QT021 - Lêi nãi ®Çu Trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp...

Info iconThis preview shows page 1. Sign up to view the full content.

View Full Document Right Arrow Icon
This is the end of the preview. Sign up to access the rest of the document.

Unformatted text preview: Lêi nãi ®Çu Trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n íc vµ ®æi míi, c¬ chÕ qu¶n lý vµ sö dông cã hiÖu qu¶ nguån nh©n lùc lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p c¬ b¶n nh»m n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, c¶i thiÖn ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cho ngêi lao ®éng. Trong ph¹m vi mét doanh nghiÖp, sö dông lao ®éng ®îc coi lµ vÊn ®Ò quan träng hµng ®Çu v× lao ®éng lµ mét trong ba yÕu tè ®Çu vµo cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Nhng sö dông lao ®éng sao cho cã hiÖu qu¶ cao nhÊt l¹i lµ mét vÊn ®Ò riªng biÖt ®Æt ra trong ra trong tõng doanh nghiÖp. ViÖc doanh nghiÖp sö dông nh÷ng biÖn ph¸p g×, nh÷ng h×nh thøc nµo ®Ó ph¸t huy kh¶ n¨ng cña ngêi lao ®éng nh»m n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng vµ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh lµ mét ®iÒu hÕt søc quan träng, cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh ®Õn sù thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña doanh nghiÖp ®ã. MÆt kh¸c biÕt ®îc ®Æc ®iÓm cña lao ®éng trong doanh nghiÖp sÏ gióp cho doanh nghiÖp tiÕt kiÖm ®îc chi phÝ, thêi gian vµ c«ng søc v× vËy mµ viÖc thùc hiÖn môc tiªu cña doanh nghiÖp dÔ dµng h¬n. N©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng lµ c¬ së ®Ó n©ng cao tiÒn l ¬ng, c¶i thiÖn ®êi sèng cho c«ng nh©n, gióp cho doanh nghiÖp cã bíc tiÕn lín trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. C«ng ty s¶n xuÊt – xuÊt nhËp khÈu ®Çu t Thanh Niªn Hµ Néi lµ ®¬n vÞ s¶n xuÊt cã trang thiÕt bÞ ®Çy ®ñ, hiÖn ®¹i, mÉu m·, c«ng nghÖ lu«n lu«n thay ®æi theo yªu cÇu cña kh¸ch hµng. C¸c mÆt qu¶n lý trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· cã nhiÒu tiÕn bé nhng hiÖu qu¶ vÉn cßn h¹n chÕ. Vµ vÊn ®Ò n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng ë C«ng ty lu«n lu«n lµ vÊn ®Ò ®îc quan t©m vµ cÇn ®îc n©ng cao. VËy lý do t¹i sao? Vµ gi¶i ph¸p nh thÕ nµo h÷u hiÖu nhÊt? ThÊy ®îc ý nghÜa cña viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i nªn trong thêi gian thùc tËp t¹i c«ng ty Líp K36 A6 - Khoa QTDN 1 SX-XNK§T thanh niªn HN em thÊy: MÆc dï c«ng ty còng ®· cã mét sè biÖn ph¸p qu¶n lý vµ sö dông lao ®éng nhng kh«ng phï hîp víi sù thay ®æi cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng, chÝnh v× vËy em ®· chän ®Ò tµi : “ Nh÷ng biÖn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng ë c«ng ty S¶n xuÊt – xuÊt nhËp khÈu ®Çu t thanh niªn Hµ Néi” lµm ®Ò tµi cho luËn v¨n tèt nghiÖp cña m×nh. Bè côc cña luËn v¨n ngoµi phÇn më ®Çu vµ phÇn kÕt luËn, luËn v¨n ®îc chia lµm 3 ch¬ng: Ch¬ng I: Lý luËn vÒ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i Ch¬ng II: Ph©n tÝch thùc tr¹ng vµ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng t¹i c«ng ty sx-xnk®t thanh niªn Hµ Néi Ch¬ng III: Mét sè biÖn ph¸p c¬ b¶n nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông t¹i c«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN Thêi gian thùc tËp lµ giai ®o¹n quan träng ®èi víi mçi sinh viªn tríc khi tèt nghiÖp ra trêng. Th«ng qua qu¸ tr×nh ®ã sinh viªn ®îc tiÕp xóc víi kiÕn thøc ®· häc, vËn dông kiÕn thøc ®ã mét c¸ch linh ho¹t, s¸ng t¹o vµo thùc tÕ. MÆt kh¸c, qua thêi gian thùc tËp sinh viªn cã ®iÒu kiÖn rÌn luyÖn t¸c phong lµm viÖc sau nµy. Qua thêi gian thùc tËp, em ®· cã ®îc mét thêi gian thùc tÕ quý b¸u, ®îc tiÕp xóc víi mét m«i trêng lµm viÖc n¨ng ®éng. Em xin tr©n thµnh c¶m ¬n c¸c c«, chó, anh chÞ trong c«ng ty S¶n xuÊt –XuÊt nhËp khÈu ®Çu t thanh niªn Hµ néi ®· gióp ®ì em rÊt nhiÖt t×nh trong qu¸ tr×nh em thùc tËp t¹i quý C«ng ty. Em xin tr©n thµnh c¶m ¬n thÇy gi¸o PGS- TS Ph¹m C«ng §oµn, ngêi ®· trùc tiÕp híng dÉn em hoµn thµnh luËn v¨n nµy. Víi nhËn thøc vµ kh¶ n¨ng cßn h¹n chÕ, luËn v¨n nµy cña em kh«ng tr¸nh khái cã nh÷ng thiÕu sãt. KÝnh mong c¸c thÇy c« gi¸o gióp em söa Líp K36 A6 - Khoa QTDN 2 cha, bæ sung nh÷ng thiÕu sãt ®ã ®Ó néi dung luËn v¨n cña em ®îc hoµn thiÖn h¬n. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Líp K36 A6 - Khoa QTDN 3 Ch¬ng I lý luËn vÒ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i I. Lao ®éng th¬ng m¹i 1.Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm cña lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i X· héi muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn cÇn ph¶i cã lao ®éng “lao ®éng lµ ho¹t ®éngcã môc ®Ých,cã ý thøc cña con ngêi nh»m t¹o ra cña c¶i vËt chÊt phôc vô cho nhu cÇu cña m×nh.Nhng hä kh«ng thÓ trùc tiÕp s¶n xuÊt ra s¶n phÈm phôc vô nhu cÇu m×nh ®ßi hái.V× thÕ mµ trong x· héi xuÊt hiÖn sù ph©n c«ng lao ®éng x· héi ®Ó phôc vô cho c¸c ®èi t îng kh¸c chø kh«ng ph¶i chØ phôc vô cho riªng m×nh. Lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i lµ bé phËn lao ®éng x· héi cÇn thiÕt ®îc ph©n c«ng thùc hiÖn qu¸ tr×nh lu th«ng hµng ho¸.Bao gåm lao ®éng thùc hiÖn qu¸ tr×nh mua b¸n ,vËn chuyÓn , ®ãng gãi,chän läc.b¶o qu¶n vµ qu¶n lý ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp.Môc ®Ých lao ®éng cña hä lµ nh»m ®a hµng ho¸ tõ lÜnh vùc s¶n xuÊt ®Õn lÜnh vùc tiªu dïng. Lao ®éng th ¬ng m¹i nãi chung vµ lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i nãi riªng tån t¹i nh mét tÊt yÕu kh¸ch quan cïng víi sù tån t¹i cña s¶n xuÊt , lu th«ng hµng ho¸ vµ th¬ng m¹i ,®ã lµ do sù ph©n c«ng lao ®éng x· héi quyÕt ®Þnh.Nguån lao ®éng cña c¸c doanh nghiÖp th ¬ng m¹i còng ®îc tiÕp nhËn tõ thÞ trêng lao ®éng nh c¸c doanh nghiÖp kh¸c.Song doanh nghiÖp th¬ng m¹i cã chøc n¨ng lu th«ng hµng ho¸ nªn lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i cã nh÷ng ®Æc thï riªng cña nã: * Còng nh c¸c doanh nghiÖp kh¸c cña nÒn kinh tÕ quèc d©n, qu¸ tr×nh lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i lµ qu¸ tr×nh kÕt hîp gi÷a søc lao ®éng cña ngêi lao ®éng víi c«ng cô lao ®éng ®Ó t¸c ®éng vµo ®èi Líp K36 A6 - Khoa QTDN 4 tîng lao ®éng song ®èi tîng lao ®éng cña c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i lµ s¶n phÈm ®· hoµn chØnh,môc ®Ých lao ®éng cña nh©n viªn th¬ng m¹i kh«ng ph¶i lµ t¸c ®éng vµo s¶n vËt tù nhiªn ®Ó biÕn nã thµnh s¶n phÈm phï hîp víi nhu cÇu tiªu dïng mµ lµ t¸c ®éng vµo vËt phÈm tiªu dïng ®Ó ®a nã ®Õn ngêi tiªu dïng nh»m tho¶ m·n nhu cÇu c¸ nh©n cña hä, ®Ó cho s¶n phÈm thùc sù trë thµnh s¶n phÈm nghÜa lµ ®îc ®em ®i tiªu dïng , thùc hiÖn gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ sö dông cña nã.Bëi vËy lao ®éng th ¬ng m¹i võa mang tÝnh chÊt lao ®éng s¶n xuÊt võa mang tÝnh chÊt lao ®éng phi s¶n xuÊt. §©y chÝnh lµ ®Æc ®iÓm c¬ b¶n nhÊt cña lao ®éng th¬ng m¹i Theo quan ®iÓm cña C.M¸c th× lao ®éng trong th ¬ng m¹i bao gåm hai bé phËn + Bé phËn thø nhÊt lµ lao ®éng tiÕp tôc qu¸ tr×nh s¶n xuÊt trong l u th«ng , bao gåm nh÷ng ho¹t ®éng lao ®éng g¾n liÒn víi gÝa trÞ sö dông cña hµng ho¸,biÕn mÆt hµng cña s¶n xuÊt thµnh mÆt hµng kinh doanh cña th¬ng m¹i còng tøc lµ mÆt hµng cña tiªu dïng.§ã lµ bé phËn lao ®éng vËn chuyÓn , b¶o qu¶n , ph©n lo¹i , chia nhá,chän läc chØnh lý hµng hãa.Bé phËn lao ®éng nµy tuy kh«ng lµm t¨ng gi¸ trÞ sö dông nhng nã s¸ng t¹o ra gÝa trÞ míi , s¸ng t¹o ra thu nhËp quèc d©n.Nh÷ng hao phÝ cña bé phËn lao ®éng nµy ®îc bï ®¾p b»ng chÝnh thu nhËp quèc d©n míi ®îc s¸ng t¹o ra. + Bé phËn lao ®éng thø hai cña th¬ng m¹i mang tÝnh chÊt lu th«ng thuÇn tuý. Bé phËn nµy chØ liªn quan ®Õn gÝa trÞ vµ nh»m thùc hiÖn gi¸ trÞ cña hµng ho¸.§ã lµ nh÷ng ho¹t ®éng mua b¸n hµng ho¸ , thu tiÒn, kiÓm ng©n,kÕ to¸n vµ c¸c ho¹t ®éng qu¶n lý kh¸c. Bé phËn lao ®éng nµy kh«ng s¸ng t¹o ra gÝa trÞ , kh«ng s¸ng t¹o ra thu nhËp quèc d©n.Nh÷ng hao phÝ lao ®éng cña bé phËn nµy ®îc bï ®¾p b»ng thu nhËp thuÇn tuý cña x· héi. VÒ mÆt lý thuyÕt chóng ta dÔ nhËn thÊy hai bé phËn lao ®éng nµy, nhng trong thùc tÕ khã cã thÓ t¸ch b¹ch ®îc râ rµng nÕu xÐt trong tõng hµnh vi lao ®éng cô thÓ .VÝ dô hµnh vi b¸n hµng cña nh©n viªn b¸n hµng t¹i c¸c Líp K36 A6 - Khoa QTDN 5 cöa hµng b¸n lÎ.NÕu chØ xÐt b¸n hµng ®Ó thu tiÒn vÒ th× ®ã lµ lao ®éng lu th«ng thuÇn tuý ,song trong hµnh vi ®a hµng cho kh¸ch hµng cã chøa ®ùng viÖc chuyÓn hµng tõ lÜnh vùc s¶n xuÊt ®Õn lÜnh vùc tiªu dïng ,mÆt kh¸c ®Ó cã hµng ho¸ b¸n nh©n viªn ph¶i b¶o qu¶n bao gãi hµng ho¸. H¬n n÷a khi ta ®Ò cËp ®Õn ®Æc ®iÓm nµy kh«ng nh»m môc ®Ých ®Ó t¸ch b¹ch hai bé phËn lao ®éng ,mµ ®iÒu quan träng h¬n lµ ®Ó thÊy ®îc b¶n chÊt cña lao ®éng th¬ng m¹i vµ sù kh¸c biÖt cña nã so víi lao ®éng trong c¸c nghµnh s¶n xuÊt vËt chÊt vµ c¸c nghµnh dÞch vô kh¸c. * Lao ®éng th¬ng m¹i lµ lo¹i h×nh lao ®éng phøc t¹p , ®ßi hái tr×nh ®é chuyªn m«n tæng hîp. Lao ®éng th¬ng m¹i lµ chiÕc cÇu nèi liÒn gi÷a ngêi s¶n xuÊt víi ngêi tiªu dïng. Mét mÆt hä ®¹i diÖn cho ngêi tiªu dïng ®Ó t¸c ®éng vµo s¶n xuÊt ,lµm cho s¶n phÈm ®¬c s¶n xuÊt ra ngµy cµng phï hîp víi tiªu dïng, mÆt kh¸c hä ®¹i diÖn cho s¶n xuÊt ®Ó híng dÉn tiªu dïng lµm cho tiªu dïng phï hîp víi ®iÒu kiÖn cña s¶n xuÊt trong tõng thêi kú nhÊt ®Þnh cña ®Êt níc .§Ó gi¶i quyÕt c¸c mèi quan hÖ nµy ®ßi hái nh©n viªn th¬ng m¹i võa ph¶i cã tr×nh ®é khoa häc kü thuËt nhÊt ®Þnh,hiÓu biÕt quy tr×nh c«ng nghÖ ,tÝnh n¨ng t¸c dông cña hµng, võa ph¶i cã tr×nh ®é gi¸c ngé chÝnh trÞ x· héi ph¶i cã kiÕn thøc cuéc sèng, hiÓu biÕt t©m lý ngêi tiªu dïng,ph¶i biÕt thiÕt lËp c¸c mèi quan hÖ x· héi vµ cã kh¶ n¨ng chi phèi ®îc c¸c mèi quan hÖ nµy. * Tû lÖ lao ®éng n÷ cao trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i .XuÊt ph¸t tõ tÝnh chÊt vµ ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i ,nhÊt lµ tÝnh chÊt x· héi cña c¸c ho¹t ®éng nµy ,lao ®éng th ¬ng m¹i rÊt phï hîp víi së trêng cña phô n÷. * Lao ®éng th¬ng m¹i mang tÝnh chÊt thêi vô rÊt cao.TÝnh chÊt thêi vô nµy kh«ng nh÷ng thÓ hiÖn gi÷a c¸c mïa trong n¨m mµ cßn thÓ hiÖn râ gi÷a c¸c ngµy trong th¸ng,thËm chÝ gi÷a c¸c giê lao ®éng trong ngµy. §Æc ®iÓm nµy ¶nh hëng ®Õn sè lîng vµ c¬ cÊu lao ®éng ,®Õn vÊn ®Ò tuyÓn dông vµ sö dông lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp ,vÊn ®Ò bè trÝ Líp K36 A6 - Khoa QTDN 6 thêi gian b¸n hµng,ca kÝp lµm viÖc trong doanh nghiÖp .§Ó sö dông lao ®éng tèt ,c¸c doanh nghiÖp ph¶i kÕt hîp hµi hoµ gi÷a lao ®éng thêng xuyªn vµ lao ®éng t¹m thêi,gi÷a lao ®éng tuyÓn dông suèt ®êi víi lao ®éng hîp ®ång ,gi÷a lao ®éng trong danh s¸ch víi lao ®éng c«ng nhËt,gi÷a sè l îng lao ®éng vµ thêi gian lao ®éng cña ngêi lao ®éng trong tõng ngµy , tõng mïa vô.Trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i cïng mét lóc cã 3 lo¹i lao ®éng : + Mét lµ: lao ®éng trong biªn chÕ : ®©y lµ bé phËn lao ®éng cøng ,c¬ yÕu cña doanh nghiÖp ,lµ nh÷ng ngêi lao ®éng cã tr×nh ®é chuyªn m«n cao vµ ®îc ®µo t¹o mét c¸ch cã hÖ thèng.§éi ngò nµy sÏ n¾m nh÷ng kh©u chñ chèt cña kinh doanh vµ qu¶n lý doanh nghiÖp . + Hai lµ: mét sè lín lao ®éng cña doanh nghiÖp cã thÓ tiÕp nhËn lµm viÖc trong mét sè thêi gian nhÊt ®Þnh.Nh÷ng ngêi nµy phÇn ®«ng lµ n÷ giíi v× mét sè lý do nµo ®ã mµ kh«ng thÓ lµm trän thêi gian nh nh÷ng ngêi b×nh thêng kh¸c.Hä thêng ®îc doanh nghiÖp gäi ®i lµm vµo nh÷ng mïa vô cã nhu cÇu lao ®éng cao, hoÆc cã thÓ thay phiªn nhau lµm viÖc mét sè ngµy trong tuÇn ,mét sè giê trong ngµy .§©y lµ bé phËn lao ®éng mÒm cã tÝnh co gi·n thÓ hiÖn tÝnh linh ho¹t cña doanh nghiÖp trong qu¸ tr×nh qu¶n lý kinh doanh. + Ba lµ: lao ®éng c«ng nhËt :sè lao ®éng nµy kh«ng n»m trong danh s¸ch lao ®éng cña doanh nghiÖp mµ ®îc doanh nghiÖp tuyÓn dông theo nhu cÇu lao ®éng tõng ngµy mét. §¬ng nhiªn khi tÝnh to¸n chØ tiªu lao ®éng b×nh qu©n ph¶i tÝnh mét lao ®éng b×nh qu©n lµ mét ngêi lµm ®ñ sè ngµy c«ng theo chÕ ®é theo ph¬ng ph¸p quy ®æi. 2, Ph©n lo¹i lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i Muèn cã c¸c th«ng tin vÒ sè lîng lao ®éng vµ c¬ cÊu lao ®éng chÝnh x¸c, ph¶i tiÕn hµnh ph©n lo¹i lao ®éng .ViÖc ph©n lo¹i lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i nh»m môc ®Ých phôc vô cho nhu cÇu Líp K36 A6 - Khoa QTDN 7 qu¶n lý , tÝnh to¸n chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh, theo dâi c¸c nhu cÇu vÒ sinh ho¹t kinh doanh,vÒ tr¶ l¬ng vµ kÝch thÝch lao ®éng. Chóng ta cã thÓ ph©n lo¹i lao ®éng theo nhiÒu tiªu thøc kh¸c nhau tuú theo môc ®Ých nghiªn cøu. a.Ph©n lo¹i theo vai trß vµ t¸c ®éng cña lao ®éng ®Õn qu¸ tr×nh kinh doanh ,ta cã thÓ chia lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i ra lµm hai lo¹i: _ Lao ®éng trùc tiÕp kinh doanh th¬ng m¹i: gåm cã nh©n viªn mua hµng ,nh©n viªn b¸n hµng ,nh©n viªn kho, vËn chuyÓn ,nh©n viªn thu ho¸, bao gãi ,chän läc ,chØnh lý hµng ho¸. Trong khi nÒn kinh tÕ thÞ trêng bé phËn nµy cßn bao gåm c¶ c¸c nh©n viªn tiÕp thÞ, nh©n viªn qu¶n trÞ kinh doanh.Bé phËn lao ®éng nµy chiÕm tû träng lín trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i vµ gi÷ vÞ trÝ chñ chèt trong viÖc thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng nhiÖm vô vµ c¸c môc tiªu ®· x¸c ®Þnh cña doanh nghiÖp . - Bé phËn thø hai lµ lao ®éng gi¸n tiÕp kinh doanh th ¬ng m¹i: Bao gåm c¸c nh©n viªn hµnh chÝnh, nh©n viªn kinh tÕ, kÕ to¸n, thèng kª, nh©n viªn b¶o vÖ cña doanh nghiÖp . b.Ph©n theo nghiÖp vô chuyªn m«n cña ngêi lao ®éng - Nh©n viªn b¸n hµng - Nh©n viªn mua hµng - Nh©n viªn nghiÖp vô kho - Nh©n viªn vËn chuyÓn - Nh©n viªn tiÕp thÞ - Nh©n viªn kÕ to¸n - v. .v Môc ®Ých cña ph¬ng ph¸p ph©n lo¹i nµy lµ ®Ó tÝnh to¸n, s¾p xÕp, vµ bè trÝ lao ®éng trong tõng nghiÖp vô chuyªn m«n, x¸c ®Þnh c¬ cÊu lao ®éng hîp lý tõ ®ã cã ph¬ng ph¸p tr¶ l¬ng vµ kÝch thÝch lao ®éng ®èi víi tõng lo¹i lao ®éng cña doanh nghiÖp . Líp K36 A6 - Khoa QTDN 8 c. Ph©n lo¹i theo tr×nh ®é chuyªn m«n: Th«ng thêng nh©n viªn trùc tiÕp kinh doanh th¬ng m¹i cã 7 bËc - BËc 1 vµ bËc 2 phÇn lín gåm lao ®éng phæ th«ng, cha qua ®µo t¹o ë mét trêng líp nµo. - BËc 3 vµ bËc 4 bao gåm nh÷ng nh©n viªn ®· qua mét qu¸ tr×nh ®µo t¹o. - BËc 5 trë lªn lµ nh÷ng lao ®éng lµnh nghÒ cña doanh nghiÖp, cã tr×nh ®é kinh doanh cao. Lao ®éng gi¸n tiÕp kinh doanh th¬ng m¹i còng ®îc chia thµnh: nh©n viªn, chuyªn viªn,chuyªn viªn chÝnh, chuyªn viªn cao cÊp. Tãm l¹i, viÖc ph©n lo¹i lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i cã ý nghÜa quan träng trong qu¸ tr×nh tuyÓn chän,bè trÝ s¾p xÕp lao ®éng mét c¸ch khoa häc,nh»m ph¸t huy ®Çy ®ñ mäi kh¶ n¨ng lao ®éng cña ngêi lao ®éng ,phèi kÕt hîp lao ®éng gi÷a c¸c c¸ nh©n trong qu¸ tr×nh lao ®éng nh»m kh«ng ngõng t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng, t¹o tiÒn ®Ò vËt chÊt ®Ó n©ng cao thu nhËp cho ngêi lao ®éng. Líp K36 A6 - Khoa QTDN 9 3.C¸c ph¬ng ph¸p qu¶n lý lao ®éng thêng ®îc ¸p dông trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i . Ph¬ng ph¸p qu¶n lý lµ tæng thÓ nh÷ng c¸ch thøc t¸c ®éng cã híng ®Õn ngêi lao ®éng vµ tËp thÓ ngêi lao ®éng nh»m ®¶m b¶o phèi hîp ho¹t ®éngcña hä trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô ®· ®Ò ra. Trong qu¸ tr×nh qu¶n lý lao ®éng, doanh nghiÖp cã thÓ sö dông nhiÒu ph¬ng ph¸p qu¶n lý lao ®éng kh¸c nhau.C¨n cø vµo néi dung vµ ®Æc ®iÓm cña c¸c ph¬ng ph¸p cã thÓ ph©n chia thµnh c¸c nhãm ph¬ng ph¸p: 3.1Ph¬ng ph¸p kinh tÕ C¸c ph¬ng ph¸p kinh tÕ t¸c ®éng vµo ®èi tîng qu¶n lý th«ng qua lîi Ých kinh tÕ ®Ó cho ®èi tîng bÞ qu¶n trÞ tù lùa chän ph¬ng ¸n ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ nhÊt trong ph¹m vi ho¹t ®éng cña nã.T¸c ®éng th«ng qua lîi Ých kinh tÕ chÝnh lµ t¹o ra ®éng lùc thóc ®Èy con ng êi lao ®éng tÝch cùc. §éng lùc ®ã cµng lín nÕu nhËn thøc ®Çy ®ñ vµ kÕt hîp ®óng ®¾n c¸c lîi Ých tån t¹i kh¸ch quan trong doanh nghiÖp.MÆt m¹nh cña ph¬ng ph¸p nµy chÝnh lµ t¸c ®éng vµo lîi Ých kinh tÕ cña ®èi tîng qu¶n trÞ (lµ c¸ nh©n hoÆc tËp thÓ ngêi lao ®éng ) xuÊt ph¸t tõ ®ã mµ hä lùa chän ph ¬ng ¸n ho¹t ®éng ,b¶o ®¶m lîi Ých chung còng ®îc thùc hiÖn.§Æc ®iÓm cña ph¬ng ph¸p nµy lµ t¸c ®éng lªn ®èi tîng qu¶n trÞ kh«ng b»ng cìng bøc hµnh chÝnh mµ b»ng lîi Ých tøc lµ nªu môc tiªu nhiÖm vô ®¹t ® îc, ®a ra nh÷ng ®iÒu kiÖn khuyÕn khÝch vÒ kinh tÕ, nh÷ng ph¬ng thøc vËt chÊt cã thÓ huy ®éng ®Ó thùc hiÖn nhiÖm vô. Víi mét biÖn ph¸p kinh tÕ ®óng ®¾n, c¸c lîi Ých ®îc thùc hiÖn tho¶ ®¸ng th× tËp thÓ con ngêi trong doanh nghiÖp sÏ h¨ng h¸i lµm viÖc vµ nhiÖm vô chung sÏ ®îc gi¶i quyÕt nhanh chãng,cã hiÖu qu¶.§©y lµ ph¬ng ph¸p qu¶n trÞ tèt nhÊt ®Ó thùc hµnh tiÕt kiÖm vµ n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ. 3.2 Ph¬ng ph¸p hµnh chÝnh Líp K36 A6 - Khoa QTDN 10 Ph¬ng ph¸p hµnh chÝnh lµ c¸c ph¬ng ph¸p t¸c ®éng dùa vµo mèi quan hÖ tæ chøc hÖ thèng qu¶n lý vµ kü thuËt cña doanh nghiÖp. C¸c ph¬ng ph¸p hµnh chÝnh trong qu¶n trÞ kinh doanh chÝnh lµ c¸c t¸c ®éng trùc tiÕp cña chñ doanh nghiÖp lªn tËp thÓ ngêi lao ®éng díi quyÒn b»ng c¸c quyÕt ®Þnh døt kho¸t, mang tÝnh b¾t buéc ®ßi hái ngêi lao ®éng ph¶i chÊp hµnh nghiªm ngÆt nÕu vi ph¹m sÏ bÞ xö lý thÝch ®¸ng kÞp thêi. Vai trß cña c¸c ph¬ng ph¸p hµnh chÝnh trong qu¶n trÞ kinh doanh rÊt to lín nã x¸c ®Þnh trËt tù kû c¬ng lµm viÖc trong doanh nghiÖp, lµ kh©u nèi c¸c ph¬ng ph¸p qu¶n trÞ kh¸c l¹i víi nhau vµ gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò ®Æt ra trong doanh nghiÖp rÊt nhanh chãng. C¸c ph¬ng ph¸p hµnh chÝnh t¸c ®éng vµo c¸c ®èi tîng qu¶n trÞ theo hai híng. - T¸c ®éng vÒ mÆt tæ chøc vµ t¸c ®éng ®iÒu chØnh hµnh ®éng cña c¸c ®èi tîng qu¶n trÞ. - T¸c ®éng hµnh chÝnh cã hiÖu lùc ngay khi ban hµnh quyÕt ®Þnh. V× vËy c¸c ph¬ng ph¸p hµnh chÝnh nµy lµ hÕt søc cÇn thiÕt trong nh÷ng trêng hîp hÖ thèng qu¶n trÞ r¬i vµo t×nh huèng khã kh¨n, phøc t¹p. Tãm l¹i ph¬ng ph¸p hµnh chÝnh lµ hoµn toµn cÇn thiÕt, kh«ng cã ph¬ng ph¸p nµy th× kh«ng thÓ qu¶n trÞ doanh nghiÖp cã hiÖu qu¶. 3.3 Ph¬ng ph¸p t©m lý x· héi Ph¬ng ph¸p t©m lý x· héi lµ híng nh÷ng quyÕt ®Þnh ®Õn c¸c môc tiªu phï hîp víi tr×nh ®é nhËn thøc t©m lý t×nh c¶m cña con ngêi. Sö dông ph¬ng ph¸p nµy, ®ßi hái ngêi l·nh ®¹o ph¶i ®i s©u t×m hiÓu ®Ó n¾m ® îc t©m lý nguyÖn väng vµ së trêng cña ngêi lao ®éng. Trªn c¬ së s¾p xÕp bè trÝ , sö dông hä ®¶m b¶o ph¸t huy hÕt tµi n¨ng s¸ng t¹o cña hä, trong nhiÒu trêng hîp ngêi lao ®éng cßn lµm viÖc h¨ng say h¬n c¶ ®éng viªn kinh tÕ. 3.4 Ph¬ng ph¸p gi¸o dôc Líp K36 A6 - Khoa QTDN 11 Ph¬ng ph¸p gi¸o dôc lµ ph¬ng ph¸p sö dông h×nh thøc liªn kÕt c¸ nh©n tËp thÓ theo nh÷ng tiªu chuÈn vµ môc tiªu ®Ò ra trªn c¬ së ph©n tÝch vµ ®éng viªn tÝnh tù gi¸c, kh¶ n¨ng hîp t¸c cña tõng c¸ nh©n. Cã hai h×nh thøc c¬ b¶n ®éng viªn ngêi lao ®éng ®ã lµ: ®éng viªn vËt chÊt vµ ®éng viªn tinh thÇn (khen thëng, b»ng khen, giÊy khen) Ph¬ng ph¸p gi¸o dôc kh«ng chØ ®¬n thuÇn lµ gi¸o dôc chÝnh trÞ t tëng chung mµ cßn bao gåm c¶ gi¸o dôc quan niÖm nghÒ nghiÖp phong c¸ch lao ®éng, ®Æc biÖt lµ quan ®iÓm ®æi míi c¶ c¸ch nghÜ, c¸ch lµm.. theo ph¬ng thøc s¶n xuÊt kinh doanh míi, s¶n xuÊt g¾n liÒn víi thÞ trêng, chÊp nhËn c¹nh tranh lµnh m¹nh t¹o ra nhiÒu thuËn lîi cho doanh nghiÖp. 