Fil.pdf - 11 FILIPINO Sariling Linangang Modyul Ikalawang Markahan Una hanggang Ikawalong Linggo DIVISION OF ANGELES CITY 1 Filipino 11 GAWAING

Fil.pdf - 11 FILIPINO Sariling Linangang Modyul Ikalawang...

This preview shows page 1 out of 63 pages.

Unformatted text preview: 11 FILIPINO Sariling Linangang Modyul Ikalawang Markahan: Una hanggang Ikawalong Linggo DIVISION OF ANGELES CITY 1 Filipino 11 GAWAING PAGKATUTO MODYUL Mga Sitwasyong Pangwika sa Pilipinas Pangalan: _______________________________________Q2W1 Seksiyon: _______________________________________Petsa: _____________ Isaisip Panimula (Susing Konsepto) ALAM MO BA? Sa SWS survey noong 1992, 18% lamang ng mga Plipino ang may kahusayan sa paggamit ng wikang Ingles, karamihan sa kanila’y isinilang at lumaki sa Amerika at bumalik lamang sa Pilipinas. Sa SWS survey Disyembre 1995 lumabas ang mga sumusunod: ● Sa tanong na “Gaano kahalaga ang pagsasalita ng Flipino? 2/3 ang nagsabing mahalagang-mahalaga ito. 71% Luzon, 55% Visayas, 50% Mindanao. ● Pilipinong ABC (mayayaman, angat na angat sa buhay) 73% ang nagsasabing mahalagang-mahalaga ang pagsasalita ng Filipino. ● Ayon sa survey ng SWS noong Abril 8-16, 1998, ang unang wika sa tahanan ng mga Pilipino ay; 35% Filipino, 24% Cebuano, 11% Ilonggo, 8% Kapampangan, 5% Ilokano, 1% Ingles Alamin ● Natutukoy ang iba’t-ibang paggamit ng wika sa mga napakinggang pahayag mula sa mga panayam at balita sa radyo at telebisyon. (F11PN-IIa-88) ● Natutukoy ang iba’t-ibang paggamit ng wika sa nabasang pahayag mula sa mga blog, social media posts at iba pa. (F11PB-IIa_96) Subukin Gawain 1: Gawin ang sumusunod: Sumasang-ayon kaba sa obserbasyon sa nananaig na tono ng wika sa mass media ay impormal at hindi gaanong istrikto ang pamantayan ng propesyonalismo? Patunayan ang sagot mo sa pamamagitan ng paglalahad ng mga obserbasyon mo sa kalagayan ng wika sa sumusunod: Noon time variety show show Pamagat Obserbasyon o 2 News and Public affairs Teleserye o telenovela Tabloid (dyaryo) Programang Panradyo Pelikula Tuklasin Malayo na ang nalakbay ng wikang Filipino, sa mahabang kasaysayan nito ay nakita natin ang paglago, pag-unlad at pagbabago ng ating wika. Malaki ang epekto ng makabagong teknolohiya sa ating wika. Nasaan na nga ba o ano na nga ba ang kalagayan ng wikang Filipino sa ika 21 siglo sa iba’t-ibang larangan? Sitwasyong Pangwika sa Telebisyon ● Ang telebisyon ay itinuturing na pinaka makapangyarihang media sa kasalukuyan dahil sa dami ng mamamayang naabot nito. ● Sa paglaganap ng cable o satellite connection ay lalong dumami ang manonood saang mang sulok ng bansa. “Ang magandang balita wikang Filipino ang nagungunang midyum sa ating bansa”. Malakas ang impluwensiya ng mga programang gumagamit ng Filipino sa mga nanonood. Hindi kasi uso ang mag-subtitles o mag-dub ng mga palabas sa wikang rehiyonal. Ang madalas na exposure sa telebisyon ay isang dahilan kung bakit sinsabing 99% ng mga Pilipino ang nakapagsasalita ng Filipino at maraming kabataan ang namumulat sa wikang ito ilang kanilang unang wika maging sa lugar na hindi kabilang na hindi kabilang sa katagalugan.Malakas ang impuwensiya ng wikang ginagamit sa telebisyon sa mga iba’t-ibang probinsya. ● Paskil/babala sa paligid ● Pagtatanong ng direskyon Ang paggamit ng wika sa telebisyon at sa iba pang media katulad ng radyo at pahayagan ay naaayon sa sariling patakaran. May mga giya na sinusunod ang