*** 0.0006 0.001 0.012 -0.015 0.027* -0.009 0.023 0.001 Ch p nh n Ho Ch p nh n Ho 0.023 0.924*** -0.001 0.0005 0.021 -0.019 0.027* -0.001 0.021 0.045* Bác b Ho* Ch p nh n Ho 0.926*** -0.02 -0.06 0.035 0.035 0.26** 0.02 Ch p nh n Ho Ch p nh n Ho 0.086 0.865*** 0.084 0.071 0.001 0.058 -0.029 -0.087 0.007 0.26*** Bác b Ho*** Ch p nh n Ho 0.93 126 0.94 126 0.97 88 0.97 88 0.92 38 0.95 38 Ghi chú: ***, **, *: h s có ý nghĩa th ng kê tương ng t i các m c 1%, 5% và 10%. B ng 2. T tr ng các ti n t trong r v i ti n t ñ nh giá là CHF, 2/1999-7/2009 Các bi n s D(LOG(MYR)) D(LOG(USD)) D(LOG(GBP)) D(LOG(JPY)) D(LOG(EUR)) D(LOG(AUD)) D(LOG(KRW)) D(LOG(SGD)) D(LOG(CAD)) D(LOG(THB)) D(LOG(CNY)) EMP1 EMP2 Kð Wald Kð Wald R-squared S quan sát 02/1999- 7/2009 EMP1 EMP2 02/1999- 5/2006 EMP1 EMP2 6/2006- 7/2009 EMP1 EMP2 0.117 0.859*** -0.061 -0.188 -0.036 0.023 0.046 0.035 0.044*** Bác b Ho*** Bác b Ho*** 0.037 0.7*** 0.01 -0.079 -0.186 -0.028 0.075 0.024 0.014 0.267*** Bác b Ho*** Bác b Ho*** 0.032 0.940*** -0.033 0.013 0.21 -0.068 0.029 0.004 -0.036 0.019 Ch p nh n Ho Ch p nh n Ho -0.066 0.73*** -0.029 -0.057 0.035 -0.054 -0.001 0.101 -0.04 0.335*** Bác b Ho*** Ch p nh n Ho 0.228 0.866*** -0.024 -0.159 -0.354 -0.082 0.005 0.11 0.017 0.074*** Bác b Ho*** Ch p nh n Ho 0.64*** 0.015 -0.028 0.03 -0.04 -0.073 0.011 0.444*** Bác b Ho*** Bác b Ho* 0.95 126 0.97 126 0.92 88 0.94 88 0.92 38 0.95 38 Ghi chú: ***, **, *: H s có ý nghĩa th ng kê tương ng t i các m c 1%, 5% và 10%. D a trên các k t qu thu ñư c t mô hình (1), chúng tôi ñưa ra m t s nh n ñ nh và phân tích như sau: * R ti n t c a VND Các s li u c a B ng 1 và 2 cho th y, USD là ti n t chi m t tr ng ch y u trong r ti n t VND trong giai ño n 02/1999- 7/2009 v i t tr ng dao ñ ng t 87% ñ n 94% ph thu c vào phương pháp tính ch s áp l c th trư ng ngo i h i và t ng giai ño n. K t qu cũng cho th y m t s ti n t m nh trên th gi i như JPY, EUR, AUD, CAD g n như không có vai trò gì trong vi c ñ nh giá VND khi mà t tr ng c a chúng dao ñ ng quanh m c 0% và không có ý nghĩa th ng kê. Trong khi ñó, k t qu c a mô hình kinh t lư ng l i cho th y, s bi n ñ ng c a Baht Thái Lan, Won Hàn Qu c l i có tác ñ ng nh t ñ nh ñ n giá tr c a VND, m c dù t tr ng c a chúng trong r ti n t ch dao ñ ng t 2%- 6%. Vi c s d ng 2 phương pháp xác ñ nh ch s EMP (EMP1 và EMP2) và 2 ti n t ñ nh giá (SDR và CHF) ñã ñem l i các k t qu khác nhau v thành ph n và t tr ng c a r ti n t VND. Ví d , n u s d ng ch s EMP1 và SDR, b ng ch ng th c nghi m cho th y s bi n ñ ng c a USD gi i thích ñư c t i 88% s bi n ñ ng c a VND, còn Baht Thái Lan ch gi i thích ñư c 6% s bi n ñ ng này. Trong khi ñó, n u s d ng ch s EMP2 và SDR, t tr ng c a USD trong r ti n t lên t i 92%, t tr ng c a GBP kho ng 6% và t tr ng c a THB kho ng 3%. B ng ch ng th c