4.Vai trß cña lao ®éng ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh doanh nghiÖp th¬ng m¹i Lao ®éng lµ yÕu tè kh«ng thÓ thiÕu quyÕt ®Þnh ®Õn thµnh c«ng trong kinh doanh cña bÊt kú mét doanh nghiÖp nµo.Dï lµ doanh nghiÖp s¶n xuÊt hay kinh doanh th¬ng m¹i, nÕu thiÕu ®i yÕu tè lao ®éng th× viÖc s¶n xuÊt kinh doanh kh«ng thÓ thùc hiÖn ®îc Lao ®éng ®ãng vai trß rÊt quan träng trong doanh nghiÖp th ¬ng m¹i.Lao ®éng t¹o ra cña c¶i vËt chÊt cho doanh nghiÖp còng nh cho toµn x· héi. NÕu nh kh«ng cã lao ®éng th× qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh kh«ng thÓ thù hiÖn ®îc. Dï cho cã c¸c nguån lùc kh¸c nh ®Êt ®ai, tµi nguyªn, vèn, c¬ së vËt chÊt kü thuËt, khoa häc c«ng nghÖ sÏ kh«ng ®îc sö dông vµ khai th¸c cã môc ®Ých nÕu nh kh«ng cã lao ®éng. Mét doanh nghiÖp mµ cã nguån lao ®éng dåi dµo, tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô cao.. sÏ t¹o ®iÒu kiÖn cho doanh nghiÖp ph¸t triÓn m¹nh. Ngµy nay, víi sù ph¸t triÓn vît bËc cña khoa häc kü thuËt cïng víi sù bïng næ cña c«ng nghÖ th«ng tin(m¹ng m¸y tÝnh ..)th× lao ®éng th¬ng m¹i cã xu híng gi¶m ®i.C¸c doanh nghiÖp ®ßi hái ngµy cµng kh¾t khe h¬n trong lÜnh vùc chuyªn m«n nghiÖp vô, n¨ng lùc tr×nh ®é.. cña ngêi lao ®éng. Líp K36 A6 - Khoa QTDN 12 II. HiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i 1. Kh¸i niÖm vÒ hiÖu qu¶ HiÖu qu¶ lµ mèi t¬ng quan so s¸nh gi÷a kÕt qu¶ ®¹t ®îc theo môc tiªu ®· ®îc x¸c ®Þnh víi chi phÝ bá ra ®Ó ®¹t ®ùoc môc tiªu ®ã. §Ó ho¹t ®éng, doanh nghiÖp th¬ng m¹i ph¶i cã c¸c môc tiªu hµnh ®éng cña m×nh trong tõng thêi kú, ®ã cã thÓ lµ c¸c môc tiªu x· héi, còng cã thÓ lµ c¸c môc tiªu kinh tÕ cña chñ doanh nghiÖp vµ doanh nghiÖp lu«n t×m c¸ch ®Ó ®¹t c¸c môc tiªu ®ã víi chi phÝ thÊp nhÊt. §ã lµ hiÖu qu¶. HiÖu qu¶ cña doanh nghiÖp gåm hai bé phËn: hiÖu qu¶ x· héi vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ. - HiÖu qu¶ x· héi lµ ®¹i lîng ph¶n ¸nh møc ®é thùc hiÖn c¸c môc tiªu x· héi cña doanh nghiÖp hoÆc møc ®é ¶nh hëng cña c¸c kÕt qu¶ ®¹t ®îc cña doanh nghiÖp ®Õn x· héi vµ m«i trêng. HiÖu qu¶ x· héi cña doanh nghiÖp th¬ng m¹i thêng ®îc biÓu hiÖn qua møc ®é tho¶ m·n nhu cÇu vËt vµ tinh thÇn cña x· héi, gi¶i quyÕt viÖc lµm, c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn lao ®éng, c¶i thiÖn vµ b¶o vÖ m«i trêng sinh th¸i. - HiÖu qu¶ kinh tÕ lµ hiÖu qu¶ chØ xÐt trªn ph¬ng diÖn kinh tÕ cña ho¹t ®éng kinh doanh. Nã m« t¶ mèi t¬ng quan gi÷a lîi Ých kinh tÕ mµ doanh nghiÖp ®¹t ®îc víi chi phÝ ®· bá ra ®Ó ®¹t ®îc lîi Ých ®ã. Thùc chÊt cña hiÖu qu¶ kinh tÕ lµ thùc hiÖn yªu cÇu cña quy luËt tiÕt kiÖm thêi gian, nã biÓu hiÖn tr×nh ®é sö dông c¸c nguån lùc cña doanh nghiÖp ®Ó thùc hiÖn c¸c môc tiªu ®· x¸c ®Þnh. Nãi quyÕt ®Þnh ®éng lùc ph¸t triÓn cña lùc lîng s¶n xuÊt, t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn v¨n minh cña x· héi vµ n©ng cao ®êi sèng cña loµi ngêi qua mäi thêi ®¹i. Chóng ta cã thÓ kh¸i qu¸t mèi t¬ng quan gi÷a lîi Ých kinh tÕ vµ chi phÝ bá ra ®Ó cã lîi Ých ®ã b»ng hai c«ng thøc sau: - Mét lµ: HiÖu qu¶ lµ hiÖu sè gi÷a kÕt qu¶ vµ chi phÝ HQ = KQ - CF (1) Trong ®ã: HQ lµ hiÖu qu¶ ®¹t ®îc trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh Líp K36 A6 - Khoa QTDN 13 KQ lµ kÕt qu¶ ®¹t ®îc trong thêi kú ®ã CF lµ chi phÝ ®· bá ra ®Ó ®¹t kÕt qu¶ §©y lµ hiÖu qu¶ tuyÖt ®èi, môc ®Ých so s¸nh ë ®©y lµ ®Ó thÊy ® îc møc chªnh lÖch gi÷a kÕt qu¶ vµ chi phÝ, møc chªnh lÖch nµy cµng lín th× hiÖu qu¶ cµng cao. + ¦u ®iÓm: C¸ch so s¸nh nµy ®¬n gi¶n vµ dÔ tÝnh to¸n + Nhîc ®iÓm: Cã mét sè nhîc ®iÓm c¬ b¶n nh sau: • Kh«ng cho phÐp ®¸nh gi¸ chÊt lîng ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp. • Kh«ng cã kh¶ n¨ng so s¸nh hiÖu qu¶ gi÷a c¸c thêi kú, gi÷a c¸c doanh nghiÖp víi nhau. • Kh«ng ph¶n ¸nh ®îc n¨ng lùc tiÒm tµng ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶. • DÔ ®ång nhÊt hai ph¹m trï hiÖu qu¶ vµ kÕt qu¶. - Hai lµ: HiÖu qu¶ lµ tØ lÖ so s¸nh gi÷a kÕt qu¶ ®¹t ®îc víi chi phÝ bá ra ®Ó ®¹t ®îc kÕt qu¶ ®ã. §©y lµ chi phÝ t¬ng ®èi. KQ HQ = (2) CF + ¦u ®iÓm: Kh¾c phôc nhîc ®iÓm cña c«ng thøc (1) vµ cho phÐp ph¶n ¸nh hiÖu qu¶ ë mäi gãc ®é kh¸c nhau. + Nhîc ®iÓm: C¸ch ®¸nh gi¸ nµy kh¸ phøc t¹p, ®ßi hái ph¶i cã quan ®iÓm thèng nhÊt khi lùa chän hÖ thèng chØ tiªu ®o lêng vµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶. C¶ hai c¸ch tÝnh trªn ®Òu cã nh÷ng u nhîc ®iÓm nªn trong khi ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ kinh tÕ cña doanh nghiÖp ®Æc biÖt lµ cña doanh nghiÖp th ¬ng m¹i chóng ta ph¶i biÕt kÕt hîp c¶ hai ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ nªu trªn. HiÖu qu¶ kinh tÕ vµ hiÖu qu¶ x· héi cã mèi quan hÖ h÷u c¬ víi nhau, lµ hai mÆt cña mét vÊn ®Ò. Bëi vËy khi tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh còng nh khi ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ cña c¸c ho¹t ®éng nµy cÇn xem xÐt c¶ hai mÆt nµy mét c¸ch ®ång bé. Kh«ng thÓ cã hiÖu qu¶ kinh tÕ mµ Líp K36 A6 - Khoa QTDN 14 kh«ng cã hiÖu qu¶ x· héi, ngîc l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ lµ c¬ së, lµ nÒn t¶ng cña hiÖu qu¶ x· héi. 2. Kh¸i niÖm vµ tiªu chuÈn ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i 2.1. Kh¸i niÖm hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng Con ngêi lµ mét trong nh÷ng yÕu tè kh¸ch quan kh«ng thÓ thiÕu ®îc trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. Díi gãc ®é kinh tÕ, quan niÖm vÒ con ngêi g¾n liÒn víi lao ®éng(lao ®éng lµ ho¹t ®éng gi÷a con ngêi víi giíi tù nhiªn) lµ ®iÒu kiÖn tÊt yÕu ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn. Qu¸ tr×nh lao ®éng ®ång thêi lµ qu¸ tr×nh sö dông søc lao ®éng. Søc lao ®éng lµ n¨ng lùc lao ®éng cña con ngêi, lµ toµn bé thÓ lùc vµ trÝ tuÖ cña con ngêi. Sö dông lao ®éng chÝnh lµ qu¸ tr×nh vËn dông søc lao ®éng ®Ó t¹o ra s¶n phÈm theo c¸c môc tiªu s¶n xuÊt kinh doanh. Lµm thÕ nµo ®Ó sö dông lao ®éng cã hiÖu qu¶ lµ c©u hái thêng trùc cña nh÷ng nhµ qu¶n lý vµ sö dông lao ®éng. Cho ®Õn ngµy nay cã nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. Theo quan ®iÓm cña Mac-Lªnin vÒ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng lµ sù so s¸nh kÕt qu¶ ®¹t ®îc víi chi phÝ bá ra mét sè lao ®éng Ýt h¬n ®Ó ®¹t ®îc kÕt qu¶ lao ®éng nhiÒu h¬n. CacMac chØ râ bÊt kú mét ph¬ng thøc s¶n xuÊt liªn hiÖp nµo còng cÇn ph¶i cã hiÖu qu¶, ®ã lµ nguyªn t¾c cña liªn hiÖp s¶n xuÊt. M¸c viÕt: “Lao ®éng cã hiÖu qu¶ nã cÇn cã mét ph¬ng thøc s¶n xuÊt , vµ nhÊn m¹nh r»ng “hiÖu qu¶ lao ®éng gi÷ vai trß quyÕt ®Þnh, ph¸t triÓn s¶n xuÊt lµ ®Ó gi¶m chi phÝ cña con ngêi, tÊt c¶ c¸c tiÕn bé khoa häc ®Òu nh»m ®¹t ®îc môc tiªu ®ã. XuÊt ph¸t tõ quan ®iÓm trªn M¸c ®· v¹ch ra b¶n chÊt cña hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng lµ tiÕt kiÖm vµ mäi sù tiÕt kiÖm suy cho cïng lµ tiÕt kiÖm thêi gian vµ h¬n thÕ n÷a tiÕt kiÖm thêi gian kh«ng chØ ë nh÷ng kh©u riªng biÖt mµ tiÕt kiÖm thêi gian cho toµn x· héi. TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu ®ã cã Líp K36 A6 - Khoa QTDN 15 nghÜa lµ khi gi¶i quyÕt bÊt cø viÖc g×, vÊn ®Ò thùc tiÔn nµo víi quan ®iÓm hiÖu qu¶ trªn, chóng ta lu«n ®øng tríc sù lùa chän c¸c ph¬ng n, c¸c t×nh huèng kh¸c nhau víi kh¶ n¨ng cho phÐp chóng ta cÇn ®¹t ® îc c¸c ph¬ng ¸n tèt nhÊt víi kÕt qu¶ lín nhÊt vµ chi phÝ nhá nhÊt vÒ lao ®éng. Theo quan ®iÓm cña F.W.Taylor th× “con ngêi lµ mét c«ng cô lao ®éng”.Quan ®iÓm nµy cho r»ng: vÒ b¶n chÊt con ngêi ®a sè kh«ng lµm viÖc, hä quan t©m nhiÒu ®Õn c¸i hä kiÕm ®îc chø kh«ng ph¶i lµ c«ng viÖc mµ hä lµm, Ýt ngêi muèn vµ lµm ®îc nh÷ng c«ng viÖc ®ßi hái tÝnh s¸ng t¹o, ®éc lËp, tù kiÓm so¸t. V× thÕ ®Ó sö dông lao ®éng mét c¸ch cã hiÖu qu¶ th× ph¶i ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c thùc tr¹ng lao ®éng t¹i doanh nghiÖp m×nh, ph¶i gi¸m s¸t vµ kiÓm tra chÆt chÏ nh÷ng ngêi gióp viÖc, ph¶i ph©n chia c«ng viÖc ra tõng bé phËn ®¬n gi¶n lÆp ®i, lÆp l¹i, dÔ dµng häc ®îc. - Con ngêi cã thÓ chÞu ®ùng ®îc c«ng viÖc rÊt nÆng nhäc, vÊt v¶ khi hä ®îc tr¶ l¬ng cao h¬n vµ cã thÓ tu©n theo møc s¶n xuÊt Ên ®Þnh.KÕt qu¶ nh ta ®· biÕt , nhê cã ph¬ng ph¸p khoa häc øng dông trong ®Þnh møc vµ tæ chøc lao ®éng mµ n¨ng suÊt lao ®éng ®· t¨ng lªn, nhng sù bãc lét c«ng nh©n còng ®ång thêi víi chÕ ®é tªn gäi lµ “chÕ ®é v¾t kiÖt må h«i”.¤ng còng ñng hé viÖc khuyÕn khÝch lao ®éng b»ng tiÒn lµ cÇn thiÕt ®Ó hä s½n sµng lµm viÖc nh mäi ngêi cã kû luËt. - Theo quan ®iÓm cña Nayo cho r»ng “con ngêi muèn ®îc c xö nh nh÷ng con ngêi” Theo «ng vÒ b¶n chÊt con ngêi lµ mét thµnh viªn trong tËp thÓ, vÞ trÝ vµ thµnh tùu cña tËp thÓ cã ý nghÜa v« cïng quan träng ®èi víi anh ta lµ lîi Ých c¸ nh©n, anh ta hµnh ®éng t×nh c¶m h¬n lµ lý chÝ, hä muèn c¶m thÊy cã Ých vµ quan träng, muèn tham gia vµo c«ng viÖc chung vµ ®îc nh×n nhËn nh mét con ngêi.V× vËy muèn khuyÕn khÝch lao ®éng, con ngêi lµm viÖc cÇn thÊy ®îc nhu cÇu cña hä quan träng h¬n tiÒn. ChÝnh v× vËy,ngêi sö dông lao ®éng ph¶i lµm sao ®Ó ngêi lao ®éng lu«n lu«n Líp K36 A6 - Khoa QTDN 16 c¶m thÊy m×nh cã Ých vµ quan träng.Tøc lµ ph¶i t¹o ra bÇu kh«ng khÝ tèt h¬n d©n chñ h¬n vµ l¾ng nghe ý kiÕn cña hä. Theo quan ®iÓm “con ngêi lµ tiÒm n¨ng cÇn ®îc khai th¸c vµ lµm cho ph¸t triÓn “cho r»ng: B¶n chÊt con ngêi lµ kh«ng ph¶i kh«ng muèn lµm viÖc.Hä muèn gãp phÇn thùc hiÖn c¸c môc tiªu, hä cã n¨ng lùc ®éc lËp s¸ng t¹o.ChÝnh s¸ch qu¶n lý ph¶i ®éng viªn khuyÕn khÝch con ngêi ®em hÕt søc cña hä vµo c«ng viÖc chung, më réng quyÒn ®éc lËp vµ tù kiÓm so¸t cña hä sÏ cã lîi cho viÖc khai th¸c c¸c tiÒm n¨ng quan träng.Tõ c¸ch tiÕp cËn trªn ta cã thÓ hiÓu kh¸i niÖm hiÖu qu¶ lao ®éng nh sau: + Theo nghÜa hÑp : hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng lµ kÕt qña mang l¹i tõ c¸c m« h×nh , c¸c chÝnh s¸ch qu¶n lý vµ sö dông lao ®éng.KÕt qu¶ lao ®éng ®¹t ®îc lµ doanh thu lîi nhuËn mµ doanh nghiÖp cã thÓ ®¹t ®îc tõ kinh doanh vµ viÖc tæ chøc, qu¶n lý lao ®éng, cã thÓ lµ kh¶ n¨ng t¹o viÖc lµm cña mçi doanh nghiÖp. + Theo nghÜa réng HiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cßn bao hµm thªm kh¶ n¨ng sö dông lao ®éng ®óng ngµnh, ®óng nghÒ ®¶m b¶o søc kháe, ®¶m b¶o an toµn cho ngêi lao ®éng, lµ møc ®é chÊp hµnh nghiªm chØnh kû luËt lao ®éng, kh¶ n¨ng s¸ng kiÕn c¶i tiÕn kü thuËt ë mçi ngêi lao ®éng, ®ã lµ kh¶ n¨ng ®¶m b¶o c«ng b»ng cho ngêi lao ®éng. Tãm l¹i muèn sö dông lao ®éng cã hiÖu qu¶ th× ngêi qu¶n lý ph¶i tù biÕt ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c thùc tr¹ng t¹i doanh nghiÖp m×nh, tõ ®ã cã nh÷ng biÖn ph¸p chÝnh s¸ch ®èi víi ngêi lao ®éng th× míi n©ng cao ®îc n¨ng suÊt lao ®éng, viÖc sö dông lao ®éng thùc sù cã hiÖu qu¶. 2.2. Tiªu chuÈn ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i HiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i ®îc ®¸nh gi¸ qua mét hÖ thèng chØ tiªu nhÊt ®Þnh. Nh÷ng chØ tiªu nµy bÞ lÖ thuéc bëi c¸c môc tiªu ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp trong tõng thêi kú. Líp K36 A6 - Khoa QTDN 17 Bëi vËy khi ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng ph¶i c¨n cø vµo môc tiªu cña doanh nghiÖp vµ cña ngêi lao ®éng. Môc tiªu mµ doanh nghiÖp ®Æt ra cho m×nh lu«n thay ®æi theo thêi gian, ®ång thêi còng thay ®æi c¶ c¸c nh×n nhËn vµ quan ®iÓm ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶. Nhng ch×n chung tÊt c¶ c¸c môc tiªu ®Òu nh»m ®¶m b¶o tÝnh æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña doanh nghiÖp. Do vËy ®Ó ®¸nh gi¸ ®îc hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng tèt nhÊt th× ph¶i dùa vµo kÕt qu¶ kinh doanh hay dùa vµo lîi nhuËn mµ doanh nghiÖp ®¹t ®îc trong thÕ æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng. MÆc dï vËy kh«ng ph¶i lîi nhuËn mµ doanh nghiÖp ®¹t ®îc cµng cao th× cã nghÜa lµ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng tèt v× nÕu viÖc tr¶ l¬ng còng nh c¸c ®·i ngé kh¸c cha tho¶ ®¸ng th× sö dông lao ®éng cha mang l¹i hiÖu qu¶ tèt. V× vËy khi ph©n tÝch ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cña doanh nghiÖp, cÇn ph¶i ®Æt nã trong mèi quan hÖ gi÷a lîi Ých cña ngêi lao ®éng víi kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ®¹t ®îc vµ chi phÝ bá ra ®Ó ®¹t ®îc kÕt qu¶ ®ã. 3. Sù cÇn thiÕt ph¶i n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i. Cã thÓ nãi trong c¸c yÕu tè nguån lùc cña doanh nghiÖp th× yÕu tè con ngêi lµ khã sö dông nhÊt. Ph¶i lµm nh thÕ nµo ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp lµ vÊn ®Ò nan gi¶i cña bÊt kú mét doanh nghiÖp nµo. Trong doanh nghiÖp, môc tiªu hµng ®Çu lµ ®¹t ®îc hiÖu qu¶ kinh doanh cao. Vµ ®Ó ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp kh«ng bÞ gi¶m sót cÇn ph¶i sö dông lao ®éng mét c¸ch hîp lý, khoa häc. NÕu sö dông nguån lao ®éng kh«ng hîp lý, viÖc bè trÝ lao ®éng kh«ng ®óng chøc n¨ng cña tõng ngêi sÏ g©y ra t©m lý ch¸n n¶n, kh«ng nhiÖt t×nh víi c«ng viÖc ®îc giao dÉn ®Õn hiÖu qu¶ kinh doanh thÊp vµ sÏ dÉn tíi sù gi¶m sót vÒ tÊt c¶ c¸c vÊn ®Ò kh¸c cña doanh nghiÖp. Líp K36 A6 - Khoa QTDN 18 N©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng sÏ gãp phÇn tiÕt kiÖm chi phÝ lao ®éng sèng, tiÕt kiÖm thêi gian lao ®éng, gi¶m thêi gian khÊu hao tµi s¶n cña doanh nghiÖp, t¨ng cêng kû luËt lao ®éng… dÉn tíi gi¶m gi¸ thµnh s¶n xuÊt dÉn ®Õn t¨ng doanh thu vµ gióp doanh nghiÖp më réng thÞ phÇn, c¹nh tranh thµnh c«ng trªn thÞ trêng. MÆt kh¸c, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng lµ ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o kh«ng ngõng c¶i thiÖn vµ n©ng cao ®êi sèng cña c¸n bé c«ng nh©n viªn, t¹o ®iÒu kiÖn n©ng cao tr×nh ®é tay nghÒ, khuyÕn khÝch n¨ng lùc s¸ng t¹o cña ngêi lao ®éng, thóc ®Èy ngêi lao ®éng c¶ vÒ mÆt vËt chÊt vµ tinh thÇn. Con ngêi lµ bé phËn chñ yÕu ®Ó thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh suy cho cïng còng lµ ®Ó phôc vô lîi Ých con ngêi. Trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i hiÖn nay, yÕu tè con ngêi ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh ®èi íi sù thµnh b¹ cña c¶ doanh nghiÖp. ChÝnh v× vËy ®µo t¹o, ph¸t triÓn vµ sö dông lao ®éng cã hiÖu qu¶ yÕu tè sèng cßn cña mäi doanh nghiÖp. Nãi ®Õn sö dông lao ®éng lµ nãi ®Õn viÖc qu¶n lý vµ sö dông con ngêi. Con ngêi lu«n ph¸t triÓn vµ thay ®æi cã t duy, hµnh ®éng cô thÓ trong tõng hoµn c¶nh cô thÓ. V× vËy, ph¶i lµm sao ®Ó n¾m b¾t ®îc nh÷ng thay ®æi, t duy, ý thøc cña con ngêi hay nãi c¸ch kh¸c lµ n¾m b¾t ®îc nhu cÇu cña ngêi lao ®éng th× ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh míi ®¹t hiÖu qu¶ cao. Tãm l¹i, viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng lµ viÖc lµm hÕt søc quan träng vµ cÇn thiÕt ®èi víi tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp. Bëi v× sö dông lao ®éng cã hiÖu qu¶ sÏ gióp doanh nghiÖp lµm ¨n kinh doanh tèt, gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt, khÊu hao nhanh TSC§… ®iÒu ®ã sÏ gióp doanh nghiÖp ®øng v÷ng trªn thÞ trêng vµ më réng thÞ phÇn t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh víi c¸c ®èi thñ trªn thÞ trêng. Líp K36 A6 - Khoa QTDN 19 4. HÖ thèng chØ tiªu ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i. a. ChØ tiªu n¨ng suÊt lao ®éng C«ng thøc x¸c ®Þnh: W= M NV Trong ®ã: W: N¨ng suÊt lao ®éng cña mét nh©n viªn M: Doanh thu thuÇn ®¹t ®îc trong kú NV: Sè nh©n viªn kinh doanh b×nh qu©n trong kú Sè nh©n viªn kinh doanh b×nh qu©n trong kú ® îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc sau: NV1/2 + NV2 + NV3 + NV4 + NV5/2 NV = 4 NV1: Sè nh©n viªn trong quý I NV2: Sè nh©n viªn trong quý II NV3: Sè nh©n viªn trong quý III NV4: Sè nh©n viªn trong quý IV NV5: Sè nh©n viªn cuèi quý IV ChØ tiªu n¨ng suÊt lao ®éng ph¶n ¸nh n¨ng lùc s¶n xuÊt kinh doanh cña mét lao ®éng. Mét lao ®éng trong kú t¹o ra bao nhiªu ®ång doanh thu. Nã ®îc biÓu hiÖn b»ng doanh thu b×nh qu©n cña mét lao ®éng ®¹t ®îc trong kú. b. ChØ tiªu vÒ kh¶ n¨ng sinh lêi cña mét nh©n viªn. Lîi nhuËn b×nh qu©n cña mét ngêi lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i lµ mét trong nh÷ng chØ tiªu quan träng ®Ó ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cña doanh nghiÖp.Mét doanh nghiÖp lµm ¨n cã hiÖu qu¶ khi doanh nghiÖp ®ã t¹o ra nhiÒu doanh thu, lîi nhuËn. C«ng thøc x¸c ®Þnh chØ tiªu: Líp K36 A6 - Khoa QTDN 20 HQLN = NV LN NV Trong ®ã: HQLN lµ kh¶ n¨ng sinh lêi cña mét nh©n viªn NV LN : lîi nhuËn thuÇn cña doanh nghiÖp NV: sè nh©n viªn b×nh qu©n ChØ tiªu nµy nh»m ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cña doanh nghiÖp. khi chØ tiªu nµy cµng cao th× hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cµng cao vµ ngîc l¹i. c. ChØ tiªu vÒ hiÖu qu¶ sö dông chi phÝ tiÒn l ¬ng (hay møc doanh sè b¸n ra trªn mét ®¬n vÞ tiÒn l¬ng). M HQQL = M QL Trong ®ã: M HQQL : HiÖu qu¶ sö dông chi phÝ tiÒn l¬ng M: Doanh thu thuÇn ®¹t ®îc trong kú QL: Tæng quü l¬ng ChØ tiªu nµy cho biÕt ®Ó thùc hiÖn mét ®ång doanh thu b¸n hµng th× cÇn chi bao nhiªu ®ång l¬ng. ChØ tiªu nµy ph¶n ¸nh møc doanh thu ®¹t ®îc trªn mét ®ång chi phÝ tiÒn l¬ng. ChØ tiªu nµy cµng lín th× hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cµng cao. Ngoµi ra cßn cã thÓ sö dông chØ tiªu vÒ tØ suÊt chi phÝ tiÒn l¬ng nh sau: TØ suÊt chi phÝ tiÒn l- QL M x 100 ¬ng = d. ChØ tiªu hiÖu suÊt tiÒn l¬ng (hay møc doanh sè b¸n ra trªn mét ®¬n vÞ tiÒn l¬ng) ChØ tiªu nµy ®îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: Líp K36 A6 - Khoa QTDN 21 LN HQQL = LN QL Trong ®ã: LN HQQL : lµ hiÖu suÊt tiÒn l¬ng LN: lµ lîi nhuËn thuÇn trong kú QL : lµ tæng quü l¬ng §©y lµ chØ tiªu chÊt lîng. ChØ tiªu nµy cho ta biÕt lµ mét ®ång tiÒn l¬ng bá ra th× ®em l¹i bao nhiªu ®ång lîi nhuËn. HiÖu suÊt tiÒn l¬ng t¨ng lªn khi lîi nhuËn thuÇn t¨ng víi nhÞp ®é cao h¬n nhÞp ®é t¨ng cña tiÒn l ¬ng. III. C¸c nh©n tè ¶nh hëng ®Õn hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng 1. M«i trêng bªn ngoµi §ã lµ toµn bé c¸c t¸c nh©n bªn ngoµi doanh nghiÖp cã liªn quan vµ cã ¶nh hëng tíi qu¸ tr×nh tån t¹i, vËn hµnh vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp.Nã bao gåm: a.ChÝnh trÞ vµ luËt ph¸p Sù æn ®Þnh hay bÊt æn vÒ mÆt chÝnh trÞ, x· héi, còng lµ nh÷ng nh©n tè ¶nh hëng lín ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ kÕt qu¶ kinh ®oanh cña doanh nghiÖp.HÖ thèng chÝnh trÞ vµ c¸c quan ®iÓm vÒ chÝnh trÞ luËt ph¸p suy cho cïng t¸c ®éng trùc tiÕp ®Õn ph¹m vi lÜnh vùc mÆt hµng...