vanuit die gesigspunt van beide die ontvanger en

Vanuit die gesigspunt van beide die ontvanger en

This preview shows page 24 - 26 out of 48 pages.

Prestasiedoelmislukking (vanuit die gesigspunt van beide die ontvanger en presteerder) word as grondslag vir die bestaan van die condictio indebiti gesien (Sonnekus "Ongegronde Verryking" 242 en 243; Daniel Visser "Enrichment" 229-253 en 274 line 27 - 275). Die "doel van die oordrag" is as sodanig nie 'n vereiste nie, maar hoogstens 'n manier van verduideliking. Byvoorbeeld, indien die objektiewe doel met die betaling bereik word, is daar geen rede om die verhaal daarvan toe te laat nie ("Enrichment": 275; Jacques du Plessis "Enrichment": 67 r8-17; Scott: Rethinking Enrichment 8-9). Daar word basies drie (3) vereistes (wat volgens Lotz/Brand LAWSA "Enrichment" par 212 vn 1 nie onveranderlik is nie) vir die condictio indebiti gestel, naamlik: a) Eiendomsreg moes deur die partye oorgedra gewees het, met ander woorde breedweg 'n datio van geld of goedere. b) Die oordrag moes indebite plaasgevind het, dit wil ter betaling van 'n "onverskuldigde skuld" (solutio indebiti) in die wydste sin – sonder dat 'n burgerlike of natuurlike ooreenkoms dit geregverdig het (Nkosi v Totalizator Agency Board (Tvl) 1980 1 SA 122(T). c) Oordrag moes geskied het onder die dwaling (error) dat die prestasie verskuldig was (Rulten NO v Herald Industries 1982 3 SA 600(D&CLD): 607C-E; Willis Faber Enthoven (Pty) Ltd v The Receiver of Revenue 1992 4 SA 202(A); ABSA Bank Ltd v Leech and Others NNO 2001 4 SA 132(HHA)). Sonnekus ("Ongegronde Verryking" 253-256) neem standpunt in dat indien 'n onverskuldigde betaling geskied het op grond van die laksheid van die presteerder, dan kan die condictio sine causa specialis (as opvangbak) nie as 'n "makliker" alternatief gebruik word om die eiesoortige strenger kwalifikasie van die condictio indebiti, naamlik verskoonbare dwaling, te omseil nie. Hieroor is nie eenstemmigheid nie (sien Sonnekus 254-255 vn130 & 131 vir gesag). Jacques du Plessis ("Enrichment": 100 en 219-220) meen die indebiti geniet 'n posisie van "pre-eminence" in die verrykingsreg.).
Image of page 24
2. OORDRAG VAN EIENDOMSREG (DATIO) Die eerste vereiste vir die condictio indebiti is die oordrag in eiendomsreg van geld, roerende goedere (spesifieke voorwerp) en res fungibiles. [In 'n onlangse beslissing (National Credit Regulator v Opperman 2013 2 SA 1) het die Grondwethof beslis dat die restitusie van 'n bedrag geld uit hoofde van 'n ongeldige kredietooreenkoms as "grond" beskou kan word en die beskerming van artikel 25(1) van die Grondwet geniet. Die begrip datio word gebruik vir die oordragshandeling. Dit het 'n breër betekenis sodat selfs res incorporales en habitatio oorgedra kon word. Sou habitatio onverskuldigd oorgedra gewees het, kon dit beëindig en 'n bedrag huurgeld wat die bewoner sou betaal het, as hy die woning gehuur het, gevorder word. Te meer nog, die "besit" van goedere kan deur die nie- eienaar (possessor, okkupeerder of detentor) oorgedra en teruggevorder word met die condictio indebiti (ook bekend as die condictio possessiones)(De Vos 1987 191-192; Jacques du Plessis "Enrichment": 63 r1-10 en 103 r3-8) indien die besit onverskuldigd oorgedra is. Die eienaar sou in hierdie omstandighede bloot die rei vindicatio gebruik om sy saak terug te vorder (sien Casebook Enrichment(2) 108 n(d)). Selfs indien die eienaar net
Image of page 25
Image of page 26

You've reached the end of your free preview.

Want to read all 48 pages?

  • Fall '18

What students are saying

  • Left Quote Icon

    As a current student on this bumpy collegiate pathway, I stumbled upon Course Hero, where I can find study resources for nearly all my courses, get online help from tutors 24/7, and even share my old projects, papers, and lecture notes with other students.

    Student Picture

    Kiran Temple University Fox School of Business ‘17, Course Hero Intern

  • Left Quote Icon

    I cannot even describe how much Course Hero helped me this summer. It’s truly become something I can always rely on and help me. In the end, I was not only able to survive summer classes, but I was able to thrive thanks to Course Hero.

    Student Picture

    Dana University of Pennsylvania ‘17, Course Hero Intern

  • Left Quote Icon

    The ability to access any university’s resources through Course Hero proved invaluable in my case. I was behind on Tulane coursework and actually used UCLA’s materials to help me move forward and get everything together on time.

    Student Picture

    Jill Tulane University ‘16, Course Hero Intern

Stuck? We have tutors online 24/7 who can help you get unstuck.
A+ icon
Ask Expert Tutors You can ask You can ask You can ask (will expire )
Answers in as fast as 15 minutes