mga kasangkot sa mga programa para mapanatili ang mga inaasahang standard sa komunikasyon sa media. Ang mga patakarang ito ay nakasaad sa Code of Ethics for Media na sumusuporta sa Konstitusyon ng Pilipinas. Ayon sa Artikulo, Seksyon 4 ng Konstitusyon. Hindi dapat magpatibay ng batas na nagbabawas sa kalayaan sa pananalita, pagpapahayag o ng pamamahayag o sa karapatan ng mga taong3 bayan na mapayabang magkatipon at magpadesisyon sa pamahalaan upang ilahad ang kanilang mga karaingan. Ito ay pagpapaalala na ang kalayaan sa pagpapahayag ay hindi ganap at ang karapatan ay maaaring sumailalim sa ilang mga regulasyon ng bansa para hindi ito makakasama sa pantay-pantay na karapatang pantao. Samakatuwid, kinakailangang ang wikang gagamitin ng lahat ng mga taong kasangkot sa media ay naayon sa nasabing probisyon ng batas. Ilan sa mga binigyag pansin sa Code of Ethics na kailangang pag-ukulan ng pagkakataon. 1. Kinakailangang tumpak ang impormasyon na ibinigay o ipinamamalita. 2. Kailangang tiyak at tama ang mga gagamiting mga salita. 3. Iwasan ang mga salitang nag-i-stereotype sa mga kababaihan, katutubo at iba’t ibang pangkat ng tao. Alinsunod sa Konstitusyon, nabuo ang Movie and Television Revision and Clasification Board (MRTCB) sa bias ng Presidential Decree No. 19867sa ilalim ng pamamahala ng Pangulo ng Pilipinas na naglalayong mapangalagaan ang kalidad ng mga lumalabas sa mga telebisyon at pelikula. Ang MTRCB ay may kapangyarihan na aprubahan at hindi aprubahan ang mga programa sa te;ebisyon at pelikula kung ang mga ipinakikita at mga wikang ginagamit ay hindi kanais-nais, immoral, malaswa, salungat sa batas at mabuting kaugalian, nakapipinsala sa prestihiyoso ng Pilipinas o sa mamamayang Pilipino o nanghihikayat sa paggawa ng krimen o karanasan. Ang Kapisanan ng mga Brodkaster ng PIlipinas (KPB) ay kumikilala sa tamang paggamit ng wika sa pagsasahimpapawid ng mga balita at imporamasyon. Sa Artikulo 27, On Air Language ng Code of Ethics ng Broadcast Code of the Philippines, isinasaad dito: Seksyon 1: Ang mga bulgar at malalaswang mga salita ay ipinagbabawal. Seksyon 2: Ang mga pananalitang nag-uudyok upang mapahintulutan ang karahasan, sedisyon, o paghihimagsik ay ipinagbabawal. Seksyon 3: Ang pagbanggit ng pangalan at personal na panginsulto ay ipinagbabawal. Ang pagkakaroon ng mga nabanggit na mga batas at panuntunan ay may malaking ambag para maging maayos ang pakikipag-ugnayan ng mga nasa media sa kanilang mga tagapakinig at tagapanuod. Maaaring maraming mga karapatang pantao ang lalabagin ng mga nasa media kung walang mga panuntunan na ito na sinusunod at maaari ring ang media ang siyang magdudulot ng kaguluhan sa mga mamamayan kung magiging iresponsable ang pamamahayag. Alalahaning napakalaki ng impluwensiya ng media lalo na ang telebisyon sa kanyang tagapanuod. Sitwasyong pangwika sa Radyo at Diyaryo ● Filipino rin ang nangunguna sa radyo AM man o FM 4 ● Mayroong programa sa radyo tulad ng morning rush na gumagamit ng Ingles sa pagbobroadcast ngunit ang nakararami ay gumagamit ng Filipino ● Sa mga panrehiyonal na radyo ang kanilang diyalekto ang ginagamit ngunit kapag may kinapanayam ay gumagamit sila ng Tagalog ● Sa diyaryo naman Ingles ang ginagamit sa broadsheet at Tagalog naman sa tabloid. ● Tabloid ang mas binibili ng masa dahil sa mas mura at nakasulat sa wikang higit na naiintindihan. ● Ang lebel ng Filipinong ginagamit sa tabloid ay