OSN_Lab-Commands - M u: Chu n b cho môn h c T i m i phòng...

Info iconThis preview shows page 1. Sign up to view the full content.

View Full Document Right Arrow Icon
This is the end of the preview. Sign up to access the rest of the document.

Unformatted text preview: M u: Chu n b cho môn h c T i m i phòng Lab, sinh viên s d ng ph n m m PuTTY truy c p vào Linux 1 server theo username/password tương ng v i PC sinh viên ó ang s d ng. - M ph n m m PuTTY ngoài màn hình: Hình 1 – Ph n m m PuTTY - Nh p thông s như sau: o T i trư ng “Host Name (or IP address)”: nh p a ch c a máy ch Linux server. (10.22.14.15) o N u xu t hi n thông báo như sau: Hình 2 – C nh báo khi ăng nh p v i PuTTY Khi ó l a ch n ho c “Yes” ho c “No” (n u ch n “Yes” thì l n sau s không xu t hi n thông báo này n a) o Sau ó nh n phím Enter ho c click vào nút “Open” 1 Hi n t i cài Ubuntu Server 1 o V i yêu c u “Login as”, nh p username : fun.edu.vn\username . Trong ó, username là username c a account b n dùng ăng nh p vào h th ng cms. o Password: nh p m t kh u c a b n (chú ý r ng m t kh u s không hi n ra khi b n gõ) o n ây, b n ã truy c p thành công vào máy LinuxServer (như m t user ã ư c qu n tr t o trư c). - Toàn b các thao tác th c hành môn h c OS&N s ư c th c hi n trên terminal c a LinuxServer này. ĩa Live CD là phiên b n Linux thu g n, ch y tr c ti p trên ĩa, không c n cài vào PC. Lưu ý, c n c u hình máy tính boot t t CD/DVD-ROM. Ngoài Live CD, trên Internet còn có nhi u s l a ch n khác mi n phí, phù h p v i nhu c u khám phá Linux c a các b n. Tham kh o thêm: http://distrowatch.com/dwres.php?resource=major 2 Ph n 1: C u trúc file, thư m c trong Linux C u trúc file và thư m c trong h i u hành (H H) Linux có s khác bi t so v i H H Windows. C n hi u rõ c u trúc c a file, thư m c trong Linux tránh nh m l n trong quá trình th c hành môn h c. Trong H H Windows, có th có nhi u nhiên, trong Linux, ch có m t “ m c và các file c u thành lên h ĩa mang tên “C, D, E,…” khác nhau. Tuy ĩa g c” duy nh t mang tên “/”, dư i ó là các thư i u hành, và k c các file c a ngư i dùng. Ký t “/” v a có ý nghĩa là thư m c g c trên cùng, v a có ý nghĩa phân cách gi a các ư ng d n /home/sv10/monhoc/osn/baitap bao g m 5 ký t “/”, thư m c. Ví d trong ó ký t “/” u tiên mang ý nghĩa ó là thư m c g c, 4 ký t “/” còn l i nh m phân cách các thư m c con c a thư m c g c, c th : trong thư m c g c có thư m c home, trong home có thư m c sv10,…, trong thư m c osn có thư m c baitap. Như ã nói trên, trong Linux ch có m t “ ĩa g c” duy nh t. V i Windows, hoàn toàn có th t n t i 2 ho c nhi u hơn các thư m c cùng tên trong i u ki n chúng n m các ĩa khác nhau, như sau: C:/home/sv10/monhoc/osn/baitap D:/home/sv10/monhoc/osn/baitap E:/home/sv10/monhoc/osn/baitap Nhưng trong Linux không t n t i 3 Sau khi cài ĩa như v y. t Linux, s có nh ng thư m c m c b n Linux khác nhau mà các thư m c m c Fedora Core thì các thư m c m c nh ư c cài t. Tùy t ng phiên nh này s khác nhau. Ví d v i b n nh sau khi cài t xong như sau: 3 Hình 3 – Các thư m c m c Ti p theo, chúng ta c n chú ý nh t n t i sau khi cài Linux n 2 thư m c c bi t trong Linux, ó là thư m c g c và thư m c ngư i dùng. Thư m c g c: ký hi u b ng ký t “/”, ây là “cha” c a m i thư m c khác. Như hình 3, các thư m c m c nh /home, /var, /temp… u thu c thư m c g c này. tr v thư m c g c này, s d ng l nh cd như sau: $cd / Thư m c ngư i dùng: trong H H Linux: v i m i ngư i dùng khác nhau thì có m t thư m c tương ng v i ngư i dùng ó. Và các thư m c này u ưc t trong thư m c /home. Gi s trên máy tính cài Linux có 3 user là sv01, sv02, sv03 thì c u trúc thư m c /home s có 3 thư m c con là: - /home/sv01 - /home/sv02 - /home/sv03 Các thao tác c a các user sv01, sv02, sv03 s ch th c hi n ư c trong thư m c tương ng c a mình. tr v thư m c ngư i dùng, s d ng l nh cd như sau: $cd ~ 4 /bin : Thư m c này ch a các file chương trình th c thi và các file kh i ng c a h t h ng /boot: Các image file c a kernel dùng cho quá trình kh i ng thư ng t trong thư m c này /dev: Các thư m c này ch a các file thi t b . /etc: Thư m c này ch a các file c u hình h th ng /home: Thư m c này ch a các thư m c con i di n cho m i user khi ăng nh p. Ví d : /home/sv20/ , ây g i là thư m c ngư i dùng, là nơi b t u sau khi ngư i dùng sv20 login. /lib: Thư m c này ch a các file thư vi n .so ho c .a. Các thư vi n C và các thư vi n liên k t ng c n cho chương trình khi ch y và cho toàn b h th ng. /lost+found: Khi h th ng kh i ng ho c khi ch y chương trình fsck n u tìm th y chu i d li u nào b th t l c trên ĩa c ng không liên quan n các t p tin Linux s g p chúng l i trong thư m c này /mnt: Thư m c này ch a các thư m c k t gán t m th i n các ĩa hay thi t b khác. /sbin: Thư m c này ch a các file hay chương trình th c thi c a h th ng thư ng ch cho phép s d ng b i ngư i qu n tr /tmp: Thư m c lưu các file t m th i trong quá trình ch y /usr: Ch a nhi u chương trình con, các chương trình ư c cài c bi t là /usr/local. N u nâng c p h th ng thì t trong /usr/local v n gi nguyên. /var: Ch a các file bi n thiên b t thư ng, i n hình là các file dùng làm hàng các d li u c n ưa ra máy in ho c các hàng i ch a i ch a mail. Ngoài ra có m t s thư m c quan tr ng khác nên quan tâm /usr/include, /usr/local/include: Ch a các file khai báo hàm (header) c n dùng khi biên d ch chương trình ngu n s d ng các thư vi n c a h th ng /usr/src: Ch a mã ngu n (g m c mã ngu n c a Linux) /usr/man: Ch a tài li u hư ng d n 5 Ph n 2: Các l nh cơ b n trong Linux Khái ni m v dòng l nh Giao di n dòng l nh ư c cung c p khi ăng nh p vào Linux, bao g m dòng ơn có th gõ các l nh kèm theo tùy ch n (option) và d u v trí b t i s (argument). D u nh c shell ánh u c a m t dòng l nh. V i m i m t lo i shell khác nhau thì có d u nh c khác nhau. V i BASH shell thì d u nh c h th ng là $. Sau khi ăng nh p vào h th ng n u xu t hi n d u nh c thì b n có th gõ câu l nh t i d u nh c này. Cú pháp dòng l nh: $command option argument T u tiên nh p vào trên dòng l nh ph i là tên c a câu l nh. Ti p theo là các l a ch n và cu i cùng là các i s . Các ph n trên dòng l nh ph i ư c cách nhau ít nh t m t d u cách (space). Trư c các option thư ng là d u tr “-“ . Sau khi gõ l nh, shell s ki m tra xem l nh ó có t n t i th c s hay không, n u không shell s thông báo l i. Ta có th s d ng t i d u nh c các phím mũi tên lên, xu ng l y các l nh ã th c hi n trư c ó. 2.1 Basic Linux commands man command ls ls -a ls -l ls * mkdir