US - Monetarno-kreditni i devizni sistem

Psiholoki faktori kao izvedeni faktori u u na tranju

Info iconThis preview shows page 1. Sign up to view the full content.

View Full Document Right Arrow Icon
This is the end of the preview. Sign up to access the rest of the document.

Unformatted text preview: nih transakcija se obavlja jedinicom količine novca u op caju. Matema čki se može izrazi na sledeći način: V= T M Na ovaj način definisana brzina novca u op caju pokazuje (prosečno) koliko puta u određenom vremenskom periodu jedna novčana jedinica pređe od jednog vlasnika do drugog. 2. Dohodovna brzina novca u op caju predstavlja odnos između nominalnog društvenog proizvoda (ili nacionalnog dohotka/NDP po tekućim cenama) i količine novca, tj. broj koji pokazuje koliko jedinica društvenog proizvoda opslužuje jedinicu količine novca u op caju. Matema čki se može izrazi na sledeći način: V= 26 MÊÄ ã ÙÄÊ-»Ù ®ãÄ® ® ò®þÄ® Ý®Ýã à NDP M Ova varjanta brzine novca u op caju se razlikuje od transakcione brzine novca u opcaju u tome što ne obuhvata međufazne transakcije prometnog procesa ni finansijske transakcije. 3. Odnos između količine novca u op caju i iznosa nominalnog društvenog proizvoda (recipročna vrednost dohodovne brzine novca u op caju). Prak čno predstavlja recipročnu vrednost dohodovne brzine novca u op caju. Matema čki se može izrazi na sledeći način: V= M NDP Na ovaj način definisana brzina novca u op caju predstavlja najpovoljniju varijantu povezivanja novca sa prometnim procesom, jer pokazuje koji deo društvenog proizvoda (ili nacionalnog dohotka) se drži u novcu. 3.3. PARCIJALNE BRZINE NOVCA U OPTICAJU Analizirajući prethodne tri koncepcije brzine novca u op caju, može se uoči da samo jedna obuhvata sve transakcije i celu novčanu masu. Dok druge dve koncepcije predstavljaju parcijalna rešenja za utvrđivanje brzine novca u op caju, obzirom da obuhvataju samo deo transakcija ili samo deo novčane mase. Shodno tome, uočili smo da se na strani transakcija pojavljuju sledeće kategorije: ukupne novčane transakcije, transakcije prometnog procesa, finansijske transakcije i transakcije finalne tražnje (potrošnja i inves cije). Posebno su važne brzine op caja pojedinih novčanih kategorija, kao što su: Mp – novac u funkciji prometnog i platežnog sredstva, odnosno, potrebna količina novca, koja bi imala svoju posebnu brzinu op caja; Mb – neak vni novac bi imao brzinu op caja jednaku nuli; Mn – neuravnoteženi novac bi imao svoju posebnu brzinu op caja. Među m, pomenute kategorije novca se ne mogu sta s čki utvrdi s obzirom na to, da se one stalno prelivaju jedna u drugu. S toga, njihova brzina op caja ima samo anali čki karakter, odnosno, pokazuje da je brzina novca u op caju kategorija koja se sastoji od više brzina op caja. Prak čno predstavlja ponderisani prosek navedenih brzina op caja. Shodno tome, možemo zaključi da brzina novca u op caju zavisi od strukture novčane mase i karakteris ka pojedinih brzina op caja. MÊÄ ã ÙÄÊ-»Ù ®ãÄ® Ý®Ýã à 27 3.4. FAKTORI KOJI UTIČU NA BRZINU NOVCA U OPTICAJU Faktori koji determinišu brzinu potrebne količine novčane mase u op caju, u skladu sa ranije izne m definicijama, jesu:37 1. Sistem plaćanja, koji određuje maksimalnu brzinu op caja. “Maksimalna brzina op caja je u stvari brzina op caja koja odgovara mogućnos ma izvršenja operacija plaćanja. (Živković, A., Kože nac, G.)” 38 Prak čno, pomenuta brzina je vremenski period potreban da se realizuju operacije plaćanja (u slučaju depozitnog novca to bi bio vremenski period od momenta izdavanja naloga od strane dužnika /pla oca/ preko svoje poslovne banke do momenta kada kupac /primalac/ dobije obaveštenje od svoje banke da su novčana sredstva odobrena na njegov račun i da njima može slobodno raspolaga . S toga, se maksimalna brzina op caja može nazva i tehničkom brzinom op caja. Takođe, može se uoči da pomenuta brzina op caja najviše zavisi od ins tucionalnih faktora sistema plaćanja. Ukoliko je savršenija tehnika platnog prometa onda smanjuje količinu novca u platnom prometu i ubrzava novčani op caj. 2. Ostale determinante, koje rezul raju manjom brzinom op caja od maksimalne, jesu: Decentralizacija ili centralizacija novčanih sredstava – dovodi do smanjenja ili povećanja brzine novčanog op caja redosledom kako je navedeno. Takođe, ovde bi trebalo uvaži i sektorska (stanovništvo i privreda) delovanja na brzinu novca. Do povećanja ukupne brzine novca u op caju će doći ukoliko dođe do preraspodele novačnih sredstava iz sektora stanovništva u sektor preduzeća. Stepen sigurnos – u če da se poveća novčani op caj ukoliko privredni subjek procenjuju da postoji veliki stepen sigurnos u prilivu sredstava (napla potraživanja; ostvarivanju dohotka), čime se mogu drža manja novčana sredstva likvidnos (jer se povećava tražnja). Psihološki faktori – kao izvedeni faktori u ču na tražnju novčanih sredstava, pa samim m i na brzinu novca u op caju. Među m, teško ih je kvan fikova i uključi u ex-ante usvojenu monetarnu poli ku. Frekvencija u ins tucionalno određenim plaćanjima koja nastaju u procesu raspodele i preraspodele nacionalnog dohotka, a ču se obračuna i isplata dohotka, doprinosa, poreza i drugih oblika davanja. Može delova pozi vno i nega vno...
View Full Document

{[ snackBarMessage ]}

Ask a homework question - tutors are online