®èi t¸c kinh doanh.C¸c cuéc xung ®ét lín hay nhá vÒ néi bé trong c¸c quèc gia vµ gi÷a c¸c quèc gia sÏ dÉn tíi sù thay ®æi lín, lµm ph¸ vì nh÷ng quan hÖ kinh doanh truyÒn thèng, lµm thay ®æi hÖ thèng vËn t¶i vµ chuyÓn híng phôc vô tiªu dïng d©n c sang phôc vô tiªu dïng chiÕn tranh. Nh thÕ v« h×nh chung ®· lµm ¶nh hëng ®Õn ho¹t ®éng cña c«ng ty,¶nh hëng ®Õn hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. b. M«i trêng tù nhiªn vµ c¬ së h¹ tÇng Víi sù ph¸t triÓn cña khoa häc, con ngêi cµng nhËn thøc ra r»ng hä lµ mét bé phËn kh«ng thÓ t¸ch rêi cña giíi tù nhiªn vµ giíi tù nhiªn cã vai trß Líp K36 A6 - Khoa QTDN 22 quan träng nh lµ mét th©n thÓ thø hai cña con ngêi. Nhu cÇu c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn lµm viÖc, c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn sinh ho¹t gÇn gòi víi thiªn nhiªn chèng « nhiÔm m«i trêng ®· trë thµnh mét nhu cÇu bøc xóc phæ biÕn trong c¸c nhµ qu¶n trÞ vµ c«ng nh©n viªn cña doanh nghiÖp. C¸c phßng lµm viÖc tho¸ng m¸t s¹ch sÏ, nh÷ng khu«n viªn c©y xanh s¹ch, c¬ së h¹ tÇng tèt sÏ t¹o ra m«i trêng thuËn lîi gi÷ g×n søc khoÎ vµ t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng. Ngîc l¹i ®iÒu kiÖn lµm viÖc ån µo , « nhiÔm m«i trêng .. sÏ t¹o ra øc chÕ, t©m tr¹ng dÔ bÞ kÝch thÝch, quan hÖ x· héi sÏ bÞ tæn th¬ng, m©u thuÉn x· héi dÔ bÞ tÝch tô, bïng næ do ®ã sÏ ¶nh hëng ®Õn hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. c. M«i trêng kü thuËt vµ c«ng nghÖ yÕu tè kü thuËt vµ c«ng nghÖ lµm c¬ së cho yÕu tè kinh tÕ lµ søc m¹nh dÉn tíi sù ra ®êi cña s¶n phÈm míi sÏ t¸c ®éng ®Õn m« thøc tiªu thô vµ hÖ thèng b¸n hµng. Sù ph¸t triÓn vÒ kü thuËt vµ c«ng nghÖ buéc ngêi lao ®éng ph¶i b¾t kÞp tiÕn ®é, kh«ng ph¶i lao ®éng nµo trong doanh nghiÖp còng theo kÞp sù ph¸t triÓn cña khoa häc kü thuËt vµ c«ng nghÖ, cho nªn viÖc sö dông lao ®éng nh thÕ nµo cho hîp lý, kh«ng g©y t×nh tr¹ng thõa hay thiÕu lao ®éng, g©y ®×nh trÖ s¶n xuÊt lµ c«ng viÖc cña nhµ qu¶n lý nh»m sö dông lao ®éng cã hiÖu qu¶. Sù ra ®êi ph¸t triÓn cña khoa häc kü thuËt còng lµ lóc c¸c c«ng ty gi¶m bít sè l îng lao ®éng cña m×nh, lo¹i bá nh÷ng nh©n viªn yÕu kÐm vµ lùa chän nh÷ng ngêi cã n¨ng lùc, cã tr×nh ®é, ®óng chuyªn m«n míi mong ®em l¹i hiÖu qu¶ cao trong kinh doanh. d. M«i trêng kinh tÕ C¸c yÕu tè kinh tÕ bao gåm c¸c nh©n tè ¶nh hëng ®Õn søc mua cña kh¸ch hµng vµ d¹ng tiªu dïng hµng ho¸ lµ m¸y ®o nhiÖt ®é cña thÞ trêng, quy ®Þnh c¸ch thøc doanh nghiÖp sö dông nguån lùc cña m×nh ¶nh hëng tíi viÖc sö dông lao ®éng cña c«ng ty qua ®ã ¶nh hëng tíi ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty. C¸c yÕu tè kinh tÕ bao gåm: Sù t¨ng tr ëng kinh tÕ, sù Líp K36 A6 - Khoa QTDN 23 thay ®æi vÒ c¬ cÊu s¶n xuÊt vµ ph©n phèi , tiÒm n¨ng kinh tÕ vµ sù gia t¨ng ®Çu t, l¹m ph¸t, thÊt nghiÖp, c¸c chÝnh s¸ch tiÒn tÖ tÝn dông. Ngµy nay trong bu«n b¸n quèc tÕ nhãm c¸c mÆt hµng l¬ng thùc,thùc phÈm , ®å uèng , mÆt hµng truyÒn thèng gi¶m nhanh vÒ tû träng.Trong khi ®ã tû träng bu«n b¸n c¸c mÆt hµng chÕ biÕn, mÆt hµng míi ®ang cã xu híng t¨ng rÊt nhanh. §iÒu nµy ®ang cã t¸c ®éng rÊt lín tíi lÜnh vùc kinh doanh vµ ®Çu t. ChÝnh v× vËy viÖc ®a d¹ng ho¸ c¸c mÆt hµng kinh doanh vµ quyÕt ®Þnh lùa chän h×nh thøc kinh doanh, mÆt hµng kinh doanh nµo cã ý nghÜa v« cïng quan träng.ViÖc lùa chän c¸c mÆt hµng kh¸c më réng ®a d¹ng ho¸ c¸c mÆt hµng kinh doanh.Cã ¶nh h ëng tíi viÖc ra t¨ng sè lîng lao ®éng, buéc c¸c c«ng ty cÇn tuyÓn thªm c¸c lao ®éng cã n¨ng lùc tr×nh ®é phï hîp víi ngµnh nghÒ kinh doanh cña c«ng ty m×nh. e. M«i trêng v¨n ho¸ x· héi M«i trêng v¨n ho¸ x· héi ¶nh hëng trùc tiÕp tíi hµnh vi vµ cuéc sèng cña con ngêi.Mét ®Êt níc, mét doanh nghiÖp cã m«i trêng v¨n ho¸ x· héi tèt sÏ taä tiÒn ®Ò kÝch thÝch ngêi lao éng lµm viÖc tèt vµ ngîc l¹i.C¸c yÕu tè v¨n ho¸ x· héi bao gåm: - D©n sè vµ xu híng vËn ®éng - C¸c hé gia ®×nh vµ xu híng vËn ®éng - Sù di chuyÓn cña d©n c, thu nhËp cña d©n c - D©n téc vµ ®Æc ®iÓm t©m sinh lý - ViÖc lµm vµ vÊn ®Ò ph¸t triÓn viÖc lµm 2.M«i trêng ngµnh a. C¸c kh¸ch hµng Kh¸ch hµng ®ã lµ ngêi ¶nh hëng m¹nh mÏ tíi sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña c«ng ty.Kh¸ch hµng cã thÓ lµ ngêi mua bu«n, ngêi mua lÎ , mua hµng ho¸ vËt phÈm tiªu dïng hoÆc mua nguyªn vËt liÖu.. Tuú theo hµnh vi mua s¾m cña kh¸ch hµng mµ c«ng ty kinh doanh nh÷ng mÆt hµng phï hîp qua Líp K36 A6 - Khoa QTDN 24 ®ã ®iÒu phèi ®éi ngò lao ®éng cho phï hîp víi tõng mÆt hµng, ngµnh hµng. b. Ngêi cung øng Cung øng hµng ho¸ lµ viÖc tæ chøc nguån hµng nh»m phôc vô cho ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp. Cung øng lµ ®iÒu kiÖn ®Ó gióp cho lu chuyÓn hµng ho¸, lu th«ng ®îc tiÕn hµnh thêng xuyªn, liªn tôc, gãp phÇn thùc hiÖn chøc n¨ng vµ môc tiªu cña doanh nghiÖp. NÕu nh ngêi cung øng lu«n ®¸p øng ®Çy ®ñ hµng ho¸ vÒ mÆt chÊt lîng, sè lîng còng nh thêi gian, ®Þa ®iÓm giao hµng… sÏ gióp doanh nghiÖp n¾m b¾t ®îc thêi c¬ kinh doanh, ®¸p øng ®îc nhu cÇu kh¸ch hµng, t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh. Ngîc l¹i, sÏ lµm gi¸n ®o¹n qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ lu th«ng hµng ho¸, lµm doanh nghiÖp bá lì c¬ héi kinh doanh. ChÝnh v× vËy c¸c doanh nghiÖp lu«n cã nh÷ng nhµ cung øng tin cËy ®Ó tr¸nh ®îc nh÷ng sai lÇm kh«ng ®¸ng cã. c. C¸c tæ chøc c¹nh tranh vµ b¸n hµng §ã lµ nh÷ng yÕu tè t¸c ®éng trùc tiÕp vµ m¹nh mÏ tíi doanh nghiÖp . C¸c tæ chøc c¹nh tranh mét mÆt lµ ®èi thñ c¹nh tranh cña doanh nghiÖp lµm cho doanh nghiÖp gi¶m bít chi phÝ , h¹ gi¸ b¸n.§iÒu nµy cã liªn quan ®Õn c«ng t¸c qu¶n trÞ nh©n sù mét doanh nghiÖp cã ®éi ngò lao ®éng tèt sÏ t¹o ®iÒu kiÖn t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, t¨ng doanh thu, t¨ng lîi nhuËn.Ngµy nay trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng c¸c c«ng ty doanh nghiÖp lu«n lùa chän cho m×nh nh÷ng nh©n viªn cã n¨ng lùc vµ tr×nh ®é. §ã lµ nguån lùc gióp doanh nghiÖp ho¹t ®éng, ph¸t triÓn ®ñ søc c¹nh tranh víi c¸c c«ng ty kh¸c. 3.M«i trêng bªn trong doanh nghiÖp M«i trêng bªn trong cña doanh nghiÖp ®îc hiÓu lµ nÒn v¨n ho¸ cña tæ chøc doanh nghiÖp. NÒn v¨n ho¸ cña doanh nghiÖp bao gåm nhiÒu Líp K36 A6 - Khoa QTDN 25 yÕu tè cÊu thµnh. Tõ gãc ®é m«i trêng kinh doanh cÇn ®Æc biÖt chó ý ®Õn triÕt lý kinh doanh, c¸c tËp qu¸n, thãi quen, truyÒn thèng phong c¸ch sinh ho¹t, nghÖ thuËt øng xö, c¸c nghi lÔ ®îc duy tr× trong doanh nghiÖp. TÊt c¶ nh÷ng yÕu tè ®ã t¹o nªn bÇu kh«ng khÝ , mét b¶n s¾c tinh thÇn ®Æc trng riªng cho tõng doanh nghiÖp. Nh÷ng doanh nghiÖp cã nÒn v¨n ho¸ ph¸t triÓn cao sÏ cã kh«ng khÝ lµm viÖc say mª ®Ò cao sù s¸ng t¹o chñ ®éng vµ trung thµnh.Ngîc l¹i nh÷ng doanh nghiÖp cã nÒn v¨n ho¸ thÊp kÐm sÏ phæ biÕn sù bµng quan thê ¬ v« tr¸ch nhiÖm vµ bÊt lùc ho¸ ®éi ngò lao ®éng cña doanh nghiÖp hay nãi c¸ch kh¸c sÏ lµm hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng thÊp kÐm. 3.1. Nh©n tè liªn quan ®Õn ngêi lao ®éng a. Sè lîng vµ chÊt lîng lao ®éng Trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp yÕu tè ®Çu tiªn ¶nh hëng ®Õn hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng ®ã lµ sè l îng vµ chÊt lîng lao ®éng. Nh ta ®· biÕt, hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng ® îc ®o lêng vµ ®¸nh gi¸ b»ng chØ tiªu n¨ng suÊt lao ®éng. T¨ng n¨ng suÊt lao ®éng lµ sù t¨ng lªn cña søc s¶n xuÊt hay n¨ng suÊt lao ®éng, nãi chung chóng ta hiÓu lµ sù thay ®æi trong c¸ch thøc lao ®éng, mét sù thay ®æi lµm rót ng¾n thêi gian lao ®éng x· héi cÇn thiÕt ®Ó s¶n xuÊt ra mét hµng ho¸, sao cho sè l îng lao ®éng Ýt h¬n mµ s¶n xuÊt ra nhiÒu gi¸ trÞ sö dông h¬n. Khi sè lîng lao ®éng gi¶m ®i mµ vÉn t¹o ra doanh thu kh«ng ®æi thËm chÝ t¨ng lªn cã nghÜa lµ ®· lµm t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, tiÕt kiÖm ®îc quü tiÒn l¬ng. §ång thêi møc l¬ng b×nh qu©n cña ngêi lao ®éng t¨ng lªn do hoµn c¶nh kÕ ho¹ch tèt. §iÒu nµy sÏ kÝch thÝch tinh thÇn lµm viÖc cña ngêi lao ®éng, cßn doanh nghiÖp tiÕt kiÖm ®îc chi phÝ lao ®éng, t¨ng thªm quü thêi gian lao ®éng. ChÊt lîng lao ®éng tèt sÏ ¶nh hëng tíi viÖc t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. ChÊt lîng lao ®éng hay tr×nh ®é lao Líp K36 A6 - Khoa QTDN 26 ®éng ph¶n ¸nh kh¶ n¨ng, n¨ng lùc còng nh tr×nh ®é chuyªn m«n cña ngêi lao ®éng. Sè lîng vµ chÊt lîng lao ®éng lu«n song song tån t¹i víi nhau. Mét doanh nghiÖp cã ®«ng lao ®éng nhng lao ®éng lµm viÖc kh«ng hiÖu qu¶ th× kh«ng thÓ ®¹t ®îc môc tiªu kinh doanh. Nãi c¸ch kh¸c sù d thõa hay thiÕu hôt lao ®éng ®iÒu ®em l¹i t¸c h¹i cho doanh nghiÖp. b. Tæ chøc vµ qu¶n lý lao ®éng ViÖc tæ chøc tèt lao ®éng sÏ lµm cho ngêi lao ®éng c¶m thÊy phï hîp, yªu thÝch c«ng viÖc ®ang lµm, g©y t©m lý tÝch cùc cho ngêi lao ®éng, gãp phÇn lµm t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, tõ ®ã n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. Ph©n c«ng vµ bè trÝ ngêi lao ®éng vµo nh÷ng c«ng viÖc phï hîp víi tr×nh ®é chuyªn m«n cña hä míi ph¸t huy ®îc n¨ng lùc vµ së trêng cña ngêi lao ®éng, ®¶m b¶o hiÖu suÊt c«ng t¸c. Ph©n c«ng ph¶i g¾n liÒn víi hîp t¸c vµ vËn dông tèt c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý lao ®éng sÏ thóc ®Èy n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng. ViÖc qu¶n lý lao ®éng thÓ hiÖn th«ng qua c¸c c«ng t¸c nh: tuyÓn dông lao ®éng, ®µo t¹o vµ ph¸t triÓn ®éi ngò lao ®éng, ®·i ngé lao ®éng, ph©n c«ng vµ hiÖp t¸c lao ®éng, c¬ cÊu tæ chøc. - TuyÓn dông lao ®éng: tuyÓn dông nh©n viªn gi÷ vai trß rÊt quan träng v× nã ®¶m nhiÖm toµn bé ®Çu vµo guång m¸y nh©n sù, quyÕt ®Þnh møc ®é chÊt lîng, n¨ng lùc, tr×nh ®é c¸n bé c«ng nh©n viªn trong doanh nghiÖp. TuyÓn dông lao ®éng ®îc hiÓu lµ mét qu¸ tr×nh t×m kiÕm, lùa chän nh÷ng ngêi tham gia vµo ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp theo ®óng sè lîng, chÊt lîng vµ c¬ cÊu lao ®éng, ®¸p øng ®îc yªu cÇu vÒ nh©n sù cña doanh nghiÖp trong mçi thêi kú. - Ph©n c«ng vµ hiÖp t¸c lao ®éng lµ néi dung c¬ b¶n nhÊt cña tæ chøc lao ®éng. Nã chi phèi toµn bé nh÷ng néi dung cßn l¹i cña tæ chøc lao ®éng hîp lý trong doanh nghiÖp. Do ph©n c«ng lao ®éng mµ tÊt c¶ c¸c c¬ cÊu vÒ lao ®éng trong doanh nghiÖp ®îc h×nh thµnh t¹o nªn mét bé m¸y Líp K36 A6 - Khoa QTDN 27 víi tÊt c¶ c¸c bé phËn, chøc n¨ng cÇn thiÕt víi nh÷ng tØ lÖ t ¬ng øng theo yªu cÇu cña s¶n xuÊt. HiÖp t¸c lao ®éng lµ sù vËn hµnh cña c¬ cÊu lao ®éng Êy trong kh«ng gian vµ thêi gian. Hai néi dung nµy liªn hÖ vµ t¸c ®éng qua l¹i víi nhau. Sù chÆt chÏ cña hiÖp t¸c lao ®éng tuú thuéc vµo møc ®é hîp lý cña ph©n c«ng lao ®éng. Ph©n c«ng lao ®éng cµng s©u th× hiÖp t¸c lao ®éng cµng ®¹t kÕt qu¶ cao. Ph©n c«ng lao ®éng trong doanh nghiÖp lµ sù chia nhá toµn bé c¸c c«ng viÖc cña doanh nghiÖp ®Ó giao cho tõng ngêi hoÆc nhãm ngêi lao ®éng thùc hiÖn. §ã chÝnh lµ qu¸ tr×nh g¾n tõng ngêi lao ®éng víi nhiÖm vô phï hîp víi kh¶ n¨ng cña hä. Ph©n c«ng lao ®éng hîp lý cã t¸c dông to lín trong viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng. Ph©n c«ng lao ®éng sÏ ®¹t ®îc chuyªn m«n ho¸ trong lao ®éng, chuyªn m«n ho¸ c«ng cô lao ®éng. Ngêi lao ®éng cã thÓ lµm mét lo¹t c¸c c«ng viÖc mµ kh«ng mÊt thêi gian vµo viÖc ®iÒu chØnh l¹i thiÕt bÞ thay dông cô… Nhê chuyªn m«n ho¸ sÏ giíi h¹n ®îc ph¹m vi ho¹t ®éng, ngêi c«ng nh©n sÏ nhanh chãng quen víi c«ng viÖc, cã ®îc nh÷ng kü n¨ng lµm viÖc, gi¶m ®îc thêi gian vµ chi phÝ ®µo t¹o, ®ång thêi sö dông ®îc triÖt ®Ó nh÷ng kh¶ n¨ng riªng cña tõng ngêi. Lùa chän vµ ¸p dông nh÷ng h×nh thøc ph©n c«ng vµ hiÖp t¸c lao ®éng hîp lý lµ ®iÒu kiÖn ®Ó sö dông hîp lý søc lao ®éng, n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, tõ ®ã n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. - §µo t¹o vµ ph¸t triÓn ®éi ngò lao ®éng ®îc hiÓu lµ mét qu¸ tr×nh båi dìng, n©ng cao kiÕn thøc, tr×nh ®é chuyªn m«n, tay nghÒ còng nh c¸c phÈm chÊt cÇn thiÕt kh¸c cho ngêi lao ®éng trong doanh nghiÖp, tõ ®ã t¹o ®iÒu kiÖn cho mçi ngêi n©ng cao ®îc n¨ng suÊt lµm viÖc, ®¸p øng ®îc yªu cÇu c«ng viÖc, n©ng cao chÊt lîng cña ®éi ngò lao ®éng. ViÖc ®µo t¹o vµ ph¸t triÓn ®éi ngò lao ®éng gióp cho doanh nghiÖp n©ng cao chÊt lîng lao ®éng ®Ó ®¸p øng ®îc yªu cÇu cña ho¹t ®éng kinh doanh. Ngoµi ra ®µo t¹o vµ ph¸t triÓn ®éi ngò lao ®éng sÏ t¹o ®iÒu kiÖn Líp K36 A6 - Khoa QTDN 28 cho mçi thµnh viªn trong doanh nghiÖp ph¸t huy ®Çy ®ñ n¨ng lùc së trêng, lµm chñ doanh nghiÖp. §µo t¹o lao ®éng cã hai h×nh thøc sau: + §µo t¹o néi bé do néi bé doanh nghiÖp hoÆc néi bé nhãm thùc hiÖn. ViÖc ®µo t¹o nµy ph¶i ®îc tiÕn hµnh mét c¸ch thêng xuyªn vµ linh ho¹t. + §µo t¹o tõ bªn ngoµi ®ã lµ viÖc sö dông ngêi theo häc c¸c ch¬ng tr×nh ®µo t¹o cña c¸c c¬ së ®µo t¹o chuyªn nghiÖp. - §·i ngé lao ®éng: trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i hiÖn nay, c«ng t¸c ®·i ngé lao ®éng ®îc yªu cÇu rÊt cao, ¶nh hëng lín ®Õn hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. Ngµy nay khuyÕn khÝch ngêi lao ®éng nh»m t¹o ra ®éng lùc cho ngêi lao ®éng lµ mét biÖn ph¸p kh«ng thÓ thiÕu trong ho¹t ®éng kinh doanh. T¹o ®éng lùc sÏ ®éng viªn ngêi lao ®éng hîp t¸c gióp ®ì lÉn nhau trong qu¸ tr×nh kinh doanh, thóc ®Èy mäi ngêi lµm viÖc. §·i ngé lao ®éng trong doanh nghiÖp gåm: ®·i ngé vËt chÊt vµ ®·i ngé tinh thÇn. + §·i ngé vËt chÊt: gåm 2 phÇn lµ ®·i ngé trùc tiÕp vµ ®·i ngé gi¸n tiÕp • §·i ngé trùc tiÕp lµ nh÷ng kho¶n tiÒn nh tiÒn l¬ng, tiÒn thëng. TiÒn l¬ng lµ sè tiÒn mµ ngêi sö dông lao ®éng tr¶ cho ngêi lao ®éng t¬ng øng víi sè lîng, chÊt lîng lao ®éng mµ ngêi lao ®éng ®· hao phÝ trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn nh÷ng c«ng viÖc mµ ngêi sö dông lao ®éng giao cho. ViÖc tæ chøc tiÒn l¬ng c«ng b»ng vµ hîp lý sÏ t¹o ra hoµ khÝ cëi më gi÷a nh÷ng ngêi lao ®éng, h×nh thµnh khèi ®oµn kÕt thèng nhÊt, mét lßng v× sù nghiÖp ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp vµ còng chÝnh lµ v× lîi Ých cña b¶n th©n hä. ChÝnh v× vËy mµ ngêi lao ®éng tÝch cùc lµm viÖc b»ng c¶ lßng nhiÖt t×nh, h¨ng say do møc l¬ng tho¶ ®¸ng mµ hä ®· nhËn ®îc. Khi c«ng t¸c tæ chøc tiÒn l¬ng trong doanh nghiÖp thiÕu tÝnh c«ng b»ng vµ hîp lý th× sÏ sinh ra nh÷ng m©u thuÉn néi bé gi÷a nh÷ng ngêi lao ®éng víi nhau, gi÷a ngêi lao ®éng víi nhµ qu¶n lý. Do vËy c«ng t¸c tiÒn l¬ng ¶nh hLíp K36 A6 - Khoa QTDN 29 ëng rÊt lín tíi hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. Cã hai h×nh thøc tr¶ l¬ng lµ tr¶ l¬ng theo thêi gian vµ tr¶ l¬ng theo s¶n phÈm. TiÒn thëng thùc chÊt lµ kho¶n tiÒn bæ sung cho tiÒn l¬ng nh»m qu¸n triÖt h¬n n÷a nguyªn t¾c ph©n phèi theo lao ®éng vµ n©ng cao hiÖu qu¶ trong s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. TiÒn thëng lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p khuyÕn khÝch vËt chÊt ®èi víi ngêi lao ®éng trong qu¸ tr×nh lµm viÖc. Qua ®ã n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm, rót ng¾n thêi gian lµm viÖc. Cã 4 h×nh thøc tiÒn th ëng lµ: thëng gi¶m tØ lÖ s¶n phÈm h háng; thëng n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm; thëng hoµn thµnh vît møc n¨ng suÊt lao ®éng; thëng tiÕt kiÖm vËt t, nguyªn liÖu. Ngoµi c¸c chÕ ®é vµ h×nh thøc thëng trªn, c¸c doanh nghiÖp cßn cã thÓ thùc hiÖn h×nh thøc thëng kh¸c tuú theo c¸c ®iÒu kiÖn vµ yªu cÇu thùc tÕ cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. • §·i ngé gi¸n tiÕp lµ nh÷ng kho¶n tiÒn nh phóc lîi, trî cÊp mµ ngêi lao ®éng ®îc hëng. Nh÷ng kho¶n nµy kh«ng dùa vµo sè lîng, chÊt lîng lao ®éng mµ phÇn lín mang tÝnh b×nh qu©n. Trî cÊp lµ nh÷ng kho¶n ngêi lao ®éng ®îc hëng gåm b¶o hiÓm, trî cÊp y tÕ, trî cÊp giao dôc, trî cÊp ®i l¹i, trî cÊp nhµ ë… + §·i ngé tinh thÇn (phi vËt chÊt) bao gåm ®·i ngé th«ng qua c«ng viÖc nh t¹o ®iÒu kiÖn cho nh©n viªn díi quyÒn cã c¬ héi th¨ng tiÕn, t¹o ra m«i trêng lµm viÖc, bÇu kh«ng khÝ lao ®éng tho¶i m¸i, tæ chøc khoa häc… bè trÝ c«ng viÖc phï hîp víi kh¶ n¨ng, n¨ng lùc cña ngêi lao ®éng. - C¬ cÊu tæ chøc: §©y lµ mét nh©n tè quan träng ¶nh hëng ®Õn hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. Mét doanh nghiÖp cã c¬ cÊu tæ chøc tèt, æn ®Þnh sÏ gãp phÇn thóc ®Èy viÖc ®iÒu hµnh ®éi ngò lao ®éng ngµy mét tèt lªn, t¹o ®iÒu kiÖn cho doanh nghiÖp ph¸t triÓn bÒn v÷ng l©u dµi. Víi mét c¬ cÊu tæ chøc gän nhÑ, hîp lý, ngêi lao ®éng sÏ cã høng thó lµm viÖc, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng. Ngîc l¹i víi mét bé m¸y tæ chøc cång kÒnh, Líp K36 A6 - Khoa QTDN 30 khã kiÓm so¸t sÏ g©y trë ng¹i cho viÖc ®iÒu hµnh s¶n xuÊt vµ s¶n xuÊt lµm cho hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng kÐm ®i. c. Tr×nh ®é gi¸c ngé vÒ chÝnh trÞ t tëng Muèn thóc ®Èy n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng trong th¬ng m¹i tríc hÕt ph¶i dùa trªn c¬ së sù gi¸c ngé cu¶ ngêi lao ®éng. Con ngêi lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh ®Õn qu¸ tr×nh kinh doanh, t tëng con ngêi quyÕt ®Þnh hµnh ®éng cña hé. Sù gi¸c ngé chÝnh trÞ, sù hiÓu biÕt vÒ x· héi, tinh thÇn th¸i ®é ngêi lao ®éng, ®¹o ®øc kinh doanh cña ngêi lao ®éng cµng cao, cµng phï hîp víi thùc tÕ th× n¨ng suÊt lao ®éng cµng cao vµ ngîc l¹i. Sù gi¸c ngé ë ®©y tríc hÕt ph¶i nãi ®Õn sù gi¸c ngé vÒ nghÒ nghiÖp, yªu nghÒ lµm viÖc hÕt m×nh vÒ nghÒ nghiÖp, coi doanh nghiÖp lµ nhµ. 3.2. Nhãm nh©n tè liªn quan ®Õn ®èi tîng lao ®éng a. KÕt cÊu hµng ho¸ kinh doanh ¶nh hëng rÊt lín ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng cña nh©n viªn th ¬ng m¹i. NÕu hµng ho¸ cã chÊt lîng cao, kÕt cÊu hµng ho¸ kinh doanh phï hîp víi kÕt cÊu cña tiªu dïng th× c¸c doanh nghiÖp cã ®iÒu kiÖn ®Ó t¨ng khèi lîng hµng ho¸ tiªu thô do ®ã t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng. MÆt kh¸c khi kÕt cÊu hµng ho¸ kinh doanh thay ®æi lµm cho n¨ng suÊt lao ®éng biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña ngêi lao ®éng thay ®æi. Mçi doanh nghiÖp ®Òu kinh doanh nh÷ng mÆt hµng, ngµnh hµng kh¸c nhau, ®iÒu nµy ¶nh hëng kh«ng nhá ®Õn viÖc ph©n bæ vµ sö dông lao ®éng nh thÕ nµo cho hîp lý. b. §Æc ®iÓm vÒ vèn Mét doanh nghiÖp th¬ng m¹i muèn thùc hiÖn ®îc c¸c chøc n¨ng vµ nhiÖm vô cña m×nh ph¶i cã nh÷ng tµi s¶n nhÊt ®Þnh ®ã lµ ®Êt ®ai, nhµ kho, cöa hµng, c¸c ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn b¶o qu¶n hµng ho¸, vËt t hµng ho¸… Vèn lµ sù biÓu hiÖn b»ng tiÒn c¸c tµi s¶n cña doanh nghiÖp. NÕu nh doanh nghiÖp cã nhiÒu vèn sÏ lµ ®iÒu kiÖn ®Ó c¶i tiÕn c¬ së vËt chÊt kü thuËt, tõ ®ã ®¹t hiÖu qu¶ cao trong sö dông lao ®éng. Líp K36 A6 - Khoa QTDN 31 3.3. Nhãm nh©n tè liªn quan ®Õn t liÖu lao ®éng a. Quy m« c¬ cÊu chÊt lîng vµ sù ph©n bæ c¸c m¹ng líi, c¸c cöa hµng, quÇy hµng… cña doanh nghiÖp, m¹ng líi kho tµng vµ sù phèi hîp chÆt chÏ gi÷a c¸c kho tµng, cöa hµng vµ ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn. b. C¬ së vËt chÊt kü thuËt vµ c«ng nghÖ C¬ së vËt chÊt kü thuËt vµ c«ng nghÖ cã ý nghÜa rÊt lín ®èi víi ph¸t triÓn s¶n xuÊt vµ t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng ®Ó tõ ®ã n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. ViÖc tiÕn hµnh ¸p dông c«ng nghÖ vµ kü thuËt s¶n xuÊt tiªn tiÕn t¹o t©m lý tÝch cùc cho ngêi lao ®éng. Khoa häc kü thuËt ngµy cµng ph¸t triÓn víi tèc ®é nhanh, sù s¸ng t¹o vµ ®a vµo s¶n xuÊt c¸c lo¹i c«ng cô ngµy cµng hiÖn ®¹i, ®ßi hái nh÷ng ngêi lao ®éng ph¶i cã tr×nh ®« chuyªn m«n t¬ng øng nÕu kh«ng sÏ kh«ng thÓ ®iÒu khiÓn ®îc m¸y mãc, kh«ng thÓ n¾m b¾t ®îc c¸c c«ng nghÖ hiÖn ®¹i. Do ®ã viÖc øng dông thµnh tùu míi cña khoa häc kü thuËt, c«ng nghÖ s¶n xuÊt sÏ gãp phÇn hoµn thiÖn h¬n n÷a tæ chøc s¶n xuÊt vµ tæ chøc lao ®éng, n©ng cao tr×nh ®é sö dông lao ®éng, bá ®îc nh÷ng hao phÝ lao ®éng v« Ých vµ nh÷ng tæn thÊt vÒ thêi gian lao ®éng. Ch¬ng II ph©n tÝch thùc tr¹ng hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng t¹i c«ng ty sx-xnk®t thanh niªn Hµ Néi I. Tãm lîc vÒ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty Tªn ®¬n vÞ: C«ng ty s¶n xuÊt xuÊt nhËp khÈu ®Çu t thanh niªn Hµ Néi Tªn giao dÞch: Hanoi Youth Production Import-Export Investment Company (Hagasco) Líp K36 A6 - Khoa QTDN 32 Trô së v¨n phßng K3B Thµnh C«ng-Ba §×nh Hµ Néi §T: (04)8353163 Fax: 8345946 Tµi kho¶n 021000001783 VN§ 0021370022610 USD 1. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña c«ng ty s¶n xuÊt-xuÊt nhËp khÈu ®Çu t thanh niªn Hµ Néi C«ng ty s¶n xuÊt-xuÊt nhËp khÈu ®Çu t thanh niªn Hµ Néi(viÕt t¾t lµ c«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN) ®îc thµnh lËp ngµy 02/04/1992 víi tªn gäi lµ XÝ nghiÖp s¶n xuÊt hµng thñ c«ng mü nghÖ, lµ mét ®¬n vÞ thuéc tæng ®éi thanh niªn xung phong x©y dùng kinh tÕ thñ ®« võa lµ mét doanh nghiÖp nhµ níc, võa lµ n¬i d¹y nghÒ gi¶i quyÕt viÖc lµm cho thanh niªn thñ ®«. Khi míi thµnh lËp xÝ nghiÖp cã hai ®¬n vÞ : mét xëng len vµ hai phßng kinh doanh N¨m 1993 Bªn c¹nh viÖc æn ®Þnh tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh vµ d¹y nghÒ, l·nh ®¹o xÝ nghiÖp ®· kh«ng ngõng t×m tßi nghiªn cøu ®Ó t×m ra ph¬ng híng ph¸t triÓn cña ®¬n vÞ.Sau mét thêi gian ho¹t ®éng ®· thµnh lËp thªm hai phßng chøc n¨ng, xëng s¶n xuÊt vµ phßng kinh doanh ®Òu ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶. XÝ nghiÖp ®· më réng kinh doanh theo híng gia c«ng c¸c mÆt hµng thñ c«ng mü nghÖ.Ngay tõ nh÷ng n¨m ®Çu tiªn, s¶n phÈm do xÝ nghiÖp lµm ra ®· chiÕm ®îc c¶m t×nh cña kh¸ch hµng vÒ mÆt chÊt lîng vµ mÉu m· s¶n phÈm.Víi ph¬ng ph¸p tæ chøc s¶n xuÊt mét c¸ch khoa häc ®· thùc sù t¹o tiÒn ®Ò ph¸t triÓn cho nh÷ng n¨m sau. Th¸ng 9/1993 xÝ nghiÖp thµnh lËp xëng may hiÖn ®¹i tuyÓn chän ®éi ngò c¸n bé c«ng nh©n viªn vËn hµnh thö m¸y ®ång thêi tæ chøc d¹y nghÒ may. Th¸ng 12/1993 xëng may chÝnh thøc ®i vµo ho¹t ®éng.