5 - HTML Komutlar Bir HTML dkmannn genel olarak grnm aadaki...

Info iconThis preview shows page 1. Sign up to view the full content.

View Full Document Right Arrow Icon
This is the end of the preview. Sign up to access the rest of the document.

Unformatted text preview: HTML Komutlar Bir HTML dkmannn genel olarak grnm aadaki gibidir: <HTML> ..........Html programnn balang komutudur. <HEAD> ..........Bu alanda yazlan bilgiler Web sayfasnda grntlenmezler. Burada sayfa bal, anahtar kelime tanmlamalar, sayfa ierisinde kullanlan karakter bilgisi (dil, code page) gibi sayfann dorudan kendisine ilikin tanmlamalar yaplr. </HEAD> <BODY> ..........Sayfa zerinde grlmesi istenen herey bu blmde yazlr. Hazrlanan dkmann balang ve biti blou gibidir. </BODY> </HTML> ..........Html programnn biti komutudur. Yukarda da grld gibi HTML komutlar (belirteleri) < > iaretleri arasna yazlrlar ve genelde her HTML belirtecinin / ile balayan bir ifti vardr. Belirtelerin iftler halinde bulunmas; sz konusu belirtecin salad zelliin sadece belirte ifti arasna yazlan yazlara etki edeceini ifade eder. Bir belirtece ait birden ok seenek bulunabilir ve belirteler seeneklerle kullanld zaman, bu seeneklerin bir de deeri bulunur. <belirtec_adi secenek_adi1=deger_1 secenek_2=deger_2 ...> HTML, byk harf kk harf duyarll olmayan bir dildir. Fakat okunabilirlii artrmak iin, HTML belirtelerinin byk harf ile yazlmas bir alkanlktr. Bir HTML dkman ile ilgili verilen bu genel bilgiler, ileride verilecek komutlarn kullanmnn anlalmas ve rneklerin incelenmesinden sonra, daha iyi anlamlandrlacaktr. 1.4.1. <HEAD> .......... </HEAD> Arasnda Kullanlan Komutlar <TITLE> .......... </TITLE> belirte ifti: Bu belirte ifti arasna browser' n (listeleyici) balk ubuunda grlecek olan sayfann bal yazlr. <META> belirteci: Bu belirte ile kullanlabilen birok seenek vardr. rnein bir kullanm, bu belirte ile sayfanzn ieriini yanstan baz anahtar kelimeler ve tanmlamalar verilmesidir. Web zerinde arama yapan arama motorlar sayfalarn meta belirtelerine bakarak gruplandrma yaparlar. Bununla ilgili aadaki rnekleri inceleyiniz. <META NAME="Description" CONTENT="HTML renmek iin yararl bilgiler"> <META NAME="Keywords" CONTENT="html, htm, web sayfas"> <META NAME="Author" CONTENT="Ozge Donmezer"> Baka bir kullanm, sayfadaki yazlarn hangi dil ailesine ait karakterlerle yazldn belirtmek iindir. Yine aada bunula ilgili bir rnek verilmitir. <META HTTP-EQUIV="Content-Type" CONTENT="text/html; charset=iso-8858-9"> (Trke' nin dahil olduu dil ailesine ait standard tanmlamas iso-8859-9' dur.) 1.4.2. <BODY> .......... </BODY> Arasnda Kullanlan Komutlar Her trl yaz, formatlama bilgileri bu blme girdiinden, bir HTML dkmannn esas ksmn da bu blm oluturduundan, bu blmde olduka fazla sayda komuttan sz edilecektir. Bu komutlar belirli bir mantk srasna gre verilecektir. <BODY BGCOLOR=& TEXT=& LINK=& ALINK=& VLINK=&> RRGGBB ile temsil edilen hexadecimal bir saydr. (R= Red, G= Green, B= Blue) Bu yntem kullanlarak deiik renkler elde edilebilir. Pek tercih edilmemekle birlikte say yerine dorudan renk isimleri de verilebilir (aqua, black, blue, fuchsia, gray, green, lime, maroon, navy, olive, purple, red, silver, teal, white, yellow ). Bgcolor