nghi m cũng cho th y r ng, dư ng như có s thay ñ i m t cách tích c c v r ti n t VND trư c và sau khi Pháp l nh Ngo i h i có hi u l c. Theo ñó, t tr ng c a USD trong r ti n t ñã gi m t 94% xu ng 92% (EMP1 và SDR); t 92% xu ng 87% (EMP2 và SDR); t 94% xu ng 87% (EMP1 và CHF); t 73% xu ng 64% (EMP2 và CHF). ði u ñó có nghĩa là thay vì neo ch t v i USD thì sau khi Pháp l nh Ngo i h i có hi u l c (tháng 6/2006 ñ n nay) dư ng như m c ñ quan tr ng c a USD ñã gi m b t m c dù ch m c nh . Trong ph n sau, tác gi s s d ng b s li u theo ngày ñ phân tích kĩ hơn v s thay ñ i trong thành ph n r ti n t VND sau khi Pháp l nh Ngo i h i có hi u l c. * M c ñ linh ho t c a ch ñ t giá VND Như ñã ñ c p ph n mô t mô hình, h s cho bi t m c ñ linh ho t th c t c a ch ñ t giá mà qu c gia ñó theo ñu i. Trong r t nhi u trư ng h p thì m c ñ linh ho t th c t này khác xa so v i s công b chính th c c a NHTW. N u hàm ý là qu c gia này theo ñu i ch ñ t giá th n i hoàn toàn b i vì s thay ñ i trong d tr ngo i h i b ng 0 (t c là không có ho t ñ ng can thi p trên th trư ng ngo i h i). Còn n u ñi u ñó có nghĩa là qu c gia ñó ñang theo ñu i ch ñ t giá c ñ nh. H s này càng g n 1 thì m c ñ linh ho t c a ch ñ t giá càng cao và ngư c l i. Các k t qu thu ñư c b ng 1 và 2 cho th y, khi s d ng phương pháp xác ñ nh ch s EMP th nh t, h s c a Vi t Nam là nh và g n v i giá tr 0. N u xét trong c giai ño n 02/1999- 7/2009, các h s này tương ñ i nh (0,015 và 0,044) nhưng có ý nghĩa th ng kê. Thêm vào ñó, ki m ñ nh Wald cũng bác b gi thuy t cho r ng các h s này b ng 0. ði u ñó cho th y, m c dù ch ñ t giá VND không ph i là ch ñ t giá c ñ nh, nhưng m c ñ linh ho t c a nó khá th p. Như v y, theo EMP1, chúng ta có th x p ch ñ t giá c a Vi t Nam vào l i ch ñ t giá neo v i m t ti n t duy nh t (USD) ch không ph i ch ñ t giá th n i có qu n lý, neo v i r ti n t như công b c a NHNN. Không gi ng như k t qu thu ñư c t EMP1, các b ng ch ng thu ñư c t vi c s d ng phương pháp xác ñ nh ch s áp l c th trư ng ngo i h i th 2 trong mô hình dư ng như cho th y ch ñ t giá VND có m c ñ linh ho t m c trung bình th p khi mà các h s thu ñư c dao ñ ng m c 0,13 (ñ i v i trư ng h p ti n t ñ nh giá là SDR) và 0,27 (ñ i v i trư ng h p c a CHF). T t c các h s này ñ u có ý nghĩa th ng kê m c 1%. Các k t qu c a mô hình cho th y m c ñ linh ho t trong ñi u hành t giá c a Vi t Nam có s thay ñ i rõ r t theo chi u hư ng tăng d n khi so sánh gi a 2 giai ño n trư c và sau khi Pháp l nh Ngo i h i có hi u l c. H s ñã tăng t 0,045 lên 0,26 (EMP2 và SDR); t 0,019 lên 0,074 (EMP1 và CHF); và t 0,335 lên 0,444 (EMP2 và CHF) trong giai ño n trư c và sau khi Pháp l nh Ngo i h i có hi u l c. T t c các h s này ñ u có ý nghĩa th ng kê m c 1%. ði u này cho th y nh ng c g ng c a NHNN nh m ñi u hành ch ñ t giá VND m t cách linh ho