§îc sù gióp ®ì cña trung ¬ng ®oµn xÝ nghiÖp ®· m¹nh d¹n vay vèn ng©n hµng më réng xëng Líp K36 A6 - Khoa QTDN 33 may thªm 150 m¸y may víi ®Çy ®ñ c¸c m¸y may chuyªn dïng nh lµ h¬i, Ðp mÕch, m¸y c¾t... Cïng n¨m 1993 xëng giÆt lµ ®îc thµnh lËp, s¶n phÈm giÆt lµ lµ c¸c mÆt hµng thªu ren, quÇn ¸o xuÊt khÈu N¨m 1994 §Ó phï hîp víi ®Þnh híng ph¸t triÓn chung cña nÒn kinh tÕ vµ theo ®Ò nghÞ cña xÝ nghiÖp.Ngµy 3/2/1994 UBND thµnh phè Hµ néi ®· quyÕt ®Þnh ®æi tªn xÝ nghiÖp thµnh C«ng ty may mü nghÖ thanh niªn Hµ néi,®ång thêi bæ sung mét sè chøc n¨ng ngµnh nghÒ s¶n xuÊt cho c«ng ty.Trong thêi gian nµy xëng may ®· thùc sù ®i vµo æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn. S¶n phÈm ®Çu tay lµ c¸c mÆt hµng phôc vô cho qu©n ®éi vµ mét sè lo¹i quÇn ¸o phôc vô cho thÞ trêng. Cuèi n¨m 1994 c«ng ty b¾t ®Çu may gia c«ng hµng ¸o Jacket xuÊt khÈu.Xëng len cïng c¸c phßng kinh doanh tiÕp tôc ph¸t triÓn ®Èy m¹nh doanh sè.Ngµy 20/10/1994 Bé th¬ng m¹i ®· cÊp giÊy phÐp c«ng nhËn ®¬n vÞ ®ñ ®iÒu kiÖn xuÊt khÈu trùc tiÕp. N¨m 1995 Tõ ®Çu n¨m c«ng ty ®· t¨ng cêng bæ sung mét sè thiÕt bÞ chuyªn dïng cho xëng may.C«ng nghÖ may ®· ®îc hoµn thiÖn vµ khÐp kÝn víi thiÕt bÞ hiÖn ®¹i.S¶n phÈm may nh ¸o Jacket 2 líp, ¸o Jacket 3 líp ®· ®îc c¸c kh¸ch hµng ë thÞ trêng §øc, Nga, Hµn Quèc chÊp nhËn. Chñ tr¬ng cña c«ng ty lµ tÝch cùc khai th¸c thÞ trêng may mÆc trong níc vµ t×m kiÕm më réng thÞ trêng cho hiÖn t¹i vµ t¬ng lai.Còng trong thêi gian nµy c«ng ty ®· khai th¸c tèt thÞ trêng trong níc vµ ®· ký kÕt ®îc mét sè hîp ®ång víi c¸c ®¬n vÞ sö dông ®ång phôc nh ®ång phôc ®êng s¾t, ®ång phôc qu©n ®éi,®ång phôc thuÕ. N¨m 1996 C«ng t¸c tæ chøc qu¶n lý ngµy cµng hoµn thiÖn h¬n, ®Æc biÖt lµ quy chÕ ho¹t ®éng cña xëng may, n¨ng suÊt s¶n phÈm may t¨ng liªn tôc Líp K36 A6 - Khoa QTDN 34 ®ång thêi còng chøng minh ®îc kh¶ n¨ng s¶n xuÊt c¸c mÆt hµng néi ®Þa cao cÊp nh ¸o Jacket vµ ¸o ®ång phôc. Th¸ng 9/1996 thµnh lËp xëng gia c«ng phong thiÕp cho thÞ trêng NhËt B¶n.Qua tæ chøc s¶n xuÊt vµ d¹y nghÒ ®Õn th¸ng 12/1996 ®· lµm ra s¶n phÈm ®ñ tiªu chuÈn xuÊt khÈu. §Çu th¸ng 3/1997 ®· xuÊt khÈu ®îc 3 chuyÕn hµng cho NhËt. C«ng nghÖ s¶n xuÊt dÇn hoµn thiÖn vµ æn ®Þnh. ViÖc më réng ngµnh nghÒ t¹o viÖc lµm vµ t¨ng thu ngËp cho c¸n bé c«ng nh©n viªn ®îc quan t©m vµ ®· ®em l¹i nh÷ng kÕt qu¶ kh¶ quan. N¨m 1998-1999 Bªn c¹nh viÖc æn ®Þnh tæ chøc s¶n xuÊt, c«ng ty tiÕp tôc t×m kiÕm thÞ trêng.Doanh sè ®· t¨ng lªn ®¸ng kÓ. §Ó phï hîp víi ®Þnh híng ph¸t triÓn vµ còng theo ®Ò nghÞ cña c«ng ty.Ngµy 13/4/1999 theo quyÕt ®Þnh 1585/Q§-UB cña UBND thµnh phè Hµ Néi c«ng ty may mü nghÖ thanh niªn Hµ néi ®· ® îc ®æi tªn thµnh c«ng ty s¶n xuÊt- xuÊt nhËp khÈu ®Çu t thanh niªn Hµ néi, bæ sung thªm mét sè ngµnh nghÒ kinh doanh cho c«ng ty nh kinh doanh thiÕt bÞ vËt t y tÕ, thµnh lËp xÝ nghiÖp x©y dùng c«ng tr×nh chuyªn x©y dùng nhµ ®Ó b¸n vµ cho thuª. Tõ n¨m 2000 ®Õn nay Cho ®Õn n¨m 2004 tæng vèn kinh doanh cña c«ng ty lµ 5.237.459(n®) trong ®ã vèn cè ®Þnh lµ 3.142.463(n®) Ngµnh nghÒ ®¨ng ký kinh doanh bao gåm: dÖt, ®an len, th¶m len, may mÆc, s¶n xuÊt kinh doanh vËt liÖu x©y dùng vµ chÊt ®èt(than), xuÊt nhËp khÈu hµng thñ c«ng mü nghÖ, n«ng l©m s¶n, c¸c thiÕt bÞ vËt t nguyªn vËt liÖu phôc vô cho s¶n xuÊt hµng tiªu dïng, thiÕt bÞ y tÕ, x©y dùng vµ l¾p ®Æt c¸c c«ng tr×nh. Cïng víi nh÷ng cè g¾ng kh«ng ngõng, c«ng ty ®· ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tÝch ®¸ng kÓ, t¨ng doanh sè, më réng xuÊt khÈu sang thÞ trêng EU, t¹o mèi Líp K36 A6 - Khoa QTDN 35 quan hÖ lµm ¨n tèt ®Ñp víi thÞ trêng cò nh §øc, Nga, Hµn quèc, NhËt b¶n..L·nh ®¹o c«ng ty c¸c phßng kinh doanh, phßng chøc n¨ng ®ang nç lùc nghiªn cøu ®Ó më réng h¬n n÷a vÒ quy m« vµ ngµnh nghÒ kinh doanh nh»m t¹o thªm nhiÒu viÖc lµm vµ t¨ng thu nhËp cho ngêi lao ®éng. 2. Chøc n¨ng nhiÖm vô cña C«ng ty C«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN cã ®Æc thï lµ mét ®¬n vÞ thanh niªn xung phong cã nhiÖm vô tËp trung, gi¸o dôc, gi¶i quyÕt viÖc lµm cho thanh niªn, tiÒn th©n lµ xÝ nghiÖp s¶n xuÊt hµng thñ c«ng mü nghÖ nªn quy m« kh«ng lín, ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh mang tÝnh chÊt tæng hîp c¶ ë lÜnh vùc s¶n xuÊt vµ lu th«ng. C«ng ty ®îc thµnh lËp ho¹t ®éng víi chøc n¨ng chÝnh lµ s¶n xuÊt vµ kinh doanh nh»m n©ng cao trÞ gÝa vèn mµ ng©n s¸ch cÊp, ®ng thêi t¹o thªm viÖc lµm t¨ng thu nhËp cho ngêi lao ®éng. MÆt kh¸c thùc hiÖn tèt nghÜa vô ®èi víi nhµ níc, ®Æc biÖt lµ m«i trêng gi¸o dôc, rÌn luyÖn cho thanh niªn thñ ®«. • NhiÖm vô cña c«ng ty lµ - S¶n xuÊt hµng thñ c«ng mü nghÖ, n«ng l©m s¶n phôc vô cho nhu cÇu trong níc vµ xuÊt khÈu. - D¹y nghÒ, gi¶i quyÕt viÖc lµm cho thanh niªn thñ ®«. - TiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng kinh doanh kh¸c theo yªu cÇu ph©n c«ng cña thµnh ®oµn ,trung ¬ng, UBND thµnh phè HN, phï hîp víi ph¸p luËt. Tõ n¨m 1999 tªn giao dÞch cña c«ng ty lµ “ Hanoi youth production importexport investment company (Hagaco)” C«ng ty ho¹t ®éng theo nh÷ng néi dung chñ yÕu sau: - Trùc tiÕp xuÊt khÈu, nhËn uû th¸c xuÊt khÈu nh÷ng mÆt hµng thñ c«ng mü nghÖ, c¸c mÆt hµng may mÆc vµ c¸c mÆt hµng kh¸c do c«ng ty s¶n xuÊt chÕ biÕn hoÆc liªn doanh liªn kÕt t¹o ra. - Trùc tiÕp nhËp khÈu hoÆc nhËn uû th¸c nhËp khÈu c¸c mÆt hµng vËt t nguyªn liÖu, hµng tiªu dïng, t¹m nhËp t¸i xuÊt. Líp K36 A6 - Khoa QTDN 36 - Tæ chøc s¶n xuÊt l¾p r¸p gia c«ng, liªn doanh, liªn kÕt, hîp t¸c ®Çu t víi c¸c tæ chøc kinh doanh trong vµ ngoµi níc s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu, tiªu dïng néi ®Þa, kinh doanh vËt liÖu x©y dùng,than, x©y dùng c¸c c«ng tr×nh giao th«ng võa vµ nhá. 3. C¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý ë c«ng ty C«ng ty SX-XNKDT thanh niªn HN lµ doanh nghiÖp nhµ n íc cã t c¸ch ph¸p nh©n, cã tµi kho¶n t¹i ng©n hµng th¬ng m¹i thµnh phè HN vµ sö dông con dÊu riªng theo quy ®Þnh cña nhµ níc.Bé m¸y tæ chøc qu¶n lý cña c«ng ty ®îc x©y dùng vµ ho¹t ®éng theo m« h×nh c¬ cÊu trùc tuyÕn chøc n¨ng.§©y lµ kiÓu tæ chøc phæ biÕn ë c¸c c«ng ty hiÖn nay. M« h×nh tæ chøc bé m¸y qu¶n lý c«ng ty ®îc thÓ hiÖn ë s¬ ®å sau: S¬ ®å bé m¸y qu¶n lý c«ng ty SX - XNKDT thanh niªn HN Ban gi¸m ®èc Khèi s¶n xuÊt XN may than h niªn XN gia c«ng phon g thiÕp Khèi qu¶n lý XN x©y dùng c«ng tr×nh Líp K36 A6 - Khoa QTDN Phßn g hµnh chÝnh l® Phßng tµi chÝnh kÕ ho¹ch Khèi kinh doanh Phßn g kinh doanh I Phßn g kinh doanh II Phßng kinh doanh III 37 Ghi chó: chØ mèi quan hÖ qua l¹i ChØ sù chØ ®¹o l·nh ®¹o cña cÊp trªn xuèng cÊp díi B¸o c¸o cña bé phËn vÒ l·nh ®¹o c«ng ty Líp K36 A6 - Khoa QTDN 38 *Ban gi¸m ®èc gåm mét gi¸m ®èc vµ mét phã gi¸m ®èc - Gi¸m ®èc :lµ ngêi ®øng ®Çu bé m¸y qu¶n lý cña c«ng ty, chÞu tr¸ch nhiÖm chØ ®¹o toµn bé bé m¸y qu¶n lý. -Phã gi¸m ®èc : lµ ngêi ®iÒu hµnh ®êi sèng, hµnh chÝnh cña c«ng ty vµ nhËn uû quyÒn cña gi¸m ®èc. *Khèi qu¶n lý bao gåm 2 phßng C¸c phßng kinh doanh ®øng ®Çu lµ trëng phßng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ toµn bé ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty ®ång thêi tham mu cho gi¸m ®èc vµ ký kÕt c¸c hîp ®ång víi kh¸ch hµng - Phßng hµnh chÝnh lao ®éng : phô tr¸ch viÖc s¾p xÕp, tuyÓn dông c«ng nh©n viªn cña c«ng ty, gi¶i quyÕt chÕ ®é chÝnh s¸ch vÒ tiÒn l¬ng, BHXH, v¨n th , b¶o vÖ tµi s¶n, mua s¾m ®å dïng v¨n phßng cña c«ng ty. -Phßng tµi chÝnh kÕ ho¹ch: cã nhiÖm vô thùc hiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, thùc hiÖn thanh to¸n mua b¸n víi kh¸ch hµng, chØ ®¹o c«ng t¸c h¹ch to¸n xÝ nghiÖp víi toµn c«ng ty. *Khèi s¶n xuÊt kinh doanh bao gåm -XN may: thùc hiÖn tæ chøc s¶n xuÊt may gia c«ng theo hîp ®ång ®· ký kÕt víi kh¸ch hµng. §øng ®Çu lµ gi¸m ®èc xÝ nghiÖp. -XN gia c«ng phong thiÕp xuÊt khÈu, xÝ nghiÖp x©y dùng c«ng tr×nh thùc hiÖn tæ chøc s¶n xuÊt theo nhiÖm vô ®îc giao.§øng ®Çu lµ gi¸m ®èc xÝ nghiÖp. C¬ cÊu tæ chøc trùc tuyÕn chøc n¨ng tá ra rÊt phï hîp víi c«ng ty, ph¸t huy ®îc c¸c u ®iÓm lµ gän nhÑ linh ho¹t, chi phÝ qu¶n lý thÊp, hn chÕ t×nh tr¹ng quan liªu giÊy tê.C¸c phßng chøc n¨ng gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông nh©n sù trªn c¬ së t¹o ®iÒu kiÖn cho mçi c¸ nh©n ph¸t huy n¨ng lùc së trêng cña m×nh ®ång thêi cã ®iÒu kiÖn ®Ó tÝch luü kiÕn thøc vµ kinh nghiÖm cho b¶n th©n. Trong s¶n xuÊt ®¶m b¶o sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c nguån lùc vËt chÊt kü thuËt nh m¸y mãc, trang thiÕt bÞ kü thuËt, tiÕt kiÖm chi phÝ trong viÖc mua s¾m tµi s¶n thuª mîn vµ sö dông chóng. Líp K36 A6 - Khoa QTDN 39 4. Kh¸i qu¸t vÒ t×nh h×nh kinh doanh cña c«ng ty a.MÆt hµng kinh doanh - S¶n phÈm may: xëng may mÆc xuÊt khÈu lµ n¬i s¶n xuÊt gia c«ng hµng may mÆc ®ång thêi thùc hiÖn hîp ®ång kinh doanh xuÊt khÈu may mÆc( chñ yÕu lµ ¸o Jacket, s¬ mi, ®ång phôc), hµng thªu ren, hoÆc nhËn xuÊt khÈu uû th¸c cña ®¬n vÞ kh¸c. Ho¹t ®éng cña xëng g¾n liÒn víi c«ng ty kÓ tõ khi c«ng ty míi thµnh lËp vµ ho¹t ®éng rÊt cã hiÖu qu¶. - S¶n phÈm gia c«ng phong thiÕp: xÝ nghiÖp gia c«ng ®Æt t¹i thµnh phè H¶i D¬ng. C«ng ty tiÕn hµnh nhËn nguyªn vËt liÖu tõ phÝa ®èi t¸c, sau ®ã tæ chøc s¶n xuÊt vµ giao thµnh s¶n phÈm. S¶n phÈm chñ yÕu lµ hµng thñ c«ng mü nghÖ cao cÊp ®îc xuÊt sang thÞ trêng NhËt B¶n vµ EU. - XÝ nghiÖp x©y dùng c«ng tr×nh: ho¹t ®éng kinh doanh lµ x©y dùng nhµ ®Ó b¸n hoÆc cho thuª.§©y lµ mét ngµnh míi nhng høa hÑn ®Çy tiÒm n¨ng. C«ng ty ®· m¹nh d¹n ®Çu t thªm vèn, nh©n lùc vµ ®· thu ®îc hiÖu qu¶ tèt, doanh thu t¨ng dÇn qua c¸c n¨m. Nãi chung, ngµnh nghÒ ®¨ng ký kinh doanh cña c«ng ty rÊt ®a d¹ng, mÆt hµng xuÊt khÈu cã nhiÒu chñng lo¹i, chñ yÕu lµ hµng gia c«ng may mÆc, hµng thñ c«ng mü nghÖ, n«ng l©m s¶n. HiÖn nay, ®a phÇn c¸c hîp ®ång ®Òu ®îc tiÕn hµnh theo ph¬ng thøc tù c©n ®èi. C«ng ty tiÕn hµnh theo h×nh thøc xuÊt khÈu trùc tiÕp hay cßn gäi lµ tù doanh vµ nhËn xuÊt khÈu cña ®¬n vÞ kh¸c. C¸c phßng nghiÖp vô chøc n¨ng cña c«ng ty ®· vµ ®ang cã nhiÒu cè g¾ng t×m kiÕm kh¸ch hµng, thùc hiÖn ngµy cµng nhiÒu hîp ®ång mua b¸n cã hiÖu qu¶, ®Æc biÖt lµ c¸c hîp ®ång xuÊt khÈu. b.Kh¸i qu¸t vÒ thÞ trêng cña c«ng ty C«ng ty cã mét sè thÞ trêng truyÒn thèng nh NhËt, §øc, Nga, Hµn Quèc..Bªn c¹nh ®ã c«ng ty còng ®ang xóc tiÕn nh»m më réng thÞ trêng EU. §©y lµ mét thÞ trêng lín, giµu tiÒm n¨ng nhng khã tÝnh ®ßi hái c«ng ty ph¶i cung cÊp ®îc nh÷ng s¶n phÈm chÊt lîng cao, æn ®Þnh. Líp K36 A6 - Khoa QTDN 40 ThÞ trêng cña c«ng ty cô thÓ lµ c¸c nhµ cung øng vµ nh÷ng kh¸ch hµng cña c«ng ty.C«ng ty ®· duy tr× ®îc mèi quan hÖ tèt ®èi víi c¸c nhµ cung øng hµng ho¸, nguyªn vËt liÖu, tµi chÝnh...Do ®ã kh¶ n¨ng ®¶m b¶o c¸c nguån hµng ®¸p øng kÞp thêi ®îc c¸c yªu cÇu vÒ sè lîng vµ chÊt lîng...§©y chÝnh lµ lîi thÕ cña C«ng ty ®Ó ph¸t triÓn ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh.Ngoµi ra C«ng ty cßn cã c¸c kh¸ch hµng lµ ngêi tiªu dïng cuèi cïng, c¸c ®¹i lý, c¸c nhµ ph©n phèi vµ c¸c ®èi t¸c níc ngoµi. c.Kh¸i qu¸t vÒ ®èi thñ c¹nh tranh cña c«ng ty C¸c ®èi thñ c¹nh tranh cña c«ng ty ngµy cµng nhiÒu, dÉn ®Õn thùc tr¹ng c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t vµ quyÕt liÖt.§Æc biÖt tõ khi Bé Th ¬ng M¹i cã th«ng t sè : 18TT-BTM ngµy 01/09/1998, sè lîng c¸c doanh nghiÖp tham gia ho¹t ®éng th¬ng m¹i kinh doanh xuÊt nhËp khÈu cã xu híng t¨ng lªn ®¸ng kÓ.Do ®ã c¸c c«ng ty kinh doanh ®ang t×m mäi c¸ch ®Ó gi÷ v÷ng thÞ trêng cña m×nh. *M«i trêng c¹nh tranh trong níc Cuèi n¨m 2003 cã h¬n 80000 doanh nghiÖp ®îc thµnh lËp míi trong vßng 4 n¨m, nh÷ng doanh nghiÖp nµy tham gia vµo nhiÒu lÜnh vùc nghµnh nghÒ kinh doanh kh¸c nhau ®iÒu ®ã sÏ dÉn tíi sù ph©n chia thÞ tr êng gi÷a c¸c doanh nghiÖp cò vµ míi. §èi víi mÆt hµng phong thiÕp do thÞ trêng NhËt B¶n bao tiªu toµn bé lîng hµng s¶n xuÊt ra chÝnh v× vËy c«ng ty chØ s¶n xuÊt theo mÉu ®¬n ®Æt hµng vµ ®¶m b¶o chÊt lîng theo yªu cÇu. §èi víi mÆt hµng may mÆc, c«ng ty chÞu mét søc Ðp c¹nh tranh lín.V× lµ mét c«ng ty nhá l¹i cha tiÕp cËn ®îc víi nhiÒu thÞ trêng lín nh Mü, EU, Mü la tinh..nªn vÉn cßn cã nhiÒu h¹n chÕ. §èi víi xÝ nghiÖp x©y dùng c«ng tr×nh còng chØ tham gia vµo nh÷ng c«ng tr×nh nhá do vèn Ýt cha thÓ ®Çu t trang thiÕt bÞ kü thuËt, nh©n lùc ®Ó tham gia vµo c¸c c«ng tr×nh lín. Líp K36 A6 - Khoa QTDN 41 Bªn c¹nh ®ã viÖc khai th¸c thÞ trêng trong níc cßn bÞ c¹nh tranh bëi c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t níc ngoµi vèn lín, trang thiÕt bÞ kü thuËt hiÖn ®¹i *M«i trêng c¹nh tranh quèc tÕ C«ng ty chÞu søc Ðp c¹nh tranh tõ c¸c doanh nghiÖp ®Õn tõ c¸c níc nh Trung Quèc, Hµn Quèc, Th¸i Lan...vµ tõ chÝnh doanh nghiÖp t¹i níc mµ c«ng ty xuÊt khÈu hµng ho¸ vµo.§©y thùc sù lµ vÊn ®Ò c¶n trë lín nhÊt cña c«ng ty khi gia nhËp thÞ trêng quèc tÕ. d.Kh¸i qu¸t vÒ nguån lùc *Kh¸i qu¸t vÒ vÊn ®Ò tµi chÝnh Trong n¨m 2003 vÊn ®Ò tµi chÝnh cña c«ng ty ®· cã nh÷ng biÕn ®éng theo chiÒu híng tèt.Cô thÓ víi biÓu ph©n tÝch vÒ tµi s¶n vµ vèn cña c«ng ty trong n¨m 2003 nh sau §vÞ:1000® ChØ tiªu 1. Tæng tµi s¶n -TSC§ -TSL§ 2.Tæng nguån vèn -Nî ph¶i tr¶ -Nguån vèn chñ së h÷u N¨m 2003 Sè tiÒn 157.856.634 82.085.450 75.771.184 157.856.634 96.292.547 61.564.087 TØ träng% 100 52 48 100 61 39 Tæng tµi s¶n cña c«ng ty trong n¨m 2003 lµ 157.856.634(n®). Trong ®ã TSC§ cña c«ng ty lµ 82.085.450(n®) chiÕm tû träng lµ 52%, TSL§ cña c«ng ty lµ 75.771.184(n®) chiÕm tû träng lµ 48% Tæng nguån vèn cña c«ng ty lµ 157.856.634(n®). Trong ®ã nî ph¶i tr¶ cña c«ng ty trong n¨m 2003 lµ 96.292.547(n®) chiÕm tû träng lµ 61% trong tæng nguån vèn.Nguån vèn chñ së h÷u cña c«ng ty lµ 61.564.087(n®) chiÕm tû träng lµ 39% trong tæng nguån vèn. Líp K36 A6 - Khoa QTDN 42 Trong c¬ cÊu tµi s¶n cña c«ng ty ta thÊy tµi s¶n cè ®Þnh chiÕm tû träng lín h¬n tµi s¶n lu ®éng.Nh×n chung lµ hîp lý v× c«ng ty lµ mét c«ng ty s¶n xuÊt lµ chñ yÕu, c«ng ty còng cã tham gia vµo lÜnh vùc th ¬ng m¹i bu«n b¸n hµng ho¸ xuÊt khÈu nhng kh«ng nhiÒu l¾m.Trong c¬ cÊu nguån vèn ta nhËn thÊy nî ph¶i tr¶ cña c«ng ty vÉn cßn chiÕm tû träng cao, nguån vèn chñ së h÷u chiÕm tû träng nhá ®iÒu ®ã chøng tá c«ng ty cha cã sù tù chñ cao vÒ tµi chÝnh. *Kh¸i qu¸t vÒ lao ®éng cña c«ng ty §èi víi bÊt kú mét xÝ nghiÖp hay mét tæ chøc kinh tÕ nµo th× lùc lîng lao ®éng lu«n lµ yÕu tè ®ãng vai trß quan träng, then chèt trong viÖc thùc hiÖn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. NhËn thøc râ ®iÒu ®ã ngay tõ khi thµnh lËp, c«ng ty ®· chó träng vÊn ®Ò tæ chøc s¾p xÕp lao ®éng mét c¸ch hîp lý, khoa häc, kh«ng ngõng ®µo t¹o, båi dìng, n©ng cao tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô cho ®éi ngò lao ®éng cña c«ng ty. HiÖn nay toµn c«ng ty cã 480 c¸n bé c«ng nh©n viªn ®îc ph©n bæ cô thÓ nh sau: C¸c bé phËn phßng ban chøc n¨ng Ban gi¸m ®èc Phßng hµnh chÝnh lao Giíi tÝnh Nam N÷ Tr×nh ®é chuyªn m«n §H TC S¬ cÊp Tuæi ®êi b×nh qu©n 2 3 1 4 3 4 3 51 40.5 ®éng Phßng tµi chÝnh kÕ ho¹ch Phßng kinh doanh I Phßng kinh doanh II Phßng kinh doanh III XN may TN XN gia c«ng phong thiÕp 4 2 3 2 25 45 2 3 2 4 135 67 4 3 3 4 8 6 2 2 2 2 51 29 101 77 41 38.7 37.6 39.4 28.2 29.1 XK XN x©y dùng c«ng tr×nh Tæng sè nh©n viªn 144 230 32 250 10 45 58 149 108 286 27.6 37.01 Qua kÕt cÊu lao ®éng ë c«ng ty ta cã mét sè nhËn xÐt sau: Líp K36 A6 - Khoa QTDN 43 TÝnh ®Õn 01/01/2004 tæng sè lao ®éng cña c«ng ty lµ 480 ngêi. Do ®Æc thï cña c«ng ty lµ s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu nªn ®éi ngò lao ®éng s¶n xuÊt chiÕm phÇn lín. §éi ngò c¸n bé cã tr×nh ®é §H vµ sau §H lµ 45 ngêi ( chiÕm 9.38% tæng sè lao ®éng) vµ 149 ngêi tr×nh ®é trung cÊp, 286 ngêi tr×nh ®é s¬ cÊp.Nh÷ng lao ®éng ®îc tuyÓn vµo lµm viÖc ®îc c«ng ty cho ®i häc nghÒ råi míi ®øng m¸y s¶n xuÊt. §é tuæi b×nh qu©n cña lao ®éng trong c«ng ty lµ 37-38 tuæi. C«ng ty cã mét ®éi ngò lao ®éng trÎ cã tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô cao. Ban l·nh ®¹o c«ng ty lµ nh÷ng ngêi giµu kinh nghiÖm, cã n¨ng lùc qu¶n lý vµ kh«ng ngõng häc tËp, trau dåi , n¨ng ®éng kh«ng ngõng tiÕp thu nh÷ng ph¬ng ph¸p qu¶n lý tiªn tiÕn, hiÖn ®¹i, biÕt sö dông tèt c¸c biÖn ph¸p khuyÕn khÝch ®éng viªn nh©n viªn hoµn thµnh tèt nhiÖm vô ®îc giao víi chÕ ®é thëng ph¹t x¸c ®¸ng, bè trÝ nh©n lùc hîp lý, khoa häc ®óng ngêi ®óng viÖc. Cã thÓ kh¼ng ®Þnh ®éi ngò lao ®éng cña c«ng ty trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· cã sù trëng thµnh nhanh chãng vÒ mäi mÆt, n¨ng ®éng, s¸ng t¹o trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh c¸c mÆt hµng, c¸c lÜnh vùc míi cã hiÖu qu¶ ®Ó kh«ng ngõng n©ng cao chÊt lîng ®¸p øng nhu cÇu ngµy cµng t¨ng cña thÞ trêng trong níc vµ v¬n ra quèc tÕ. e. M«i trêng ngµnh cña c«ng ty. *T×nh h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ trong níc vµ quèc tÕ NÒn kinh tÕ níc ta ®ang tõng bíc héi nhËp víi nÒn kinh tÕ trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi.§iÒu nµy t¹o ra nhiÒu c¬ héi kinh doanh cho c¸c doanh nghiÖp trong níc t×m kiÕm vµ më réng thÞ trêng ra níc ngoµi, c«ng ty SXXNK§T thanh niªn HN ®· n¾m b¾t ®îc c¬ héi nµy. Trong nh÷ng n¨m qua, c«ng ty ®· më réng quan hÖ ®èi t¸c víi nhiÒu h·ng ë kh¾p c¸c níc trong khu vùc vµ mét sè níc trªn thÕ giíi.Tuy nhiªn, n¨m 1997cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ trong khu vùc ®· lµm cho c«ng ty gÆp nhiÒu khã kh¨n Líp K36 A6 - Khoa QTDN 44 trong ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt nhËp khÈu ë thÞ trêng c¸c níc nµy.Nh vËy cã thÓ nãi theo ®µ ph¸t triÓn cña c¸c níc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi, c«ng ty ®· cã tõng bíc ®i lªn, t¨ng doanh thu, t¹o ra lîi nhuËn ngµy cµng nhiÒu. *T×nh h×nh chÝnh trÞ x· héi trong níc, quèc tÕ vµ c¸c yÕu tè kh¸c Sù æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ, ®êng lèi chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ níc cho më réng quan hÖ kinh tÕ víi níc ngoµi, hÖ thèng thuÕ ngµy cµng hoµn thiÖn, ®iÒu chØnh phï hîp víi yªu cÇu cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng; nh viÖc ®· ban hµnh luËt Th¬ng M¹i, luËt ®Çu t níc ngoµi ®· söa ®æi bæ sung n¨m 1996, LuËt thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng vµ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp. TÊt c¶ nh÷ng luËt nµy cã t¸c dông khuyÕn khÝch t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, kh¬i dËy mäi tiÒm n¨ng, n¨ng lùc ®Ó thóc ®Èy nhanh qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ vµ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc, do ®ã t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho sù ph¸t triÓn cña C«ng ty. Ngoµi ra, c¸c nh©n tè thuéc m«i trêng v¨n ho¸ x· héi, khoa häc c«ng nghÖ, m«i trêng tù nhiªn còng t¸c ®éng, ¶nh hëng tíi ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty nh: -Phong tôc tËp qu¸n, quan niÖm tiªu dïng, v¨n ho¸ tõng vïng tõng d©n téc -Sù ph¸t triÓn vµ øng dông nh÷ng tiÕn bé khoa häc kü thuËt c«ng nghÖ vµo qu¸ tr×nh kinh doanh nh : c¸c qu¸ tr×nh tù ®éng ho¸ vµ hiÖn ®¹i ho¸ trong kinh doanh. -Sù thay ®æi vµ ¶nh hëng cña thêi tiÕt khÝ hËu ®Õn qu¸ tr×nh kinh doanh. Trªn ®©y lµ mét sè yÕu tè thuéc m«i trêng kinh doanh bªn ngoµi cña c«ng ty mµ c«ng ty ®· nghiªn cøu xem xÐt, ®Ó h¹n chÕ ®Õn møc thÊp nhÊt nh÷ng nguy c¬ bÊt lîi cã thÓ x¶y ra vµ tËn dông nh÷ng c¬ héi do c¸c yÕu tè ®ã mang l¹i cho qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh. 5.KÕt qu¶ ho¹t ®éng, s¶n xuÊt kinh doanh qua 3 n¨m 2001-2003 Líp K36 A6 - Khoa QTDN 45 BiÓu 1 KÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty qua 3 n¨m 2001 - 2003 C¸c chØ tiªu TH 2001 TH 2002 Tæng doanh thu 29.831.960 Doanh thu thuÇn 29.831.960 Gi¸ vèn hµng b¸n 20.473.143 TH 2003 2002/2001 ST TL% 34.467.840 2.637.160 2003/2002 ST TL% 8.84 1.998.72 6.16 0 8.84 1.998.72 6.16 0 4.98 524.333 2.44 Lîi nhuËn gép 9.358.817 CFQL vµ CFSXKD Lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng KD 3.238.500 6.120.317 32.469.12 0 32.469.12 0 21.492.16 3 10.976.95 7 3.642.600 7.334.357 Thu nhËp tõ H§TC Chi phÝ H§TC Lîi nhuËn tõ H§TC TN bÊt thêng Chi phÝ bÊt thêng LN bÊt thêng LN