seenei, sayfann zemininin, text, sayfa iindeki yazlarn, link, balant yazlarnn, alink, aktif durumdaki balant yazlarnn, vlink, ziyaret edilmi balantlarn renklerini vermemiz iin kullanlr. Sayfann zemin rengini tek renk vermek yerine, fona bir background resmi de koyabiliriz. <BODY BACKGROUND=image_URL Sayfa kenarlar ayarlamalar da aadaki ekilde yaplr: <BODY LEFTMARGIN=& TOPMARGIN=&> & marjin miktarn temsil etmektedir. Leftmarjin seenei sol kenar, Topmarjin st kenar ayarlamamz salar.Bir dkman ierisindeki yazlardan istediimiz ksmnn font zelliklerini belirlemek iin font belirteci deiik seeneklerle kullanlr: <FONT SIZE=&> Font bykl belirlenecek yaz </FONT> 1 den 7 ye kadar deiebilir. Sayy artrdka, belirte ifti arasna yazdmz yaznn bykl de artar. <FONT COLOR=&> Font rengi belirlenecek yaz </FONT> & yerine yine alt basamakl hexadecimal saylar kullanarak ya da dorudan renk ismini vererek, ayarlamamz yaparz. <FONT FACE=&> Karakter ekli belirlenecek yaz </FONT> & yerine istediimiz karakter tiplerinden birini yazabiliriz. (rnein; Times New Roman, Arial gibi) Dkman iindeki yazlardan istediimiz bir ksmna kaln, italik, alt izgili vb zellikleri verebiliriz: <B> Kaln yaplacak yaz </B> <I> talik yaplacak yaz </I> <U> Alt izili yaplacak yaz </U> <SUP> Satrn biraz st tarafnda grnmesini istediimiz yaz </SUP> <SUB> Satrn biraz alt tarafnda grnmesini istediimiz yaz </SUB> <STRIKE> st izili yaplacak yaz </STRIKE> HTML dkmanmzda paragraf ba yapmak, sadece alt satra gemek ya da bir ksm yazy tek bir satrda yazmak istediimiz zaman aadaki balirteleri kullanmalyz. <P> ...Yeni bir paragraf yapmak istediimiz zaman kullandmz bu belirte, iftiyle birlikte kullanlmaz. Okunabilirlii artrmak iin, genelde satrn sonunda kullanlr. Bir satr boluk brakr. <BR> ..Bir alt satra gemek iin kullanlan bu belirtecin de ifti yoktur. Bu belirte bir satr boluk brakmadan, bir alt satra geer. <NOBR> Hep ayn satrda yer almasn istediimiz yaz </NOBR> .. Bu belirte, iftiyle birlikte kullanlr ve belirte ifti arasna yazdmz yaz, bir satrda grntlenir. Dkman iinde kullanacamz balk formatlarn ayarlamak iin kullanacamz belirte ise aada gsterilmitir: <H&> Balk <H&> ..Bu belirte ifti arasna da kullanacamz bal yazarz. &, 1 den 6 ya kadar deiebilen bir sayy temsil eder. Say bydke, baln ebatlar da klr. Bal saa, sola yaslamak ya da sayfann tam ortasnda bulunmasn salamak iin <H&> belirteci ALIGN seeneiyle kullanlr. <H& ALIGN=#> Saa, sola ya da ortaya yaslayacamz balk </H> & yerine 1 den 6 ya kadar bir say, # yerine de left, right ya da center gelmelidir. Bir paragraf olduu gibi saa, sola ya da ortaya yaslamak istedimiz zaman da <P> belirtecini iftiyle beraber benzer ekilde ALIGN seenei ile kullanmalyz. <P ALIGN=#> Saa, sola ya da ortaya yaslayacamz paragraf </P> # = left, right ya da center Hazrladmz dkmanda kullanmak istediimiz zel karakter stilleri olabilir.rnein bir yerden alnt yapmak istediimizde, alnt yaptmz yazlarn biraz eik (italik gibi) grnmesini isteyebiliriz. Ya da baz vurguladmz ksmlarn daha ok gze arpmasn isteyebiliriz. HTML de bu gibi zellikleri salayan belirteler de vardr. Aada bunlar verilecektir: <EM> nemli bir yaz </EM> ..Bu belirte vurguyu belirtmek iin kullanlr. (Darya biraz eik