hindi ang pormal na karaniwang ginagamit sa broadsheet. ● Ang mga headlines ng tabloid ay malalaki at sumisigaw na nakapang-aakit ng mambabasa . Sitwasyong Pangwika sa Pelikula ● Mas maraming banyagang pelikula ang naipalalabas sa ating bansa ngunit ang lokal na mga pelikula na gumagamit ng midyum sa Filipino at barayti nito ay tinatangkilik din. ● Sa 20 nangungunang pelikula noong 2014, lima sa mga ito ang lokal na tinatampukan din ng lokal na mga artista. Iyon nga lang Ingles ang pamagat ng mga pelikulang ito. ● Hindi na matatawarang Filipino ang wika ng telebisyon, diyaryo at pelikula. Sitwasyong Pangwika sa Text ● Ang pagpapadala at pagtanggap ng SMS (short messaging system) na kilalang text message o text ay isang mahalagang bahagi ng ating bansa. ● Humigit kumulang sa apat na bilyong text ang ipnadadala at natatanggap sa ating bansa sa araw-araw na dahilan upang tayo ay kilalanin bilag “Text Capital of the World” ● Higit na popular sa pagtawag sa telepono o cellphone dahil bukod sa mura ang text mas komportable ang taong magparating ng maiikling mensaheng nakasulat kaysa sa sabihin itong harapan o gamit ang telepono. ● Hindi makikita ang ekspresyon ng mukha o tono ng boses ng tumatanggap ng mensahe. ● Nabibigyan ng pagkakataong ma edit ang mensahe at mas piliin ang angkop na pahayag o salita kaysa sa aktuwal itong sabihin o harapan o sa telepono. ● Mas madalas ang paggamit ng code switching o pagpapalit ng Ingles o Filipino sa pagpapahayag. ● Madalas ding binabago o pinapaikli ang baybay ng salita para mas madali o mas mabilis itong mabuo, ● Walang sinusunod na tuntunin o rule sa pagpapaikli ng salita gayundin ang Ingles o Filipino ang gagamitin basta maipadala ang mensahe sa pinakamaikli, pinaka madali at kahit papaano’y naintindihan ang paraan. SItwasyong Pangwika sa Social Media at Internet ● Pagyabong na paggamit ng social media sites kagaya ng facebook, twitter, instagram, pinterest, tumblr at iba pa. ● Lahat ng tao ay umaarangkada sa social life kabilang narin ang mga 5 ● ● ● ● ● ● ● ● netizen. Daan sa pagpapadali ng komuniksyon sa pagitan ng magkakaibigan o mahal sa buhay. Madaling makabalita sa mga nangyayari sa buhay sa pamamagitan ng nakapost na impormasyon, larawan o pagpapadala ng pribadong mensahe o PM gamit ang mga ito. Karaniwang code switching ang ginagamit sa social media o pagpapalitpalit ng Ingles o Filipino sa pagpapahayag May pagpapaikli o pagdadaglat sa mga post o komento dito. Mas pinang-iisipang mabuti ang mga salita o pahayag bago ipost dahil mas maraming tao ang maaaring makabasa at makagpbigay reaksyon. Sa post o komento madalas makita ang edited na ang ibig sabihin ay may binago o inayos ang post o nagkomento pagkatapos niyang mabasa ang kanyang isinulat. Sa internet ingles pa din ang pangunahing wika ng mga impormasyong nababasa, naririnig at napapanood. Ang nilalaman ng internet ay ang mga sumusunod na nakasulat sa Filipino, impormasyon sa iba’t-ibnag sangay ng pamahalaan, mga akdang pampaniikan, mga awitin, mga resipi, rebyu ng pelikulang Filipino, mga impormayong pangwika, video at iba’t-ibang artikulo at sulatin sa mga blog. Suriin Gawain 2: Subukan Natin Sagutin ang mga katanungan. Isulat ang iyong sagot sa sagutang papel. 1. Bakit mahalaga ang paggamit ng wikang Filipino? 2. Sa paanong paraan mo pinahahalagahan ang paggamit wikang Filipino? 3. Nakabubuti ba sa mga mag-aaral ang paggamit ng wikang Ingles bilang ikalawang wika? Patunayan ang sagot. 