tríc thuÕ 324.312 151.657 172.655 178.375 213.647 -35.272 6.257.700 365.497 167.153 198.344 211.647 201.364 10.283 7.542.984 398.835 181.368 217.467 258.373 232.144 26.229 8.835.840 41.185 15.496 25.689 33.272 -12.283 45.555 1.285.284 12.7 10.22 14.88 18.65 -5.75 129.15 20.54 ThuÕ TN ph¶i nép LN sau thuÕ 2.002.464 4.255.236 2.413.755 5.129.229 2.827.469 6.008.371 411.291 873.993 20.54 20.54 Líp K36 A6 - Khoa QTDN 34.467.840 2.637.160 22.016.496 1.019.020 12.451.344 1.618.140 17.29 3.859.200 8.592.144 404.100 1.214.040 12.48 19.84 1.474.38 7 216.600 1.257.78 7 33.338 14.215 19.123 46.726 30.780 15.946 1.292.85 6 413.714 879.142 13.43 5.95 17.51 9.12 8.5 9.64 22.08 15.29 155.07 17.14 17.14 17.14 40 Nh×n chung kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty trong 3 n¨m gÇn ®©y lµ t¬ng ®èi tèt, doanh thu vµ lîi nhuËn t¨ng ®Òu. Cô thÓ nh sau: -So víi n¨m 2001 th× n¨m 2002 tæng doanh thu t¨ng lªn 2.637.160(n®) t ¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 8.84%. -Doanh thu thuÇn n¨m 2002 t¨ng 2.637.160(n®) t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 8.84% -Gi¸ vèn hµng b¸n n¨m 2002 t¨ng 1.019.020(n®) t¬ng øng víi tû lÖ 4.98% vµ tèc ®é t¨ng cña gi¸ vèn chËm h¬n tèc ®é t¨ng cña doanh thu thuÇn dÉn tíi lîi nhuËn gép n¨m 2002 t¨ng lªn 1.618.140(n®) t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 17.29%. -Doanh thu t¨ng do møc b¸n t¨ng, bªn c¹nh ®ã chi phÝ qu¶n lý, b¸n hµng, s¶n xuÊt kinh doanh cña n¨m 2002 t¨ng 404.100(n®) t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 12.48%.Tèc ®é t¨ng cña lîi nhuËn gép lín h¬n tèc ®é t¨ng cña chi phÝ nªn c«ng ty vÉn cã l·i.MÆc dï vËy tèc ®é t¨ng cña chi phÝ lín h¬n tèc ®é t¨ng cña doanh thu còng lµ mét dÊu hiÖu cha tèt. -Lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng kinh doanh n¨m 2002 t¨ng 1.214.040(n®) t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 19.84%.Lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng tµi chÝnh n¨m2002 ®¹t 198.344(n®) t¨ng 25.689(n®) t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 14.88%.Lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng bÊt thêng n¨m 2002 t¨ng 45.555(n®) t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 129.15% do chi phÝ bÊt thêng gi¶m12.283(n®) so víi n¨m 2001 t¬ng øng víi tû lÖ gi¶m lµ5.75% Tæng hîp c¸c kho¶n lîi nhuËn trªn ta cã lîi nhuËn tríc thuÕ cña n¨m 2002 ®¹t 7.542.984(n®) t¨ng 1.285.284(n®) t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 20.54% Lîi nhuËn sau thuÕ cña c«ng ty n¨m 2002 t¨ng 873.933(n®) víi tèc ®é t¨ng lµ 20.54% NX: N¨m 2002 so víi n¨m2001, c¸c chØ tiªu hÇu nh ®Òu t¨ng nhng chi phÝ qu¶n lý vµ chi phÝ b¸n hµng, s¶n xuÊt kinh doanh cã tèc ®é t¨ng cao h¬n c¶ tèc ®é t¨ng cña doanh thu.Nãi chung lµ cha thËt sù tèt, mét ®ång chi phÝ bá ra cha t¹o ra sè ®ång doanh thu t¬ng øng.C«ng ty cÇn ph¶i xem xÐt c¾t gi¶m bít c¸c kho¶n chi phÝ bÊt thêng ®Ó thu ®îc lîi nhuËn lín h¬n. *Dùa vµo sè liÖu trªn biÓu, ta cã thÓ ph©n tÝch kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty n¨m 2002-2003 nh sau: -Tæng doanh thu vµ doanh thu thuÇn n¨m 2003 ®¹t 34.467.840(n®) t¨ng 1.998.720(n®) so víi n¨m 2002 t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 6.16% -Gi¸ vèn hµng b¸n n¨m 2003 ®¹t 22.016.496 (n®) t¨ng 524.333(n®) so víi n¨m 2002 t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 2.44%, tèc ®é t¨ng cña gi¸ vèn hµng b¸n chËm h¬n tèc ®é t¨ng cña doanh thu vµ doanh thu thuÇn.Do ®ã lîi nhuËn gép cña n¨m 2003 t¨ng lªn 1.474.387(n®) t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 13.43% -Chi phÝ qu¶n lý vµ chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh n¨m 2003 t¨ng lªn 216.600(n®) øng víi tû lÖ t¨ng 5.95% Nh×n chung tèc ®é t¨ng cña chi phÝ nhá h¬n tèc ®é t¨ng cña doanh thu nhá h¬n tèc ®é t¨ng cña lîi nhuËn.Nh vËy ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty ®ang diÔn ra tèt. -Lîi nhuËn cña c«ng ty n¨m 2003 ®¹t 8.592.144(n®) t¨ng 1.257.787(n®) so víi n¨m 2002 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 17.51%.Lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng tµi chÝnh n¨m 2003 t¨ng 19.123(n®) øng víi tû lÖ t¨ng lµ 9.64%.Ho¹t ®éng tµi chÝnh cña c«ng ty ®em l¹i lîi nhuËn kh«ng nhiÒu n¨m 2003 lµ 217.467(n®). Lîi nhuËn bÊt thêng n¨m 2003 t¨ng 15.946(n®) t¬ng øng víi tû lÖ 155.07%. Tæng hîp c¸c kho¶n lîi nhuËn trªn ta cã lîi nhuËn tríc thuÕ n¨m 2003 ®¹t 8.835.840(n®) t¨ng 1.292.856(n®) øng víi tû lÖ t¨ng lµ 17.14% -Kho¶n ®ãng gãp nghÜa vô ®èi víi ng©n s¸ch nhµ níc n¨m 2003 t¨ng lªn 413.714(n®) øng víi tû lÖ 17.14%.Lîi nhuËn sau thuÕ cña c«ng ty n¨m 2003 t¨ng lªn 879.142(n®) NX: Nãi chung tèc ®é t¨ng trëng cña c«ng ty t¨ng ®Òu qua c¸c n¨m. MÆc dï n¨m 2003 tèc ®é t¨ng cña doanh thu, lîi nhuËn, c¸c kho¶n kh¸c kh«ng nhanh b»ng tèc ®é t¨ng cña n¨m 2002 nhng vÒ sè tiÒn th× t¨ng nhiÒu h¬n.C¸c kho¶n thu tõ ho¹t ®éng tµi chÝnh kh«ng ®¸ng kÓ, c¸c kho¶n chi phÝ bÊt thêng t¨ng nhanh ®· ¶nh hëng tíi lîi nhuËn chung. C«ng ty cÇn cã c¸c biÖn ph¸p cô thÓ ®Ó xem xÐt kh¾c phôc nh÷ng ®iÓm yÕu, ph¸t huy nh÷ng ®iÓm m¹nh nh»m ph¸t triÓn ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh. BiÓu 2 STT 1 2 3 4 5 6 Thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi nhµ níc ChØ tiªu ThuÕ VAT ThuÕ XNK ThuÕ lîi tøc ThuÕ thu trªn vèn ThuÕ ®Êt Tæng thuÕ 2001 2.983.196 293.819 1.191.466 253.267 21.437 4.743.185 2002 324.691 1.436.184 303.124 26.740 2.090.739 2003 344.678 1.682.344 368.864 26.740 2.422.626 Thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi ng©n s¸ch nhµ níc lµ viÖc lµm b¾t buéc ®èi víi c¸c doanh nghiÖp, tæ chøc kinh tÕ. Tuy nhiªn viÖc thùc hiÖn nhanh hay chËm l¹i lµ vÊn ®Ò bøc xóc ë níc ta.Riªng ë c«ng ty SX-XNK§T Thanh niªn HN hµng n¨m ®Òu thùc hiÖn t¬ng ®èi nghiªm tóc vÊn ®Ò nµy, Ýt cã t×nh tr¹ng d©y da, nî ®äng víi ng©n s¸ch nhµ níc. N¨m 2001 nép ng©n s¸ch nhµ níc 4.743.185(n®) N¨m 2002 nép ng©n s¸ch nhµ níc 2.093.739(n®) N¨m 2003 nép ng©n s¸ch nhµ níc 2.422.626(n®) Cã sù chªnh lÖch lín gi÷a n¨m 2001 víi c¸c n¨m 2002 vµ 2003 lµ do n¨m 2001 c«ng ty nép c¶ thuÕ VAT sang ®Õn ®Çu n¨m 2002 c«ng ty ®îc hoµn thuÕ VAT nªn thùc tÕ thuÕ c«ng ty nép cho ng©n s¸ch nhµ níc lµ 1.759.989(n®) Trong ®ã thuÕ XNK do c«ng ty ho¹t ®éng chñ yÕu trong lÜnh vùc xuÊt nhËp khÈu nhng hµng ho¸ xuÊt nhËp khÈu cña c«ng ty chñ yÕu lµ mÆt hµng thñ c«ng, may mÆc nªn chÞu thuÕ thÊp. Bªn c¹nh ®ã c«ng ty gi¶i quyÕt ®îc gÇn 500 viÖc lµm cho ngêi lao ®éng.Trong ®ã thu nhËp b×nh qu©n cña mçi lao ®éng tÝnh t¹i n¨m 2003 lµ 810(n®/ngêi/th¸ng), ®êi sèng cña ngêi lao ®éng ngµy cµng ®îc n©ng cao h¬n c¶ vÒ mÆt vËt chÊt vµ tinh thÇn. Phóc lîi thÓ hiÖn sù quan t©m cña c«ng ty ®Õn ®êi sèng ng êi lao ®éng, cã t¸c dông kÝch thÝch nh©n viªn trung thµnh g¾n bã víi c«ng ty. Hµng n¨m c«ng ty ®Òu trÝch lËp quü phóc lîi tõ lîi nhuËn nh»m t¹o ®iÒu kiÖn n©ng cao h¬n n÷a ®êi sèng cho nh©n viªn trong c«ng ty ®Æc biÖt lµ ®êi sèng tinh thÇn. C¸c kho¶n tiÒn b¶o hiÓm x· héi, b¶o hiÓm y tÕ thêng ®îc tÝnh theo quy ®Þnh cña chÝnh phñ vµ c«ng ty n¨m nµo còng thùc hiÖn mét c¸ch hÕt søc nghiªm tóc v× ®©y lµ vÊn ®Ò liªn quan ®Õn quyÒn lîi cña ngêi lao ®éng, tõ ®ã liªn quan ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng cña c«ng nh©n. N¨m 2001 c«ng ty ®ãng BHXH 223.397(n®), BHYT 51.000(n®) N¨m 2002 c«ng ty ®ãng BHXH 245.175(n®), BHYT 58.375(n®) N¨m 2003 c«ng ty ®ãng BHXH 252.000(n®), BHYT 60.000(n®) II. Ph©n tÝch hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng ë c«ng ty SX-XNK§T Thanh niªn HN Lao ®éng lµ mét yÕu tè quan träng nhÊt trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh, ®ång thêi lao ®éng l¹i lµ mét yÕu tè khã sö dông nhÊt trong c¸c yÕu tè nh vèn, c«ng nghÖ ...Do vËy, viÖc qu¶n lý vµ sö dông lao ®éng ¶nh hëng lín ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng, chÊt lîng vµ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty. 1.Ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng vÒ sè lîng vµ c¬ cÊu lao ®éng trong c«ng ty qua 3 n¨m (2001- 2003) BiÓu 3 C¸c chØ tiªu 2001 Sè lîng vµ c¬ cÊu lao ®éng TT% Sè ngêi TT% Sè ngêi TT% So s¸nh 2002/2001 CL TL% 100 467 100 480 100 42 9.88 13 2.78 tîng lao ®éng -Lao ®éng trùc 380 89.41 420 89.94 433 90.21 40 10.53 13 3.1 tiÕp -Lao 10.59 47 10.06 47 9.79 2 4.44 0 0 52.94 47.06 240 227 51.39 48.61 250 230 52.08 47.92 15 27 6.67 13.5 10 3 4.17 1.32 Sè Tæng sè ngêi lao 425 2002 2003 2003/2002 CL TL% ®éng Trong ®ã: 1.Theo h×nh thøc t¸c ®éng vµo ®èi ®éng gi¸n 45 tiÕp 2.Theo giíi tÝnh -Lao ®éng n÷ -Lao ®éng nam 225 200 Do ®Æc thï lµ c«ng ty s¶n xuÊt víi 3 xÝ nghiÖ trùc thuéc chuyªn s¶n xuÊt c¸c mÆt hµng xuÊt khÈu, x©y dùng c«ng tr×nh nªn ®éi ngò c¸n bé c«ng nh©n viªn còng kh¸ ®«ng. Qua biÓu trªn ta thÊy sè lîng lao ®éng t¨ng dÇn qua c¸c n¨m.Cô thÓ -Tæng sè lao ®éng n¨m 2002 so víi n¨m 2001 t¨ng thªm 42 ng êi øng víi tû lÖ t¨ng 9.88%. Sang ®Õn n¨m 2003, sè lao ®éng cña c«ng ty t¨ng thªm 13 ngêi t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 2.78% Nguyªn nh©n sè lao ®éng t¨ng thªm lµ do n¨m 2002 c«ng ty më réng d©y chuyÒn s¶n xuÊt may vµ xÝ nghiÖp x©y dùng c«ng tr×nh cÇn tuyÓn thªm c«ng nh©n cã tay nghÒ. Sang ®Õn n¨m 2003 c«ng ty më réng s¶n xuÊt ë xÝ nghiÖp gia c«ng phong thiÕp nªn l¹i cÇn tuyÓn dông thªm lao ®éng. *XÐt theo h×nh thøc t¸c ®éng vµo ®èi tîng lao ®éng ta thÊy • Qua 3 n¨m lao ®éng trùc tiÕp cña c«ng ty lu«n chiÕm tû träng cao trong tæng sè lao ®éng vµ cã xu híng t¨ng dÇn. N¨m 2002 sè lao ®éng trùc tiÕp lµ 420 ngêi t¨ng 40 ngêi so víi n¨m 2001 t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 10.53%. N¨m 2001 tû träng lao ®éng trùc tiÕp chiÕm 89.41% sang ®Õn n¨m 2002 chiÕm 89.94% tû träng. Sang n¨m 2003 sè lao ®éng trùc tiÕp lµ 433 ngêi chiÕm 90.21% tû träng t¨ng lªn 13 ngêi so víi n¨m 2002 t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 3.1% • Lao ®éng gi¸n tiÕp cña c«ng ty n¨m 2002 lµ 47 ngêi t¨ng 2 ngêi so víi n¨m 2001, øng víi tû lÖ t¨ng lµ 4.44%. N¨m 2003 lao ®éng gi¸n tiÕp vÉn lµ 47 ngêi kh«ng t¨ng so víi n¨m 2002. Tèc ®é t¨ng cña lao ®éng gi¸n tiÕp chËm h¬n tèc ®é t¨ng cña lao ®éng trùc tiÕp. *XÐt theo giíi tÝnh ta thÊy C¬ cÊu lao ®éng nam vµ n÷ thay ®æi qua c¸c n¨m lµ do tæng sè lao ®éng cña c«ng ty thay ®æi nhng nh×n chung tû lÖ lao ®éng n÷ vÉn chiÕm sè ®«ng so víi lao ®éng nam. -N¨m 2002 tæng sè lao ®éng t¨ng thªm lµ 42 ngêi trong ®ã lao ®éng n÷ t¨ng thªm 15 ngêi, lao ®éng nam t¨ng thªm 27 ngêi. Do tèc ®é t¨ng cña lao ®éng n÷ chËm h¬n lao ®éng nam nªn ®Õn n¨m 2002 tû träng lao ®éng n÷ chiÕm 51.39% trong khi n¨m 2001 chiÕm 62.94%. Lao ®éng nam cã tû träng t¨ng lªn n¨m 2002 ®¹t 48.61%. -N¨m 2003 tæng sè lao ®éng t¨ng lªn lµ 13 ngêi trong ®ã lao ®éng n÷ t¨ng thªm 10 ngêi cßn lao ®éng nam t¨ng thªm 3 ngêi chÝnh v× vËy tèc ®é t¨ng cña lao ®éng nam chËm h¬n tèc ®é t¨ng cña lao éng n÷ dÉn tíi tû träng lao ®éng n÷ l¹i t¨ng lªn n¨m 2003 chiÕm 52.08%, tû träng lao ®éng nam gi¶m chiÕm 47.92% Sè lao ®éng t¨ng lªn vµ theo tû träng t¨ng gi¶m ®èi víi lao ®éng nam n÷ lµ do ®Æc thï c«ng viÖc quyÕt ®Þnh. Sè lao ®éng n÷ cña c«ng ty vÉn chiÕm phÇn ®«ng do c«ng ty chuyªn s¶n xuÊt c¸c mÆt hµng may mÆc vµ gia c«ng phong thiÕp xuÊt khÈu ®ßi hái sù kiªn tr×, tØ mÈn, khÐo tay. XÝ nghiÖp x©y dùng c«ng tr×nh th× cÇn sù khoÎ m¹nh, dÎo dai nªn ë ®©y lao ®éng nam chiÕm phÇn lín. Nh×n chung c«ng ty bè trÝ c«ng viÖc phï hîp víi giíi tÝnh, n¨ng lùc lao ®éng. C«ng ty cÇn cã nh÷ng biÖn ph¸p kÝch thÝch lao ®éng ®Ó thùc sù ®¹t ®îc hiÖu qu¶ tèi u trong vÊn ®Ò sö dông lao ®éng. 2. Ph©n tÝch vÒ chÊt lîng lao ®éng cña c«ng ty qua 3 n¨m (2001-2003) §Ó thÊy ®îc sù thay ®æi vÒ chÊt lîng cña ®éi ngò lao ®éng trong c«ng ty, ta xem xÐt b¶ng so s¸nh chÊt lîng lao ®éng qua c¸c n¨m. BiÓu 4 C¸c ChÊt lîng lao ®éng cña c«ng ty TT% 2002 SN TT% 2003 SN TT% 100 467 100 480 ®é -§¹i häc 32 -Trung cÊp 107 7.53 25.18 40 131 8.57 28.0 -S¬ cÊp 67.29 296 5 63.3 tiªu chØ 2001 SN sè 425 Tæng 100 So s¸nh 2002/2001 CL TL% 47 9.88 2003/2002 CL TL% 13 2.78 45 149 9.38 31.04 8 24 25 22.43 5 18 12.5 13.74 286 59.58 10 35 -10 -3.38 lao ®éng Trong ®ã 1.Tr×nh 286 8 2.Tuæi t¸c 25-40 329 77.41 366 78.3 376 78.33 37 11.25 10 2.73 40-55 96 22.59 101 7 21.6 104 21.67 5 5.21 3 2.97 3 Nh×n chung chÊt lîng lao ®éng cña c«ng ty cã sù thay ®æi theo chiÒu híng t¨ng lªn qua 3 n¨m. Cô thÓ nh sau: -N¨m 2001 tæng sè lao ®éng cña c«ng ty lµ 425 ngêi trong ®ã nh÷ng ngêi cã tr×nh ®é §¹i häc vµ trªn §¹i häc lµ 32 ngêi chiÕm tû träng 7.53%. §Õn n¨m 2002, c«ng ty cã sè lao ®éng lµ 467 ngêi t¨ng lªn 42 ngêi so víi n¨m 2001, sè ngêi cã tr×nh ®é §¹i häc vµ trªn §¹i häc lµ 40 ngêi chiÕm tû träng 8.57% t¨ng lªn 8 ngêi so víi n¨m 2001 t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 25%. §©y lµ tû lÖ t¨ng rÊt cao, ®iÒu nµy chøng tá c«ng ty rÊt chó träng ®Õn viÖc n©ng cao tr×nh ®é cho ®éi ngò c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c«ng ty, c«ng ty tuyÓn dông ®éi ngò c¸n bé tr×nh ®é cao sÏ t¹o ra nh÷ng lîi thÕ cho c«ng ty. N¨m 2003, tæng sè lao ®éng cña c«ng ty lµ 480 ngêi, t¨ng lªn 13 ngêi so víi n¨m 2002 trong ®ã sè ngêi cã tr×nh ®é §¹i häc vµ trªn §¹i häc lµ 45 ngêi t¨ng lªn 5 ngêi so víi n¨m 2002, t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 12.5%. §éi ngò lao ®éng cña c«ng ty ngµy cµng cã chÊt lîng cao. Lao ®éng lµ yÕu tè nguån lùc rÊt quan träng cña c¸c c«ng ty nªn ®éi ngò lao ®éng cã chÊt lîng cao lµ yÕu tè quan träng quyÕt ®Þnh ®Õn thµnh c«ng trong kinh doanh. -XÐt vÒ tr×nh ®é trung cÊp: n¨m 2002 sè lao ®éng cã tr×nh ®é trung cÊp lµ 131 ngêi chiÕm tû träng 28.05% t¨ng lªn 24 ngêi so víi n¨m 2001, t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 22.43%. Sang n¨m 2003 sè lao ®éng cã tr×nh ®é trung cÊp lµ 149 ngêi chiÕm tû träng 31.04% t¨ng 18 ngêi so víi n¨m 2002 t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 13.74%. -XÐt vÒ tr×nh ®é s¬ cÊp: Tr×nh ®é lao ®éng s¬ cÊp vÉn chiÕm tû träng lín nhÊt trong tæng sè lao ®éng do ®Æc thï lµ c«ng ty s¶n xuÊt nªn nh÷ng lao ®éng khi ®îc tuyÓn dông ®Òu ®· qua nh÷ng líp häc nghÒ c¬ b¶n. N¨m 2001 sè lao ®éng cã tr×nh ®é s¬ cÊp lµ 286 ng êi chiÕm tû träng 67.29% ®Õn n¨m 2002 sè lao ®éng cã tr×nh ®é s¬ cÊp lµ 296 ng êi chiÕm tû träng 63.38% tøc t¨ng thªm 10 ngêi so víi n¨m 2001 t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 3.5%. N¨m 2003 sè lao ®éng tr×nh ®é s¬ cÊp lµ 286 ngêi chiÕm tû träng 59.58% gi¶m ®i 10 ngêi so víi n¨m 2002 t¬ng øng víi tû lÖ gi¶m lµ 3.38%. Do trong n¨m 2003 cã nh÷ng ngêi tr×nh ®é s¬ cÊp ®îc c«ng ty cho ®i häc n©ng cao lªn tr×nh ®é trung cÊp. -XÐt vÒ tuæi t¸c ta thÊy lao ®éng ë ®é tuæi 25-40 chiÕm ®a sè trong tæng sè lao ®éng vµ cã xu híng t¨ng lªn qua c¸c n¨m. N¨m 2001 sè lao ®éng ë ®é tuæi 25-40 lµ 329 ngêi, chiÕm tû träng 77.41% ®Õn n¨m 2002 lµ 366 ngêi chiÕm tû träng lµ 78.37% t¨ng lªn 37 ngêi so víi n¨m 2001, t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 11.25%. Sang n¨m 2003 sè lao ®éng ë ®é tuæi 25-40 lµ 376 ngêi chiÕm tû träng 78.33% t¨ng lªn 10 ngêi so víi n¨m 2002 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 2.73%. Lao ®éng ë ®é tuæi 40-55 sè lao ®éng ë ®é tuæi nµy chiÕm tû träng nhá vµ t¨ng kh«ng nhiÒu. N¨m 2001 sè lao ®éng ë ®é tuæi nµy lµ 96 ngêi chiÕm tû träng 22.59% ®Õn n¨m 2002 lµ 101 ng êi chiÕm tû träng 21.63% t¨ng lªn 5 ngêi so víi n¨m 2001 t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 5.21%. Sang n¨m 2003 sè lao ®éng ë ®é tuæi nµy lµ 104 ngêi chiÕm tû träng 21.67% t¨ng 3 ngêi so víi n¨m 2002 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 2.97%. C«ng ty ®ang dÇn trÎ ho¸ ®éi h×nh lao ®éng nh»m ph¸t huy thÕ m¹nh cña m×nh. Qua sè liÖu ë biÓu 4 cho thÊy tæng sè lao ®éng cña c«ng ty lu«n thay ®æi vµ tr×nh ®é lao ®éng cña c«ng ty ®ang tõng bíc ®îc n©ng cao cho phï hîp víi nh÷ng ®ßi hái kh¾t khe cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng. ChÊt lîng ®éi ngò lao ®éng rÊt quan träng, ph¶i lu«n n©ng cao chÊt lîng cña ®éi ngò lao ®éng th× c«ng ty míi mong cã thÓ ®¸p øng ®îc nhu cÇu thÞ trêng, n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh víi c¸c ®èi thñ. Vµ b»ng c¸ch ®µo t¹o, huÊn luyÖn, tuyÓn dông lao ®éng, c«ng ty ®· n©ng cao ®îc n¨ng suÊt lao ®éng, tõ ®ã n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. Tuy nhiªn, nÕu chØ chó träng ®Õn ph¸t triÓn chÊt lîng cña ®éi ngò lao ®éng mµ kh«ng ph©n bæ lao ®éng mét c¸ch hîp lý th× viÖc sö dông lao ®éng vÉn cha ®¹t hiÖu qu¶ cao. Do ®ã ta ph¶i ph©n tÝch c¶ t×nh h×nh ph©n bæ vµ sö dông lao ®éng cña c«ng ty. 3.Ph©n tÝch t×nh h×nh ph©n bæ vµ sö dông lao ®éng cña c«ng ty qua 3 n¨m (2001-2003) BiÓu 5 T×nh h×nh ph©n bæ vµ sö dông lao ®éng cña c«ng ty C¸c chØ tiªu Tæng sè lao ®éng Trong ®ã 1.Ban gi¸m ®èc 2.Phßng hµnh chÝnh lao ®éng 3.Phßng tµi chÝnh kÕ ho¹ch 4.Phßng kinh doanh I 5.Phßng kinh doanh II 6.Phßng kinh doanh III 7.XN may thanh niªn 8.XN gia c«ng phong thiÕp 9.XN x©y dùng c«ng tr×nh 2001 2002 2003 So s¸nh 2002/2001 2003/2002 CL TL% CL TL% 42 9.88 13 2.78 SN 425 TT% 100 SN 467 TT% 100 SN 480 TT% 100 3 6 0.71 1.41 3 7 0.64 1.5 3 7 0.36 1.46 0 1 0 16.67 0 0 0 0 6 5 5 5 125 110 160 1.41 1.18 1.18 1.18 29.41 25.88 37.65 6 5 5 6 148 117 170 1.28 1.07 1.07 1.28 31.69 25.05 36.40 6 5 5 6 160 112 176 1.25 1.04 1.04 1.25 33.33 23.33 36.67 0 0 0 1 23 7 10 0 0 0 20 18.4 6.36 6.25 0 0 0 0 12 -5 6 0 0 0 0 8.11 -4.27 3.53 Qua sè liÖu trªn biÓu cho ta thÊy sè lao ®éng ë c¸c phßng ban, c¸c xÝ nghiÖp cña c«ng ty cã nh÷ng biÕn ®éng cô thÓ qua c¸c n¨m nh sau: -Ban gi¸m ®èc cã sè ngêi kh«ng thay ®æi vÉn bao gåm 1 gi¸m ®èc vµ 2 phã gi¸m ®èc -Phßng hµnh chÝnh lao ®éng n¨m 2001 cã sè lao ®éng lµ 6 ngêi chiÕm tû träng 1.41% trong tæng sè lao ®éng, n¨m 2002 lµ 7 ngêi chiÕm tû träng 1.50% trong tæng sè lao ®éng, t¨ng lªn 1 ng êi so víi n¨m 2001. N¨m 2003 sè lao ®éng lµ 7 ngêi kh«ng t¨ng so víi n¨m 2002. -Phßng tµi chÝnh kÕ ho¹ch cã sè lao ®éng lµ 6 ngêi kh«ng thay ®æi qua c¸c n¨m. -Phßng kinh doanh I vµ phßng kinh doanh II cã sè lao ®éng lµ 5 ngêi kh«ng thay ®æi. -Phßng kinh doanh III n¨m 2001 sè lao ®éng lµ 5 ngêi chiÕm tû träng lµ 1.18%, n¨m 2002 lµ 6 ngêi chiÕm tû träng 1.28%, t¨ng 1 ngêi so víi n¨m 2001, t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 20%. Sang n¨m 2003 sè lao ®éng lµ 6 ng êi kh«ng thay æi. -XÝ nghiÖp may thanh niªn n¨m 2001 sè lao ®éng lµ 125 ngêi chiÕm tû träng 29.41% ®Õn n¨m 2002 sè lao ®éng lµ 148 ngêi chiÕm tû träng 31.69% t¨ng lªn 23 ngêi so víi n¨m 2001 t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 18.4%. Sang n¨m 2003 sè lao ®éng lµ 160 ngêi chiÕm tû träng 33.33% t¨ng lªn 12 ngêi so víi n¨m 2002 t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 8.11%. -XÝ nghiÖp gia c«ng phong thiÕp n¨m 2001 sè lao ®éng lµ 110 ngêi chiÕm tû träng 25.88% ®Õn n¨m 2002 lµ 117 ng êi chiÕm tû träng 25.05% t¨ng 7 ngêi so víi n¨m 2001, øng víi tû lÖ t¨ng lµ 6.36%. Sang n¨m 2003 sè lao ®éng lµ 112 ngêi chiÕm tû träng gi¶m 5 ngêi so víi n¨m 2002 t¬ng øng víi tû lÖ gi¶m lµ 4.27%. -XÝ nghiÖp x©y dùng c«ng tr×nh n¨m 2001 sè lao ®éng lµ 160 ngêi chiÕm tû träng 37.65% ®Õn n¨m 2002 lµ 170 ngêi chiÕm tû träng 36.40% t¨ng 10 ngêi so víi n¨m 2001 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 6.25%. Sang n¨m 2003 sè lao ®éng lµ 176 ngêi chiÕm tû träng lµ 36.67% t¨ng 7 ngêi so víi n¨m 2002 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 3.53%. Qua ph©n tÝch sù thay ®æi sè lîng lao ®éng ë c¸c phßng ban xÝ nghiÖp ta thÊy c«ng ty lu«n cã sù thay ®æi c¬ cÊu cho phï hîp víi ho¹t ®éng kinh doanh. Sù ph©n bæ lao ®éng còng hîp lý nh»m ®¶m b¶o hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cao. Sù ph©n bæ lao ®éng nµy ¶nh hëng rÊt lín ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty v× nÕu sè lîng lao ®éng t¹i c¸c xÝ nghiÖp trùc thuéc còng nh c¸c phßng ban mµ d thõa hay thiÕu hôt sÏ g©y ra t×nh tr¹ng kh«ng ®ång ®Òu trong ho¹t ®éng kinh doanh, ¶nh hëng kh«ng nhá ®Õn hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. C«ng ty cÇn më réng quy m« kinh doanh, c¶i t¹o n©ng cÊp trang thiÕt bÞ s¶n xuÊt, më réng m¹ng líi kinh doanh. Ngoµi ra, lîng lao ®éng ë c¸c xÝ nghiÖp trùc thuéc cã thÓ bè trÝ cho lµm ca kÝp ®Ó tËn dông hÕt c«ng suÊt m¸y mãc trang thiÕt bÞ, khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng. 4.Ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cña c«ng ty qua 3 n¨m (2001-2003) §Ó ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng ta cÇn tÝnh ®Õn kh¶ n¨ng sinh lêi cña mét nh©n viªn,NSL§, hÖ sè sö dông chi phÝ tiÒn l¬ng, doanh lîi chi phÝ tiÒn l¬ng... BiÓu 6 C¸c chØ tiªu §¬n vÞ C¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng TH 2001 TH 2002 TH 2003 So s¸nh thu 1000® 29.831.960 32.469.120 34.467.840 2002/2001 ST TL% 2.637.160 8.84 thuÇn Tæng chi phÝ 1000® 23.464.784 25.357.468 27.534.715 1.892.684 8.07 2.177.247 8.59 ho¹t ®éng Tæng lîi nhuËn 1000® Sè nh©n viªn Ngêi 6.257.700 425 7.542.984 467 8.835.840 480 1.285.284 42 20.54 9.88 1.292.856 13 17.14 2.78 b×nh qu©n Tæng quü l¬ng 1000® 3.876.000 NSL§ 1000®/ngêi 70.193 Kh¶ n¨ng sinh 1000®/ngêi 14.724 4.371.120 69.527 16.152 4.665.600 71.808 18.408 495.120 -666 1428 12.77 -0.95 9.7 294.480 2281 2256 6.74 3.28 13.97 lêi cña 1nv HiÖu qu¶ sö ®/® 7.7 7.43 7.39 -0.27 -3.51 -0.04 -0.54 dông CFTL Møc l¬ng b×nh 1000® 760 780 810 20 2.63 30 3.85 tÝnh Doanh qu©n cña 1 nv 2003/2002 ST TL% 1.998.720 6.16 C¸c ®¬n vÞ gi¸ trÞ nµy c«ng ty ®· ®a vÒ cïng mét thêi ®iÓm trÞ gi¸ n¨m 2001, nghÜa lµ c«ng ty ®· lo¹i trõ ¶nh hëng cña yÕu tè gi¸ cña Viªtnam ®ång. C«ng ty ¸p dông 2 h×nh thøc tr¶ l¬ng lµ tr¶ l¬ng theo thêi gian( 1 th¸ng 2 kú vµo ngµy 15 vµ 30 hµng th¸ng), ph¬ng ph¸p tr¶ l¬ng theo s¶n phÈm chØ ¸p dông ë kh©u s¶n xuÊt. Tõ b¶ng sè liÖu trªn ta cã: So s¸nh n¨m 2002 víi n¨m 2001 ta thÊy hÇu hÕt c¸c chØ tiªu ®Òu t¨ng -Doanh thu n¨m 2002 lµ 32.469.120(n®), t¨ng 2.637.160(n®) so víi n¨m 2001 t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 8.84% -Tæng chi phÝ ho¹t ®éng n¨m 2002 lµ 25.357.468(n®) t¨ng 1.892.684(n®) so víi n¨m 2001 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 8.07% -Tæng lîi nhuËn n¨m 2002 lµ 7.542.984(n®) t¨ng 1.285.284(n®) so víi n¨m 2001 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 20.54%. -Tæng quü l¬ng n¨m 2002 lµ 4.371.120(n®) t¨ng 495.120(n®) so víi n¨m 2001 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 12.77% Do sè nh©n viªn b×nh qu©n n¨m 2002 t¨ng 42 ngêi so víi n¨m 2001 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 9.88%. Tû lÖ t¨ng cña nh©n viªn b×nh qu©n nhanh h¬n tû lÖ t¨ng doanh thu dÉn ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng n¨m 2002 ®¹t 69.527(n®) gi¶m 666(n®) so víi n¨m 2001 t¬ng øng víi tû lÖ gi¶m lµ 0.95%. Ngoµi ra n¨ng suÊt lao ®éng gi¶m ®i cßn do nguyªn nh©n chñ quan vµ kh¸ch quan mang l¹i. MÆt kh¸c, c«ng ty vÉn cha ph¸t huy hÕt kh¶ n¨ng, n¨ng lùc cña nh©n viªn nªn ®· lµm cho n¨ng suÊt lao ®éng gi¶m ®i. Khi xÐt ®Õn kh¶ n¨ng sinh lêi cña mét nh©n viªn lµ xÐt tíi kh¶ n¨ng mét lao ®éng ®em l¹i bao nhiªu ®ång lîi nhuËn. Dùa vµo biÓu ta thÊy n¨m 2001 mét lao ®éng t¹o ra 14.724(n®) lîi nhuËn, n¨m 2002 mét lao ®éng t¹o ra 16.152(n®) lîi nhuËn, t¨ng 1428(n®) so víi n¨m 2001 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 9.7%. Do kh¶ n¨ng sinh lêi cña mét nh©n viªn cao dÉn tíi møc l¬ng b×nh qu©n cña mét nh©n viªn cao, n¨m 2001 møc l¬ng b×nh qu©n cña mét nh©n viªn lµ 760(n®/1ngêi/th¸ng) ®Õn n¨m 2002 lµ 780(n®/1ngêi/th¸ng) t¨ng 20(n®/1ngêi/th¸ng) so víi n¨m 2001 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 2.63%. Ngoµi l¬ng, hµng th¸ng nh©n viªn cßn ®îc hëng chÝnh s¸ch khen thëng nÕu hä hoµn thµnh xuÊt s¾c nhiÖm vô, c«ng viÖc ®îc giao. Tæng quü l¬ng t¨ng lªn, NSL§ gi¶m nhng l¬ng b×nh qu©n vÉn t¨ng. Nh×n vµo hiÖu qu¶ sö dông chi phÝ tiÒn l¬ng ta thÊy hiÖu qu¶ sö dông chi phÝ tiÒn l¬ng gi¶m ®i. Cô thÓ n¨m 2001 hiÖu qu¶ sö dông CFTL lµ 7.7% cßn n¨m 2002 lµ 7.43% gi¶m 0.27% øng víi tû lÖ gi¶m lµ 3.51%. §©y lµ dÊu hiÖu cha tèt v× mét ®ång CFTL bá ra nhng doanh thu tu¬ng øng l¹i gi¶m. Nh×n chung c¸c chØ tiªu n¨m 2002 ®Òu t¨ng so víi n¨m 2001 nhng hiÖu qu¶ thùc sù th× cha tèt, do chi phÝ tiÒn l¬ng t¨ng nhng doanh thu kh«ng t¨ng t¬ng øng. Sang ®Õn n¨m 2003 c«ng ty ®· cã mét sè thay ®æi, cô thÓ: *So s¸nh n¨m 2003-2002 ta thÊy Doanh thu n¨m 2003 lµ 34.467.840(n®) t¨ng 1.998.720(n®) so víi n¨m 2002 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 6.16%. Tæng chi phÝ ho¹t ®éng n¨m 2003 lµ 27.534.715(n®) t¨ng 2.177.247(n®) so víi n¨m 2002 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 8.59%. Tæng lîi nhuËn n¨m 2003 lµ 8.835.840(n®) t¨ng 1.292.856(n®) so víi n¨m 2002 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 17.14%. Tæng quü l¬ng n¨m 2003 lµ 4.665.600(n®) t¨ng 294.480(n®) so víi n¨m 2002 øng víi tû lÖ t¨nglµ 6.74%. Sè nh©n viªn b×nh qu©n cña n¨m 2003 t¨ng lªn 13 ng êi øng víi tû lÖ t¨ng lµ 2.78%, tû lÖ t¨ng cña nh©n viªn b×nh qu©n chËm h¬n tèc ®é t¨ng cña doanh thu dÉn tíi NSL§ b×nh qu©n cña mét nh©n viªn n¨m 2003 ®¹t 71.808(n®) t¨ng 2281(n®) so víi n¨m 2002 t¬ng øng víi tû lÖ t¨ng lµ 3.28%. Khi xÐt ®Õn kh¶ n¨ng sinh lêi cña mét lao ®éng ta thÊy n¨m 2003 mét lao ®éng t¹o ra 18.408(n®) lîi nhuËn t¨ng 2256(n®) so víi n¨m 2002 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 13.97%. Do kh¶ n¨ng sinh lêi cña mét nh©n viªn cao dÉn tíi møc l¬ng b×nh qu©n cña mét nh©n viªn t¨ng lªn. N¨m 2003 møc l¬ng b×nh qu©n cña mét nh©n viªn lµ 810(n®/1ngêi/th¸ng) t¨ng 30(n®/1ngêi/th¸ng) so víi n¨m 2002 øng víi tû lÖ t¨ng lµ 3.85%. Tû lÖ t¨ng cña quü l¬ng lín h¬n tû lÖ t¨ng cña doanh thu, ®iÒu nµy cho thÊy c«ng ty sö dông quü l¬ng cha hîp lý tøc hiÖu qu¶ sö dông chi phÝ tiÒn l¬ng gi¶m ®i 0.04 øng víi tû lÖ gi¶m 0.54% so víi n¨m 2002 §iÒu nµy cho thÊy hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cña C«ng ty cha tèt. MÆc dï vËy, lîi nhuËn cña c«ng ty vÉn t¨ng nhiÒu so víi c¸c n¨m tr íc. Víi kÕt qu¶ nµy chøng tá søc s¶n xuÊt kinh doanh cña lao ®éng trong c«ng ty ®îc n©ng cao, thÓ hiÖn sù n¨ng ®éng s¸ng t¹o nhiÖt t×nh vµ tr¸ch nhiÖm cao, chuyªn m«n giái lu«n lu«n n¾m b¾t thÝch nghi víi sù thay ®æi cña thÞ trêng. Do vËy, trong nh÷ng n¨m tíi c«ng ty nªn t¨ng møc l¬ng cho ngêi lao ®éng, tÝch cùc sö dông c¸c biÖn ph¸p khen thëng ®·i ngé víi ngêi lao ®éng. Cã nh vËy, hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cña c«ng ty míi t¨ng lªn, t¹o ®µ cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ®¹t hiÖu qu¶ cao. III. §¸nh gi¸ tæng qu¸t t×nh h×nh qu¶n lý vµ sö dông lao ®éng ë c«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN §Ó ®¸nh gi¸ ®îc t×nh h×nh sö dông lao ®éng cña C«ng ty, ta ph¶i thÊy ®îc c«ng t¸c tæ chøc vµ qu¶n lý lao ®éng cña c«ng ty cã t¸c ®éng nh thÕ nµo ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty. C«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN lµ c«ng ty trùc thuéc thµnh ®oµn Hµ Néi qu¶n lý. Tõ khi thµnh lËp ®Õn nay, C«ng ty ®· tõng bíc s¾p xÕp, ®iÒu chØnh vµ ph©n c«ng ®óng ngêi, ®óng viÖc, tuyÓn dông nh÷ng c¸n bé trÎ cã n¨ng lùc chuyªn m«n vµ n¨ng lùc qu¶n lý ®· t¹o ra mét guång m¸y ho¹t ®éng th«ng suèt liªn tôc tõ díi lªn trªn vµ ®· thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp, t¹o bÇu kh«ng khÝ lµm viÖc lµnh m¹nh vµ tho¶i m¸i trong c«ng ty. Tuy nhiªn kh«ng ph¶i viÖc g× còng tèt hoµn toµn, cho nªn c«ng ty lu«n t×m c¸ch v¬n lªn trong mäi lÜnh vùc, tõ viÖc tæ chøc nguån lao ®éng, ph©n bæ hîp lý nguån lao ®éng gi÷a c¸c phßng ban, c¸c xÝ nghiÖp ®Õn c«ng t¸c khen thëng, kÝch thÝch t¸c ®éng vµo ®êi sèng tinh thÇn cña c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c«ng ty. C«ng ty rÊt coi träng yÕu tè con ngêi. C«ng ty coi con ngêi lµ yÕu tè c¬ b¶n ®a ®Õn mäi thµnh c«ng trong hiÖn t¹i còng nh trong t¬ng lai. Do ®ã ®Ó ®¸p øng nhu cÇu kinh doanh míi vµ tõng bíc x©y dùng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ trang thiÕt bÞ vµ con ngêi nh»m t¹o ra nh÷ng lîi thÕ trong c¹nh tranh th× viÖc qu¶n lý vµ sö dông tèt lao ®éng lµ hÕt søc quan träng. YÕu tè con ngêi tham gia vµo mäi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp.Stªphen R.Covey nãi r»ng vÒ c¬ b¶n cã 3 lo¹i vèn lµ vèn vËt chÊt, vèn tµi chÝnh vµ vèn con ngßi nhng quan träng nhÊt lµ con ngêi bëi v× con ngêi lµm chñ vèn vËt chÊt vµ vèn tµi chÝnh. C¸c yÕu tè vËt chÊt nh m¸y mãc, nguyªn vËt liÖu, tµi chÝnh sÏ trë nªn v« dông nÕu kh«ng cã bµn tay vµ trÝ tuÖ cña con ngêi t¸c ®éng vµo. V× vËy muèn khai th¸c vµ sö dông c¸c yÕu tè kh¸c cña doanh nghiÖp mét c¸ch cã hiÖu qu¶ th× tríc hÕt ph¶i lµm cho yÕu tè con ngêi lµm viÖc cã hiÖu qu¶. Con ngêi mét nh©n tè hÕt søc quan träng trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Do vËy, tæ chøc lao ®éng nh thÕ nµo ®Ó ®¹t hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cao nhÊt lµ mét viÖc quan träng trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. C«ng t¸c tæ chøc lao ®éng ®îc biÓu hiÖn th«ng qua viÖc tuyÓn dông ®µo t¹o, ph¸t triÓn ®éi ngò lao ®éng...Cô thÓ: 1. §èi víi c«ng t¸c tuyÓn dông lao ®éng §Ó theo kÞp qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ vµ hiÖn ®¹i ho¸ hiÖn nay, viÖc tuyÓn dông nh©n viªn lµ mét vÊn ®Ò quan träng vµ cÊp b¸ch. Môc ®Ých cña nã kh«ng ®¬n thuÇn lµ tuyÓn dông nh©n viªn míi mµ cßn lµ viÖc ®Æt ®óng ngêi ®óng viÖc, gi¶m bíi sè lao ®éng d thõa gióp cho c«ng ty ®¹t ®îc môc ®Ých ®· ®Æt ra. Trong chÝnh s¸ch tuyÓn dông c¸n bé míi, c«ng ty chØ lùa chän nh÷ng ngêi cã tr×nh ®é n¨ng lùc thùc sù phï hîp víi c«ng viÖc, nhiÖm vô ®îc giao, tr¸nh tuyÓn dông thõa kh«ng sö dông hÕt c¸n bé. Tõ ®ã t¹o ra mét lùc lîng c¸n bé cã tr×nh ®é toµn diÖn, ®¸p øng ®îc nhu cÇu ®ßi hái cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty. TuyÓn dông nh©n viªn lµ vÊn ®Ò v« cïng quan träng, nã quyÕt ®nh ®Õn sù thµnh c«ng hay thÊt b¹i trong kinh doanh cña c«ng ty. KÕt qu¶ cña viÖc tuyÓn dông lao ®éng mang l¹i lµ rÊt to lín vµ tån t¹i l©u dµi ( nÕu viÖc tuyÓn dông chÝnh x¸c) ngîc l¹i th× hËu qu¶ kh«n lêng vµ rÊt khã kh¾c phôc. Nguån tuyÓn dông cña c«ng ty chñ yÕu lµ con em c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c«ng ty vµ nh÷ng thanh niªn thñ ®« cã nhu cÇu t×m viÖc lµm, cã t c¸ch ®¹o ®øc tèt. C«ng ty còng cã nh÷ng chÝnh s¸ch u tiªn cho c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c«ng ty. Trong 3 n¨m qua c«ng t¸c tuyÓn dông cña c«ng ty cã mét sè u ®iÓm sau: -T¹o ®îc n¨ng suÊt lao ®éng ngµy cµng cao -DÇn dÇn c¶i tiÕn ®îc chÊt lîng lao ®éng, v× ®éi ngò lao ®éng míi thêng n¨ng ®éng nhiÖt t×nh s¸ng t¹o trong c«ng viÖc. -Lµm thay ®æi phong c¸ch nhËn thøc còng nh phong c¸ch lµm viÖc cña nh©n viªn nh»m phôc vô tèt h¬n n÷a nhu cÇu cña kh¸ch hµng ®èi víi c«ng ty. -N©ng dÇn sù c¹nh tranh phÊn ®Êu trong c«ng viÖc cña mçi ngêi lao ®éng Tuy nhiªn c«ng t¸c tuyÓn dông cña c«ng ty cßn mang l¹i mét vµi nhîc ®iÓm sau; -Do c«ng ty cã chÝnh s¸ch u tiªn con em c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c«ng ty nªn chÊt lîng lao ®éng cha thËt sù tèt. -Nhµ qu¶n trÞ tuyÓn chän lao ®éng vÉn cßn dùa vµo kinh nghiÖm b¶n th©n, kh«ng qua kh¶o s¸t thùc tÕ lµm cho ®éi ngò lao ®éng ® îc tuyÓn vµo kh«ng ®¹t chÊt lîng cao, ¶nh hëng rÊt lín ®Õn hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cña c«ng ty. 2.Ph©n c«ng vµ hiÖp t¸c lao ®éng Ph©n c«ng lao ®éng trong xÝ nghiÖp lµ sù chia nhá toµn bé c¸c c«ng viÖc cña xÝ nghiÖp ®Ó giao cho tõng ngêi hay nhãm ngêi lao ®éng thùc hiÖn. §ã chÝnh lµ qu¸ tr×nh g¾n ngêi lao ®éng víi nh÷ng nhiÖm vô phï hîp víi kh¶ n¨ng cña hä. Ph©n c«ng vµ hiÖp t¸c lao ®éng hîp lý lµ ®iÒu kiÖn ®Ó t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt. Do ph©n c«ng lao ®éng sÏ chuyªn m«n ho¸ ®îc c«ng nh©n, c«ng cô lao ®éng. Nhê chuyªn m«n ho¸ sÏ giíi h¹n ®îc ph¹m vi lao ®éng, ngêi c«ng nh©n sÏ quen víi c«ng viÖc, cã ®îc nh÷ng kü n¨ng, kü x¶o gi¶m nhÑ ®îc thêi gian lao ®éng vµ chi phÝ ®µo t¹o, ®ång thêi sö dông triÖt ®Ó nh÷ng kh¶ n¨ng riªng cã cña tõng ngêi. Ph©n c«ng ph¶i chó ý ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò nh tÝnh ®¬n ®iÖu cña c«ng viÖc,cêng ®é lao ®éng s¶n xuÊt. Ph©n c«ng lao ®éng ë c«ng ty ®îc thùc hiÖn díi 3 h×nh thøc: -Ph©n c«ng theo chøc n¨ng -Ph©n c«ng lao ®éng theo c«ng nghÖ -Ph©n c«ng lao ®éng theo møc ®é phøc t¹p cña c«ng viÖc HiÖp t¸c lao ®éng lµ sù phèi hîp c¸c d¹ng lao ®éng ®· ®îc chia nhá do ph©n c«ng nh»m s¶n xuÊt s¶n phÈm. Theo CacMac ®Þnh nghÜa hiÖp t¸c lao ®éng nh sau”H×nh thøc lao ®éng mµ trong ®ã cã nhiÒu ng êi lµm viÖc bªn c¹nh nhau mét c¸ch cã kÕ ho¹ch vµ trong mét sù t¸c ®éng qua l¹i lÉn nhau mét qu¸ tr×nh s¶n xuÊt nµo ®ã hoÆc lµ trong nh÷ng qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kh¸c nhau nhng l¹i liªn hÖ víi nhau gäi lµ hiÖp t¸c lao ®éng” HiÖp t¸c lao ®éng t¹o ra sù thay ®æi cã tÝnh c¸ch m¹ng ®iÒu kiÖn vËt chÊt cña qu¸ tr×nh lao ®éng ngay c¶ khi c¬ së vËt chÊt kü thuËt vµ ph ¬ng ph¸p lao ®éng kh«ng thay ®æi. HiÖp t¸c lao ®éng ®¹t ®îc nh÷ng kÕt qu¶ lao ®éng kh¸c h¼n so víi lao ®éng riªng lÎ, ®Æc biÖt lµ ®èi víi nh÷ng lo¹i lao ®éng phøc t¹p, ®ßi hái sù tham gia cña nhiÒu ngêi. Trong c«ng ty ®ang tån t¹i c¸c h×nh thøc hiÖp t¸c lao ®éng sau: -HiÖp t¸c lao ®éng vÒ kh«ng gian gåm cã h×nh thøc hiÖp t¸c gi÷a c¸c ph©n xëng chuyªn m«n ho¸, hiÖp t¸c gi÷a c¸c ngµnh chuyªn m«n vµ hiÖp t¸c gi÷a ngêi lao ®éng víi nhau trong tæ s¶n xuÊt. -HiÖp t¸c lao ®éng vÒ mÆt thêi gian tøc lµ sù tæ chøc c¸c ca lµm viÖc trong mét ngµy ®ªm. ViÖc bè trÝ lµm viÖc hîp lý ®¶m b¶o søc kháe, t¨ng kh¶ n¨ng lµm viÖc cña ngêi lao ®éng vµ n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt cho c«ng ty. Lùa chän vµ ¸p dông c¸c h×nh thøc ph©n c«ng vµ hiÖp t¸c lao ®éng hîp lý lµ ®iÒu kiÖn ®Ó sö dông hîp lý søc lao ®éng, n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng *¦u ®iÓm cña ph©n c«ng vµ hiÖp t¸c lao ®éng Ph©n c«ng vµ hiÖp t¸c lao ®éng t¹o ra mét ®éi ngò lao ®éng cã tr×nh ®é, h¨ng say lµm viÖc vµ hiÖu qu¶ c«ng viÖc mang l¹i thêng rÊt lín. Ph©n c«ng vµ hiÖp t¸c lao ®éng tËn dông tèi ®a n¨ng suÊt lµm viÖc cña m¸y mãc trang thiÕt bÞ kü thuËt, nhanh chãng khÊu hao hÕt gi¸ trÞ TSC§ *Nhîc ®iÓm cña ph©n c«ng vµ hiÖp t¸c lao ®éng §«i khi sù ph©n c«ng vµ hiÖp t¸c lao ®éng kh«ng t¹o ra bÇu kh«ng khÝ lµm viÖc tèt. Ngêi lao ®éng cã c¶m gi¸c gß bã, kh«ng thÓ hiÖn ®îc kh¶ n¨ng s¸ng t¹o vµ lµm viÖc cña m×nh. 3.C«ng t¸c ®µo t¹o vµ ph¸t triÓn ®éi ngò lao ®éng N¾m b¾t ®îc tÇm quan träng vµ vai trß cña con ngêi trong s¶n xuÊt kinh doanh, C«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN ®· x¸c ®Þnh lùa chän ph©n c«ng cô thÓ tõng c¸n bé phï hîp víi tõng c«ng viÖc, phô tr¸ch tõng giai ®o¹n hiÖn t¹i còng nh t¬ng lai. Bªn c¹nh ®ã, C«ng ty ®· x¸c ®Þnh viÖc ®µo t¹o vµ ®µo t¹o l¹i, ®µo t¹o ng¾n h¹n vµ dµi h¹n xen kÏ tuyÓn dông chän thªm mét sè c¸n bé trÎ cã n¨ng lùc ®i ®µo t¹o thªm tõ nh÷ng trêng líp chÝnh quy, cã kinh nghiÖm t¹o thµnh mét thÕ m¹nh cho c«ng ty. C«ng ty tæ chøc nhiÒu ®oµn ®i tham quan, kh¶o s¸t häc tËp kinh nghiÖm ë níc ngoµi. Nh ®· thÊy n¨m 2003, c«ng ty cã 45 ngêi cã tr×nh ®é §¹i häc vµ trªn §¹i häc chiÕm 9.38% trong tæng sè lao ®éng, 149 ngêi cã tr×nh ®é trung cÊp chiÕm tû träng 31.04%, 286 ngêi cã tr×nh ®é s¬ cÊp chiÕm 59.58% trong tæng sè lao ®éng. Víi ®éi ngò lao ®éng nh vËy, C«ng ty vÉn kh«ng ngõng ®µo t¹o tay nghÒ, ph¸t triÓn ®éi ngò lao ®éng h¬n n÷a nh»m theo kÞp víi sù ph¸t triÓn cña khoa häc kü thuËt trªn thÕ giíi. Nhê sù nç lùc cña nhµ qu¶n trÞ céng víi sù hëng øng cña c«ng nh©n viªn toµn c«ng ty, c«ng t¸c ®µo t¹o vµ ph¸t triÓn ®éi ngò lao ®éng cña c«ng ty ®· ®¹t ®îc mét sè kÕt qu¶ sau: -Ngêi lao ®éng cã ®îc c¬ héi tù thÓ hiÖn m×nh, béc lé hÕt tµi n¨ng, trÝ tuÖ thËt sù cña m×nh. -Tr×nh ®é cña ngêi lao ®éng trong c«ng ty ®îc n©ng cao. Tuy nhiªn viÖc ®µo t¹o vµ ph¸t triÓn vÉn cßn nhiÒu thiÕu sãt mµ c«ng ty cÇn ph¶i quan t©m: -C«ng viÖc ®µo t¹o cña c«ng ty cha thËt sù ®¹t hiÖu qu¶ vÒ mÆt chÊt lîng, mµ chØ mang tÝnh sè lîng do mét sè ngêi ®îc cö ®i häc chØ ®Ó ®èi phã, häc cho vui...¶nh hëng rÊt lín ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty. -Kinh phÝ cho c«ng viÖc ®µo t¹o mét mÆt ®· khuyÕn khÝch ngêi lao ®éng hoµn thiÖn n¨ng lùc cña m×nh, nhng cã ®îc ®éi ngò lao ®éng cã hiÖu qu¶ th× cÇn ph¶i cã kÕ ho¹ch ®µo t¹o vµ kinh phÝ ®µo t¹o rÊt lín. Trong giai ®o¹n hiÖn nay, vÊn ®Ò n©ng cao tr×nh ®é chuyªn m«n cña ngêi lao ®éng lµ hÕt søc quan träng vµ cÇn thiÕt. C«ng ty ph¶i tiÕn hµnh ®µo t¹o vµ ph¸t triÓn nh©n lùc v× 3 lý do: -§Ó bï ®¾p nh÷ng chç trèng, chç thiÕu trong doanh nghiÖp -§Ó chuÈn bÞ cho nh÷ng ngêi lao ®éng thùc hiÖn nh÷ng tr¸ch nhiÖm vµ nhiÖm vô do cã sù thay ®æi môc tiªu, c¬ cÊu, nh÷ng thay ®æi vÒ ph¸p luËt, chÝnh s¸ch, c«ng nghÖ. -§Ó hoµn thiÖn c¸c kh¶ n¨ng lao ®éng cña ngêi lao ®éng trong t¬ng lai vµ nh÷ng ngêi lao ®éng muèn thay ®æi c«ng viÖc cña m×nh. §èi víi c«ng nh©n, mét lùc lîng lao ®éng trùc tiÕp t¹o ra s¶n phÈm, tr×nh ®é tay nghÒ cña hä quyÕt ®Þnh chÊt lîng s¶n phÈm cña doanh nghiÖp, trùc tiÕp to ra doanh thu vµ lîi nhuËn cña doanh nghiÖp, cho nªn c«ng t¸c ®µo t¹o ph¶i ®îc thùc hiÖn thêng xuyªn vµ liªn tôc. §èi víi c¸n bé qu¶n lý, mét lùc lîng lao ®éng chñ chèt, trùc tiÕp ®iÒu hµnh qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp cho nªn ph¶i th êng xuyªn båi dìng n©ng cao tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô cho hä. 4. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ c«ng viÖc cña nh©n viªn trong c«ng ty §©y lµ néi dung rÊt quan träng trong qu¸ tr×nh khuyÕn khÝch ngêi lao ®éng lµm viÖc tèt h¬n. C«ng ty ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ c«ng viÖc cña c¸n bé c«ng nh©n viªn c¨n cø vµo hiÖu qu¶ c«ng viÖc ®îc giao cña mçi nh©n viªn. §Ó khÝch lÖ c¸n bé c«ng nh©n viªn h¨ng say trong c«ng viÖc, hµng th¸ng c«ng ty ®Òu cã b×nh xÐt ph©n lo¹i thi ®ua theo hiÖu qu¶ c«ng t¸c, ý thøc kû luËt, n¨ng suÊt lµm viÖc....Ph©n lo¹i thi ®ua cã 3 lo¹i: -Lo¹i A: Hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch ®îc giao, chÊp hµnh tèt néi quy lao ®éng, b¶o ®¶m ngµy c«ng. -Lo¹i B: Hoµn thµnh kÕ ho¹ch ë møc kÐm h¬n lo¹i A -Lo¹i C: Cha hoµn thµnh nhiÖm vô C«ng t¸c ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ c«ng viÖc ë C«ng ty rÊt ®îc quan t©m song møc ®é thëng ph¹t cßn n¬i láng vµ cha cao nªn cha khuyÕn khÝch ®îc mäi ngêi h¨ng say lµm viÖc. Do ®ã hiÖu qña sö dông lao ®éng cßn cha cao. 5. C«ng t¸c ®·i ngé nh©n sù ë c«ng ty Mét trong nh÷ng c«ng t¸c quan träng trong doanh nghiÖp lµ n©ng cao ®iÒu kiÖn lao ®éng x©y dùng chÕ ®é lµm viÖc nghØ ng¬i hîp lý. ChÕ ®é lµm viÖc nghØ ng¬i hîp lý liªn quan trùc tiÕp ®Õn kh¶ n¨ng lµm viÖc cña ngêi lao ®éng. X©y dùng chÕ ®é lµm viÖc nghØ ng¬i hîp lý ph¶i ®¹t ®îc c¸c môc tiªu sau: kÐo dµi kh¶ n¨ng lµm viÖc cña ngêi lao ®éng trong tr¹ng th¸i æn ®Þnh vµ n¨ng suÊt, chèng mÖt mái, b¶o vÖ søc kháe cho ngêi lao ®éng, chèng « nhiÔm m«i trêng lao ®éng... §·i ngé nh©n sù lµ mét c«ng t¸c quan träng. ChÕ ®é ®·i ngé ngêi lao ®éng tèt sÏ lµm ngêi lao ®éng phÊn ®¸u, cè g¾ng vµ h¨ng say lµm viÖc. *¦u ®iÓm trong c«ng t¸c ®·i ngé nh©n sù ë c«ng ty Do c«ng ty cã c¸c bÞªn ph¸p cô thÓ trong c«ng t¸c ®·i ngé nh©n sù nh: cã c¸c trang thiÕt bÞ b¶o hé lao ®éng cho ngêi lao ®éng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, ®èi víi nh÷ng lao ®éng lµm viÖc trong m«i trêng ®éc h¹i c«ng ty ngoµi c¸c trang thiÕt bÞ b¶o hé cßn cã c¸c chÝnh s¸ch u ®·i nh hëng l¬ng ®éc h¹i, b¶o hiÓm ®éc h¹i..