kar.) <STRONG> ok nemli bir yaz </STRONG> .Bu belirte ifti gl vurguyu belirtir. (Darya biraz koyu kar.) <CODE> Yazlar yazlar </CODE> ..Bu belirte ifti yasa, kural belirten yazlar iin kullanlr. <SAMP> rnek </SAMP> ..rnek kt <VAR> Deiken, emin deil </VAR> ..Deiken, karasz <DFN> Tanmlama </DFN> ..Bu belirte ifti tanmlama belirten yazlar iin kullanlr. (Darya hafif eik kar.) <CITE> Alnt </CITE> ..Bu belirte ifti alnt yazlar iin kullanlr. <SMALL> Kk yaz </SMALL> ..Bu belirte ifti arasnda yazlan yazlar darya ok kk kar. <BIG> Byk yaz </BIG> ..Bu belirte ifti arasnda yazlan yazlar darya ok byk kar. <ADDRESS> Yazarn Adresi </ADDRESS> ..Bu format yazarn adresini yazmak iindir. <BLOCKQUOTE> eriden bala </BLOCKQUOTE> ..Bu belirte ifti arasna yazlan yaz sayfann hem sandan hem solundan ieriye kayar. <DIV ALIGN=LEFT|CENTER|RIGHT> Herhangi bir yaz ya da yaz grubu </DIV> ..Bu belirte ifti herhangi bir yaz ya da yaz grubunun saa, sola ya da ortaya yaslanmasn salar. <CENTER> Ortalanacak yaz </CENTER> ..Bu belirte ifti yaz ve resimleri sayfada ortalar . <PRE> Formatl metin </PRE> ..Bu belirteler arasna yazlan her ey, yazld gibi ekrana kar. Boluklar, tab' lar, satr blmeleri vb korunur. <BLINK> Yanp snen yaz </BLINK> ..Bu belirte ifti arasna yazlan yazlar dar ktklarnda bir yanp bir snen ekilde grnrler. Sayfamzda herhangi bir yere deiik boyutlarda izgi izmek isteyebiliriz. Bunu <HR> belirteciyle yaparz. Boyutlarn ayarladmz seenekleriyle birlikte kullanm aadaki gibidir. <HR SIZE=# WIDTH=# ALIGN=#> ..izginin uzunluunu ayarlamak iin kullandmz WIDTH seeneini WIDTH=50% eklinde de kullanabiliriz. rnein; bizim kullanmmz sayfann %50 si, yani yars uzunluunda bir izgi izmek istediimizi belirtir. Sayfamzdan yapacamz balantlara gelince; ncelikle Internet zerindeki herhangi bir makinadaki bir dkmana balant yapmaya bakalm: <A HREF=URL_adresi> Buraya tklaynz </A> ..Web sayfanzda Buraya tklaynz yazs kacaktr ve bu yaz bir link grnmn almtr. zerine tkladnzda yazdnz URL adresine ularsnz. URL adresi aadaki gibidir. <servis>://<adres>[:port_numaras]/<dizin>/dosya_ad <servis> yerine webin dnda dier internet servislerini salayan prottokolleri de yazabilirsiniz. Eer, bulunduunuz dizinde bir dkmana balant yapmak istiyorsanz, sadece dkmann adn yazmanz yeterlidir. Kendi makinanzda fakat baka bir dizin altndaki bir dkmana balant yapmak iin, dizin ismini ve dkman ismini yazmalsnz. <A HREF=fotograflarim\uzgun.gif> buraya tklaynz </A> Ayn dkmann iinde bir yere balant yapmak istiyorsak o zaman yle demeliyiz: <A HREF=#name> buraya tklaynz </A> Gitmek istediiniz yerin HTML kodunu ise yle yazmalsnz: <A NAME=name></A> Buraya hogeldiniz. name burada sizin tespit edeceiniz herhangi bir isim olabilir. (rnein 1. Blme gitmek istiyorsanz, name yerine 1, ayn ekilde 1. Blmn bulunduu yere de name olarak 1 yazmalsnz.) Baka bir dkmann bir parasna gitmek istiyorsanz, <A HREF=URL#name> hedef </A> yazmalsnz. Tabii gideceiniz dkman parasnn banda da <A NAME=name></A> yazmaldr. HTML dkmannz iinde bir resim dosyasn da balant eleman olarak kullanabilirsiniz. rnein; Bana mail gndermek iin zarfn zerini tklayn<A HREF=mailto:rovelver21@mynet.com><IMG SCR="envelope.gif"> </A> Bu darya yle kar: Bana mail gndermek iin zarfn zerini