4. Bakit mas maraming Pilipino ang gumagamit ng ikatlong wika o mga wikang lalawiganin o dayalekto? Ipaliwanag ang sagot. 5. Bilang estudyante. Paano mo maipapakita ang pagmamahal sa sariling wika sa lipunang iyong ginagalawan? Patunayan ang sagot. Pagyamanin / Isagawa Gawain 3: Tungo sa Pag-unawa Pagtukoy sa Paggamit ng wika sa Radyo at Telebisyon Panuto: Makinig ng mabuti sa isang progrmang pangtanghali sa radio at manood ng isa ring programang pangtahali sa telebisyon. Sa pakikinig at panonood, pag-ukulan ng pansin ang paraan ng pagkakagamit ng wika na nasa programa. Pakatapos nito punan ang sumusunod na kahon sa pamamagitan paglalarawan kung paano matamo ng programang napanood ang mga kahalagahan ng wika sa lipunan. 6 Pamagat ng pinanood na programa. 1. Nagpapadaloy ng kaisipan. Radyo Telebisyon 2. Nagpapabago ng kaisipan. 3. Nagpapalapit sa mundo. 4. Nagbubuklod sa mga tao. 5. Nag-iingat ng kasaysayan. 6. Nagtataguyod ng kultura. Gawain 4: Tungo sa paglalapat Pagtukoy sa Paggamit ng Wika sa Internet Panuto: Basahin ang nilalaman ng mga sumusunod na limang (5) website. Pagkatapos nito suriin kung ang mga wikang ginamit ay naayon sa pag-unawa ng mga mag-aaral na nasa inyong baiting. Bigyan ng paliwanang ang iyong pagsang-ayon o hindi pagsang-ayon. Mga website: 1. Balikan, Ateneo wagi kontra LA Salle kampeon sa UAAP men’s basketball – 2. Ang Konstitusyon ng Republika ng Pilipinas – 3. Noli Me Tangere – 4. Mga himno at awit pambata – 5. Transcript of speech delivered by Miriam Santiago – Bakit hindi sangWebsite Bakit sang-ayon 7 ayon Tayahin Gawain 5: Tungo sa Pananaliksik A. Panuto: Magbasa ng lima(5) na pananaliksik tungkol sa mga paglabag sa etika ng paggamit ng wasto at katanggap-tanggap na wika sa radyo, telebisyon, o internet. Itala ang buod o abstrak ng pananaliksik para sa isang pagtalakay sa klase. Isulat ang Pamagat ng Pananaliksik at Awtor B. Saliksikin ang iba’t ibang elemento ng pelikula. Sa bawat elemento na makukuha ipaliwanag ito gamit ang Mga Elemento ng Pelikula Sanggunian: San Juan, MichaelKalagayan at Kahalagahan ng Wikang Filipino hindi lang sa Pilipinas kundi sa ibang Bansa (12 Reasons to save the Nationa Language ni Michael San Juan). Pangilina, Nicole Angelique Slide Share “Mga Sitwasyong Pangwika sa Pilipinas” Espique, Felina P. Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino. Quezon City: Lorimar Publishing Inc ph. 110-111, 115-119 at 144 Susi sa pagwawasto: Sariling sagot ng mga mag-aaral. Inihanda /May-akda ni: Maria Virginia A. Pantig T-III ACNHS-SHS Isinumite kay ROCHELLA. DAVID EPSvr 1 – Filipino 8 Filipino 11 GAWAING PAGKATUTO MODYUL Mga Sitwasyong Pangwika sa Pilipinas Pangalan: _______________________________________Q2W2 Seksiyon: _______________________________________Petsa: _____________ Isaisip Panimula (Susing Konsepto) Makikita sa artikulong binasa sa nakaraang gawain ang malaking hamon sa pambansang wika sa Pilipinas. Bagama’t halos isang siglo nang simulang buuin at paunlarin ang Filipino, nananatili ang posisyong mapaggiit bito. Bukod sa politikang pagpaplanong pang wikka sa Pilipinas, sari-sari ang kinakaharap nito sa gitan ng pagbabago ng panahon at modernisasyon sa lipunan. Napapanahong patuloy na suriin ang kalagayan ng wika bilang isang penomenong panlipunan kaugnay ng kalagayang pang-ekonomiya at pampolitika ng Pilipinas. Ang mayamang kultura, kasaysayan