cd directory cd .. cd cd ~ cd / pwd touch cat >> ^D View help (q,b,f) list files and directories list all files and directories, hided files included list all files and directories, more detail, longer list all files and directories with all files inside the directories make a directory change to named directory change to parent directory change to home-directory change to home-directory change to root directory display the path of the current directory Make a empty file Make a file with contents Finish a jobs 6 clear history date cp file1 file2 cp -r dir1 dir2 mv file1 file2 rm file rmdir directory rm –r directory cat file more file head –n file tail –n file grep 'keyword' file wc file Clean screen List used commands before Get current date copy file1 and call it file2 copy dir1 (directory) and call it dir2 move or rename file1 to file2 remove a file remove a empty directory remove a directory display a file (q, b, space bar) display a file a page at a time display the first n lines of a file, default n=10 display the last n lines of a file, default n=10 search a file for keywords count number of lines/words/characters in file command > file command >> file command < file command1 | command2 cat file1 file2 > file0 sort who whoami * ? man command whatis command apropos keyword ls -lag chmod [options] file command & ^C ^Z bg jobs redirect standard output to a file append standard output to a file redirect standard input from a file pipe the output of command1 to the input of command2 concatenate file1 and file2 to file0 sort data list users currently logged in Who am I, username of current user match any number of characters match one character Match one character, use a set read the online manual page for a command brief description of a command match commands with keyword in their man pages list access rights for all files change access rights for named file run command in background kill the job running in the foreground suspend the job running in the foreground background the suspended job list current jobs 7 fg %1 kill %1 ps kill 26152 foreground job number 1 kill job number 1 list current processes kill process number 26152 2.2 M t s lưu ý 2.2.1 ư ng d n t i thư m c V i cơ ch dòng l nh (command line), n m rõ ư c v n ư ng d n s giúp ngư i dùng rút ng n th i gian “ i l i”. - Khi mu n thao tác trên m t file ho c thư m c nào ó, b n c n ph i bi t ư ng d n t i nó. N u không ch ư ng d n, h th ng s hi u ư ng d n chính là - n thư m c làm vi c hi n th i. Dù b n ng d n t nơ i b n - y b tc âu cũng có th th c hi n các l nh khi ch ng t i nơi mà câu l nh tác ng úng ư ng n. V i ư ng d n t i m t thư m c, thì ký t “/” thư m c cu i là không b t bu c. T c là: /home/sv10/osn/ tương ương v i /home/sv10/osn - Các ký hi u thư m c c bi t c a Linux, hay ư c s d ng trong ư ng d n: o Thư m c g c: / (d u g ch chéo) o Thư m c ngư i dùng: ~ (d u ngã) o Thư m c hi n th i: . (d u ch m) o Thư m c cha c a thư m c hi n th i: .. (d u ch m ch m) Nh ó, ta có th s d ng các ký hi u c bi t trên dn n thư m c mong mu n làm vi c m t cách nhanh g n hơn. Vì nh ng lý do trên, ngư i dùng c n n m rõ cách ch ư ng d n t m t i m ng b t kỳ t i m t i m ích b t kỳ 2.2.2 