US - Monetarno-kreditni i devizni sistem

Zbog procesa prilagoavanja dolazi do promene koliine

Info iconThis preview shows page 1. Sign up to view the full content.

View Full Document Right Arrow Icon
This is the end of the preview. Sign up to access the rest of the document.

Unformatted text preview: , tako da su 29 milijardi dolara u metalnom novcu i novčanicama u proseku iznosile 160 dolara na svakog muškarca, ženu i dete u zemlji. Nasuprot tome, tokom 2003. godine oko 50% novčane mase M1 sastojalo se od novca (640 milijardi dolara gotovine u opticaju i 601 milijarda dolara na tekućim računima). Tada je u SAD-u bilo 290 miliona stanovnika, tako da je 640 milijardi dolara u metalnom novcu i novčanicama iznosilo zapanjujući prosek od 2.207 dolara na svakog muškarca, ženu i dete u zemlji. Možda ljudi danas drže toliko mnogo gotovine jer su cene više nego što su bile 1960. godine. U svakom slučaju, efekat viših cena treba barem delimično da bude neutralisan povećanim korišćenjem kreditnih kartica, što omogućava ljudima da drže manje gotovine nego pre. Valuta SAD-a mnogo se koristi u inostranstvu, u zemljama sklonim inflaciji, kao na primer Ekvador, Rusija i Brazil. Međutim, bez sumnje jedan od razloga za povećanje govotine je aktivnost u prikrivenoj “sivoj” ekonomiji – onom delu ekonomskog sistema koji nikad ne koristi čekove kao sredstvo plaćanja. Samo gotovinu, molim! Gotovina ne ostavlja pisane tragove. Siva ekonomija uključuje nezakonite poslove, kao što su kocka, prostitucija i prodaja droge; poslove oko popravke kuće, npr. baštovanstvo i stolarija, gde se zahteva plaćanje gotovinom da bi se izbegao porez. Pa čak i radnici u velikom broju u raznim granama, pošteni student na koledžu (a možda i neki od njihovih profesora) rade “van knjiga” radi izbegavanja poreza. Niko zasigurno ne zna koliki je obim takve “sive” ekonomije ali mi računamo da ono može biti od 10 do 15% od zvanično objavljenog bruto domaćeg proizvoda. Ritter, L., Silber, W., Udell, G., Principi novca, bankarstva i finansijskih tržišta, Udruženje banka Srbije, Beograd, 2009., str. 598 100 MÊÄ ã ÙÄÊ-»Ù ®ãÄ® ® ò®þÄ® Ý®Ýã à 10.2. KOMPONENTE KAŠNJENJA U DELOVANJU EFEKATA MONETARNIH MERA Komponente kašnjenja su važne prilikom analize kašnjenja, i možemo razlikova sledeće: 111 Kašnjenje izvršenja – vremenski interval između trenutka kada je potrebno preduze monetarnu akciju i trenutka kada se akcija preduzima. Kašnjenje prepoznavanja – vremenski raspon između trenutka kada je potrebna monetarna akcija i trenutka kada se ukazala potreba za monetarnom akcijom. Kašnjenja upravljanja – period vremena koji je potreban da se monetarne odluke donesu i započne akcija posredstvom instrumentalnih varijabli monetarne poli ke. Opera vno kašnjenje – vrementski interval između trenutka uvođenja instrumenata monetarne poli ke i trenutka kada počinju da deluju njihovi efek na konačne ciljeve. Posredno kašnjenje – vreme između preduze h akcija monetarnih organa i početka efekata na varijable posrednih ciljeva (novčana masa, nivo kamatne stope i raspoloživost kredita). Spoljašnje kašnjenje – vremenski period između promena varijabla posrednih ciljeva i promena varibjala finalnih ciljeva. Može bi : (1) kašnjenje odlučivanja – kašnjenje između promene varijabli posrednog cilja i promena nivoa i kompozicije rashoda; (2) kašnjenje proizvođenja efekata – interval između promene u rashodima i početka delovanja efekata ove promene na zaposlenost, privredni rast i cene. 112 Pored ovako široke sistema zacije oblika kašnjenja u ekonomskoj literaturi se mogu naći i sledeće podele: 113 111 Opširnije o komponentama kašnjenja pogleda u sledećim izvorima Živkovića, A., Neki teorijski aspek monetarnog rasta u inflatornim uslovima razvijenih tržišnih privreda, Jugoslovensko bankarstvo, br. 1, 1973, str. 51-54 i Analiza efek vnos monetarne poli ke u Jugoslaviji, Ekonomski fakultet, Beograd, 1993, str. 76-79 112 Opširnije o kašnjenju proizvođenja efekata pogleda sledeći izvoru: Pierce, D., Shaw, D., Monetary Economics, theories, evidence and policy, Bu er-worths, London-Boston, 1974, pg. 438-439 113 Opširnije o podelama kašnjenja pogleda u sledećim izvorima: Vane, H., Thompson, J., An Introduc on to Macroeconomic Policy, Second Edi on, Wheadsheaf Books, 1985, pg.164-166; Wrightsman, D., An Introduc on to Monetary Theory and Policy, The Free press, New York, 1976, pg.306309; Crocke , A., Money – Theory, Policy and Ins tu ons, Second Edi on, Nelson, 1979, pg. 76-78; Friedman, M., The Lag in Effect of Monetary Policy, Journal of Poli cal Economy, October 1961, pg. 456-457; Friedman, M., Teorija novca i monetarna poli ka, Rad, Beograd, 1973, str. 262; Pierce, J., Monetary and Financial Economics, John Wiley and Sons, 1984, pg. 653-658 i McCarty, M., Money and Banking – Financial Ins tu ons ad Economic Policy, Addison-Wesley Publishin Company, 1982, 434-436 MÊÄ ã ÙÄÊ-»Ù ®ãÄ® Ý®Ýã à 101 Unutrašnje (kašnjenje prepoznavanja i kašnjenje monetarne akcije) i spo-ljašnje kašnjenje, prema H.R. Vaneu i J.L. Thompsonu. Prvo (između potrebe za akcijom i preduzimanja monetarne akcije) i drugo kašnjenje (između preduzimanja akcije i dejstva akcije na promene u finansijskoj sferi, odnosno, realnoj sferi), prema D...
View Full Document

Ask a homework question - tutors are online