at makulay na politika sa bansa ang nagbubunsod ng pagbabago sa sitwasyon ng polisiyang pangwika sa edukasyon at iba pang aspekto ng lipunan. Alamin ● Nasusuri at naisasalang-alang ang mga lingguwistiko at kultural na pagkakaiba-iba sa lipunang Pilipino sa mga pelikula at dulang napapanood. (F11PD-IIh-88) ● Naipapaliwanag ng pasalita ang iba’t-ibang dahilan, anyo at pamamaraan ng paggamit ng wika sa iba’t-ibang sitwasyon. (F11PS-IIb-89) Subukin Bigyang sariling kahulugan ang mga sumusunod: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. fliptop Hugot lines Pick-up lines Balbal Lalawigani Kolokyal Pampanitikan Pambansa Balikan Sa isang buong papel, ibigay ang buod ng mga natalakay sa nakaraang aralin sa paraang pasanaysay. 9 Tuklasin Sitwasyong Pangwika sa iba pang anyo ng Kulturang Popular Isa sa katangian ng wika ay ang pagiging malikhain. Sa patuloy na paglago ng wika ay umuusbong ang iba’t-ibang paraan ng malikhaing paggamit ditto dala na rin ng pagbabagong pinalalaganap ng media. 1. FLIPTOP ● Pagtatalong oral na isinasagawang pa-rap ● Modern balagtasan ● Bersong nirarap ay magkatugma ngunit walang malinaw na paksang pinag-tatalunan. ● Kung ano lang ang paksang sinimulan ng naunang kalahok ay siyang sasagutin ng katunggali ● Di gumagamit ng pormal na wika ● Walang iskrip at tinatawag ding battle league ● Bawat kompetisyon ay kinatatampukan ng dalawang kalahok sa tatlong round at ang panalo ay dinedesisyunan ng mga hurado ● Pangkaraniwang gumagamit ng mga salitang panlalait para makapuntos sa kalaban ● Napapalaganap sa pamamagitan ng you tube ● Marami na rin paaralan ang nagsasagawa ng fliptop lalo sa paggunita ng Buwan ng wika 2. PICK-UP LINES ● Sinasabing ito ang makabagong bugtong, kung saan may tanong na sinasagot Bawat ng isang bagay na madalas na maiugnay sa pagibig at ibang aspekto ng buhay ● Nagmula sa mga uladas ng mga lalaking nanliligaw na nagnanais magpapansin at mapa ibig ang dalagang nililigawan. ● Ito’y nakatutuwa, nakapagpapangiti, corny, nakakakiliti, cute cheesy ● Naririnig sa usapan ng mga kabataan at naki,ita rin sa facebook, twitter at iba pang social media sites ● Ang wikang ginagamit sa pick-up lines ay karaniwang Filipino at mga barayti nito, subalit nagagamit ding ang ingles at taglish ● Kailangang ang taong nagbibigay ng pick-up lines ay mabilis magisip at malikhain para sa ilang sandal ay maiugnay ang kanyang tanong sa isang napakaikling sagot ● BOOM ang sinasabi kapag sakato o maliwanag ang koneksyon ● Nauuso ito dahil sa impluwensiya ni Boy Pick-up ni Ogie Alcasid, Senadora Mirriam Defensor Santiago Halimbawa: Boy: google kaba? Girl: Bakit? Boy: kasi…nasa na lahat ng hinahanap ko 10 3. HUGOT LINES ● Tinatawag ding love lines o love quotes ● Hugot lines ang tawag sa mga linya ng pag-ibig na nakakakilig, nakakatuwa, cute, cheesy o minsan ay nakakainis ● Karaniwang nagmula ito sa mga linya ng pelikula o telebisyon na nagmamarka sa puso at isipan ng mga manonood subalit madalas nakakagawa din ng sariling hugot lines ang mga tao depende sa damdamin o karanasang pinagdadaanan nila sa kasalukuyan ● Minsan ang mga ito ay nakasulat sa Filipino subalit madalas taglish ang gamit na salita sa mga ito. Halimbawa: “she loved me at my worst. You had me at my best, but binalewala mo lang ang lahat…and you choose to break my heart” -John Loyd Cruz bilang Popoy: One more Chance (2007) ANTAS NG WIKA/GAMIT NG WIKA Ang wika