Huyết vị lợi utilitarianism được coi là

This preview shows page 70 - 73 out of 292 pages.

huyết vị lợi (utilitarianism) được coi là bắt nguồn từ thời triết gia Hy Lạp Epicurus * , nhưng mãi đến thế kỷ 18, hình thái hiện đại của thuyết này mới xuất hiện trong các tác phẩm của triết gia người Anh Heremy Bentham. Ông lập luận rằng phương án hợp lý của một hành động là phương án đem lại mức cân bằng cao nhất giữa sự hài lòng và đau khổ cho mọi người. Từ thời của Bentham, các nhà kinh tế học đã dùng thuật ngữ “sự ích dụng” (utility) để mô tả những gì mà các cá nhân và xã hội đều cố gắng tối đa hóa. Không như hạnh phúc – khái niệm thường đi đôi với những xúc cảm tích cực – “sự ích dụng” là một phạm trù rộng lớn hơn dùng để xếp loại các kết quả khác nhau. Như vậy, nếu một cá nhân hoặc xã hội thích trạng thái này hơn trạng thái khác, thì trạng thái đầu tiên được cho là có tính ích dụng cao hơn trạng thái thứ hai. Tuy hạnh phúc và sự ích dụng không phải lúc nào cũng song hành với nhau, nhưng giữa chúng có mối liên quan mật thiết. Điều này không có gì là lạ, vì hầu như ai cũng muốn được hạnh phúc hơn là bất hạnh. * 341- 270 trước Công nguyên. (ND)
Image of page 70
Tiền bạc và Hạnh phúc aa 75 Nhiều nhà kinh tế học sử dụng cách suy luận nói trên như một giả định rằng sự lựa chọn phản ánh sở thích. Ví dụ, nếu thực khách chọn sườn bò nướng thay vì gà quay dù hai món này ngang giá nhau thì chứng tỏ món thịt bò có tính ích dụng cao hơn với người ấy, ít nhất là trong trường hợp này. Có lẽ do lập luận như thế nên giới kinh tế học tỏ ra ưu ái chủ nghĩa tự do hơn là các ngành khoa học xã hội khác. Những người tự do chủ nghĩa tin rằng chính mỗi cá nhân là người hiểu rõ nhất điều gì có lợi nhất cho bản thân. Nhiều nhà kinh tế học tin rằng, phương pháp tối ưu để tối đa hóa sự ích dụng là trao tiền vào tay người dân càng nhiều càng tốt và để họ sử dụng theo cách họ cho là phù hợp. Vì tính ích dụng thường đi kèm với hạnh phúc, nên phương pháp này cũng hướng đến việc tối đa hóa hạnh phúc. Đối với giới kinh tế học, lập luận này có vẻ hiển nhiên đến nỗi mãi cho đến gần đây cũng chỉ có vài đồng nghiệp của tôi lưu ý đến các nghiên cứu về quan hệ giữa hạnh phúc và thu nhập. Tuy nhiên, mối liên hệ đó đã trở thành một chủ đề ngày càng được quan tâm trong những năm gần đây. Trước hết, thực tế cho thấy không phải lúc nào người ta cũng biết sử dụng thu nhập của mình một cách khôn ngoan. Giờ đây, vấn đề không chỉ giới hạn ở một câu hỏi mở rằng liệu thu nhập có tỉ lệ thuận với hạnh phúc hay không. Lý do thứ hai khiến mối quan hệ giữa thu nhập và hạnh phúc được quan tâm hơn là: các nhà kinh tế ngày càng nhận thức rõ hiệu ứng tổng hợp của những quyết định đơn lẻ, tuy hợp lý nếu xét theo quan điểm từng cá nhân nhưng lại thường không tạo thành kết quả hợp lý cho cả nhóm. Ví dụ, trong bữa tiệc cocktail, một cá nhân nói to hơn khi người đối diện khó nghe là hợp lý. Nhưng khi ai nấy đều lớn tiếng thì độ ồn
Image of page 71
76 G cẩm nang nhà kinh tế tự nhiên chung sẽ tăng lên, do đó mọi người lại càng khó nghe tiếng nhau hơn cả trước. Những bài viết trong chương này đề cập tới các khía cạnh khác nhau của mối tương quan giữa tiền bạc và hạnh phúc.
Image of page 72
Image of page 73

You've reached the end of your free preview.

Want to read all 292 pages?

  • Spring '20

What students are saying

  • Left Quote Icon

    As a current student on this bumpy collegiate pathway, I stumbled upon Course Hero, where I can find study resources for nearly all my courses, get online help from tutors 24/7, and even share my old projects, papers, and lecture notes with other students.

    Student Picture

    Kiran Temple University Fox School of Business ‘17, Course Hero Intern

  • Left Quote Icon

    I cannot even describe how much Course Hero helped me this summer. It’s truly become something I can always rely on and help me. In the end, I was not only able to survive summer classes, but I was able to thrive thanks to Course Hero.

    Student Picture

    Dana University of Pennsylvania ‘17, Course Hero Intern

  • Left Quote Icon

    The ability to access any university’s resources through Course Hero proved invaluable in my case. I was behind on Tulane coursework and actually used UCLA’s materials to help me move forward and get everything together on time.

    Student Picture

    Jill Tulane University ‘16, Course Hero Intern

Stuck? We have tutors online 24/7 who can help you get unstuck.
A+ icon
Ask Expert Tutors You can ask You can ask You can ask (will expire )
Answers in as fast as 15 minutes
A+ icon
Ask Expert Tutors