§iÒu nµy ®· kÝch thÝch ngêi lao ®éng h¨ng say trong c«ng viÖc vµ yªn t©m lµm viÖc. *Nhîc ®iÓm V× lµ mét c«ng ty kinh doanh nhá nªn c¸c trang thiÕt bÞ b¶o hé ch a thËt sù ®¹t tiªu chuÈn, c«ng ty vÉn ®ang tõng bíc cè g¾ng ®Çu t ®Ó n©ng cao h¬n n÷a chÊt lîng trong lao ®éng. Do ®ã ®Ó t¹o ®éng lùc cho ngêi lao ®éng, c«ng ty cÇn cã c¸c h×nh thøc ®·i ngé nh©n sù nh»m ®éng viªn kÝch thÝch tinh thÇn lµm viÖc h¨ng say cña ngêi lao ®éng. H×nh thøc ®·i ngé gåm ®·i ngé vËt chÊt vµ ®·i ngé tinh thÇn a. §·i ngé vËt chÊt VÊn ®Ò tiÒn l¬ng, tiÒn thëng hiÖn nay ë c«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN ®· trë thµnh yÕu tè kÝch thÝch lao ®éng, thu hót toµn bé nh©n viªn trong c«ng ty. ThÕ nhng vÊn ®Ò tæ chøc tiÒn l¬ng, tiÒn thëng ph¶i phï hîp víi ®iÒu kiÖn kinh doanh cña c«ng ty. HiÖn nay, c«ng t¸c tr¶ l¬ng chÝnh cña c«ng ty lµ tr¶ l¬ng theo thêi gian, viÖc ph©n phèi tiÒn l¬ng cña ngêi lao ®éng ®îc tiÕn hµnh chia lµm 2 ®ît: -§ît 1: Vµo ngµy 15 hµng th¸ng t¹m øng tríc tiÒn l¬ng c¬ b¶n -§ît 2: Vµo ngµy cuèi th¸ng, c«ng ty ®· quyÕt to¸n x¸c ®Þnh ®îc l¬ng kho¸n thùc tÕ vµ thu nhËp ®¹t ®îc cña mçi nh©n viªn ®Ó tr¶ thªm l¬ng c¨n cø vµo ngµy c«ng thùc tÕ cña ngêi lao ®éng ®Ó ph©n lo¹i chÊt lîng lao ®éng. Theo ph©n tÝch ë biÓu 6, ta thÊy møc l¬ng b×nh qu©n cña nh©n viªn n¨m 2003 lµ 810(n®/ng/th) trong khi tæng quü l¬ng lµ 4.665.600(n®). §iÒu nµy cho thÊy viÖc tr¶ l¬ng cho nh©n viªn phÇn nµo ®· ®¸p øng ®îc nhu cÇu cña hä. Cã thÓ nãi vai trß cña tæ chøc tiÒn l¬ng trong c«ng ty ®· t¨ng dÇn lªn, c¸c ®iÒu kiÖn lµm viÖc, c¸c c¨n cø xÐt thëng, tÝnh thëng ®îc x©y dùng tèt h¬n ®Ó thóc ®Èy ngêi lao ®éng lµm viÖc. Tuy nhiªn viÖc thùc hiÖn khen thëng ®èi víi nh©n viªn chØ ®îc thùc hiÖn vµo dÞp lÔ tÕt ®iÒu nµy ¶nh hëng kh«ng nhá ®Õn tinh thÇn lµm viÖc cña ngêi lao ®éng. b.§·i ngé tinh thÇn Trong nh÷ng n¨m qua, tæ chøc c«ng ®oµn lµ ng êi ®¹i diÖn vµ b¶o vÖ quyÒn lîi cho ngêi lao ®éng ®· phèi hîp chÆt chÏ chuyªn m«n, lµm t«t vai trß cña C«ng ®oµn trong viÖc vËn ®éng, gi¸o dôc c¸n bé c«ng nh©n viªn phÊn ®Êu hoµn thµnh vît møc c¸c chØ tiªu kÕ ho¹ch ®îc giao, chÊp hµnh c¸c ®êng lèi chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ níc. Bªn c¹nh ®ã ®oµn thanh niªn còng ph¸t huy ®îc tÝnh n¨ng ®éng, nhiÖt t×nh, thêng xuyªn tæ chøc cho lao ®éng trÎ tham quan du lÞch nghØ m¸t...C¸c phong trµo thi ®ua lao ®éng giái, th¨m hái gióp ®ì c¸n bé c«ng nh©n viªn khi hä gÆp chuyÖn buån khã kh¨n...®· thùc sù t¸c ®éng rÊt nhiÒu ®Õn tinh thÇn cña ngêi lao ®éng. §èi víi c«ng nh©n may tuy c«ng viÖc cña hä kh«ng nÆng nhäc nhng l¹i chÞu sù c¨ng th¼ng vÒ thÇn kinh v× hä lu«n ph¶i tËp trung vµo mét ®iÓm lµ mòi kim vµ ph¶i ë t thÕ ngåi trong suèt mét ca lµm viÖc h¬n n÷a møc ®é chuyªn m«n ho¸ cña hä lµ rÊt cao, mçi c«ng nh©n chØ lµm mét c«ng ®o¹n vµ mçi c«ng ®o¹n rÊt nhá do vËy c«ng viÖc cña hä rÊt ®¬n ®iÖu vµ ®¬ng nhiªn lµ dÔ nhµm ch¸n. §Ó tr¸nh sù ®¬n ®iÖu trong lao ®éng vµ c¨ng th¼ng thÇn kinh Nhµ m¸y nªn chó ý ®Õn kh«ng gian s¶n xuÊt vµ sù phï hîp víi thÈm mü nh cã thÓ ph¸t b¶n nh¹c hµnh khóc, nh¹c móa, hoÆc c¸c bµi h¸t thÓ thao cã nhÞp ®iÖu rén rµng s«i ®éng nèt nh¹c trong s¸ng vµo ®Çu giê lµm viÖc t¹o sù hµo høng cho ngêi lao ®éng b¾t ®Çu vµo mét ngµy míi lµm viÖc. Trong thêi gian lµm viÖc cho ®Õn lóc kÕt thóc ca lµm viÖc Nhµ m¸y cã thÓ ph¸t b¶n nh¹c ªm dÞu nhÞp ®iÖu chËm tr¸nh sù mÖt mái kÝch thÝch thÇn kinh ®Ó kÐo dµi thêi gian cã kh¶ n¨ng lµm viÖc cao cña ngêi lao ®éng. Bçu kh«ng khÝ lµm viÖc tho¶i m¸i t¹o ®iÒu kiÖn t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, tõ ®ã n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. Trong nh÷ng n¨m tíi, c«ng ty cÇn ph¸t huy nh÷ng ho¹t ®éng nµy h¬n n÷a. Ch¬ng III. Mét sè biÖn ph¸p c¬ b¶n nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng t¹i c«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN I. §Þnh híng ho¹t ®éng cña c«ng ty trong thêi gian tíi §èi víi bÊt kú mét c«ng ty nµo viÖc x©y dùng ph¬ng híng ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh lµ v« cïng quan träng. Bëi v×, ®Ó thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong t¬ng lai mét c¸ch tèt nhÊt vµ cã hiÖu qu¶ nhÊt th× tríc hÕt ph¶i tiÕn hµnh x©y dùng c¸c môc tiªu chiÕn lîc, ph¬ng híng cho ho¹t ®éng ®ã trong t¬ng lai. HiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng kinh doanh cao hay thÊp tuú thuéc vµo híng ®i cña c«ng ty ®óng hay sai. C«ng ty SXXNK§T thanh niªn HN lu«n lu«n chñ ®éng x©y dùng híng ®i cho c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh trong ng¾n h¹n còng nh trong dµi h¹n. C«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN lµ mét trong nh÷ng c«ng ty trùc thuéc thµnh ®oµn HN ®îc thµnh lËp nh÷ng n¨m 90. §©y lµ giai ®o¹n míi chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ tõ bao cÊp sang kinh tÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý cña nhµ níc cho nªn tõ khi thµnh lËp ®Õn nay, C«ng ty ®· gÆp kh«ng Ýt khã kh¨n do c«ng ty cã quy m« nhá, vèn Ýt trong khi kinh tÕ thÞ trêng l¹i ®Æt ra yªu cÇu kh¸ kh¾c nghiÖt ®èi víi doanh nghiÖp. Nhng cïng víi sù n¨ng ®éng s¸ng t¹o cña ban l·nh ®¹o c«ng ty còng nh sù nç lùc cña toµn thÓ c¸n bé c«ng nh©n viªn c«ng ty ®· ®¹t ®îc kh¸ nhiÒu thµnh tÝch trong thêi gian qua. Khi thµnh lËp còng nh bao doanh nghiÖp kh¸c trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, môc tiªu chÝnh cña c«ng ty lµ lîi nhuËn. Nhng bªn c¹nh môc tiªu lîi nhuËn, C«ng ty cßn cã mét môc tiªu kh¸c mang tÝnh chÊt x· héi ®ã lµ ®µo t¹o d¹y nghÒ vµ gi¶i quyÕt c«ng ¨n viÖc lµm cho ®éi ngò thanh niªn thñ ®«. Nhê g¸nh v¸c thªm nhiÖm vô nµy mµ c«ng ty cã thªm mét lîi thÕ rÊt lín ®ã lµ cã ®éi ngò c¸n bé c«ng nh©n viªn tuæi ®êi cßn rÊt trÎ, n¨ng ®éng s¸ng t¹o vµ rÊt nhiÖt t×nh víi c«ng viÖc. Nã ®· trë thµnh mét ®éng lùc rÊt lín thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña c«ng ty. Trong thêi gian tíi, ban l·nh ®¹o c«ng ty kh¼ng ®Þnh vÉn tiÕp tôc theo ®uæi nh÷ng môc tiªu ®· ®îc §¶ng vµ Nhµ níc giao cho. Do kh«ng cã ®iÒu kiÖn ®Ó më réng mÆt b»ng s¶n xuÊt kinh doanh cho nªn ®Ó ®¹t ®îc nh÷ng môc tiªu ®· ®Ò ra C«ng ty thùc hiÖn ®a d¹ng ho¸ ngµnh nghÒ s¶n xuÊt kinh doanh. Bªn c¹nh nh÷ng ngµnh nghÒ s¶n xuÊt truyÒn thèng cña c«ng ty nh s¶n xuÊt gia c«ng hµng may mÆc, phong thiÕp...C«ng ty ®· më réng thªm mét sè ngµnh nghÒ kinh doanh kh¸c nh kinh doanh vËt liÖu x©y dùng, x©y dùng l¾p ®Æt nh÷ng c«ng tr×nh thuû ®iÖn, c«ng tr×nh d©n dông vµ hiÖn t¹i C«ng ty ®ang xin thªm chøc n¨ng xuÊt khÈu cho lao ®éng võa gi¶i quyÕt viÖc lµm cho ngêi lao ®éng võa thu ®îc lîi nhuËn. Sau ®©y lµ mét sè chØ tiªu cÇn ®¹t ®îc trong thêi gian tõ nay ®Õn n¨m 2010 -Tæng doanh thu trong nh÷ng n¨m tíi sÏ vµo kho¶ng 80-90 tû ®ång -VÒ lîi nhuËn: ®©y lµ chØ tiªu quan träng hµng ®Çu ®èi víi c«ng ty, môc tiªu cña c«ng ty tõ nay ®Õn 2010 lµ lîi nhuËn ®¹t ® îc vµo kho¶ng 20% doanh thu. - C«ng ty còng ®a ra mét sè ph¬ng híng nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng, tõ ®ã t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng nh»m ®¹t kÕt qu¶ kinh doanh tèt h¬n n÷a. + Møc thu nhËp b×nh qu©n cña ngêi lao ®éng: §Ó ®¶m b¶o cho c¸n bé c«ng nh©n viªn yªn t©m s¶n xuÊt kinh doanh ®¹t chÊt lîng th× trong nh÷ng n¨m tíi c«ng ty cÇn n©ng cao møc thu nhËp cho ngêi lao ®éng. Dù kiÕn trong nh÷ng n¨m tíi møc thu nhËp b×nh qu©n cña c«ng nh©n viªn trong c«ng ty sÏ t¨ng lªn tõ 1-1.5tr®. Vµ cïng trong thêi gian tíi c«ng ty sÏ tiÕp tôc kiÖn toµn hoµn thiÖn bé m¸y qu¶n lý, thóc ®Èy n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng nh»m ®¹t hiÖu qu¶ cao h¬n trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. + Gi¶m biªn chÕ ®èi víi nh÷ng lao ®éng d thõa, lµm viÖc kh«ng hiÖu qu¶. + §ãng b¶o hiÓm ®Çy ®ñ cho CBCNV trong C«ng ty, trang thiÕt bÞ b¶o hé lao ®éng sÏ ®îc ®Çu t tèt h¬n n÷a gióp cho ngêi lao ®éng yªn t©m lµm viÖc. + N©ng cao tr×nh ®é cho c¸n bé còng nh nh÷ng lao ®éng trong C«ng ty b»ng c¸ch cö ®i häc hoÆc tæ chøc líp häc cho c¸n bé c«ng nh©n viªn nh»m n©ng cao tr×nh ®é. Tãm l¹i, môc tiªu chñ yÕu trong c«ng t¸c kinh doanh cña c«ng ty tõ nay ®Õn n¨m 2010 lµ tiÕp tôc duy tr× thµnh qu¶ ®¹t ®îc trong mÊy n¨m qua, cñng cè vµ më réng quan hÖ hîp t¸c víi c¸c tæ chøc kinh tÕ thÕ giíi, tiÕp tôc ký hîp ®ång nhËp khÈu vËt t, nguyªn liÖu, ho¸ chÊt, ph¬ng tiÖn vËn t¶i ®Ó phôc vô cho s¶n xuÊt vµ tiªu dïng trong níc. II. Mét sè biÖn ph¸p c¬ b¶n nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cña c«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN 1, Hoµn thiÖn ph©n c«ng vµ bè trÝ lao ®éng, ¸p dông c¸c h×nh thøc tæ chøc lao ®éng hîp lý Qua c¸c biÓu ph©n tÝch trªn ta thÊy sù ph©n c«ng vµ bè trÝ lao ®éng cña c«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN cã phÇn hîp lý. Tuy nhiªn kh«ng ph¶i ®iÒu g× còng hoµn h¶o, viÖc ph©n c«ng vµ bè trÝ lao ®éng cña c«ng ty vÉn cßn nhiÒu ®iÒu cha hîp lý mµ c«ng ty cÇn biÕt ®Ó kh¾c phôc. -C«ng ty nªn thêng xuyªn tæ chøc c¸c cuéc s¸t h¹ch, kiÓm tra tr×nh ®é cña c¸n bé c«ng nh©n viªn nh»m ph¸t hiÖn ra nh÷ng ngêi kÐm n¨ng lùc, kh«ng phï hîp víi c«ng viÖc ®îc giao. Tõ ®ã cã c¸c quyÕt ®Þnh thuyªn chuyÓn c«ng t¸c hoÆc th«i viÖc kÞp thêi. Bªn c¹nh ®ã c«ng ty nªn cho mét sè ngêi ®· ®Õn tuæi hu vÒ nghØ vµ cho nh÷ng ngêi trÎ tuæi lªn thay. -Do hiÖn nay ë c¸c c¬ quan cßn cã sù nhµn rçi, nh©n viªn thêng ngåi ch¬i nªn c«ng ty còng cÇn gi¶m biªn chÕ. ViÖc gi¶m biªn chÕ nµy sÏ t¹o cho nh©n viªn c¶m gi¸c lu«n míi mÎ, cã høng thó lµm viÖc h¬n, t¹o ®iÒu kiÖn cho ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty. -C«ng ty cÇn bè trÝ, s¾p xÕp sao cho sè nh©n viªn ë phßng kinh doanh t¨ng lªn hµng n¨m. Cã nh thÕ th× míi cã nhiÒu ngêi ®i t×m hiÓu thÞ trêng ë nhiÒu n¬i, nhiÒu lóc nh»m phôc vô cho ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty. CÇn ®µo t¹o nhiÒu nh©n viªn Maketing h¬n n÷a ®Ó lµm viÖc trong lÜnh vùc nghiªn cøu thÞ trêng còng nh xóc tiÕn th¬ng m¹i. -CÇn ph¶i x¸c ®Þnh râ c«ng viÖc mµ tõng ngêi ph¶i hoµn thµnh vµ vÞ trÝ cña hä trong tËp thÓ lao ®éng. -Ph¶i giao møc vµ theo dâi giao møc lao ®éng -Ngoµi ra ph¶i giao thªm nhiÖm vô cho nh÷ng ngêi ®· lµm viÖc l©u n¨m tr¸nh cho hä sù nhµm ch¸n víi c«ng viÖc ®ång thêi c«ng ty sÏ ph¸t hiÖn ®îc nh÷ng kh¶ n¨ng tiÒm Èn trong con ngêi hä vµ ph¸t huy ®îc nh÷ng kh¶ n¨ng ®ã. 2. T¹o ®éng lùc khuyÕn khÝch lao ®éng T¨ng kh¶ n¨ng lµm viÖc, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng lµ môc tiªu cña nhµ qu¶n lý vµ sö dông lao ®éng. V× vËy x©y dùng biÖn ph¸p kÝch thÝch lao ®éng t¹o sù h¨ng h¸i trong c«ng viÖc lµ nhiÖm vô quan träng c¸c nhµ qu¶n trÞ nh©n lùc. C¸c biÖn ph¸p ph¶i x©y dùng trªn c¬ së kÕt hîp sù hµi hoµ c¸c yÕu tè vËt chÊt vµ tinh thÇn ngêi lao ®éng. §Ó ph¸t huy tèi ®a kh¶ n¨ng cña nh©n viªn th× viÖc kh«ng ngõng hoµn thiÖn øng dông c¸c ®ßn bÈy kinh tÕ kÝch thÝch lîi Ých vËt chÊt ®èi víi c«ng nh©n viªn trong c«ng ty lµ mét dông cô ®¾c lùc ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng, lµm cho ngêi lao ®éng g¾n bã h¬n víi c«ng ty, hÕt lßng v× sù nghiÖp, môc tiªu tríc m¾t cña tËp thÓ, cña doanh nghiÖp. a. KÝch thÝch vÒ mÆt vËt chÊt KÝch thÝch vÒ vËt chÊt rÊt quan träng trong viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. KÝch thÝch vËt chÊt bao gåm nh÷ng kho¶n tiÒn l - ¬ng, tiÒn thëng ®îc tr¶ cho ngêi lao ®éng nh»m thóc ®Èy ngêi lao ®éng h¨ng say lµm viÖc ®Ó ®¹t ®îc hiÖu qu¶ cao. VÒ tiÒn l¬ng c«ng ty nªn xem xÐt møc l¬ng cho nh©n viªn. Víi møc l¬ng nh vËy trong thêi ®iÓm nh hiÖn nay kh«ng ®¸p øng ®îc nhu cÇu cña ngêi lao ®éng, do ®ã c«ng ty ph¶i cã h×nh thøc tr¶ l¬ng cho phï hîp víi ®iÒu kiÖn thùc tÕ ®ång thêi c«ng t¸c tæ chøc tiÒn l¬ng ph¶i ®¶m b¶o tèc ®é t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng nhanh h¬n tèc ®é t¨ng cña tiÒn l¬ng b×nh qu©n. MÆc dï tiÒn l¬ng ë c«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN cã t¨ng lªn so víi nh÷ng n¨m tríc nhng ®Êy chØ lµ møc l¬ng b×nh qu©n cña toµn bé c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c«ng ty, cßn thùc tÕ th× l¬ng cña nh÷ng lao ®éng trùc tiÕp s¶n xuÊt t¨ng lªn kh«ng ®¸ng kÓ vµ thùc sù cha ®¸p øng ®îc nh÷ng mong muèn cña ngêi lao ®éng. Víi møc l¬ng nh vËy mµ c«ng ty vÉn kh«ng cã biÖn ph¸p c¶i thiÖn t×nh h×nh th× ngêi lao ®éng sÏ c¶m thÊy ch¸n n¶n, kh«ng tËn t©m tËn t×nh víi c«ng viÖc, hä chØ lµm hÕt bæn phËn tr¸ch nhiÖm cña m×nh do ®ã kh«ng tËn dông ®îc hÕt kh¶ n¨ng s½n cã vµ tiÒm n¨ng cña nh©n viªn. Tríc ®©y, C«ng ty chØ ¸p dông h×nh thøc tr¶ l¬ng theo s¶n phÈm ë kh©u s¶n xuÊt, th× nay c«ng ty nªn ¸p dông h×nh thøc nµy c¶ ë kh©u b¸n hµng vµ tiªu thô s¶n phÈm ®Ó thóc ®Èy lßng h¨ng say, nhiÖt t×nh víi c«ng viÖc cña ®éi ngò nh©n viªn. Ngoµi ra, c«ng ty nªn tæ chøc thi lªn bËc l ¬ng hµng n¨m cho c¸n bé c«ng nh©n viªn. C«ng t¸c nµy võa gãp phÇn n©ng cao tr×nh ®é tay nghÒ cña ngêi lao ®éng, ®ßi hái ngêi lao ®éng ph¶i thêng xuyªn häc hái ®ång thêi n©ng cao møc l¬ng c¬ b¶n cho ngêi lao ®éng. VÒ tiÒn thëng ®©y lµ phÇn mÒm kÝch thÝch vËt chÊt ®èi víi ngêi lao ®éng, nã ¶nh hëng tÝch cùc ®Õn hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cña c«ng ty. Tuy nhiªn chÕ ®é tiÒn thëng cña c«ng ty víi tû lÖ rÊt thÊp, cha ®¸p øng ®îc nguyÖn väng cña nh©n viªn. Do vËy, trong nh÷ng n¨m tíi c«ng ty cÇn ®Èy m¹nh doanh sè b¸n ra, gi¶m chi phÝ lu th«ng, t¨ng cêng c¬ së vËt chÊt kü thuËt, t¨ng thu nhËp cho c«ng ty tõ ®ã tÝch 1 kho¶n tiÒn vµo quü khen thëng phóc lîi cña c«ng ty. ViÖc khen thëng nµy dùa vµo n¨ng lùc lµm viÖc cña nh©n viªn th«ng qua kÕt qu¶ kinh doanh. Nã t¸c ®éng rÊt lín ®Õn t©m lý ngêi lao ®éng, thÓ hiÖn sù quan t©m cña ban l·nh ®¹o c«ng ty ®èi víi ng êi lao ®éng, ®ång thêi thóc ®Èy ngêi lao ®éng hoµn thµnh tèt nhiÖm vô nhÊt lµ trong t×nh huèng khã kh¨n. Bªn c¹nh ®ã, c«ng ty còng nªn cã h×nh ph¹t nghiªm minh khi c¸n bé c«ng nh©n viªn vi ph¹m c«ng viÖc ®îc giao. ViÖc thùc hiÖn chÕ ®é thëng ph¹t sÏ gióp cho c«ng nh©n viªn lµm viÖc víi tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cao, hiÖu qu¶ c«ng viÖc v× thÕ sÏ cao h¬n. Tuy nhiªn khi ¸p dông h×nh thøc nµy cÇn chó ý: -Ph¶i quy ®Þnh vµ x©y dùng mét môc ®Ých cô thÓ vµ râ rµng vÒ thëng ph¹t -Bé kÕ ho¹ch vµ kÕ to¸n ph¶i ghi chÐp ®Çy ®ñ vµ chÝnh x¸c c¸c kho¶n chi, t¹o ®iÒu kiÖn x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh cho tõng th¬ng vô vµ tõng hîp ®ång. b.KÝch thÝch vÒ tinh thÇn Trong c«ng t¸c sö dông lao ®éng, ngoµi viÖc kÝch thÝch vÒ vËt chÊt ®èi víi ngêi lao ®éng bªn c¹nh ®ã cßn ph¶i kÕt hîp víi viÖc kÝch thÝch vÒ tinh thÇn. C¸c h×nh thøc kÝch thÝch tinh thÇn thêng ®em l¹i hiÖu qu¶ rÊt bÊt ngê. Nhµ qu¶n trÞ cÇn ph¶i biÕt kÕt hîp khÐo lÐo c¶ 2 h×nh thøc nµy th× míi mong ®¹t ®îc hiÖu qu¶ cao. C«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN còng ®· cã mét sè ho¹t ®éng nh»m kÝch thÝch tinh thÇn cña nh©n viªn. Tuy nhiªn hiÖu qu¶ tõ c¸c ho¹t ®éng ®ã mang l¹i lµ cha cao nªn c«ng ty cÇn chó träng h¬n n÷a vÒ c«ng t¸c nµy. Tõ thùc tr¹ng nh vËy, cã mét sè ý kiÕn mµ c«ng ty cÇn xem xÐt: -T¹o bÇu kh«ng khÝ lµm viÖc lµnh m¹nh tho¶i m¸i, tr¸nh kÐo dµi thêi gian lao ®éng g©y c¨ng th¼ng cho ngêi lao ®éng. -Tæ chøc c¸c buæi häp mÆt trß chuyÖn, trao ®æi kinh nghiÖm, häc hái kiÕn thøc, th¶o luËn vÒ kÕ ho¹ch c«ng viÖc s¾p tíi... nh»m n©ng cao tÇm hiÓu biÕt ®ång thêi g©y cho ngêi lao ®éng høng thó lµm viÖc t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng. -CÇn khen thëng biÓu d¬ng mét sè g¬ng lao ®éng giái tríc toµn thÓ c«ng nh©n viªn trong c«ng ty ®Ó mäi ngêi noi g¬ng. -C¸c nhµ l·nh ®¹o c«ng ty cÇn ph¶i hoµ nhËp víi mäi ngêi h¬n n÷a ®Ó t¹o tho¶i m¸i cho mäi ngêi, tr¸nh th¸i ®é dß xÐt, ®èc thóc ®èi víi ngêi lao ®éng lµm hä bÞ gß bã dÉn ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng thÊp. -CÇn ph¶i tæ chøc nhiÒu h¬n n÷a c¸c buæi d· ngo¹i, nghØ ng¬i cho c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c«ng ty vµ con em hä ®Ó hä thªm yªu mÕn c«ng ty, h¨ng say lµm viÖc. - T¹o bÇu kh«ng khÝ lµm viÖc tho¶i m¸i: ngêi l·nh ®¹o lu«n quan t©m ®Õn søc khoÎ, nhu cÇu trong c«ng viÖc cña ngêi lao ®éng, biÕt l¾ng nghe ý kin ph¶n håi tõ phÝa ngêi lao ®éng. Trªn ®©y lµ mét sè ho¹t ®éng cÇn thiÕt nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ lao ®éng cho c«ng ty nªn c«ng ty cÇn ¸p dông ®Ó ®¹t ®îc hiÖu qu¶ cao h¬n n÷a. c.Hoµn thiÖn chÕ ®é trî cÊp vµ b¶o hé lao ®éng §Ó duy tr× vµ n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng viÖc ®èi víi ng êi lao ®éng th× ngoµi viÖc ph¶i kÝch thÝch tinh thÇn vµ vËt chÊt ®èi víi ngêi lao ®éng nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ lao ®éng, C«ng ty cÇn ph¶i cã chÕ ®é trî cÊp vµ b¶o hé hîp lý ®èi víi ngêi lao ®éng ®Ó cho ngêi lao ®éng yªn t©m lµm viÖc, cèng hiÕn søc lùc vµ trÝ tuÖ vµo c«ng viÖc ®îc giao. Nh»m gãp phÇn n©ng cao ®êi sèng còng nh quan t©m h¬n n÷a ®Õn cuéc sèng cña c¸n bé c«ng nh©n viªn, ngoµi c¸c kho¶n trî cÊp cho c«ng nh©n viªn khi hä gÆp khã kh¨n do nhµ níc quy ®Þnh, c«ng ty cÇn thùc hiÖn tèt mét sè chÕ ®é trî cÊp èm ®au, tai n¹n, thai s¶n, trî cÊp hu trÝ, th«i viÖc...Ngoµi ra c«ng ty nªn ¸p dông mét sè h×nh thøc hç trî kinh tÕ nh cho vay tiÒn ®Ó lµm nhµ, x©y dùng gia ®×nh...