tklayn ZARF RESMI Eer balant yaplacak olan, bir dosyaysa, o dosyann tr nemlidir. Dosyann tr, Web sunucusu ve sizin Web istemciniz tarafndan bilinen bir dosya tryse (TXT, GIF, JPG, JPEG, PNG, XBM) balant yazsnn zerine tkladnzda dosya alr. Eer ilgili dosya bilinmeyen bir dosya tryse, o zaman bu balant tklandnda, web istemcisi o dosyay "diske saklamak" ya da bir uygulama programyla amak eklinde iki seenek sunar. Baz dosya tipleri ise, web istemcilerine yklenen yardmc "plug-in" ler ile ilenebilir. Bunlardan en poplerleri ses formatlar (AU, WAV, MID); video formatlar (RM, MOV, AVI) ve baz zel tipte dosyalardr (AutoCAD izim dosyalar gibi). Kayan yaz grnts elde edebilmek iin kullanlacak olan belirte ifti <marquee> ... </marquee> dir. <MARQUEE> Kayan yaz </MARQUEE> ..Bu belirteler arasndaki yaz darya kayan ekilde kar: Bu belirte iftinin beraber kullanld seenekler aada verilmitir: <MARQUEE SCROLLAMOUNT=#> Kayan yaz </MARQUEE> ..# burada kayma hzn belirten bir saydr. <MARQUEE SCROLLDELAY=# SCROLLAMOUNT=#> Kayan yaz </MARQUEE> ..Scrolldelay seenei yaznn hangi aralklarla bekletileceini belirten bir saydr. Kayan yaznn bykln, geniliini ayarlayabiliriz. Align seenei ise, top, middle ve bottom deerlerini alabilir. <FONT SIZE=6> <MARQUEE ALIGN=# WIDTH=#> Kayan yaz </MARQUEE> </FONT> Merhaba! Kayan yaznn arkaplan rengini bgcolor seenei ile aadaki gibi verebiliriz. <MARQUEE BGCOLOR=#>Kayan yaz </MARQUEE> <height=# width=#> ANLAMLARINI <hspace=# vspace=#> ANLAYAMADIM Listeler de incelenmesi gereken nemli bir konudur. Listeleri drt grupta inceleyebiliriz. 1- Srasz (Unordered) Listeler: Bir seenek belirtilmezse, siyah noktal listeler oluturur. <UL> <LI> Win 98 <LI> Win NT </UL> Win 98 Win NT Fakat, siyah nokta yerine, ii bo daire ya da kare ekli karmak ta mmkndr. Bunun iin kullanlmas gerekli seenek TYPE seeneidir. TYPE seeneinin alabilecei deerler disc, circle ve square dir. 2- Sral (Ordered) Listeler: Bir seenek belirtilmezse, 1, 2, 3 numaral listeler oluturur. <OL> <LI> Win 98 <LI> Win NT </OL> Win98 WinNT Burada da type seeneini kullanarak deiik sral listeler yaratmak mmkn olur. <LI TYPE= #> # = A, a, I, i, 1 3-Aklamal Listeler: <DL COMPACT> <DT> Win98 <DD> Bir iletim sistemidir. <DT> WinNT <DD> Arayz Windows 95 e ok benzeyen bir iletim sistemidir. </DL> Win98 Bir iletim sistemidir. WinNT Arayz Windows 95 e ok benzeyen bir iletim sistemidir. 4-ie Listeler: Tm liste eitleri, 3'den fazla blm kullanmadka iie yazlabilir. rnek olarak; <UL> <LI> zmir deki niversiteler <UL> <LI> Ege niversitesi <LI> Dokuz Eyll niversitesi </UL> <LI> Ankara' nn belli bal niversiteleri <UL> <LI> ODT <LI> Hacettepe </UL> </UL> Ekrandaki grnts, zmir deki niversiteler Ege niversitesi Dokuz Eyll niversitesi Ankara'nn belli bal niversiteleri ODT Hacettepe Web in ortak dili HTML kullanlarak hazrlanan sayfalarda, tablo ve form konular da olduka nmelidir. Fakat, burada ama, tm HTML komutlarn vermek deil, HTML dilinin temel mantn anlatmak olduu iin, bu konulardan bahsedilmeyecektir. ...
View Full Document

This note was uploaded on 02/23/2012 for the course CS CS281 taught by Professor Özgürulusoy during the Winter '12 term at Bilkent University.

Ask a homework question - tutors are online