ay mahalaga sa lipunang ating ginagalawan. Ito ang ginagamit natin sa pang-araw-araw na pakikipag-ugnayan sa kapwa. Ayon kay Tumagan (1986), ang wika ay mahalagang bahagi ng lipunan sa dahilang ito ang kasangkapang kailangan sa pakikipagtalastasan. Bilang bahagi ng lipunang ating ginagalawan, nais nating manatili ang ating magandang relasyon sa ating kapwa. Kaya naman sa ating pakikipag-usap sa ating kapwa ay pinipili natin ang mg salitang dapat gamitin. Inilalahad sa ibaba ang mga antas o gamit ng wika na makatutulong sa epektibong komunikasyon: Kaantasan ng Salita Kahulugan Halimbawa Balbal Crayola – umiyak Carmi martin – karma Baboo – paalam Thunder cats – matanda Kyota – bata Jowa asawa Jonta – punta Jubis – obese Parak – pulis Istokwa - naglayas Lika – halika Naron – naroon Kolokyal ● Islang sa ingles ● Mga salitang nabuo o nalikha sa impormal na paraan ● Karaniwang nabuo mula sa grupo ng mga beki na ngsisilbing koda nila sa pakikipag-usap ● Pang-araw-araw na gamit ng mga 11 Lalawiganin salita hinalaw sa pormal na mga salita ● Wikang ginagamit sa bawat lalawigan Pambansa ● Wikang nauunawaan sa buong bansa Pampanitikan ● Pinaka mayamang uri ng antas o gamit ng wika ● Ginagamit ang salita sa ibang kahulugan ● Mayaman ito sa paggamit ng idyoma o tayutay Meron – mayroon Antay – hintay Ika - winika Tagalog – alis Ikolkano – pumanaw Bicolano – amiga Kapampangan – ebun Cebuano - ilo Maganda Pamahalaan Edukasyon Anak tahanan Mabulaklak ang dila -(bolero) Kaututang dila – kadaldalan Balat sibuyas – sensitibo Hasang hasa – sanay na sanay Suriin Gawain 1: Subukan Natin Sagutin ang mga katanungan. 1. Bakit itinutring na modern na balagtasa ang fliptop?Ipaliwanag ang sagot 2. Ano ang pagkakaiba ng pick-up lines sa hugot lines? 3. Bakit mas kinahuhumalingan ng kabataan ang hugot lines kaysa pick-up line at fliptop?Patunayan ang sagot. Magbigay ng 5 sariling halimbawa at gamitin sa pangungusap ang mga sumusunod: 1. Lalawiganin: 2. Kolokyal 3. Pambansa 4. Pampanitikan 5. Balbal Gawain 2: Pangkatang Gawain Ang mga mag-aaral ay pipili sa mg sumusunod na gawain: 1. Battle lines o fliptop 2. Hugot lines 12 3. Pick-up lines Pagkatapos maisagawa ang gawain, hayaang suriin ng bawat pangkat ang ginawang gawain. Sagutin ang mga sumusunod: a. Ano ang inyong napansin sa pahayag ng bawat pangkat? b. Sa inyong palagay may kabuluhan kaya ito sa pang-araw-araw na pamumuhay? c. Bakit mahalagang alamin ang sitwasyong pangwika ng ating bansa? d. Bilang isang mag-aaral maituturing ba ito na isa sa mga yaman ng ating kultura? Gawain 3: Sa isang buong papel: Magsaliksik ng sampung mga halimbawa ng bawat antas o gamit ng wika na ginagamit sa panahon natin ngayon. Huwag ng gamitin ang mga naibigay ng halimbawa. Pagyamanin / Isagawa Gawain 4: ● Extempo o talumpati ● Ang mga mag-aaral ay bibigyan ng limang minute para mag-isip na gagawing talumpati tungkol sa kahalagahan ng kulturang popular sa Pilipinas, maari rin nila itong iulat sa isang buong papel. Pamantayan sa Pagmamarka sa Talumpati o Extempo 4 Napakahusay 3 Mahusay 2 Nalilinang Lohikal at magkakaugnay ang nilalaman ng extempo Makakaug-ugnay ang nilalaman ng extempo Di gaanong lohikal at magkakaugnay ang nilalaman ng etempo Magulo at di magkakaugnay ang nilalaman Epektibong M...
View Full Document

  • Left Quote Icon

    Student Picture

  • Left Quote Icon

    Student Picture

  • Left Quote Icon

    Student Picture