t hơn. * ði u ki n ràng bu c t ng t tr ng các ti n t trong r b ng 1 Như ñã ñ c p trong ph n mô t mô hình, ñi u ki n b t bu c c a r ti n t là t ng t tr ng các ti n t trong r ph i b ng 1. Các s li u thu ñư c t ki m ñ nh Wald cho th y, trong trư ng h p ti n t ñ nh giá là SDR, gi thuy t Ho: ñư c ch p nh n cho th y các h s ñ i v i t t c các giai ño n và ñ i v i c 2 phương pháp xác ñ nh ch s EMP. Tuy nhiên, trong trư ng h p CHF là ti n t ñ nh giá, gi thuy t Ho này ñư c ch p nh n hay bác b tùy thu c vào giai ño n quan sát (B ng 1 và 2). 2.3. K t qu c a mô hình giai ño n 01/6/2006- 25/11/2009 ðây là giai ño n có nhi u bi n ñ ng trong ñi u hành chính sách t giá cũng như chính sách ti n t Vi t Nam do tác ñ ng c a cu c kh ng ho ng tài chính ti n t th gi i. Giai ño n này ñư c chia thành 6 giai ño n nh d a trên s thay ñ i c a biên ñ dao ñ ng t giá VND/USD ñư c công b b i NHNN, bao g m: - Giai ño n 1: 01/6/2006- 24/12/2007 (biên ñ dao ñ ng t giá là ±5%); - Giai ño n 2: 25/12/2007- 9/3/2008 (biên ñ dao ñ ng t giá là ±0,75%); - Giai ño n 3: 10/3/2008- 25/6/2008 (biên ñ dao ñ ng t giá là ±1%); - Giai ño n 4: 26/6/2008- 5/11/2008 (biên ñ dao ñ ng t giá là ±2%); - Giai ño n 5: 6/11/2008- 23/3/2009 (biên ñ dao ñ ng t giá là ±3%); - Giai ño n 6: 24/3/2009- 25/11/2009 (biên ñ dao ñ ng t giá là ±5%); M c ñích c a vi c phân chia giai ño n quan sát t 01/6/2006- 25/11/2009 thành các giai ño n nh nh m ki m tra s thay ñ i trong thành ph n và t tr ng c a r ti n t VND qua các m c th i gian và s ki n. T ñó có th ñưa ra nh ng nh n ñ nh v cách th c ñi u hành t giá c a Vi t Nam, ñ c bi t trong giai ño n kh ng ho ng kinh t - tài chính th gi i. Do các s li u v d tr ngo i h i và lư ng cung ti n không t n t i theo ngày, nên mô hình ban ñ u có s thay ñ i chút ít. Phương trình (1) ñư c rút g n như sau: (3) K t qu thu ñư c t mô hình (3) ñư c th hi n trong B ng 3. B ng 3. T tr ng các ti n t trong r v i ti n t ñ nh giá là SDR, 01/6/200625/11/2009 Các bi n s Gð 1 Gð 2 Gð 3 Gð 4 Gð 5 Gð 6 D(LOG(MYR)) -0.001 0.162 - - -0.112 0.036 D(LOG(USD)) 0.807*** 0.947*** 0.811** 0.958*** 0.96*** 0.988*** D(LOG(GBP)) 0.010 -0.009 -0.103 0.057 0.019 D(LOG(JPY)) -0.026 0.015 -0.047 -0.06 0.07 0.036 D(LOG(CNY)) 0.198*** - -0.113 0.036 - - D(LOG(EUR)) 0.013 0.003 -0.270 -0.02 0.065 0.074 D(LOG(AUD)) 0.006 -0.058 - -0.026 - -0.037 D(LOG(KRW)) 0.031 -0.047 - 0.001 - -0.018 D(LOG(SGD)) 0.003 -0.088 0.202* - 0.171 0.216 D(LOG(THB)) -0.003 -0.007 - 0.082 0.175 0.12 R-squared 0.8 0.86 0.65 0.77 0.68 0.51 Ch p Ch p Ch p Ch p Ch p Ch p nh n Ho nh n Ho nh n Ho nh n Ho nh n Ho nh n Ho 318 45 66 81 86 157 Kð Wald S quan sát Ghi chú: ***, **, *: H s có ý nghĩa th ng kê tương ng t i các m c 1%, 5% và 10%. Xét m t cách chung nh t thì k t qu thu ñư c t vi c h i quy chu i s li u theo ngày là