tarih - (403-434) ADA TRKYE (Sina Akin) (403-416) Atatrk-nn...

Info iconThis preview shows pages 1–2. Sign up to view the full content.

View Full Document Right Arrow Icon
(403-434) ÇAĞDAŞ TÜRKİYE (Sina Akşin) (403-416) Atatürk-İnönü Çatışması ve Ayrılığı M.K. ve İnönü arasındaki siyasi birliktelik 1937’de sona erdi. Üç değişiklik alandaki çatışma: 1) M.K.’nın İnönü hükümetine bakan değiştirmeye varan müdahaleleri ve İnönü’nün sert tepkileri. 2) Dış politikada Hatay sorunu: M.K. Hatay’ı topraklarımıza katmayı, İnönü ılımlı politikadan yana. 3) Ekonomide M.K. nın daha liberal anlayışına karşılık İnönü’nün devletçi anlayışı. 3. madde çok belirleyici bu çatışmada. İş bankası genel müdürü Celal Bayar’ın İnönü’nün yerine başbakan olması ayrılıkta ekonominin belirleyici olduğunun kanıtı. Celal Bayar Hükümeti İnönü hükümeti ile hemen hemen aynıydı. Yalnız Refik Saydam görev almadı. Ekonomide farklı tercihler; 1937 Deniz Bank’ın kurulması. Bayar, CHP genel başkan vekili oldu İnönü’nün yerine. Dikkat edilmesi gereken nokta; yeni hükümetin bürokraside kökten bir değişiklik yapmamasıdır. Atatürk’ün Hastalığı ve Yeni Cumhurbaşkanı Sorunu 1938’in 2. yarısında iktidar mücadelesi yaşanmaya başladı. Meclis ve CHP İnönü’ye yakındı. C.Başkanını meclis seçtiği için, büyükelçi yapılmak istenmiş İnönü (vekilliği düşecekti) ama kabul etmemiş.Atatürk’ün yerine Ordunun başı Fevzi Çakmak, başbakan Celal Bayar, İnönü’nün adları ön plandaydı. Çakmak ve Bayar reddedince İnönü en güçlü aday olarak kaldı. Bayar’ın İnönü’yü desteklemesi ve ona karşı olan siyasi komplolara karşı olması İnönü’nün yolunu açmıştır. C.Başkanı İnönü 11 Kasım 1938 CHP Meclis Grubu’nda İnönü c.başkanı seçildi. Ardından TBMM’de yapılan oylamada İnönü resmen c.başkanı oldu. İnönü, Bayar’a hükümeti kurdurttu ama İnönü’ye karşı olan Şükrü Kaya ve Tevfik Rüştü Aras kabine dışı kaldı (İnönü istedi). İnönü ile Bayar’ın farklı görüşlere sahip olmaları hükümetin “geçiş dönemi”ne tekabül ettiğini gösterir. Milli Şef İnönü İnönü’ye dışta moda ve prestijli olduğu için (Hitler’e führer denmesi gibi) ve içte siyasi otoritenin yeniden kurulması için Milli Şef sıfatı verildi. Bayar hükümeti, kendi kurduğu ilk hükümetin faaliyetlerini denetlemesi ve hesap sorması hükümetin geçici olduğunun kanıtı. 1939 başında TBMM seçim yenileme kararı aldı ve Bayar’a tekrar görev verilmedi. 2. Dünya Savaşı’nda Türkiye Yeni hükümeti Refik Saydam kurdu. Seçimler yenilenerek İnönü meclisi denetimden geçirdi. Köy Enstitüleri, kısa sürede çok öğretmen yetiştirmek ve ilköğretim sorunu devlete yük olmadan çözmek amacıyla kuruldu(1940). Kültürel hareket olarak da Halkevleri kuruldu. Bu sayede CHP’ye bağlı köylüye önderlik edecek genç hocalar yetiştirilecekti. Saydam 1942’de öldü ve Kadıköy’deki muhteşem stada adını veren Şükrü Saraçoğlu
Background image of page 1

Info iconThis preview has intentionally blurred sections. Sign up to view the full version.

View Full DocumentRight Arrow Icon
Image of page 2
This is the end of the preview. Sign up to access the rest of the document.

This note was uploaded on 03/16/2012 for the course FENS 101 taught by Professor Selçukerdem during the Fall '12 term at Sabancı University.

Page1 / 20

tarih - (403-434) ADA TRKYE (Sina Akin) (403-416) Atatrk-nn...

This preview shows document pages 1 - 2. Sign up to view the full document.

View Full Document Right Arrow Icon
Ask a homework question - tutors are online