®èi víi nh÷ng lao ®éng trÎ lµm cho hä g¾n bã rµng buéc h¬n víi c«ng ty. 3.X©y dùng chÕ ®é lµm viÖc vµ nghØ ng¬i hîp lý Chøc n¨ng vµ nhiÖm vô cña nhµ qu¶n trÞ vµ nh©n viªn lµ kh¸c nhau còng nh tÝnh chÊt c«ng viÖc cña tõng bé phËn trong c«ng ty. C¸c bé phËn qu¶n lý gi¸n tiÕp kh«ng ®ßi hái nhiÒu vÒ thÓ lùc vµ søc kháe nhng ®èi víi nh÷ng lao ®éng trùc tiÕp s¶n xuÊt th× vÊn ®Ò thÓ lùc vµ søc khoÎ lµ yÕu tè v« cïng quan träng quyÕt ®Þnh ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng s¶n xuÊt cña toµn c«ng ty. ChÕ ®é lµm viÖc vµ nghØ ng¬i hîp lý lµ mét ph ¬ng tiÖn ®Ó kh¾c phôc sù mÖt mái, lµ mét biÖn ph¸p ®Ó t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng.C«ng ty cÇn thùc hiÖn nh÷ng biÖn ph¸p ®Ó ®¶m b¶o søc khoÎ cho ngêi lao ®éng vµ c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c«ng ty: -Lu«n ®Æt vÊn ®Ò t©m lý ngêi lao ®éng lªn hµng ®Çu trong c«ng t¸c ph©n c«ng lao ®éng ®Æc biÖt lµ lao ®éng n÷. -§¶m b¶o thêi gian nghØ ng¬i, ¨n uèng ®óng møc hîp lý( do c«ng ty cã tæ chøc b÷a ¨n tra cho ngêi lao ®éng nªn vÊn ®Ò nµy rÊt nªn ® îc quan t©m ®Ó ý). -KhuyÕn khÝch ngêi lao ®éng t¨ng n¨ng suÊt nhng kh«ng cã nghÜa lµ Ðp buéc ngêi lao ®éng ph¶i lµm thªm giê, vÊn ®Ò lµm thªm giê nªn ®Ó ng êi lao ®éng tù gi¸c( nÕu c«ng ty cã c¸c chÕ ®é ®·i ngé ®óng møc ®èi víi lao ®éng lµm thªm giê th× hä sÏ tù gi¸c lµm thªm víi mét t©m tr¹ng tho¶i m¸i vµ nh vËy th× n¨ng suÊt lao ®éng sÏ t¨ng lªn râ rÖt). -Nªn tæ chøc thêng xuyªn c¸c buæi sinh ho¹t tËp thÓ khi cã ®iÒu kiÖn nh»m ®éng viªn tinh thÇn lao ®éng t¹o ra mét kh«ng khÝ lµm viÖc tèt sÏ g©y ®îc høng thó víi ngêi lao ®éng. 4.Thùc hiÖn tèt c«ng t¸c tuyÓn dông Trong nh÷ng n¨m qua, c«ng t¸c tuyÓn dông cña c«ng ty ®· tõng bíc ph¸t triÓn, tuy nhiªn vÉn cßn mét sè yÕu ®iÓm nh: c«ng ty thêng tuyÓn chän con em trong ngµnh, hoÆc th«ng qua quen biÕt giíi thiÖu...cho nªn chÊt l îng lao ®éng cha thËt sù tèt. Do ®ã trong nh÷ng n¨m tíi ®©y c«ng ty cÇn chÊn chØnh l¹i c¸ch thøc tuyÓn dông cña m×nh, nªn kh¸ch quan h¬n víi c«ng t¸c tuyÓn dông, ai phï hîp víi tÝnh chÊt c«ng viÖc, cã n¨ng lùc phÈm chÊt tèt th× u tiªn xem xÐt. -NÕu tuyÓn dông tõ bªn ngoµi, c«ng ty cã thÓ ®¨ng b¸o hoÆc th«ng tin trªn c¸c ph¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng ®Ó thu hót øng cö viªn. C«ng ty nªn tæ chøc thi tuyÓn kü cµng khoa häc vµ chÆt chÏ. Khi tuyÓn chän lao ®éng míi vµo lµm viÖc, c«ng ty cã thÓ tuyÓn chän qua nhiÒu kh©u ®Ó läc ra nh÷ng ngêi thùc sù phï hîp víi yªu cÇu c«ng viÖc. Tiªu chuÈn chÝnh cña tuyÓn chän lµ kiÓm tra tr×nh ®é nghiÖp vô vµ chuyªn m«n cña tõng ®èi tîng dù tuyÓn. C«ng ty cã thÓ xem xÐt dù tuyÓn nh sau: Th«ng b¸o tuyÓn chän Ng-êi ®-îc tuyÓn ®¬n Pháng vÊn s¬ bé Xem xÐt mÉu ®¬n xin viÖc Tr¾c nghiÖm Pháng vÊn kü Tham kh¶o lý lÞch Kh¸m søc khoÎ TuyÓn dông lao ®éng øng viªn bÞ lo¹i bá Qóa tr×nh tuyÓn chän ®îc b¾t ®Çu tõ cuéc pháng vÊn s¬ bé trong giai ®o¹n nµy, cÇn t¹o cho ngêi dù tuyÓn mét kh«ng khÝ vui vÎ tho¸i m¸i vµ t¹o cho hä tèt vÒ C«ng ty, ¸p dông cho c«ng nh©n vµ c¸n bé qu¶n lý MÉu ®¬n xin viÖc cã thÓ do C«ng ty so¹n ra, mÉu ®¬n cµng thiÕt kÕ cµng khoa häc vµ chi tiÕt th× cµng tiÕt kiÖm thêi gian ®Ó lùa chän øng viªn. MÉu ®¬n nµy cã hiÖu qu¶ h¬n lµ b¶n khai lý lÞch. §èi víi c¸n bé qu¶n lý vµ c«ng nh©n s¶n xuÊt cã thÓ so¹n hai mÉu ®¬n kh¸c nhau, mÉu ®¬n nµy cã thÓ ph¸t cho ngêi dù tuyÓn ngay sau khi pháng vÊn s¬ bé. Tr¾c nghiÖm: VÒ kiÕn thøc tæng qu¸t, tr¾c nghiÖm vÒ t©m lý, trÝ th«ng minh, c¸ tÝnh, tr¾c nghiÖm n¨ng khiÕu vµ kh¶ n¨ng chuyªn m«n, së thÝch nghÒ nghiÖp, sau cïng lµ tr¾c nghiÖm vÒ chuyªn m«n hay c«ng viÖc cô thÓ. Ph¬ng ph¸p nµy gióp cho Nhµ m¸y. C«ng ty tiÕt kiÖm ®îc chi phÝ nhê tuyÓn ®îc c¸c øng viªn lµm viÖc cã n¨ng suÊt cao. C«ng ty nªn pháng vÊn trùc tiÕp sau khi ®· nghiªn cøu kü hå s¬ cña c¸c øng cö viªn.Ph¬ng ph¸p nµy gióp cho c«ng ty thÊy ® îc kh¶ n¨ng còng nh kinh nghiÖm s½n cã cña tõng øng cö viªn ®ång thêi tiÕt kiÖm ®îc thêi gian còng nh chi phÝ tuyÓn dông. Pháng vÊn s©u (®èi víi c¸n bé qu¶n lý) : Giai ®o¹n nµy nhÊt thiÕt C«ng ty ph¶i thùc hiÖn nh»m ®¸nh gi¸ ®óng kh¶ n¨ng cña ngêi dù tuyÓn. Trong cuéc pháng vÊn s©u nµy th× ®Ých th©n gi¸m ®èc C«ng ty phô tr¸ch pháng vÊn vµ ph¶i t¹o ®îc bÇu kh«ng khÝ pháng vÊn tho¶i m¸i. Môc ®Ých cña cuéc pháng vÊn nµy nh»m kiÓm tra l¹i tÊt c¶ nh÷ng d÷ kiÖn mµ øng viªn ®· cung cÊp thuéc nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau trong suèt c¸c giai ®o¹n lùa chäm. Th«ng qua ®©y ngêi pháng cã thÓ biÕt ®îc øng viªn cã ®ñ kiÕn thøc hoÆc tr×nh ®é víi c«ng viÖc sau nµy hay kh«ng vµ cã qui ®Þnh tuyÓn dông ®óng ®¾n. Hai giai ®o¹n cuèi cïng lµ kh¸m søc khoÎ vµ quyÕt ®Þnh tuyÓn dông Trong giai ®o¹n thö viÖc hay häc nghÒ,C«ng ty cÇn theo dâi kÕt qu¶ thùc hiÖn cña ngêi lao ®éng ®ång thêi ph¶i t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi nhÊt cho ngêi lao ®éng cho ngêi lao ®éng thùc hiÖn c«ng viÖc : ®iÒu kiÖn lµm viÖc, híng dÉn c¸ch thùc hiÖn c«ng viÖc…. §iÒu nµy cã lîi cho ngêi lao ®éng, t¹o ®iÒu kiÖn cho hä béc lé kh¶ n¨ng vµ tr×nh ®é trong c«ng viÖc ®îc giao. §ßng thêi C«ng ty còng ®¸nh gi¸ ®îc ®óng kh¶ n¨ng cña ngêi lao ®éng. C«ng t¸c nµy ®îc thùc hiÖn tèt gióp cho C«ng ty cã thÓ sö dông lao ®éng cã hiÓu qu¶ h¬n gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt. C«ng nh©n viªn míi ®îc tuyÓn vµo C«ng ty ph¶i cã ch¬ng tr×nh ®Þnh híng lao ®éng míi : §éng viªn, khuyÕn khÝch ngêi lao ®éng thùc hiÖn tèt c«ng viÖc, t¹o bÇu kh«ng khÝ lµm viÖc tho¶i m¸i (khuyÕn khÝch ngêi lao ®éng míi tham gia c¸c ho¹t ®éng trongC«ng ty), l·nh ®¹o C«ng ty trao ®æi th«ng tin, kinh nghiÖm trong c«ng viÖc víi ngßi lao ®éng míi.. . Ch¬ng tr×nh nµy gióp cho ngêi lao ®éng míi nhanh chãng lµm quen víi m«i tr êng lµm viÖc, rót ng¾n thêi gian häc viÖc, nhanh chãng t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, rót ng¾n thêi gian hoµ nhËp víi C«ng ty. Bªn c¹nh ®ã cÇn ®èi xö nghiªm kh¾c víi con em c¸n bé trong c«ng ty nÕu kh«ng sÏ g©y cho hä th¸i ®é lêi nh¸c, û l¹i. 5.T¨ng cêng kû luËt lao ®éng MÆc dï c«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN chÊp hµnh nghiªm chØnh vÒ kû luËt lao ®éng nhng vÉn cßn nh÷ng chç s¬ hë trong c«ng t¸c nµy. Cã nhiÒu nguyªn nh©n dÉn tíi viÖc vi ph¹m kû luËt lao ®éng nhng ®a phÇn lµ do ý thøc chÊp hµnh kû luËt lao ®éng kÐm. ViÖc ph©n tÝch c¸c nguyªn nh©n sÏ gióp c«ng ty ®Ò ra c¸c biÖn ph¸p h÷u Ých ®Ó t¨ng cêng kû luËt lao ®éng. -T¨ng cêng phæ biÕn qu¸n triÖt c¸c quy ®Þnh cña nhµ níc vµ quy ®Þnh cña c«ng ty vÒ kû luËt lao ®éng trong c¸n bé c«ng nh©n viªn lµm cho hä hiÓu vµ tù gi¸c thùc hiÖn. -Ph¶i t¨ng cêng kiÓm tra, ph¸t hiÖn vµ xö ph¹t nghiªm minh c¸c tr êng hîp vi ph¹m kû luËt lao ®éng. -Khi ph¸t hiÖn ra cã vi ph¹m kû luËt lao ®éng, cho dï ai còng kh«ng ®îc bao che, nÓ nang. Kiªn quyÕt sa th¶i nh÷ng ngêi vi ph¹m lÇn 2 mµ tríc ®ã ®· cã khuyÕt ®iÓm. -CÇn tæ chøc c¸c cuéc b×nh xÐt c¸c danh hiÖu, ®Ò nghÞ khen thëng...cho nh÷ng nh©n viªn g¬ng mÉu vÒ kû luËt lao ®éng. -Nªn ¸p dông biÖn ph¸p gi¸o dôc thuyÕt phôc ®èi víi nh÷ng ngêi ®· cã vi ph¹m kû luËt lao ®éng. NÕu nh biÖn ph¸p nµy kh«ng cã t¸c dông ®èi víi nh÷ng nh©n viªn vi ph¹m kû luËt hoÆc vi ph¹m kû luËt lao ®éng ë møc ®é nÆng th× ph¶i sö dông biÖn ph¸p hµnh chÝnh cìng bøc. Nh÷ng trêng hîp vi ph¹m cÇn xö lý nh: nghØ viÖc l©u ngµy kh«ng cã lý do, lµm thÊt tho¸t tµi s¶n cña c«ng ty hoÆc trém c¾p tµi s¶n cña c«ng ty bá vµo tói m×nh, cã th¸i ®é chèng ®èi l¹i c¸c biÖn ph¸p chÝnh s¸ch cña c«ng ty...Nh÷ng trêng hîp kÓ trªn lµ kh«ng Ýt ë c«ng ty, nhng do sù l¬ lµ trong qu¶n lý nªn c«ng ty cha ph¸t hiÖn kÞp thêi. Do ®ã, c«ng ty cÇn t¨ng c êng kû luËt, ®a ngêi lao ®éng vµo kû luËt chung cña toµn c«ng ty nh thÕ míi mong n©ng cao ®îc hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong c«ng ty. 6.Lµm tèt h¬n n÷a c«ng t¸c ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ c«ng viÖc cña nh©n viªn trong c«ng ty Trong thêi gian qua, c«ng t¸c nµy cña c«ng ty ®· phÇn nµo ®¸p øng ® îc nhu cÇu cña nh©n viªn trong c«ng ty. Tuy nhiªn møc ®é thëng ph¹t ®èi víi tõng c«ng viÖc cha cao. Do ®ã, trong nh÷ng n¨m tíi, c«ng ty nªn xem xÐt l¹i vµ lµm tèt h¬n n÷a viÖc ®¸nh gi¸ thµnh tÝch cña nh©n viªn. §èi víi lao ®éng trùc tiÕp, c«ng ty nªn ®¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn c«ng viÖc theo hiÖu qu¶ s¶n xuÊt. §èi víi lao ®éng gi¸n tiÕp th× cã thÓ ®¸nh gi¸ theo tõng th¸ng, quý ®Ó kÞp thêi ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ c«ng viÖc, ph¸t hiÖn nh÷ng sai sãt ®Ó lªn kÕ ho¹ch söa ch÷a. Cã mét sè ph ¬ng ph¸p ®Ó ®¸nh gi¸ thµnh tÝch nh©n viªn mµ c«ng ty nªn ¸p dông: -Ph¬ng ph¸p møc thang ®iÓm: Theo ph¬ng ph¸p nµy, ®¸nh gi¸ thµnh tÝch nh©n viªn ®îc ghi l¹i trªn mét thang ®iÓm. Thang ®iÓm nµy ®îc chia ra thµnh c¸c khung tõ sè 5 ®Õn sè 7, ®îc x¸c ®Þnh b»ng c¸c chØ tiªu nh xuÊt s¾c, trung b×nh hoÆc kÐm. Ph¬ng ph¸p nµy phæ biÕn v× nã ®¬n gi¶n, ®¸nh gi¸ nhanh. -Ph¬ng ph¸p xÕp h¹ng lu©n phiªn: S¾p xÕp tõ ngêi giái nhÊt ®Õn ngêi kÐm nhÊt theo th¸i ®é lµm viÖc hoÆc kÕt qu¶ c«ng viÖc. -Ph¬ng ph¸p so s¸nh cÆp: T¬ng tù nh ph¬ng ph¸p xÕp h¹ng lu©n phiªn. Ph¬ng ph¸p nµy liÖt kª tªn cña tÊt c¶ nh÷ng ngêi ®îc ®¸nh gi¸, råi so s¸nh mçi nh©n viªn víi tÊt c¶ nh÷ng nh©n viªn kh¸c cïng mét lóc. Tuy nhiªn ph ¬ng ph¸p nµy chØ hiÖu qu¶ khi nhãm nh©n viªn ®îc ®¸nh gi¸ lµ t¬ng ®èi nhá. ViÖc ®¸nh gi¸ thµnh tÝch nh©n viªn sÏ gióp cho c«ng ty khen thëng, kû luËt kÞp thêi ®èi víi nh©n viªn cña m×nh ®ång thêi khuyÕn khÝch tinh thÇn cña nh©n viªn, t¹o ®iÒu kiÖn cho ngêi lao ®éng tù phÊn ®Êu, thi ®ua lÉn nhau, t¹o ®éng c¬ thóc ®Èy doanh nghiÖp ph¸t triÓn m¹nh. 7. §Èy m¹nh c«ng t¸c ®µo t¹o vµ båi dìng ®éi ngò qu¶n lý vµ nh©n viªn trong c«ng ty TÝnh chÊt quyÕt liÖt cña c¸c cuéc c¹nh tranh trªn th¬ng trêng cã lÏ t¨ng nhanh h¬n møc t¨ng cña hiÖu qu¶ kinh doanh. Muèn b¸n ® îc nhiÒu hµng c«ng ty ngµy cµng ph¶i nhîng bé nhiÒu h¬n, ph¶i chÊp nhËn tû lÖ l·i ngµy cµng thÊp. C¹nh tranh gay g¾t cña thÞ trêng lµm cho c«ng ty kh«ng cßn kh¶ n¨ng gi¶m gi¸ nguyªn vËt liÖu nhËp vÒ trong khi yªu cÇu t¨ng tû suÊt lîi nhuËn vÉn lµ yªu cÇu cÊp thiÕt lµm t¨ng hiÖu qu¶ kinh doanh. MÆt kh¸c, mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng gãp phÇn t¨ng hiÖu qu¶ kinh doanh ®ã lµ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. Do ®ã, ®Ó phôc vô ®îc vÊn ®Ò ®Æt ra ë trªn th× cÇn thiÕt ph¶i n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng mµ mét trong nh÷ng gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng lµ ph¶i n©ng cao tr×nh ®é ®éi ngò c«ng nh©n viªn ë tÊt c¶ c¸c kh©u. Nãi c¸ch kh¸c c«ng ty cÇn ®Èy m¹nh c«ng t¸c ®µo t¹o, båi d ìng ®éi ngò c«ng nh©n viªn ®Ó nh»m ®a hiÖu qu¶ lao ®éng ngµy mét cao h¬n n÷a. HiÖn t¹i c«ng ty còng ®· thùc hiÖn t¬ng ®èi tèt c«ng t¸c ®µo t¹o båi dìng nghiÖp vô chuyªn m«n cho ®éi ngò nh©n viªn, tuy nhiªn ®Ó cã thÓ thÝch øng víi ®Æc ®iÓm kinh doanh hiÖn t¹i th× ®Èy m¹nh c«ng t¸c ®µo t¹o, båi dìng ®éi ngò qu¶n lý vµ nh©n viªn lµ rÊt cÇn thiÕt, bëi v× ®Çu t vµo con ngêi sÏ ®em l¹i hiÖu qu¶ cao h¬n nhiÒu so víi viÖc ®Çu t vµo trang thiÕt bÞ kü thuËt. Do ®ã c«ng ty cã thÓ thùc hiÖn nh÷ng ph¬ng ph¸p sau: -Tæ chøc c¸c chuyÕn c«ng t¸c tËp huÊn t¹i níc ngoµi cho ®éi ngò c¸n bé ®Ó hä häc hái trau dåi kiÕn thøc vµ kinh nghiÖm kinh doanh. Ph¬ng ph¸p nµy cã nhîc ®iÓm lµ sÏ g©y tèn kÐm cho c«ng ty nhng u ®iÓm mang l¹i lµ rÊt lín do c¸c c¸n bé ®îc tiÕp cËn víi c¸ch qu¶n lý vµ lµm viÖc hiÖn ®¹i khoa häc, ®iÒu ®ã ®ãng gãp rÊt lín cho c«ng ty trong viÖc t¹o chç ®øng v÷ng ch¾c trªn thÞ trêng. -TiÕp tôc cö c¸c c¸n bé cha qua tr×nh ®é §¹i häc theo häc c¸c líp ®¹i häc t¹i chøc. §ång thêi c«ng ty còng nªn cÊp mét phÇn kinh phÝ gióp hä võa ®i lµm võa ®i häc võa ®¶m b¶o cuéc sèng. Do vËy, c«ng ty nªn trÝch mét kho¶n tiÒn nhÊt ®Þnh tõ quü khen thëng phóc lîi hoÆc quü ph¸t triÓn ®Ó ®Çu t cho viÖc ®µo t¹o, n©ng cao tr×nh ®é cho nh©n viªn hµng n¨m. -Bªn c¹nh viÖc ®µo t¹o, c«ng ty cÇn ph¶i kÕt hîp víi chÝnh s¸ch ®Ò b¹t vµ cÊt nh¾c, tøc lµ viÖc ®µo t¹o ph¶i më ra cho hä nh÷ng c¬ héi th¨ng tiÕn, ph¸t triÓn vµ thùc hiÖn c«ng viÖc tèt h¬n. Tuy nhiªn, viÖc cö nh©n viªn ®i häc ph¶i ®îc c«ng ty gi¸m s¸t chÆt chÏ, theo dâi th¸i ®é häc tËp cña hä cã tÝch cùc hay kh«ng. NÕu kh«ng gi¸m s¸t th× viÖc ®µo t¹o båi dìng sÏ trë thµnh v« Ých víi nh÷ng ngêi kh«ng cã th¸i ®é häc tËp nghiªm tóc. Gi¶i ph¸p ®µo t¹o c«ng t¸c vµ båi dìng ®éi ngò qu¶n lý vµ nh©n viªn trong c«ng ty sÏ g©y tèn kÐm rÊt nhiÒu cho c«ng ty nhng kh«ng thÓ kh«ng thùc hiÖn bëi nã liªn quan ®Õn sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña c«ng ty sau nµy. Khi tr×nh ®é nhËn thøc, nghiÖp vô chuyªn m«n cña ngêi lao ®éng kh«ng ®îc quan t©m vµ ®µo t¹o thêng xuyªn th× dï quy tr×nh c«ng nghÖ cña c«ng ty cã hiÖn ®¹i vµ tèi u ®Õn ®©u th× vÉn bÞ tôt hËu so víi sù ph¸t triÓn cña khoa häc kü thuËt trªn thÕ giíi. - Bªn c¹nh viÖc n©ng cao tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô, C«ng ty nªn cã nh÷ng buæi häp, gÆp mÆt ®Ó nh»m n©ng cao tr×nh ®é nhËn thøc, gi¸c ngé t tëng chÝnh trÞ. KÕt luËn Trong c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n íc hiÖn nay, khoa häc kü thuËt ph¸t triÓn vît bËc sÏ gióp gi¶m bít søc lao ®éng cña con ngêi. Nh vËy kh«ng cã nghÜa lµ con ngêi sÏ kh«ng cßn chç ®øng trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Ngîc l¹i con ngêi ngµy cµng cã ý nghÜa to lín kh«ng thÓ thiÕu trong sù thµnh c«ng cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh,nÕu kh«ng cã con ngêi th× cho dï m¸y mãc cã hiÖn ®¹i ®Õn ®©u còng trë thµnh nh÷ng ®èng s¾t v« tri v« gi¸c. Qua qu¸ tr×nh thùc tËp ë C«ng ty S¶n xuÊt – XuÊt nhËp khÈu ®Çu t Thanh niªn Hµ Néi ®· t¹o ®iÒu kiÖn cho em nghiªn cøu vµ n¾m b¾t kiÕn thøc thùc tÕ nh»m cñng cè kiÕn thøc ®· ®îc trang bÞ tõ nhµ trêng. Trªn c¬ së lý thuyÕt vµ ph©n tÝch thùc tÕ cho thÊy nh÷ng vÊn ®Ò tån t¹i trong vÊn ®Ò x©y dùng, s¾p xÕp lao ®éng cÇn ph¶i ®îc hoµn thiÖn. B»ng c¸ch ph©n tÝch ®¸nh gi¸ th«ng qua c¸c chØ tiªu cô thÓ em ®· ®a ra c¸c nguyªn nh©n vµ mét sè gi¶i ph¸p gãp phÇn "n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng ë C«ng ty" cho phï hîp víi t×nh h×nh thùc tÕ hiÖn nay ®Ó C«ng tycã thÓ tham kh¶o nh»m môc ®Ých gãp phÇn gi¶i quyÕt nh÷ng mÆt mµ C«ng ty cßn h¹n chÕ. Tuy nhiªn do thêi gian vµ tr×nh ®é cßn nhiÒu h¹n chÕ, kinh nghiÖm, kiÕn thøc vÒ thùc tÕ tÝch luü cßn rÊt Ýt. C¸c th«ng tin vµ sè liÖu cÇn thiÕt bÞ h¹n chÕ hoÆc kh«ng thu thËp ® îc . Do ®ã nguån sè liÖu chØ t¬ng ®èi chÝnh x¸c, cha bao qu¸t ®Çy ®ñ v× vËy LuËn v¨n tèt nghiÖp cña em kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt nhÊt ®Þnh. C¸c gi¶i ph¸p míi chØ lµ nh÷ng suy nghÜ bíc ®Çu, nÕu ®iÒu kiÖn cho phÐp em sÏ tiÕp tôc nghiªn cøu hoµn thiÖn h¬n. RÊt mong sù chØ b¶o tõ phÝa c« chó anh chÞ trong C«ng ty vµ ®Æc biÖt lµ thÇy gi¸o h íng dÉn PGS – TS Ph¹m V¨n §oµn ®Ó LuËn V¨n cña em ®îc hoµn thiÖn h¬n. Môc lôc Lêi nãi ®Çu................................................................................................ 1 Ch¬ng I: Lý luËn vÒ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong DNTM................. 3 I. Lao ®éng th¬ng m¹i ............................................................................... 3 1. Kh¸i niÖm Môc lôc Lêi nãi ®Çu............................................................................................... 1 Ch¬ng I: lý luËn vÒ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i................................................................................................... 3 I. Lao ®éng th¬ng m¹i.............................................................................................. 3 1.Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm cña lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i 3 2, Ph©n lo¹i lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i .................................... 6 3.C¸c ph¬ng ph¸p qu¶n lý lao ®éng thêng ®îc ¸p dông trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i ....................................................................................................................... 8 4.Vai trß cña lao ®éng ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh doanh nghiÖp th ¬ng m¹i............................................................................................................................... 10 II. HiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i............... 10 1. Kh¸i niÖm vÒ hiÖu qu¶ ................................................................................... 10 2. Kh¸i niÖm vµ tiªu chuÈn ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i....................................................................................... 12 3. Sù cÇn thiÕt ph¶i n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i. ................................................................................... 15 4. HÖ thèng chØ tiªu ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong DNTM 16 III. C¸c nh©n tè ¶nh hëng ®Õn hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng...................18 1. M«i trêng bªn ngoµi ............................................................................. 18 2. M«i trêng ngµnh................................................................................... 21 3.M«i trêng bªn trong doanh nghiÖp........................................................ 22 Ch¬ng II: ph©n tÝch thùc tr¹ng hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng t¹i c«ng ty sxxnk®t thanh niªn Hµ Néi................................................................................. 28 I. Tãm lîc vÒ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty........................... 28 1. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña c«ng ty s¶n xuÊt-xuÊt nhËp khÈu ®Çu t thanh niªn Hµ Néi........................................................................................28 2. Chøc n¨ng nhiÖm vô cña C«ng ty ................................................................ 31 3. C¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý ë c«ng ty................................................................ 32 4. Kh¸i qu¸t vÒ t×nh h×nh kinh doanh cña c«ng ty........................................ 34 5.KÕt qu¶ ho¹t ®éng, s¶n xuÊt kinh doanh qua 3 n¨m 2001-2003............. 39 II. Ph©n tÝch hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng ë c«ng ty SX-XNK§T Thanh niªn HN43 1.Ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng vÒ sè lîng vµ c¬ cÊu lao ®éng trong c«ng ty qua 3 n¨m (2001- 2003).......................................................................... 44 2. Ph©n tÝch vÒ chÊt lîng lao ®éng cña c«ng ty qua 3 n¨m (2001-2003)47 3.Ph©n tÝch t×nh h×nh ph©n bæ vµ sö dông lao ®éng cña c«ng ty qua 3 n¨m (2001-2003)..................................................................................................... 50 4.Ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cña c«ng ty qua 3 n¨m (2001-2003)..................................................................................................... 53 III. §¸nh gi¸ tæng qu¸t t×nh h×nh qu¶n lý vµ sö dông lao ®éng ë c«ng ty SXXNK§T thanh niªn HN............................................................................................ 57 1. §èi víi c«ng t¸c tuyÓn dông lao ®éng ........................................................... 58 2.Ph©n c«ng vµ hiÖp t¸c lao ®éng.................................................................... 59 3.C«ng t¸c ®µo t¹o vµ ph¸t triÓn ®éi ngò lao ®éng ...................................... 61 4. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ c«ng viÖc cña nh©n viªn trong c«ng ty.........................62 5. C«ng t¸c ®·i ngé nh©n sù ë c«ng ty.............................................................. 63 Ch¬ng III: Mét sè biÖn ph¸p c¬ b¶n nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng t¹i c«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN................................................... 66 I. §Þnh híng ho¹t ®éng cña c«ng ty trong thêi gian tíi................................... 66 II. Mét sè biÖn ph¸p c¬ b¶n nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cña c«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN....................................................68 1, Hoµn thiÖn ph©n c«ng vµ bè trÝ lao ®éng, ¸p dông c¸c h×nh thøc tæ chøc lao ®éng hîp lý................................................................................ 68 2. T¹o ®éng lùc khuyÕn khÝch lao ®éng................................................ 69 3.X©y dùng chÕ ®é lµm viÖc vµ nghØ ng¬i hîp lý....................................... 72 4.Thùc hiÖn tèt c«ng t¸c tuyÓn dông.................................................................73 5.T¨ng cêng kû luËt lao ®éng...................................................................................... 75 6.Lµm tèt h¬n n÷a c«ng t¸c ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ c«ng viÖc cña nh©n viªn trong c«ng ty...................................................................................................... 76 7. §Èy m¹nh c«ng t¸c ®µo t¹o vµ båi dìng ®éi ngò qu¶n lý vµ nh©n viªn trong c«ng ty............................................................................................ 77 KÕt luËn.......................................................................................................... 79 Tµi liÖu tham kh¶o 1. Gi¸o tr×nh kinh tÕ doanh nghiÖp th¬ng m¹i TS. Ph¹m C«ng §oµn TS. NguyÔn C¶nh LÞch 2. Gi¸o tr×nh qu¶n lý doanh nghiÖp th¬ng m¹i PGS.PTS. Ph¹m Vò LuËn 3. Gi¸o tr×nh Kinh tÕ lao ®éng PGS.PTS. NG¦T. Ph¹m §øc Thµnh PTS. Mai Quèc Ch¸nh chñ biªn 4. Gi¸o tr×nh ph©n tÝch ho¹t ®éng kinh doanh Trêng §¹i häc Th¬ng m¹i 5. Hå s¬ doanh nghiÖp C«ng ty s¶n xuÊt XNK ®Çu t thanh niªn Hµ Néi 6. Kinh tÕ doanh nghiÖp + Xavier Richet 7. Qu¶n lý nguån nh©n lùc Paul Hersy, Ken Blanc Hard. 8. Qu¶n trÞ nh©n sù + NguyÔn H÷u Th©n 9. Tæ chøc lao ®éng khoa häc trong xÝ nghiÖp + Trêng §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n. ...
View Full Document

This note was uploaded on 09/15/2011 for the course ECON 410 taught by Professor Magen during the Spring '11 term at Andrews Univeristy.

Ask a homework question - tutors are online