US - Monetarno-kreditni i devizni sistem

12 u kojim sluajevima centralna banka koris limite

Info iconThis preview shows page 1. Sign up to view the full content.

View Full Document Right Arrow Icon
This is the end of the preview. Sign up to access the rest of the document.

Unformatted text preview: Wall Street Journal, New York, N.Y. June 18, 2003. 160 160 15.4. OSTALI INSTRUMENTI MONETARNE POLITIKE Ostali instrumen monetarne poli ke, koji će bi predmet analize ovog poglavlja su: obavezna rezerva, regulisanje kredita kod centralne banke poslovnim bankama, selek vna kreditna poli ka, limi rasta kreditnih plasmana, poli ka minimalne stope likvidnos poslovnih banaka, obavezni koeficijent likvidnos banaka i obavezni kreditni plasman. 15.4.1. OBAVEZNA REZERVA BANAKA KAO INSTRUMENT MONETARNE POLITIKE Regulisanje obavezne rezerve se može definisa kao mera kojom se od poslovnih banaka zahteva da određeni deo svog por elja drže u novcu kod centralne banke (u obiku depozita). Provobitno je bila korišćena za zaš tu bančinih depozita, da bi kasnije našla široku primenu u regulisanju monetarnih kredita i kretanja plasmana. Danas se obavezna rezerva koris kao instrument kojim se u če na kreditni i monetarni mul plikator, na sledeće načine:161 160 U sledećem izvoru: Ri er, L., Silber, W., Udell, G., Principi novca, bankarstva i finansijskih tržišta, Udruženje banka Srbije, Beograd, 2009., str. 618 161 Opširnije o obaveznoj rezervi pogleda sledeći izvor: Ćirović, M., Monetarno-kreditni sistem, Beograd, Savremena administracija, Beograd, 1976., str. 305-307 152 MÊÄ ã ÙÄÊ-»Ù ®ãÄ® ® ò®þÄ® Ý®Ýã à Primenom na različitu osnovicu: jedinstvenu osnovicu ili diferenciranu osnovicu; obuhvatajući stavke bilansa banaka u pasivi ili u ak vi (ili/i u pasivi i u ak vi); na stanje određenog dana ili na prosečne iznose stavki u bilansima banaka; na stanje ili na promene stanja (marginalna osnova); Primenom jedinstvene stope ili diferenciranih stopa; Deponovanjem obavezne rezerve na posebni račun kod centralne banke illi na regularnom računu kod centralne banke; Dozvola privremenog korišćenja obavezne rezreve za obezbeđenje likvidnos banke ili bez ove dozvole; Uz plaćanje kamate na deponovana sredstva u vidu obavezne rezreve od strane centralne banke ili bez kamate; Primena obavezne rezerve kao osnovnog (jednog od osnovnih) instrumenata monetarnog regulisanja ili kao sporednog instrumenta; kao stabilnog instrumenta ili kao fleksibilnog instrumenta; sa većim ili manjim ograničenjima odlučivanja o obaveznoj rezervi od strane centralne banke. Postoje dve osnovne mogućnos za izbor osnovice za obračun obavezne rezerve: Izbor pojedinih oblika ak ve bilansa banaka, kada će obavezna rezerva u ca na strukturu ak ve u bilansima banka i to u korist onih oblika ak ve kreditnih ins tucija koji podležu izdvajanju obavezne rezerve po nižoj, odnosno, koji ne predstavljaju osnovu za obračun obavezne rezerve.162 Pojedini delovi pasive bilansa banaka. Prednost izbora ove osnovice za obračun obavezne rezreve je u tome što ne dovodi do distorzije u plasmanima kreditne ins tucije i olakšava proces prilagođavanja h ins tucija u slučajevima kada dolazi od smanjivanja njihovih depozitnih potencijala, jer se i obaveza izdvajanja rezervi u takvoj situaciji smanjuje. 163 Izbor osnovice za obračun obavezne rezerve je vezan za prethodni izbor relevantnog monetarnog agregata čije će kretanje bi predmet kontrole monetarne poli ke. Kada govorimo o kriterijumu za određivanje op malnog nivoa rezervi (po strukturi i volumenu), razlikujemo dva pristupa: Op malna stopa obavezene rezerve trebalo bi da deluje u pravcu pos zanja maksimalnih efekata na području monetarnog regulisanja (regulisanja potrebne količine novca u op caju), što centralna banka predstavlja u obliku željenog ili 162 U našoj praksi su različite visine obavezne rezerve za različite namene kredita. Npr. za stambene subvencionisane kredite od strane države se ne izdvaja obavezna rezerva kao ni za subvencionisane potrošačke kredite, ali se zato za druge vrste kredita obračunava. Prak čno, banke svoju cenu dinarskog kredita uvećavaju za iznos obavezne rezerve (konkretno, ako je obavezna rezerva za gotovinski kredit 40% banka će na bazni deo kamatne stope /visina referentne kamatne stope Narodne banke Srbije/ doda marginu u koju će bi uključena: stopa obavezne rezerve, standardni trošak rizika koji je vezan za bonitet dužnika i profitnu marginu po konkretnom kreditnom plasmanu). 163 U našoj praksi poslovne banke visinu kamatne stope na dinarske depozite formiraju na taj način što od baznog dela (referentne stope Narodne banke Srbije ili BELIBOR-a) odbijaju visinu obavezne rezerve na depozite (npr.20% ili 40% u zavisnos od vrste depozita) i profitnu marginu po konkretnom depozitu. MÊÄ ã ÙÄÊ-»Ù ®ãÄ® Ý®Ýã à 153 planiranog nivoa izabranog monetarnog agregata - visoka i jednoobrazna stopa obavezne rezerve na sve oblike pasive bilansa banaka. Op malni nivo obaveznih rezervi polazi od u caja različith nivoa obaveznih rezerevi na pos zanje maksimalne efikasnos u funkcionisanju ukupnog finansijskog sistema. Iskustvo je pokazalo da bi primenom koncepta između ova dva ekstrema, potpuno fiksirane stope obavezne rezerve i poli ke veoma fleksibinih stopa obavezne rezerve, trebalo da se pos gnu najbolji rezulta . Takođe, na kratak rok je mehanizam obaveznih rezervi manje pogodan za monetarno regulisanje. Centralna banka može da plaća, a i ne mora kamatnu stopu na obaveznu rezervu. Različita istraživanja su pokazala da je nulta stopa prinosa na sredstva obavezn...
View Full Document

This note was uploaded on 01/08/2013 for the course ECONOMICS 2 taught by Professor Ahmad during the Spring '09 term at Punjab Engineering College.

Ask a homework question - tutors are online