US - Monetarno-kreditni i devizni sistem

Ekonomski subjek ih mogu povui sa rauna u svakom

Info iconThis preview shows page 1. Sign up to view the full content.

View Full Document Right Arrow Icon
This is the end of the preview. Sign up to access the rest of the document.

Unformatted text preview: lacije između monetarnih i realnih kretanja, a u okviru monetarnih kretanja između primarnog novca i novčane mase (na osnovu ispi vanja rela vno dugog MÊÄ ã ÙÄÊ-»Ù ®ãÄ® Ý®Ýã à 47 vremenskog perioda ciklične i sekularne oscijlacije novčane mase). Istovremeno, njihovi nalazi pokazuju da su promene novčane mase (širi koncept) bile zavisne prvenstveno od promena primarnog novca. 51 Rezulta rada M.Friedmana i A. Schwartz, su bili osnov za objašnjenje uzroka slanja oscilacija (izvora kovarijacije) između novca i privredne ak vnos , za istraživanje ekonomiste P. Cagana. Akcenat je bio na istraživanju faktora koji deluju na volumen kreirane novčane mase koji leže u osnovi sekularnih i cikličnih promena monetarnog rasta u privredi SAD-a. Rezulta ma analize su potvrđeni rezulta M. Friedmana i A. Schwartz koji se odnose na dugoročna kretanja novčane mase. Ali, Cagan je o šao korak dalje, zaključujući da su ciklične promene odnosa koji odražava ponašanja sektora nebankarskih privrednih subjekata rezultat, pre svega, odgovarajućih promena u privrednoj akvnos , tj. faktora tražnje gotovog novca u op caju. Takođe, ni jedno od navedena dva istraživanja nije utvrdilo da li i kamatne stope imaju zanačajan u caj na kretanje količine novca u op caju. 52 Interesantno je pomenu funkcionalni pristup analizi promene novčane mase, koji upotpunjuje jednačinu procesa kreiranja novca, faktorima i odnosima koji u ču na ponašanje monetarnih i nemonetarnih privrednih subjekata. Shodno tome, osnovne postavke ovog pristupa su: Na promenu količine novčane mase mogu u ca centralna banka, monetarne ins tucije izvan okvira centralne banke i subjek van monetarnog sistema uopšte. Niz ekonomskih faktora u če na ponašanje ostalih monetarnih ins tucija (pre svega poslovnih banaka) i nemonetarnih privrednih subjekata. Npr. kamatne stope, rizik naplate kredita, troškovi odobravanja kredita i držanja depozita, očekivanja u vezi bitnih ekonomskih parametara u budućnos koji će u ca na ponašanje ovih učesnika, definisani cilj poslovanja (banke, odnosno, privrednog subjekta), itd. Putem više vrsta transakcija (promenom iznosa držanja gotovog novca, promenom iznosa depozita kod monetarnih ins tucija, izmenom strukture depozita po ročnos , promenom iznosa tražnje kredita od monetarnih ins tucija i deviznim transakcijama) nemonetarni privredni subjek mogu u ca na promenu novčane mase. Funkcionalni pristup analizi promene novčane mase se može posmatra kao deo ekonomskog, odnosno, ekonometrijskog modela, koji obuhvata kako realne tako i finansijske pojave. Suš na ovih istraživanja je da se uspostavi kvan ta vni odnos između monetarnih efekata induciranih ekonomskim ponašanjem svih sektora nacionalne ekonomije (može kroz formu određene linearne funkcije). 51 52 48 Opširnije o pristupu M.Friedmana i A.Schwartz pogleda u sledećem izvoru: Friedman, M., Schwartz, A., Monetary History of the United States, 1897-1960, Princeton University Press, 1963. (sumarno prikazano u sledećem izvoru: Živković, A., Kože nac, G., cit.delo, st. 132). Opširnije o pristupu P.Cagan-a pogleda u sledećem izvoru: Cagan, P., Determinants and Effects in Changes in the Stock of Money, 1875-1960, New York, 1965. (sumarno prikazano u sledećem izvoru: Živković, A., Kože nac, G., cit.delo, str. 132). MÊÄ ã ÙÄÊ-»Ù ®ãÄ® ® ò®þÄ® Ý®Ýã à Najčešće se javljaju dva pa funkcije ponude novca: 53 Polazi od postojanja stabilnog odnosa između novčane mase i monetarne baze, koji se odražava putem kontrole ukupnih likvidnih sredstava bankarskog i monetarnog sistema. Predstavnici ovog pristupa, kao što su K.Brunner i Meltzer, smatraju da sa datom monetarnom bazom tržišna kamatna stopa može ima vrlo mali u caj na promene količine novca. 54 Polazi od teorijske osnove koja kao ključne faktore promene količine novca uzima kamatne stope i obim sredstava poslovnih banaka slobodnih za plasman, razmatrajući konkretnu povezanost ovih sredstava, diskontne stope centralne banke i tržišnih kamatnih stopa za različite finansijske instrumente. Prema ovom teorijskom pristupu, težnja banaka da održi određeni nivo svojih likvidnih rezervi sposobnih za plasman u če na njihovo ponašanje na takav način da stopa promene bankarskih depozita i novčane mase može bi predviđena iz kretanja ove varijable. Najsofis ciranija je studija ponude novca R.Teigena, koja polazi od zajedničke ocene funkcije ponude i tražnje novca, i funkcije dohotka. Rezultat je da su od primarnog značaja u procesu determinisanja monetarnog rasta, sistem poslovnih banaka i nebankarske privredne ins tucije.55 Sagledavajući različite pristupe tumačenju faktora koji izazivaju promene u kretanju novčane mase, moguće je izvući zajedničko jezgro (u obliku niza ideja i poruka) od značaja za konstruisanje odgovarajućeg pristupa interpretaciji faktora koji determinišu kretanje monetarnih agregata u našim uslovima. 5.4. BANKARSKI KREDIT KAO INSTRUMENT EMISIJE I POVLAČENJA NOVČANE MASE Kredit je dužničko-poverilački odnos, zasnovan na ustupanju prava raspolaga-nja novcem od strane poverioca (...
View Full Document

This note was uploaded on 01/08/2013 for the course ECONOMICS 2 taught by Professor Ahmad during the Spring '09 term at Punjab Engineering College.

Ask a homework question - tutors are online