tương ñ i nh t quán v i h i quy chu i s li u theo tháng. Theo ñó, USD v n là ti n t chi m t tr ng l n nh t trong r ti n t VND khi mà t tr ng c a nó dao ñ ng t 80% ñ n 99%, tùy t ng giai ño n. Thêm vào ñó, gi thuy t Ho: ñư c ch p nh n cho th y các h s ñ i v i t t c các giai ño n. M c dù v y, t tr ng cũng như thành ph n r ti n t VND có s khác bi t rõ r t gi a các giai ño n này. Giai ño n 01/6/2006- 24/12/2007: Trong giai ño n này, b ng ch ng th c nghi m cho th y, VND ñư c neo theo USD v i t tr ng 80,7%. Trong khi t tr ng c a m t s ti n t m nh th gi i như GBP, JPY, EUR dao ñ ng m c quanh 0% và không có ý nghĩa th ng kê thì CNY l i gi i thích ñư c 19,8% s bi n ñ ng trong giá tr VND (có ý nghĩa th ng kê t i m c 1%). M c dù ch có USD và CNY trong r ti n t , nhưng nó cũng cho th y dư ng như giá tr c a VND ñư c xác ñ nh theo tương ñ i gi ng như nh ng gì ñã công b trong Pháp l nh Ngo i h i. Giai ño n 25/12/2007- 09/3/2008: Không gi ng như giai ño n 1 cũng như các công b c a NHNN, t tr ng c a USD trong r ti n t VND ñã tăng lên t i 95%. ði u ñó ñ ng nghĩa v i vi c VND ñư c neo ch t v i USD trong giai ño n này. Nguyên nhân c a ñi u này có th ñư c gi i thích như sau: Gi a năm 2007, Vi t Nam ch ng ki n m t s gia tăng k l c ñ i v i v n ñ u tư tr c ti p, v n ñ u tư gián ti p cũng như ki u h i. ði u này ñã làm cho cung USD vư t quá c u USD c a n n kinh t , gây áp l c tăng giá VND vào cu i năm 2007 và ñ u năm 2008. Vào th i ñi m này, trong khi USD v n ti p t c gi m giá so v i các ngo i t m nh trên th gi i, trong khi ñó NHNN v n ti p t c công b t giá VND/USD theo hư ng tăng d n. Và ñi u này d n ñ n m t ngh ch c nh, t giá bình quân liên ngân hàng v n có xu hư ng tăng nh , trong khi ñó t giá VND/USD trên th trư ng t do gi m d n, và các NHTM cũng b t ñ u gi m t giá kinh doanh c a mình sát v i, th m chí th p hơn t giá bình quân liên ngân hàng. Giai ño n 10/3/2008- 25/6/2008: Do các áp l c tăng giá VND, SBV ñã quy t ñ nh n i r ng biên ñ dao ñ ng t giá t ±0,75% lên ±1% vào ngày 10/3/2008. Tuy nhiên trái ngư c v i nh ng gì di n ra cách ñây 1 tháng, c u USD có xu hư ng gia tăng tr l i do m t s nguyên nhân sau: (i) Tăng nh p kh u vàng do chênh l ch gi a giá trong nư c và qu c t ; (ii) nhu c u mua USD c a các doanh nghi p nh p kh u tăng cao (thâm h t cán cân thương m i 5 tháng ñ u năm 2008 là 13,475 t USD); (iii) tâm lý găm gi USD ñ ñ u cơ; (iv) nhà ñ u tư nư c ngoài b t ñ u rút v n kh i TTCKVN do tác ñ ng c a cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u7. Cu i tháng 5 ñ u tháng 6/2008, VND b t ñ u b gi m giá không ch trên th trư ng t do mà trên c b ng niêm y t t giá c a các NHTM. Trên th trư ng t do, t giá VND/USD ñã tăng cao t i m c k l c hơn 18.500 th m chí có lúc lên ñ n 19.400 VND/USD (ngày 19/6/2008). Th trư ng kì h n không chuy