i u hư ng dòng ra chu n STDOUT: > và >> Gi s thay vì hi n th danh sách các file ra màn hình, b n mu n ưa danh sách ó vào m t file. Nói cách khác, b n c n i u hư ng dòng ra chu n vào m t file thay vì ra màn hình. làm i u này, ta dùng toán t i u hư ng > ngay sau câu l nh và ti p theo là tên file mu n chuy n d li u vào. Ví d 1: $ls > newdata 8 K t qu câu l nh ls trên s ư c ghi vào file “newdata” thay vì hi n th ra màn hình. C n lưu ý r ng khi i u hư ng, m t file ích m i s ư c t o ra, n u file này ã t n t i thì nó s b ghi è. S d ng toán t >>, d li u t STDOUT s ư c ghi thêm vào cu i file i u hư ng thay vì ghi è. Ví d 2: $ls > newdata $data >> newdata Lúc này file “newdata” có n i dung là k t qu c a câu l nh ls và câu l nh date. 2.2.3 Tuy n d n (pipe) Trong m t s trư ng h p, b n mu n g i k t qu c a m t câu l nh sang câu l nh ti p theo. Ví d c n li t kê danh sách các file r i ưa ra máy in. Khi ó c n hai l nh th c hi n: l nh ls li t kê danh sách các file và l nh lpr có th thi t l p k t n i gi a hai l nh trên g i danh sách ra máy in. ã u ra c a l nh ls s là lpr. Như v y b n có th hình dung r ng d li u s u vào cho l nh i t câu l nh này sang câu l nh khác. Khi ó, vi c k t n i gi a hai câu l nh ph i ư c th c hi n thông qua tuy n d n (pipes). Khi có toán t “|” gi a hai l nh thì dòng ra chu n c a câu l nh th nh t s tr thành dòng vào chu n c a câu l nh th hai. Ví d 1: V i yêu c u trên, ta làm như sau: $ls | lpr Ví d 2: T o m i m t file “vitri” có n i dung là ư ng d n n thư m c hi n hành: $pwd | cat > vitri Chú ý r ng có s khác bi t gi a i u hư ng và tuy n d n: - i u hư ng là vi c Tuy n d n g i t d li u u ra c a m t l nh vào m t file. u ra c a m t l n h n m t câu l nh khác. 2.2.4 Phân quy n trên file và thư m c M i file và thư m c trong Linux u ch a t p các quy n xác nh tài kho n nào có th truy c p vào file hay thư m c ó. • Có ba ki u ngư i dùng trên file: ngư i s h u file (owner/ user -u) là ngư i t o ra file; nhóm ngư i dùng (group -g) (nh ng ngư i cùng nhóm v i ngư i s h u) và nh ng ngư i dùng khác (other -o). 9 • Có ba ki u truy c p trên file: c (read -r), ghi (write -w) và th c thi (executable -x). Khi m t file ư c t o ra thì m c nh ngư i t o có quy n c, ghi file ó1. Li t kê chi ti t file b ng l nh ls -l, ta th y ví d file “test.sh” có nh ng ký t nói lên s phân quy n như r, w, x, - như sau: Tương ng v i file “test.sh” có 9 ký t nói lên quy n ã ư c thi t l p trên file này: Ba ký t u tiên bi u di n quy n cho ngư i s h u ( ư c phép: c, ghi, th c thi), ba ký t ti p theo bi u di n quy n cho nhóm ngư i dùng ( ư c phép: cu i cùng bi u di n quy n cho nh ng ngư i khác ( ư c phép: c) và ba ký t c). Ký t “-” th hi n không có quy n. thi t l p quy n cho file hay thư m c, ta dùng l nh chmod theo cách sau: $chmod ki u_ngư i_dùng+quy n_thêm_vào tên_file $chmod ki u_ngư i_dùng-quy n_b t_ i tên_file Ví d 1: thêm quy n th c thi cho ngư i s h u trên file “tesh.sh”: $chmod u+x test.sh Ví d 2: Thêm quy n c, b quy n ghi và th c thi cho nh ng ngư i dùng khác trên file “test.sh”: $chmod o+r-wx test.sh N u mu n gán quy n cho t t c các ngư i dùng, ta có th dùng ký t a ho c tr ng t i ki u_ngư i_dùng. t quy n trên thư m c gi ng như t quy n trên file. Quy n read s