n giao NDF ñ i v i VND cũng tăng cao k l c khi t giá ñ t m c trên 20.000 VND/USD, th m chí trên 21.000 VND/USD ñ i v i kì h n 3 tháng. Trong giai ño n này, b ng ch ng th c nghi m cho th y VND ñư c neo v i USD (t tr ng là 81%) và SGD (t tr ng là 20%)- có ý nghĩa th ng kê m c 5% và 10%. Trong 3 giai ño n ti p theo, cùng v i s gia tăng biên ñ dao ñ ng t ±2% lên 7 Theo báo cáo c a Ban v n và kinh doanh v n c a BIDV, các nhà ñ u tư nư c ngoài bán ròng 0,86 t USD. ±3%, r i ±5%, t tr ng c a USD trong r ti n t cũng gia tăng và gi i thích g n như tuy t ñ i s bi n ñ ng c a VND v i các t l tương ng là 95,8%, 96% và 98,8%. T tr ng các ti n t khác trong r ñ u không có ý nghĩa th ng kê. Th c t cho th y, trong khi USD m t giá so v i h u h t các ti n t m nh th gi i và khu v c, thì USD v n duy trì ñà tăng giá so v i VND. ði u này cho th y, t 26/6/2008- 25/11/2009, NHNN g n như neo ch t VND v i USD. Như v y có th th y r ng, trong giai ño n kh ng ho ng tài chính ti t toàn c u, NHNN dư ng như coi USD là m t neo duy nh t c a VND khi mà t tr ng c a USD chi m t tr ng g n như tuy t ñ i trong r ti n t c a VND. D a trên mô hình c a Frankel và Wei (2008), các b ng ch ng th c nghi m cho th y r ng, m c dù có s khác bi t tùy theo phương pháp xác ñ nh EMP và giai ño n, USD v n là thành ph n chi m t tr ng ch y u trong r ti n t c a VND, dao ñ ng quanh m c 80- 90%, cá bi t có giai ño n lên ñ n 98,8%. Mô hình cũng ñưa ra k t qu v m c ñ linh ho t c a ch ñ t giá VND v i k t lu n ñây là ch ñ neo t giá có ñi u ch nh v i m t ti n t duy nh t. Tài li u tham kh o 1. Ph m Th Hoàng Anh (2008), Th trư ng ngo i h i kì h n không chuy n giao NDF- Lý thuy t và th c ti n, T p chí Ngân hàng, s 23. 2. Ph m Th Hoàng Anh (2009a), Can thi p c a Ngân hàng Nhà nư c trên th trư ng ngo i h i giai ño n 1991-2008, T p chí Khoa h c và ðào t o Ngân hàng, s 1+2/2009 . 3. Ph m Th Hoàng Anh (2009b), Ch ñ t giá c a Trung qu c và Singapore Kinh nghi m và nh ng g i ý cho Vi t Nam, T p chí Ngân hàng, s 11+12/2009. 4. Frankel, J.A., and Wei, Shang-jin, Estimation of de facto exchange rate regimes: Synthesis of the techniques for inferring flexibility and basket weights, IMF Staff Papers, Vol.55, No.3, IMF, 2008. 5. Girton, L. and Roper, D. (1977), A monetary model of exchange market pressure applied to the postwar Canadian experience, American Economic Review, 67, 537-548. 6. Weymark, Diana N., A general approach to meauring exchange market presure, Oxford Economic Papers 50, 1998. 7. Websites: www.sbv.gov; www.vietcombank.com.vn; www.imf.org; www.bloomberg.com; http://fx.sauder.ubc.ca/data.html) ...
View Full Document

This note was uploaded on 08/29/2011 for the course ECON 201 taught by Professor K during the Spring '08 term at Susquehanna.

Ask a homework question - tutors are online