cho phép hi n th n i dung thư m c, quy n executable cho phép di chuy n vào thư m c và quy n 1 Có hai i m c n lưu ý ây: th nh t: quy n write trên m t file có ý nghĩa không ch là “ghi” mà ý nói n quy n ư c s a, xóa, ghi è… trên file ó; th hai: theo suy nghĩ logic thông thư ng c a b n thì v i ngư i s h u (owner) m t file thì ngư i ó ph i m c nh ư c c ba quy n read, write, executable trên file ó, tuy nhiên vì lý do an toàn mà quy n th c thi không bao gi t ng ư c c p, ngay c v i i tư ng owner, câu l nh c p quy n th c thi ph bi n là chmod u+x filename v i ý nghĩa là “c p quy n th c thi filename cho ngư i s h u nó”). 10 write cho phép t o hay xóa các file trong thư m c. Khi b n t o m t thư m c thì ngư i s h u có t t c các quy n trên thư m c ó. thi t l p quy n truy c p, ngoài cách dùng ký hi u như trên, ta có th dùng các s [0-7] [0-7] [0-7] Octal Binary Permissions 0 000 --- 1 001 --x 2 010 -w- 3 011 -wx 4 100 r-- 5 101 r-x 6 110 rw- 7 111 rwx 11 Ph l c : Trình so n th o Vi S d ng ph n m m vi Có r t nhi u trình so n th o văn b n trong UNIX cũng như Linux. Nhưng vi(visual interpreter) là trình so n th o ư c nhi u chuyên gia UNIX và Linux s d ng nh t. Vi r t g n nh , t n t i t lâu và ư c coi như m t trình x lý văn b n s n có v i m i phiên b n Linux. Cách t o m i m t file b ng vi r t ơn gi n: $vim tên_file Ví d : $vim myfile Trình so n th o vi ch y • ch hai ch khác nhau: câu l nh (COMMAND mode), nh ng gì b n gõ vào s như là ra l nh cho vi. M c chuy n vào ch • ch nh sau khi dùng l nh $vim myfile ư c hi u trên thì s câu l nh. nh p li u (INSERT mode), nh ng gì b n gõ vào ư c hi u là n i dung c a t p mà b n ang so n th o. Khi ch nh s a văn b n, b n t do chuy n i gi a hai ch • Chuy n sang ch nh p li u: n phím i , r i b t • Chuy n sang ch trên câu l nh: n phím esc , r i b t m t s l nh cơ b n hay dùng L a ch n ch u so n th o u nh p l nh. Sau ây là này. Các l nh thoát kh i vi :q Thoát kh i vi khi file chưa có s a i gì vùng :q! Thoát kh i vi mà không lưu l i nh ng thay i m. vùng m. :wq, Lưu nh ng thay i và thoát kh i vi ho c :x ,ho c zz L a ch n Các l nh ghi t p :w Ghi n i dung vùng m vào t p hi n hành :w Ghi n i dung vùng m vào t p v i tên m i tên_t p :w! Ghi è lên m t t p s n có ho c t p có thu c tính read- tên_t p only mode 12 Các l nh tìm ki m trên văn b n: - Tìm xuôi (forward) :/pattern <Enter> - Tìm ngư c (backward) :?pattern <Enter> - L p l i l n tìm trư c n - L p l i l n tìm trư c chi u ngư c l i N V i phiên b n cũ c a vi, b n ph i di chuy n b ng các phím j,k,l, h, và các câu l nh chuyên bi t xóa, s a. K t b n 6.1, b n ã có th d ch chuy n b ng các phím mũi tên. Dù v y, nh ng ngư i dùng kinh nghi m l i thích s d ng câu l nh di chuy n, và s a : L a ch n Các l nh s a văn b n :i Chèn n i dung vào trái c a v trí hi n th i :a Chèn n i dung vào ph i c a v trí hi n th i :x Xóa kí t :dd Xóa/c t dòng hi n th i :yy (yank) :p Chèn n i dung trong edit-buffer vào dư i dòng hi n th i v trí con tr t dòng hi n th i vào edit-buffer (copy) Các l nh di chuy n h sang trái 1 ký t j xu ng 1 dòng k lên 1 dòng l sang ph i 1 ký t k h l j bi t thêm các câu l nh di chuy n nhi u hơn, dùng man/help 13 ...
View Full Document

Ask a homework question - tutors are online